{"collection":"Bible & Christianity","html_url":"https://unchartedknowledge.5gfusion.net/browse/bib/wb/alb/pro.htm","path":"bib/wb/alb/pro.htm","source_url":"https://sacred-texts.com/bib/wb/alb/pro.htm","text":"1:1 Fjal\u00ebt e urta t\u00eb Salomonit, birit t\u00eb Davidit, mbret i Izraelit,\n1:2 p\u00ebr t\u00eb njohur diturin\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar gjykimet e m\u00ebn\u00e7ura;\n1:3 p\u00ebr t\u00eb ditur si t\u00eb veprosh me urti, me drejt\u00ebsi, me gjykim dhe ndershm\u00ebri,\n1:4 p\u00ebr t'u dh\u00ebn\u00eb shkatht\u00ebsi njer\u00ebzve t\u00eb thjesht\u00eb, njohje dhe reflektim t\u00eb riut.\n1:5 I urti do t\u00eb d\u00ebgjoj\u00eb dhe do t\u00eb rrit\u00eb diturin\u00eb e tij; njeriu i zgjuar do t\u00eb p\u00ebrfitoj\u00eb k\u00ebshilla t\u00eb urta,\n1:6 p\u00ebr t\u00eb kuptuar nj\u00eb sentenc\u00eb dhe nj\u00eb enigm\u00eb, fjal\u00ebt e t\u00eb urt\u00ebve dhe th\u00ebniet e tyre t\u00eb err\u00ebta.\n1:7 Frika e Zotit \u00ebsht\u00eb fillimi i njohjes; por njer\u00ebzit e pamend p\u00ebr\u00e7mojn\u00eb diturin\u00eb dhe arsimin.\n1:8 D\u00ebgjo, o biri im, m\u00ebsimet e atit t\u00ebnd dhe mos i l\u00ebr pas dore m\u00ebsimet e n\u00ebnes sate,\n1:9 sepse jan\u00eb nj\u00eb nur q\u00eb zbukuron kok\u00ebn t\u00ebnde dhe nj\u00eb stoli n\u00eb qaf\u00ebn t\u00ebnde.\n1:10 Biri im, n\u00eb qoft\u00eb se m\u00ebkatar\u00ebt duan t\u00eb t\u00eb mashtrojn\u00eb, mos prano,\n1:11 n\u00eb qoft\u00eb se thon\u00eb: \"Eja me ne; kemi ngritur nj\u00eb prit\u00eb p\u00ebr t\u00eb derdhur gjak; i ngrit\u00ebm gracka t\u00eb pafajmit pa ndonj\u00eb shkak;\n1:12 le t'i kap\u00ebrdim\u00eb t\u00eb gjall\u00eb, ashtu si Sheoli, t\u00ebr\u00ebsisht si ata q\u00eb zbresin n\u00eb grop\u00eb;\n1:13 ne do t\u00eb gjejm\u00eb lloj-lloj pasurish t\u00eb \u00e7mueshme, do t'i mbushim sht\u00ebpit\u00eb tona me pla\u00e7ka;\n1:14 ti do ta hedh\u00ebsh n\u00eb short pjes\u00ebn t\u00ebnde me ne, dhe t\u00eb gjith\u00eb ne do t\u00eb kemi nj\u00eb qese t\u00eb vetme\";\n1:15 biri im, mos shko me ta n\u00eb po at\u00eb rrug\u00eb, ndale hapin nga shtegu i tyre,\n1:16 sepse k\u00ebmb\u00ebt e tyre turren drejt s\u00eb keqes dhe ata nxitojn\u00eb t\u00eb derdhin gjak.\n1:17 Shtrihet m\u00eb kot rrjeta p\u00ebrpara \u00e7do lloji zogjsh;\n1:18 por k\u00ebta kurdisin prita kund\u00ebr gjakut t\u00eb vet dhe ngren\u00eb kurthe kund\u00ebr vet\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tyre.\n1:19 T\u00eb tilla jan\u00eb rrug\u00ebt e \u00e7do njeriu t\u00eb etur p\u00ebr pasuri; ajo ia heq jet\u00ebn atyre q\u00eb e kan\u00eb.\n1:20 Dituria b\u00ebrtet n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb, z\u00ebri i saj d\u00ebgjohet n\u00ebp\u00ebr sheshe;\n1:21 ajo th\u00ebrret n\u00eb vendet ku ka turma dhe ligj\u00ebron n\u00eb hyrje t\u00eb portave t\u00eb qytetit;\n1:22 \"Deri kur, o njer\u00ebz t\u00eb thjesht\u00eb, do t'ju p\u00eblqej\u00eb thjesht\u00ebsia dhe tall\u00ebsit do t\u00eb k\u00ebnaqen duke u tallur dhe budallenjt\u00eb do t\u00eb urrejn\u00eb dijen?\n1:23 Ejani n\u00eb vete nga qortimi im; ja, un\u00eb do t\u00eb derdh mbi ju Frym\u00ebn time dhe do t'ju b\u00ebj t\u00eb njohura fjal\u00ebt e mia.\n1:24 Sepse un\u00eb thirra dhe ju nuk keni dashur, shtriva dor\u00ebn time dhe askush prej jush nuk i kushtoi v\u00ebmendje,\n1:25 p\u00ebrkundrazi hodh\u00ebt posht\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebshillat e mia dhe nuk pranuat ndreqjen time,\n1:26 edhe un\u00eb do t\u00eb qesh me fatkeq\u00ebsin\u00eb tuaj, do t\u00eb tallem kur t\u00eb vij\u00eb ajo q\u00eb ju druani,\n1:27 kur ajo q\u00eb druani t\u00eb vij\u00eb si nj\u00eb furtun\u00eb, dhe fatkeq\u00ebsia juaj t\u00eb vij\u00eb si nj\u00eb stuhi, kur t'ju mbulojn\u00eb fatkeq\u00ebsia dhe ankthi.\n1:28 At\u00ebher\u00eb ata do t\u00eb m\u00eb th\u00ebrrasin mua, por un\u00eb nuk do t\u00eb p\u00ebrgjigjem; do t\u00eb m\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb me kujdes, por nuk do t\u00eb m\u00eb gjejn\u00eb.\n1:29 Sepse kan\u00eb urryer dijen dhe nuk kan\u00eb zgjedhur frik\u00ebn e Zotit,\n1:30 nuk kan\u00eb dashur t\u00eb pranojn\u00eb k\u00ebshill\u00ebn time dhe kan\u00eb p\u00ebrbuzur t\u00eb gjitha qortimet e mia.\n1:31 Prandaj do t\u00eb han\u00eb frytin e sjelljes s\u00eb tyre dhe do t\u00eb ngopen me k\u00ebshillat e tyre.\n1:32 Sepse p\u00ebrdalja e njer\u00ebzve t\u00eb thjesht\u00eb i vret dhe qet\u00ebsia e rreme e budallenjve i zhduk;\n1:33 por ai q\u00eb m\u00eb d\u00ebgjon do t\u00eb banoj\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb sigurt, do t\u00eb jet\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb i qet\u00eb, pa frik\u00eb nga \u00e7far\u00ebdo e keqe\".\n2:1 Biri im, n\u00eb rast se pranon fjal\u00ebt e mia dhe i quan thesar urdh\u00ebrimet e mia,\n2:2 duke i v\u00ebn\u00eb veshin dituris\u00eb dhe duke e prirur zemr\u00ebn ndaj arsyes;\n2:3 po, n\u00eb rast se k\u00ebrkon me ngulm gjykimin dhe ngre z\u00ebrin p\u00ebr t\u00eb siguruar mir\u00ebkuptim,\n2:4 n\u00eb rast se e k\u00ebrkon si argjendin dhe fillon t\u00eb rr\u00ebmosh si p\u00ebr nj\u00eb thesar t\u00eb fshehur,\n2:5 at\u00ebher\u00eb do t\u00eb ndjesh frik\u00ebn e Zotit dhe ke p\u00ebr t\u00eb gjetur kuptimin e Per\u00ebndis\u00eb.\n2:6 Sepse Zoti jep diturin\u00eb; nga goja e tij rrjedhin njohuria dhe arsyeja.\n2:7 Ai mban rezerv\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzit e drejt\u00eb nj\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb fuqishme, nj\u00eb mburoj\u00eb p\u00ebr ata q\u00eb ecin me ndershm\u00ebri\n2:8 p\u00ebr t\u00eb mbrojtur shtigjet e drejt\u00ebsis\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb ruajtur rrug\u00ebn e shenjtor\u00ebve t\u00eb tij.\n2:9 At\u00ebher\u00eb do t\u00eb kuptosh drejt\u00ebsin\u00eb, barazin\u00eb, ndershm\u00ebrin\u00eb dhe t\u00ebr\u00eb rrug\u00ebt e s\u00eb mir\u00ebs.\n2:10 Kur dituria t\u00eb t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb zem\u00ebr, edhe njohja do t\u00eb jet\u00eb e k\u00ebndshme p\u00ebr shpirtin t\u00ebnd,\n2:11 t\u00eb menduarit do t\u00eb kujdeset p\u00ebr ty dhe gjykimi do t\u00eb t\u00eb mbroj\u00eb,\n2:12 p\u00ebr t\u00eb t\u00eb \u00e7liruar nga rruga e keqe, nga njer\u00ebzit q\u00eb flasin p\u00ebr gj\u00ebra t\u00eb k\u00ebqija,\n2:13 nga ata q\u00eb braktisin shtigjet e ndershm\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb ecur n\u00eb rrug\u00ebt e territ,\n2:14 q\u00eb g\u00ebzohen kur b\u00ebjn\u00eb t\u00eb keqen dhe ndjejn\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi n\u00eb \u00e7oroditjet e njeriut t\u00eb keq,\n2:15 shtigjet e t\u00eb cilit jan\u00eb t\u00eb shtremb\u00ebra dhe rrug\u00ebt dredha-dredha,\n2:16 p\u00ebr t\u00eb t\u00eb shp\u00ebtuar nga gruaja q\u00eb ka shkelur kuror\u00ebn, nga gruaja e huaj q\u00eb p\u00ebrdor fjal\u00eb mikluese,\n2:17 q\u00eb ka braktisur shokun e rinis\u00eb s\u00eb saj dhe ka harruar marr\u00ebveshjen e lidhur me Per\u00ebndin\u00eb.\n2:18 Sepse sht\u00ebpia e saj zbret drejt vdekjes dhe shtigjet e saj drejt t\u00eb vdekurve.\n2:19 Asnj\u00eb prej atyre q\u00eb shkojn\u00eb tek ajo nuk kthehet, asnj\u00eb nuk i arrin shtigjet e jet\u00ebs.\n2:20 K\u00ebshtu do t\u00eb mund t\u00eb ec\u00ebsh n\u00eb rrug\u00ebn e t\u00eb mir\u00ebve dhe do t\u00eb mbetesh n\u00eb shtigjet e t\u00eb drejt\u00ebve.\n2:21 Sepse njer\u00ebzit e drejt\u00eb do t\u00eb banojn\u00eb tok\u00ebn dhe ata t\u00eb ndersh\u00ebm do t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb aty;\n2:22 por t\u00eb pabes\u00ebt do t\u00eb shfarosen nga toka dhe shkel\u00ebsit do t\u00eb hiqen prej saj.\n3:1 Biri im, mos harro m\u00ebsimet e mia dhe zemra jote le t\u00eb ruaj\u00eb urdh\u00ebrimet e mia,\n3:2 sepse do t\u00eb t\u00eb shtohen dit\u00eb t\u00eb gjata, vite jete dhe paqeje.\n3:3 Mir\u00ebsia dhe e v\u00ebrteta mos t\u00eb l\u00ebn\u00e7in kurr\u00eb; lidhi rreth qaf\u00ebs, shkruaji mbi tabel\u00ebn e zemr\u00ebs sate;\n3:4 do t\u00eb gjesh k\u00ebshtu hir dhe arsye n\u00eb syt\u00eb e Per\u00ebndis\u00eb dhe t\u00eb njer\u00ebzve.\n3:5 Ki besim tek Zoti me gjith\u00eb zem\u00ebr dhe mos u mb\u00ebshtet n\u00eb gjykimin t\u00ebnd;\n3:6 pranoje n\u00eb t\u00eb gjitha rrug\u00ebt e tua, dhe ai do t\u00eb drejtoj\u00eb shtigjet e tua.\n3:7 Mos e mbaj veten t\u00eb ditur n\u00eb syt\u00eb e tu, ki frik\u00eb nga Zoti dhe hiq dor\u00eb nga e keqja;\n3:8 kjo do t\u00eb jet\u00eb sh\u00ebrim p\u00ebr nervat e tua dhe freskim p\u00ebr kockat e tua.\n3:9 Ndero Zotin me pasurin\u00eb t\u00ebnde dhe me prodhimet e para t\u00eb \u00e7do t\u00eb ardhure q\u00eb ke;\n3:10 hambar\u00ebt e tu t\u00eb grurit do t\u00eb jen\u00eb plot e p\u00ebrplot dhe vozat e tua do t\u00eb gufojn\u00eb me musht.\n3:11 Biri im, mos e p\u00ebr\u00e7mo nd\u00ebshkimin e Zotit dhe mos urre qortimin e tij,\n3:12 sepse Zoti qorton at\u00eb q\u00eb do, si nj\u00eb baba djalin q\u00eb atij i p\u00eblqen.\n3:13 Lum ai njeri q\u00eb ka gjetur diturin\u00eb dhe njeriu q\u00eb ka p\u00ebrftuar arsyen.\n3:14 Sepse fitimi i tij \u00ebsht\u00eb m\u00eb i mir\u00eb se fitimi i argjendit dhe fryti i tij vlen m\u00eb tep\u00ebr se ari i kulluar.\n3:15 Ajo \u00ebsht\u00eb m\u00eb e \u00e7muar se perlat dhe mbar\u00eb gj\u00ebrat m\u00eb t\u00eb k\u00ebndshme nuk mund t\u00eb barazohen me t\u00eb.\n3:16 Gjat\u00ebsia e jet\u00ebs \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb t\u00eb saj, pasuria dhe lavdia n\u00eb t\u00eb majt\u00eb t\u00eb saj.\n3:17 Rrug\u00ebt e saj jan\u00eb rrug\u00eb t\u00eb k\u00ebnaqshme dhe n\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb shtigjet e saj mbret\u00ebron paqja.\n3:18 Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dru i jet\u00ebs p\u00ebr ata q\u00eb e kapin dhe lum ata q\u00eb mbahen fort atje.\n3:19 Me diturin\u00eb Zoti krijoi tok\u00ebn dhe me zgjuar\u00ebsin\u00eb i b\u00ebri t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm qiejt\u00eb.\n3:20 Me diturin\u00eb e tij u hap\u00ebn humnerat dhe ret\u00eb japin ves\u00eb.\n3:21 Biri im, k\u00ebto gj\u00ebra mos u largofshin kurr\u00eb nga syt\u00eb e tu. Mbaje diturin\u00eb dhe t\u00eb menduarit.\n3:22 Ato do t\u00eb jen\u00eb jet\u00eb p\u00ebr shpirtin t\u00ebnd dhe nj\u00eb zbukurim n\u00eb qaf\u00ebn t\u00ebnde.\n3:23 At\u00ebher\u00eb do t\u00eb ec\u00ebsh i sigurt n\u00eb rrug\u00ebn t\u00ebnde dhe k\u00ebmba jote nuk do t\u00eb pengohet.\n3:24 Kur do t\u00eb biesh p\u00ebr t\u00eb fjetur, nuk do t\u00eb kesh frik\u00eb; po, do t\u00eb biesh dhe gjumi yt do t\u00eb jet\u00eb i \u00ebmb\u00ebl.\n3:25 Nuk do t\u00eb druash llahtar\u00ebn e papritur, as shkat\u00ebrrimin e t\u00eb pabes\u00ebve kur do t\u00eb ndodh\u00eb,\n3:26 sepse Zoti do t\u00eb jet\u00eb pran\u00eb teje dhe do t\u00eb pengoj\u00eb q\u00eb k\u00ebmba jote t\u00eb kapet n\u00eb ndonj\u00eb lak.\n3:27 Mos i refuzo t\u00eb mir\u00ebn atij q\u00eb i takon, kur e ke n\u00eb dor\u00eb ta b\u00ebsh.\n3:28 Mos i thuaj t\u00eb af\u00ebrmit t\u00ebnd: \"Shko dhe kthehu; do t\u00eb t\u00eb jap nes\u00ebr\", kur e ke me vete gj\u00ebn\u00eb e nevojshme.\n3:29 Mos kurdis asnj\u00eb t\u00eb keqe kund\u00ebr t\u00eb af\u00ebrmit t\u00ebnd, nd\u00ebrsa ai banon me besim bashk\u00eb me ty.\n3:30 Mos b\u00ebj padi kund\u00ebr askujt pa shkak; po t\u00eb jet\u00eb se nuk t\u00eb ka b\u00ebr\u00eb asnj\u00eb t\u00eb keqe.\n3:31 Mos ki zili njeriun e dhunsh\u00ebm dhe mos zgjidh asnj\u00eb nga rrug\u00ebt e tij,\n3:32 sepse Zoti e neverit njeriun e \u00e7oroditur, por k\u00ebshilla e tij \u00ebsht\u00eb p\u00ebr njer\u00ebzit e ndersh\u00ebm.\n3:33 Mallkimi i Zotit \u00ebsht\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e t\u00eb pabesit, por ai bekon banes\u00ebn e t\u00eb drejt\u00ebve.\n3:34 Me siguri ai tallet me tall\u00ebsit, por i fal t\u00eb p\u00ebrvuajturit.\n3:35 Njer\u00ebzit e urt\u00eb do t\u00eb trash\u00ebgojn\u00eb lavdin\u00eb, por posht\u00ebrsia do t\u00eb jet\u00eb trash\u00ebgimia e atyre q\u00eb nuk kan\u00eb mend.\n4:1 D\u00ebgjoni, o bij, m\u00ebsimet e nj\u00eb ati dhe tregoni kujdes q\u00eb t\u00eb m\u00ebsoni t\u00eb gjykoni,\n4:2 sepse ju jap nj\u00eb doktrin\u00eb t\u00eb mir\u00eb; mos braktisni ligjin tim.\n4:3 Kur isha ende f\u00ebmij\u00eb pran\u00eb atit tim, njom\u00ebzak dhe i dashur n\u00eb syt\u00eb e n\u00ebnes sime,\n4:4 ai m\u00eb m\u00ebsonte dhe m\u00eb thoshte: \"Zemra jote t\u00eb kujtoj\u00eb fjal\u00ebt e mia; ruaji urdh\u00ebrimet e mia dhe do t\u00eb jetosh.\n4:5 Fito dituri, fito gjykim; mos i harro fjal\u00ebt e goj\u00ebs sime dhe mos u largo prej tyre;\n4:6 mos e braktis diturin\u00eb dhe ajo do t\u00eb t\u00eb mbroj\u00eb; duaje, sepse ajo do t\u00eb t\u00eb ndihmoj\u00eb.\n4:7 Dituria \u00ebsht\u00eb gj\u00ebja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme; prandaj fito diturin\u00eb. Edhe sikur t\u00eb humbas\u00ebsh ato q\u00eb ke, fito diturin\u00eb.\n4:8 P\u00ebrl\u00ebvdoje dhe ajo do t\u00eb t\u00eb lart\u00ebsoj\u00eb, ajo do t\u00eb t\u00eb jap\u00eb lavdi, po qe se ti e p\u00ebrveht\u00ebson.\n4:9 Ajo do t\u00eb t\u00eb v\u00ebr\u00eb mbi kok\u00ebn t\u00ebnde nj\u00eb stoli prej nuri, do t\u00eb t\u00eb rrethoj\u00eb me nj\u00eb kuror\u00eb lavdie\".\n4:10 D\u00ebgjo, biri im, pranoji fjal\u00ebt e mia dhe vitet e jet\u00ebs sate do t\u00eb shumohen.\n4:11 T\u00eb kam m\u00ebsuar n\u00eb rrug\u00ebn e dituris\u00eb, t\u00eb kam udh\u00ebhequr n\u00ebp\u00ebr shtigjet e ndershm\u00ebris\u00eb.\n4:12 Kur do t\u00eb ec\u00ebsh, hapat e tua nuk do t\u00eb pengohen; kur do t\u00eb vraposh, nuk do t\u00eb pengohesh.\n4:13 Rroke mir\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebsim, mos e l\u00ebr q\u00eb t\u00eb shkoj\u00eb kot; ruaje, sepse ai \u00ebsht\u00eb jeta jote.\n4:14 Mos hyr n\u00eb shtegun e t\u00eb pabes\u00ebve dhe mos ec n\u00eb rrug\u00ebn e njer\u00ebzve t\u00eb k\u00ebqij;\n4:15 evitoje at\u00eb, mos kalo n\u00ebp\u00ebr t\u00eb; largoju prej saj dhe shko tutje.\n4:16 Sepse ata nuk mund t\u00eb flen\u00eb, po t\u00eb mos ken\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb keqen; gjumi i tyre zhduket po t\u00eb jet\u00eb se nuk kan\u00eb rr\u00ebzuar dik\u00eb;\n4:17 ata han\u00eb buk\u00ebn e paudh\u00ebsis\u00eb dhe pin\u00eb ver\u00ebn e dhun\u00ebs.\n4:18 Por shtegu i t\u00eb drejt\u00ebve \u00ebsht\u00eb si drita e agimit, q\u00eb shk\u00eblqen gjithnj\u00eb e m\u00eb mir\u00eb deri sa t\u00eb b\u00ebhet dit\u00eb e plot\u00eb.\n4:19 Rruga e t\u00eb pabes\u00ebve \u00ebsht\u00eb si terri; ata nuk shohin at\u00eb q\u00eb do t'i rr\u00ebzoj\u00eb.\n4:20 Biri im, trego kujdes p\u00ebr fjal\u00ebt e mia, d\u00ebgjo th\u00ebniet e mia;\n4:21 mos u largofshin kurr\u00eb nga syt\u00eb e tu, ruaji n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb zemr\u00ebs sate;\n4:22 sepse jan\u00eb jet\u00eb p\u00ebr ata q\u00eb i gjejn\u00eb, sh\u00ebrim p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb trupin e tyre.\n4:23 Ruaje zemr\u00ebn t\u00ebnde me shum\u00eb kujdes, sepse nga ajo dalin burimet jet\u00ebs.\n4:24 Hiq dor\u00eb nga e folura me hile dhe largo prej teje buz\u00ebt e \u00e7oroditura.\n4:25 Syt\u00eb e tu le t\u00eb shohin drejt dhe qepallat e tua t\u00eb synojn\u00eb drejt para teje.\n4:26 Sheshoje shtegun e k\u00ebmb\u00ebve t\u00eb tua, dhe t\u00eb gjitha rrug\u00ebt e tua qofshin t\u00eb caktuara mir\u00eb.\n4:27 Mos u shmang as n\u00eb t\u00eb djatht\u00eb as n\u00eb t\u00eb majt\u00eb; t\u00ebrhiqe k\u00ebmb\u00ebn t\u00ebnde nga e keqja.\n5:1 Biri im, ki kujdes p\u00ebr diturin\u00eb time, v\u00ebri veshin arsyetimit tim,\n5:2 me q\u00ebllim q\u00eb ti t\u00eb ruash gjykimin dhe buz\u00ebt e tua t\u00eb fiksojn\u00eb diturin\u00eb.\n5:3 Sepse buz\u00ebt e gruas q\u00eb shkel kuror\u00ebn nxjerrin mjalt\u00eb dhe goja e saj \u00ebsht\u00eb m\u00eb e but\u00eb se vaji;\n5:4 por n\u00eb fund ajo \u00ebsht\u00eb e hidhur si pelini, e mpreht\u00eb si nj\u00eb shpat\u00eb me dy presa.\n5:5 K\u00ebmb\u00ebt e saj zbresin drejt vdekjes, hapat e saj \u00e7ojn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb Sheol.\n5:6 Ajo nuk ec\u00ebn n\u00eb shtegun e jet\u00ebs, por ti nuk i jep r\u00ebnd\u00ebsi k\u00ebsaj gj\u00ebje; rrug\u00ebt e saj jan\u00eb t\u00eb gabuara, por ti nuk e kupton.\n5:7 Prandaj tani, bij t\u00eb mi, m\u00eb d\u00ebgjoni dhe mos u largoni nga fjal\u00ebt e goj\u00ebs sime.\n5:8 Mbaje larg prej saj rrug\u00ebn t\u00ebnde dhe mos iu afro port\u00ebs s\u00eb sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb saj,\n5:9 p\u00ebr t\u00eb mos ua dh\u00ebn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve fuqin\u00eb t\u00ebnde dhe vitet e tua dikujt q\u00eb nuk ka m\u00ebshir\u00eb.\n5:10 Me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb huajt t\u00eb mos ngopen me pasurin\u00eb t\u00ebnde, dhe mundi yt t\u00eb mos shkoj\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e nj\u00eb t\u00eb huaji,\n5:11 dhe t\u00eb mos r\u00ebnkosh kur do t\u00eb t\u00eb vij\u00eb fundi, kur mishi dhe trupi yt do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb konsumuar,\n5:12 dhe t\u00eb thuash: \"Vall\u00eb si urreva m\u00ebsimin, dhe si e ka p\u00ebr\u00e7muar qortimin zemra ime?\n5:13 Nuk d\u00ebgjova z\u00ebrin e atyre q\u00eb m\u00eb m\u00ebsonin dhe nuk ua vura veshin atyre q\u00eb m\u00eb udh\u00ebzonin.\n5:14 U ndodha pothuajse n\u00eb nj\u00eb t\u00eb keqe t\u00eb plot\u00eb n\u00eb mes t\u00eb turm\u00ebs dhe t\u00eb kuvendit\".\n5:15 Pi ujin e stern\u00ebs sate dhe ujin e rrjedhsh\u00ebm t\u00eb pusit t\u00ebnd.\n5:16 A duhet burimet e tua t\u00eb derdhen jasht\u00eb, si rr\u00ebke uji n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb?\n5:17 Qofshin vet\u00ebm p\u00ebr ty dhe jo p\u00ebr t\u00eb huajt\u00eb bashk\u00eb me ty.\n5:18 Qoft\u00eb i bekuar burimi yt dhe g\u00ebzohu me nusen e rinis\u00eb sate.\n5:19 Drenush\u00eb e dashur dhe gazel\u00eb hirplot\u00eb, sis\u00ebt e saj le t\u00eb t\u00eb k\u00ebnaqin kurdoher\u00eb, dhe qofsh vazhdimisht i dh\u00ebn\u00eb pas dashuris\u00eb q\u00eb ke p\u00ebr t\u00eb.\n5:20 Pse vall\u00eb, biri im, t\u00eb biesh n\u00eb dashuri me nj\u00eb grua q\u00eb ka shkelur kuror\u00ebn dhe t\u00eb rrok\u00ebsh gjirin e nj\u00eb t\u00eb huaje?\n5:21 Sepse rrug\u00ebt e njeriut jan\u00eb gjithnj\u00eb p\u00ebrpara syve t\u00eb Zotit, dhe ai v\u00ebzhgon t\u00eb gjitha shtigjet e tij.\n5:22 I pabesi zihet nga vet\u00eb paudh\u00ebsit\u00eb e tij dhe mbahet nga litar\u00ebt e m\u00ebkatit t\u00eb tij.\n5:23 Ai ka p\u00ebr t\u00eb vdekur sepse nuk korrigjohet dhe do t\u00eb zhduket p\u00ebr shkak t\u00eb marr\u00ebzis\u00eb s\u00eb tij.\n6:1 Biri im, n\u00eb qoft\u00eb se je b\u00ebr\u00eb garant p\u00ebr t\u00eb af\u00ebrmin t\u00ebnd, n\u00eb rast se ke dh\u00ebn\u00eb dor\u00ebn si garanci p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb huaj,\n6:2 je z\u00ebn\u00eb n\u00eb lakun e fjal\u00ebve t\u00eb goj\u00ebs sate, je z\u00ebn\u00eb nga fjal\u00ebt e goj\u00ebs sate.\n6:3 B\u00ebj k\u00ebt\u00eb, pra, biri im, dhe shpengohu, sepse ke r\u00ebn\u00eb n\u00eb duart e t\u00eb af\u00ebrmit t\u00ebnd. Shko, hidhu n\u00eb k\u00ebmb\u00ebt e tij dhe ngul k\u00ebmb\u00eb me t\u00eb madhe te i af\u00ebrmi yt.\n6:4 Mos u jep gjum\u00eb syve t\u00eb tu as \u00e7lodhje qepallave t\u00eb tua;\n6:5 \u00e7lirohu si gazela nga dora e gjahtarit, si zogu nga dora e atij q\u00eb kap zogjt\u00eb.\n6:6 Shko te milingona, o p\u00ebrtac, v\u00ebr re zakonet e saj dhe b\u00ebhu i urt\u00eb.\n6:7 Ajo nuk ka as kryetar, as mbik\u00ebqyr\u00ebs, as zot;\n6:8 e gjen ushqimin n\u00eb ver\u00eb dhe mbledh zahiren\u00eb e saj gjat\u00eb korrjes.\n6:9 Deri kur, o p\u00ebrtac, do t\u00eb rrish duke fjetur? Kur do t\u00eb shkundesh nga gjumi yt?\n6:10 T\u00eb flesh pak, t\u00eb dremit\u00ebsh pak, t\u00eb rrish me duar n\u00eb ije p\u00ebr t'u \u00e7lodhur,\n6:11 k\u00ebshtu varf\u00ebria jote do t\u00eb vij\u00eb si nj\u00eb vjedh\u00ebs, dhe skamja jote si nj\u00eb njeri i armatosur.\n6:12 Njeriu pa vler\u00eb, njeriu i keq, ec\u00ebn me nj\u00eb goj\u00eb t\u00eb \u00e7oroditur;\n6:13 luan syrin, flet me k\u00ebmb\u00ebt, b\u00ebn shenja me gishta;\n6:14 ka lig\u00ebsi n\u00eb zem\u00ebr, kurdis vazhdimisht t\u00eb keqen dhe mbjell grindje.\n6:15 Prandaj shkat\u00ebrrimi i tij do t\u00eb vij\u00eb papritur, n\u00eb nj\u00eb \u00e7ast do t\u00eb shkat\u00ebrrohet pa rrug\u00ebdalje tjet\u00ebr.\n6:16 Zoti i urren k\u00ebto gjasht\u00eb gj\u00ebra, madje shtat\u00eb jan\u00eb t\u00eb neveritshme p\u00ebr t\u00eb:\n6:17 syt\u00eb krenare, gjuha g\u00ebnjeshtare, duart q\u00eb derdhin gjak t\u00eb pafajsh\u00ebm,\n6:18 zemra q\u00eb kurdis plane t\u00eb k\u00ebqija, k\u00ebmb\u00ebt q\u00eb turren shpejt drejt s\u00eb keqes,\n6:19 d\u00ebshmitari i rrem\u00eb q\u00eb thot\u00eb g\u00ebnjeshtra dhe ai q\u00eb shtie grindje midis v\u00ebllez\u00ebrve.\n6:20 Biri im, ruaje urdh\u00ebrimin e atit t\u00ebnd dhe mos harro m\u00ebsimet e n\u00ebn\u00ebs sate.\n6:21 Mbaji vazhdimisht t\u00eb lidhura n\u00eb zemr\u00ebn t\u00ebnde dhe fiksoji rreth qaf\u00ebs sate.\n6:22 Kur do t\u00eb ec\u00ebsh, do t\u00eb t\u00eb udh\u00ebheqin; kur t\u00eb pushosh, do t\u00eb t\u00eb ruajn\u00eb; kur t\u00eb zgjohesh, do t\u00eb flasin me ty.\n6:23 Sepse urdh\u00ebrimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb llamb\u00eb, m\u00ebsimi nj\u00eb drit\u00eb, dhe ndreqjet e m\u00ebsimit jan\u00eb rruga e jet\u00ebs,\n6:24 p\u00ebr t\u00eb t\u00eb mbrojtur nga gruaja e keqe, nga lajkat e gjuh\u00ebs t\u00eb gruas s\u00eb huaj.\n6:25 Mos d\u00ebshiro n\u00eb zemr\u00ebn t\u00ebnde bukurin\u00eb e saj dhe mos u rr\u00ebmbe nga qepallat e saj.\n6:26 Sepse p\u00ebr nj\u00eb prostitut\u00eb burri katandiset p\u00ebr nj\u00eb cop\u00eb buk\u00eb, dhe gruaja e nj\u00eb tjetri gjuan shpirtin e vyer t\u00eb nj\u00eb burri.\n6:27 A mund t\u00eb mbaj\u00eb burri nj\u00eb zjarr n\u00eb gji t\u00eb tij pa djegur rrobat e trupit?\n6:28 A mund t\u00eb ec\u00eb burri mbi qymyr t\u00eb ndezur pa djegur k\u00ebmb\u00ebt e tij?\n6:29 N\u00eb k\u00ebt\u00eb gjendje \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb shkon tek gruaja e nj\u00eb tjetri; kush e prek nuk do t\u00eb mbetet pa u nd\u00ebshkuar.\n6:30 Nuk p\u00ebr\u00e7mohet hajduti q\u00eb vjedh p\u00ebr t\u00eb shuar urin\u00eb kur \u00ebsht\u00eb i uritur;\n6:31 por n\u00eb rast se kapet n\u00eb faj, duhet t\u00eb kthej\u00eb shtat\u00ebfishin, dhe t\u00eb jap\u00eb t\u00ebr\u00eb pasurin\u00eb e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb tij.\n6:32 Por ai q\u00eb kryen nj\u00eb shkelje kurore me nj\u00eb grua \u00ebsht\u00eb nj\u00eb njeri pa mend; ai q\u00eb b\u00ebn nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb shkat\u00ebrron jet\u00ebn e tij.\n6:33 Do t\u00eb gjej\u00eb plag\u00eb dhe p\u00ebr\u00e7mim, dhe turpi i tij nuk do t'i hiqet kurr\u00eb.\n6:34 sepse xhelozia e t\u00ebrbon bashk\u00ebshortin, q\u00eb do t\u00eb jet\u00eb i pam\u00ebshirsh\u00ebm dit\u00ebn e hakmarrjes.\n6:35 Ai nuk do t\u00eb pranoj\u00eb asnj\u00eb shp\u00ebrblim dhe nuk do t\u00eb k\u00ebnaqet, edhe sikur t'i b\u00ebjn\u00eb shum\u00eb dhurata.\n7:1 Biri im, ruaji fjal\u00ebt e mia dhe urdh\u00ebrimet e mia n\u00eb veten t\u00ebnde,\n7:2 Ruaji urdh\u00ebrimet e mia dhe ke p\u00ebr t\u00eb jetuar; ruaji m\u00ebsimet e mia si bebja e syve t\u00eb tu.\n7:3 Lidhi nd\u00ebr gishta, shkruaji mbi tabel\u00ebn e zemr\u00ebs sate.\n7:4 Thuaji dituris\u00eb: \"Ti je motra ime\" dhe quaje \"shok\" gjykimin,\n7:5 me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb t\u00eb ruajn\u00eb nga gruaja e tjetrit nga gruaja e huaj q\u00eb p\u00ebrdor fjal\u00eb lajkatare.\n7:6 Nga dritarja e sht\u00ebpis\u00eb sime shikoja n\u00ebp\u00ebr parmak\u00ebt prej hekuri\n7:7 dhe pash\u00eb midis budallenjve; dallova midis t\u00eb rinjve nj\u00eb djal\u00eb t\u00eb ri q\u00eb s'kishte gjykim,\n7:8 q\u00eb kalonte n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb pran\u00eb qoshes t\u00eb gruas s\u00eb huaj dhe drejtohej nga sht\u00ebpia e saj,\n7:9 n\u00eb muzg, kur po ngryste dita, nd\u00ebrsa zbriste nata e zez\u00eb dhe e err\u00ebt.\n7:10 I doli para nj\u00eb grua e veshur si prostitut\u00eb dhe dinake;\n7:11 ajo \u00ebsht\u00eb turbulluese dhe provokuese, dhe nuk di t'i mbaj\u00eb k\u00ebmb\u00ebt n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e saj;\n7:12 her\u00eb mbi rrug\u00eb, her\u00eb n\u00eb sheshet q\u00ebndron n\u00eb prit\u00eb n\u00eb \u00e7do qoshe.\n7:13 K\u00ebshtu e zuri dhe e puthi, pastaj me paturp\u00ebsi tha:\n7:14 \"Duhet t\u00eb b\u00ebja flijimet e falenderimit; pik\u00ebrisht sot i plot\u00ebsova zotimet e mia;\n7:15 prandaj t\u00eb dola para q\u00eb t\u00eb t\u00eb k\u00ebrkoj dhe t\u00eb gjeta.\n7:16 E zbukurova shtratin tim me nj\u00eb mbules\u00eb si sixhade, me li t\u00eb ngjyrosur nga Egjipti;\n7:17 e parfumova shtratin tim me mirr\u00eb, me aloe dhe me kanell\u00eb.\n7:18 Eja, t\u00eb dehemi me dashuri deri n\u00eb m\u00ebngjes, t\u00eb k\u00ebnaqemi n\u00eb qejfe dashurie,\n7:19 sepse burri im nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi, por ka shkuar n\u00eb nj\u00eb udh\u00ebtim t\u00eb gjat\u00eb;\n7:20 ka marr\u00eb me vete nj\u00eb thes t\u00eb vog\u00ebl me pare dhe do t\u00eb kthehet n\u00eb sht\u00ebpi vet\u00ebm kur t\u00eb jet\u00eb h\u00ebna e plot\u00eb\".\n7:21 Ajo e mashtroi me fjal\u00eb bind\u00ebse, e t\u00ebrhoqi me \u00ebmb\u00eblsin\u00eb e buz\u00ebve t\u00eb saj.\n7:22 Ai e ndoqi pa m\u00ebdyshje, si nj\u00eb ka q\u00eb shkon n\u00eb thertore, si nj\u00eb i lidhur n\u00eb d\u00ebnimin e budallait,\n7:23 deri sa nj\u00eb shigjet\u00eb nuk i shpon m\u00ebl\u00e7in\u00eb; ai nxiton si nj\u00eb zog, pa ditur q\u00eb nj\u00eb lak \u00ebsht\u00eb ngritur kund\u00ebr jet\u00ebs s\u00eb tij.\n7:24 Prandaj, bij t\u00eb mi, m\u00eb d\u00ebgjoni, kushtojuni kujdes fjal\u00ebve t\u00eb goj\u00ebs sime.\n7:25 Zemra jote t\u00eb mos shkoj\u00eb pas rrug\u00ebve t\u00eb saj, mos devijo n\u00ebp\u00ebr shtigjet e saj,\n7:26 sepse ka rr\u00ebzuar shum\u00eb t\u00eb plagosur p\u00ebr vdekje, dhe t\u00ebr\u00eb ata q\u00eb ajo ka vrar\u00eb ishin burra t\u00eb fort\u00eb.\n7:27 Sht\u00ebpia e saj \u00ebsht\u00eb rruga e Sheolit q\u00eb zbret n\u00eb thell\u00ebsit\u00eb e vdekjes.\n8:1 A nuk b\u00ebrtet vall\u00eb dituria dhe maturia a nuk e b\u00ebn z\u00ebrin e saj t\u00eb d\u00ebgjohet?\n8:2 Ajo q\u00ebndron n\u00eb k\u00ebmb\u00eb mbi maj\u00ebn e lart\u00ebsive, gjat\u00eb rrug\u00ebs, n\u00eb kryq\u00ebzimet e rrug\u00ebve;\n8:3 b\u00ebrtet pran\u00eb portave, n\u00eb hyrje t\u00eb qyteteve, n\u00eb prag t\u00eb dyerve;\n8:4 \"Ju drejtohem juve, o njer\u00ebz dhe z\u00ebri im u drejtohet bijve t\u00eb njeriut.\n8:5 Kuptoni, o njer\u00ebz t\u00eb thjesht\u00eb, maturin\u00eb, dhe ju, njer\u00ebz pa mend, kini nj\u00eb zem\u00ebr t\u00eb urt\u00eb.\n8:6 M\u00eb d\u00ebgjoni, sepse do t\u00eb flas p\u00ebr gj\u00ebra t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe buz\u00ebt e mia do t\u00eb hapen p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb gj\u00ebra t\u00eb drejta.\n8:7 Sepse goja ime do t\u00eb shpall\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn; pabesia \u00ebsht\u00eb e neveritshme p\u00ebr buz\u00ebt e mia.\n8:8 T\u00eb gjitha fjal\u00ebt e goj\u00ebs sime jan\u00eb t\u00eb drejta, n\u00eb to nuk ka asgj\u00eb t\u00eb shtremb\u00ebr dhe t\u00eb \u00e7oroditur.\n8:9 Jan\u00eb t\u00eb gjitha t\u00eb drejta p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ka mend dhe p\u00ebr ata q\u00eb kan\u00eb gjetur dijen.\n8:10 Pranoni m\u00ebsimin tim dhe jo argjendin, dijen n\u00eb vend t\u00eb arit t\u00eb zgjedhur,\n8:11 sepse dituria vlen m\u00eb tep\u00ebr se margaritar\u00ebt, t\u00eb gjitha gj\u00ebrat q\u00eb dikush mund dikush t\u00eb d\u00ebshiroje nuk barazohen me t\u00eb.\n8:12 Un\u00eb, dituria, rri me maturin\u00eb dhe e gjej dijen n\u00eb meditim.\n8:13 Frika e Zotit \u00ebsht\u00eb t\u00eb urresh t\u00eb keqen; un\u00eb e urrej kryelart\u00ebsin\u00eb, arroganc\u00ebn, rrug\u00ebn e keqe dhe goj\u00ebn e \u00e7oroditur.\n8:14 Mua m\u00eb takon mendimi dhe dituria e v\u00ebrtet\u00eb; un\u00eb jam zgjuarsia, mua m\u00eb p\u00ebrket forca.\n8:15 N\u00ebp\u00ebrmjet meje mbret\u00ebrojn\u00eb mbret\u00ebrit dhe princat vendosin drejt\u00ebsin\u00eb.\n8:16 N\u00ebp\u00ebrmjet meje qeverisin krer\u00ebt, fisnik\u00ebt, t\u00ebr\u00eb gjykat\u00ebsit e tok\u00ebs.\n8:17 Un\u00eb i dua ata q\u00eb m\u00eb duan, dhe ata q\u00eb m\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb me kujdes m\u00eb gjejn\u00eb.\n8:18 Me mua jan\u00eb pasuria dhe lavdia, pasuria q\u00eb zgjat dhe drejt\u00ebsia.\n8:19 Fryti im \u00ebsht\u00eb m\u00eb i mir\u00eb se ari, po, se ari i kulluar, dhe prodhimi im m\u00eb tep\u00ebr se argjendi i zgjedhur.\n8:20 Un\u00eb eci n\u00eb rrug\u00ebn e drejt\u00ebsis\u00eb, n\u00eb mes t\u00eb shtigjeve t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb,\n8:21 p\u00ebr t'i b\u00ebr\u00eb ata q\u00eb m\u00eb duan t\u00eb trash\u00ebgojn\u00eb pasurin\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb mbushur thesaret e tyre.\n8:22 Zoti m\u00eb zot\u00ebroi n\u00eb fillim t\u00eb rrug\u00ebs s\u00eb tij, p\u00ebrpara veprave t\u00eb tij m\u00eb t\u00eb lashta.\n8:23 U vendosa nga amshimi, q\u00eb n\u00eb krye, para se toka t\u00eb ekzistonte.\n8:24 M\u00eb prodhuan kur nuk kishte ende humnera, kur nuk kishte burime me uj\u00eb t\u00eb bollsh\u00ebm.\n8:25 M\u00eb prodhuan para se themelet e maleve t\u00eb ishin p\u00ebrforcuar, para kodrinave,\n8:26 kur nuk kishte sajuar ende as tok\u00ebn, as fushat dhe as plisat e para t\u00eb dheut.\n8:27 Kur ai fiksonte qiejt\u00eb, un\u00eb isha aty; kur b\u00ebnte nj\u00eb rreth mbi sip\u00ebrfaqen e humner\u00ebs,\n8:28 kur i b\u00ebnte t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm qiejt\u00eb e ep\u00ebrm, kur p\u00ebrforconte burimet e humner\u00ebs,\n8:29 kur i caktonte detit caqet e tij n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb uj\u00ebrat t\u00eb mos kalonin p\u00ebrtej urdh\u00ebrit t\u00eb tij, kur vendoste themelet e dheut,\n8:30 un\u00eb isha pran\u00eb tij si nj\u00eb arkitekt, isha \u00e7do dit\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsia e tij, duke u g\u00ebzuar \u00e7do \u00e7ast para tij;\n8:31 k\u00ebnaqesha n\u00eb pjes\u00ebn e banueshme t\u00eb bot\u00ebs dhe gjeja \u00ebndjen time me bijt\u00eb e njer\u00ebzve.\n8:32 Tani, pra, m\u00eb d\u00ebgjoni, o bij; lum ata q\u00eb ndjekin rrug\u00ebt e mia!\n8:33 D\u00ebgjoni k\u00ebto m\u00ebsime, tregohuni t\u00eb urt\u00eb dhe mos i hidhni posht\u00eb!\n8:34 Lum ai njeri q\u00eb m\u00eb d\u00ebgjon, duke u gdhir\u00eb \u00e7do dit\u00eb te portat e mia dhe duke ruajtur shtalkat e portave t\u00eb mia.\n8:35 Sepse ai q\u00eb m\u00eb gjen, gjen jet\u00ebn, dhe siguron p\u00ebrkrahjen e Zotit.\n8:36 Por ai q\u00eb m\u00ebkaton kund\u00ebr meje, i b\u00ebn t\u00eb keqe vetvetes; t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb m\u00eb urrejn\u00eb duan vdekjen\".\n9:1 Dituria ka nd\u00ebrtuar sht\u00ebpin\u00eb e saj, ka gdhendur shtat\u00eb shtyllat e saj.\n9:2 Ka vrar\u00eb kafsh\u00ebt e saj, ka p\u00ebrzier ver\u00ebn e saj dhe shtruar tryez\u00ebn e saj.\n9:3 Ka d\u00ebrguar jasht\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtoret e saj; nga vendet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb qytetit ajo th\u00ebrret:\n9:4 \"Ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb budalla t\u00eb vij\u00eb k\u00ebtu!\". Atij q\u00eb i mungon gjykimi i thot\u00eb:\n9:5 \"Ejani, hani nga buka ime dhe pini ver\u00ebn q\u00eb kam p\u00ebrzier.\n9:6 L\u00ebreni budallall\u00ebkun dhe do t\u00eb jetoni, ecni n\u00eb rrug\u00ebn e arsyes\".\n9:7 Ai q\u00eb korrigjon tall\u00ebsin t\u00ebrheq mbi vete t\u00eb shara, dhe ai q\u00eb qorton t\u00eb pabesin merr t\u00eb shara.\n9:8 Mos qorto tall\u00ebsin sepse ai do t\u00eb t\u00eb urrej\u00eb; qorto t\u00eb urtin dhe ai do t\u00eb t\u00eb doj\u00eb.\n9:9 M\u00ebsoje t\u00eb urtin dhe ai do t\u00eb b\u00ebhet edhe m\u00eb i urt\u00eb. M\u00ebsoje t\u00eb drejtin dhe ai do t\u00eb rrit\u00eb diturin\u00eb e tij.\n9:10 Frika e Zotit \u00ebsht\u00eb parimi i dituris\u00eb, dhe njohja e t\u00eb Shenjtit \u00ebsht\u00eb zgjuarsia.\n9:11 Sepse n\u00ebp\u00ebrmjet meje do t\u00eb shumohen dit\u00ebt e tua dhe do t\u00eb t\u00eb shtohen vite jete.\n9:12 N\u00eb rast se je i urt\u00eb, je i urt\u00eb p\u00ebr veten t\u00ebnde; n\u00eb rast se je tall\u00ebs, pasojat do t'i kesh vet\u00ebm ti.\n9:13 Gruaja budallaqe \u00ebsht\u00eb zhurm\u00ebmadhe, aspak e zgjuar dhe nuk di asgj\u00eb.\n9:14 Rri ulur te porta e sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb saj, mbi nj\u00eb fron n\u00eb vendet e larta t\u00eb qytetit,\n9:15 p\u00ebr t\u00eb ftuar ata q\u00eb kalojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb, q\u00eb shkojn\u00eb drejt n\u00eb rrug\u00ebn e tyre:\n9:16 \"Ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb budalla t\u00eb vij\u00eb k\u00ebtu!\". Dhe atij q\u00eb i mungon arsyeja i thot\u00eb:\n9:17 \"Uj\u00ebrat e vjedhura jan\u00eb t\u00eb \u00ebmbla; buka q\u00eb hahet fshehurazi \u00ebsht\u00eb e shijshme\".\n9:18 Por ai nuk e di q\u00eb atje jan\u00eb t\u00eb vdekurit, q\u00eb t\u00eb ftuarit e saj jan\u00eb n\u00eb thell\u00ebsin\u00eb e Sheolit.\n10:1 Fjal\u00ebt e urta t\u00eb Salomonit. Nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb e urt\u00eb e g\u00ebzon t\u00eb atin, por nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb budalla i shkakton vuajtje n\u00ebnes s\u00eb vet.\n10:2 Thesaret e padrejt\u00ebsis\u00eb nuk japin dobi, por drejt\u00ebsia t\u00eb \u00e7liron nga vdekja.\n10:3 Zoti nuk do t\u00eb lejoj\u00eb q\u00eb i drejti t\u00eb vuaj\u00eb nga uria, por hedh posht\u00eb d\u00ebshir\u00ebn e t\u00eb pabes\u00ebve.\n10:4 Kush punon me dor\u00eb p\u00ebrtace varf\u00ebrohet, por dora e njer\u00ebzve t\u00eb zellsh\u00ebm t\u00eb b\u00ebn t\u00eb pasurohesh.\n10:5 Ai q\u00eb mbledh gjat\u00eb ver\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bir i matur, por ai q\u00eb fle n\u00eb koh\u00ebn e korrjeve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bir q\u00eb t\u00eb mbulon me turp.\n10:6 Ka bekime mbi kok\u00ebn e t\u00eb drejtit, por dhuna e mbulon goj\u00ebn e t\u00eb pabes\u00ebve.\n10:7 Kujtimi i t\u00eb drejtit \u00ebsht\u00eb n\u00eb bekim, por emri i t\u00eb pabesit do t\u00eb kalbet.\n10:8 Zem\u00ebrurti i pranon urdh\u00ebrimet, por fjalamani budalla do t\u00eb rr\u00ebzohet.\n10:9 Ai q\u00eb ec\u00ebn n\u00eb ndershm\u00ebri ec\u00ebn i sigurt, por ai q\u00eb ndjek rrug\u00eb dredharake ka p\u00ebr t'u zbuluar.\n10:10 Kush e shkel syrin shkakton vuajtje, por fjalamani budalla do t\u00eb rr\u00ebzohet.\n10:11 Goja e t\u00eb drejtit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb burim jete, por dhuna e mbulon goj\u00ebn e t\u00eb pabes\u00ebve.\n10:12 Urrejtja shkakton grindje, por dashuria mbulon t\u00eb gjitha fajet.\n10:13 Dituria gjendet mbi buz\u00ebt e atyre q\u00eb kan\u00eb mendje, por shkopi \u00ebsht\u00eb p\u00ebr kurrizin e atyre q\u00eb nuk kan\u00eb mend.\n10:14 T\u00eb urt\u00ebt grumbullojn\u00eb njohuri, por goja e budallait \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shkat\u00ebrrim i shpejt\u00eb.\n10:15 Begatia e t\u00eb pasurit \u00ebsht\u00eb qyteti i tij i fort\u00eb; shkat\u00ebrrimi i t\u00eb varf\u00ebrit \u00ebsht\u00eb varf\u00ebria e tyre.\n10:16 Puna e t\u00eb drejtit i sh\u00ebrben jet\u00ebs, fitimi i t\u00eb pabesit m\u00ebkatit.\n10:17 Kush ruan m\u00ebsimet \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn e jet\u00ebs; por kush nuk pranon kritik\u00ebn humb.\n10:18 Kush e maskon urrejtjen ka buz\u00eb g\u00ebnjeshtare dhe ai q\u00eb p\u00ebrhap shpifje \u00ebsht\u00eb budalla.\n10:19 N\u00eb fjal\u00ebt e shumta faji nuk mungon, por ai q\u00eb i frenon buz\u00ebt e tij \u00ebsht\u00eb i urt\u00eb.\n10:20 Gjuha e t\u00eb drejtit \u00ebsht\u00eb argjend i zgjedhur, por zemra e t\u00eb pabes\u00ebve vlen pak.\n10:21 Buz\u00ebt e t\u00eb drejtit ushqejn\u00eb mjaft njer\u00ebz, por budallenjt\u00eb vdesin sepse nuk kan\u00eb mend.\n10:22 Bekimi i Zotit pasuron dhe ai nuk shton asnj\u00eb vuajtje.\n10:23 Kryerja e nj\u00eb kobi p\u00ebr budallan\u00eb \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb zbavitje; k\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb dituria p\u00ebr njeriun q\u00eb ka mend.\n10:24 T\u00eb pabesit i ndodh ajo nga e cila trembet, por njer\u00ebzve t\u00eb drejt\u00eb u jepet ajo q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb.\n10:25 Kur kalon furtuna, i pabesi nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb, por i drejti ka nj\u00eb themel t\u00eb p\u00ebrjetsh\u00ebm.\n10:26 Ashtu si uthulla p\u00ebr dh\u00ebmb\u00ebt dhe tymi p\u00ebr syt\u00eb, k\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb dembeli p\u00ebr ata q\u00eb e d\u00ebrgojn\u00eb.\n10:27 Frika e Zotit i zgjat dit\u00ebt, por vitet e t\u00eb pabesit do t\u00eb shkurtohen.\n10:28 Shpresa e t\u00eb drejt\u00ebve \u00ebsht\u00eb g\u00ebzimi, por pritja e t\u00eb pabes\u00ebve do t\u00eb zhduket.\n10:29 Rruga e Zotit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kala p\u00ebr njeriun e ndersh\u00ebm, por \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebrrim p\u00ebr ata q\u00eb kryejn\u00eb padrejt\u00ebsi.\n10:30 I drejti nuk do t\u00eb l\u00ebvizet kurr\u00eb, por t\u00eb pabes\u00ebt nuk do t\u00eb banojn\u00eb n\u00eb tok\u00eb.\n10:31 Goja e t\u00eb drejtit prodhon dituri, por gjuha e \u00e7oroditur do t\u00eb pritet.\n10:32 Buz\u00ebt e t\u00eb drejtit njohin at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e pranueshme; por goja e t\u00eb pabes\u00ebve njeh vet\u00ebm gj\u00ebra t\u00eb \u00e7oroditura.\n11:1 Peshorja e pasakt\u00eb \u00ebsht\u00eb e neveritshme p\u00ebr Zotin, por peshimi i sakt\u00eb i p\u00eblqen.\n11:2 Kur vjen kryelart\u00ebsia, vjen edhe turpi; por dituria \u00ebsht\u00eb me njer\u00ebzit e thjesht\u00eb.\n11:3 Njer\u00ebzit e drejt\u00eb udh\u00ebhiqen nga ndershm\u00ebria, por lig\u00ebsia e t\u00eb pabes\u00ebve do t'i shkat\u00ebrroj\u00eb k\u00ebta.\n11:4 Pasurit\u00eb nuk sjellin dobi dit\u00ebn e zem\u00ebrimit, por drejt\u00ebsia t\u00eb shp\u00ebton nga vdekja.\n11:5 Drejt\u00ebsia e njeriut t\u00eb ndersh\u00ebm i hap rrug\u00ebn, por i pabesi bie p\u00ebr shkak t\u00eb paudh\u00ebsis\u00eb s\u00eb tij.\n11:6 Drejt\u00ebsia e njer\u00ebzve t\u00eb drejt\u00eb i \u00e7liron k\u00ebta, por njer\u00ebzit e pabes\u00eb do t\u00eb kapen nga vet\u00eb lig\u00ebsia e tyre.\n11:7 Kur vdes nj\u00eb i pabes\u00eb, shpresa e tij humb dhe shpresa e njer\u00ebzve t\u00eb padrejt\u00eb davaritet.\n11:8 I drejti \u00e7lirohet nga fatkeq\u00ebsia, por i pabesi i z\u00eb vendin.\n11:9 Me goj\u00ebn e tij hipokriti shkat\u00ebrron t\u00eb af\u00ebrmin e tij, por t\u00eb drejt\u00ebt \u00e7lirohen p\u00ebr shkak t\u00eb dijes s\u00eb tyre.\n11:10 Kur t\u00eb drejt\u00ebt begatohen, qyteti g\u00ebzohet; por kur vdesin t\u00eb pabes\u00ebt, d\u00ebgjohen britma g\u00ebzimi.\n11:11 Nga bekimi i njer\u00ebzve t\u00eb drejt\u00eb qyteti ngrihet, por goja e t\u00eb pafeve e \u00e7on n\u00eb shkat\u00ebrrim.\n11:12 Kush e p\u00ebrbuz t\u00eb af\u00ebrmin e tij nuk ka mend, por njeriu i matur hesht.\n11:13 Kush shkon rreth e qark duke p\u00ebrfolur, nxjerr sekretet, por ai q\u00eb ka nj\u00eb shpirt besnik i fsheh ato.\n11:14 Pa nj\u00eb udh\u00ebheqje t\u00eb urt\u00eb populli bie, por gjen shp\u00ebtim n\u00eb numrin e madh t\u00eb k\u00ebshilltar\u00ebve.\n11:15 Kush b\u00ebhet garant p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb huaj do t\u00eb p\u00ebsoj\u00eb d\u00ebmet e k\u00ebtij veprimi, por ai q\u00eb refuzon t\u00eb jap\u00eb dor\u00ebn si garant \u00ebsht\u00eb i sigurt.\n11:16 Gruaja e bukur fiton lavdin\u00eb dhe njer\u00ebzit e dhunsh\u00ebm grumbullojn\u00eb pasuri.\n11:17 Njeriu i m\u00ebshirsh\u00ebm i b\u00ebn t\u00eb mir\u00eb vetes, kurse njeriu mizor mundon mishin e tij.\n11:18 I pabesi realizon nj\u00eb fitim t\u00eb rrem\u00eb, por ai q\u00eb mbjell drejt\u00ebsi do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb shp\u00ebrblim t\u00eb sigurt.\n11:19 Ashtu si drejt\u00ebsia t\u00eb \u00e7on n\u00eb jet\u00eb, k\u00ebshtu ai q\u00eb shkon pas t\u00eb keqes gjen vdekjen.\n11:20 T\u00eb \u00e7oroditurit nga zemra jan\u00eb t\u00eb neveritur p\u00ebr Zotin, por ata q\u00eb jan\u00eb t\u00eb ndersh\u00ebm n\u00eb sjelljen e tyre p\u00eblqehen nga ai.\n11:21 Edhe kur i shtr\u00ebngon dor\u00ebn nj\u00eb tjetri p\u00ebr nj\u00eb bes\u00eblidhje, njeriu i keq nuk do t\u00eb mbetet i pand\u00ebshkuar, por pasardh\u00ebsit e t\u00eb drejt\u00ebve do t\u00eb shp\u00ebtojn\u00eb.\n11:22 Si nj\u00eb unaz\u00eb ari n\u00eb fe\u00e7k\u00ebn e nj\u00eb derri, k\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grua e bukur q\u00eb nuk ka mend.\n11:23 D\u00ebshira e t\u00eb drejt\u00ebve \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm e mira, por shpresa e t\u00eb pabes\u00ebve \u00ebsht\u00eb zem\u00ebrimi.\n11:24 Ka nga ata q\u00eb shkap\u00ebrderdhin bujari dhe b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb pasur, dhe ka nga ata q\u00eb kursejn\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se duhet dhe b\u00ebhen gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb varf\u00ebr.\n11:25 Njeriu bujar do t\u00eb pasurohet dhe ai q\u00eb vadit do t\u00eb vaditet gjithashtu.\n11:26 Populli mallkon at\u00eb q\u00eb nuk pranon t\u00eb jap\u00eb grurin, por bekimi bie mbi kok\u00ebn e atij q\u00eb e shet.\n11:27 Kush k\u00ebrkon me zell t\u00eb mir\u00ebn fiton dashamir\u00ebsin\u00eb, por ai q\u00eb k\u00ebrkon t\u00eb keqen, kjo do t'i bjer\u00eb mbi t\u00eb.\n11:28 Kush ka besim n\u00eb pasurit\u00eb e tij do t\u00eb rr\u00ebzohet, por t\u00eb drejt\u00ebt do t\u00eb \u00e7elin si gjethe.\n11:29 Ai q\u00eb b\u00ebn rr\u00ebmuj\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e vet do t\u00eb trash\u00ebgoj\u00eb er\u00ebn, dhe budallai do t\u00eb jet\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtori i atij q\u00eb \u00ebsht\u00eb i urt\u00eb nga zemra.\n11:30 Fryti i t\u00eb drejtit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dru i jet\u00ebs, dhe ai q\u00eb shtie n\u00eb dor\u00eb shpirt\u00ebrat \u00ebsht\u00eb i urt\u00eb.\n11:31 Ja, i drejti merr shp\u00ebrblimin mbi tok\u00eb, e aq m\u00eb tep\u00ebr i pabesi dhe m\u00ebkatari!\n12:1 Kush e do korrigjimin do diturin\u00eb, por ai q\u00eb e urren kritik\u00ebn \u00ebsht\u00eb budalla.\n12:2 Njeriu i mir\u00eb g\u00ebzon p\u00ebrkrahjen e Zotit, por ky do t\u00eb d\u00ebnoj\u00eb njeriun q\u00eb sajon plane t\u00eb k\u00ebqija.\n12:3 Njeriu nuk b\u00ebhet i q\u00ebndruesh\u00ebm me pabesin\u00eb, por rr\u00ebnja e t\u00eb drejt\u00ebve nuk do t\u00eb l\u00ebvizet kurr\u00eb.\n12:4 Gruaja e virtytshme \u00ebsht\u00eb kurora e burrit t\u00eb saj, por ajo q\u00eb e turp\u00ebron \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb krimb n\u00eb kockat e tij.\n12:5 Mendimet e t\u00eb drejt\u00ebve jan\u00eb drejt\u00ebsia, por synimet e t\u00eb pabes\u00ebve jan\u00eb mashtrimi.\n12:6 Fjal\u00ebt e t\u00eb pabes\u00ebve rrin\u00eb n\u00eb prit\u00eb p\u00ebr t\u00eb derdhur gjak, por goja e njer\u00ebzve t\u00eb drejt\u00eb do t'i \u00e7liroj\u00eb.\n12:7 T\u00eb pabes\u00ebt jan\u00eb p\u00ebrmbysur dhe nuk jan\u00eb m\u00eb, por sht\u00ebpia e t\u00eb drejt\u00ebve do t\u00eb mbetet m\u00eb k\u00ebmb\u00eb.\n12:8 Nj\u00eb njeri l\u00ebvdohet p\u00ebr gjykimin e tij, por ai q\u00eb ka nj\u00eb zem\u00ebr t\u00eb \u00e7oroditur do t\u00eb p\u00ebr\u00e7mohet.\n12:9 \u00c9sht\u00eb m\u00eb mir\u00eb t\u00eb t\u00eb \u00e7mojn\u00eb pak dhe t\u00eb kesh nj\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtor, se sa t\u00eb t\u00eb nderojn\u00eb dhe t\u00eb mos kesh buk\u00eb.\n12:10 I drejti kujdeset p\u00ebr jet\u00ebn e bag\u00ebtis\u00eb s\u00eb tij, por t\u00eb p\u00ebrbrendshmet e t\u00eb pabes\u00ebve jan\u00eb mizore.\n12:11 Kush punon tok\u00ebn e tij do t\u00eb ngopet me buk\u00eb, por ai q\u00eb shkon pas kot\u00ebsive \u00ebsht\u00eb pa mend.\n12:12 I pabesi d\u00ebshiron gjahun e njer\u00ebzve t\u00eb k\u00ebqij, por rr\u00ebnja e t\u00eb drejt\u00ebve sjell fryt.\n12:13 Njeriu i keq kapet n\u00eb kurthin e m\u00ebkatit t\u00eb buz\u00ebve t\u00eb tij, por i drejti do t'i shp\u00ebtoj\u00eb fatkeq\u00ebsis\u00eb.\n12:14 Njeriu do t\u00eb ngopet me t\u00eb mira p\u00ebr frytin e goj\u00ebs s\u00eb tij, dhe secili do t\u00eb marr\u00eb shp\u00ebrblimin simbas vepr\u00ebs s\u00eb duarve t\u00eb tij.\n12:15 Rruga e budallait \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb para syve t\u00eb tij, por ai q\u00eb d\u00ebgjon k\u00ebshillat \u00ebsht\u00eb i urt\u00eb.\n12:16 Budallai e tregon menj\u00ebher\u00eb pezmatimin e tij, por njeriu i matur e fsheh turpin.\n12:17 Ai q\u00eb thot\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn shpall at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb, por d\u00ebshmitari i rrem\u00eb thot\u00eb mashtrime.\n12:18 Kush flet pa mend \u00ebsht\u00eb si ai q\u00eb shpon me shpat\u00eb, por gjuha e t\u00eb urt\u00ebve sjell sh\u00ebrim.\n12:19 Buza q\u00eb thot\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, do t\u00eb b\u00ebhet e q\u00ebndrueshme p\u00ebrjet\u00eb, por gjuha q\u00eb g\u00ebnjen zgjat vet\u00ebm nj\u00eb \u00e7ast.\n12:20 Mashtrimi \u00ebsht\u00eb n\u00eb zemr\u00ebn e atyre q\u00eb kurdisin t\u00eb keqen, por p\u00ebr ata q\u00eb k\u00ebshillojn\u00eb paqen ka g\u00ebzim.\n12:21 Asnj\u00eb e keqe nuk do t'i ndodh\u00eb t\u00eb drejtit, por t\u00eb pabes\u00ebt do t\u00eb ken\u00eb plot telashe.\n12:22 Buz\u00ebt g\u00ebnjeshtare jan\u00eb t\u00eb neveritshme p\u00ebr Zotin, por ata q\u00eb veprojn\u00eb me \u00e7ilt\u00ebrsi i p\u00eblqejn\u00eb atij.\n12:23 Njeriu i matur e fsheh diturin\u00eb e tij, por zemra e budallenjve shpall budallall\u00ebkun e tyre.\n12:24 Dora e njeriut t\u00eb kujdesh\u00ebm do t\u00eb sundoj\u00eb, por dora e p\u00ebrtac\u00ebve do t'i n\u00ebnshtrohet pun\u00ebs s\u00eb detyrueshme.\n12:25 Shqet\u00ebsimi n\u00eb zemr\u00ebn e njeriut e rr\u00ebzon at\u00eb, por nj\u00eb fjal\u00eb e mir\u00eb e g\u00ebzon at\u00eb.\n12:26 I drejti e zgjedh me kujdes shokun e tij, por rruga e t\u00eb pabes\u00ebve i b\u00ebn q\u00eb t\u00eb humbasin.\n12:27 P\u00ebrtaci nuk e pjek gjahun e tij, por kujdesi p\u00ebr njeriun \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pasuri e \u00e7mueshme.\n12:28 Mbi shtegun e drejt\u00ebsis\u00eb ka jet\u00eb, dhe mbi k\u00ebt\u00eb shteg nuk ka vdekje.\n13:1 Nj\u00eb bir i urt\u00eb d\u00ebgjon m\u00ebsimet e atit t\u00eb vet, por tall\u00ebsi nuk e d\u00ebgjon qortimin.\n13:2 Nga fryti i goj\u00ebs s\u00eb tij njeriu do t\u00eb haj\u00eb at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e mir\u00eb, por shpirti i t\u00eb pabes\u00ebve do t\u00eb ushqehet me dhun\u00eb.\n13:3 Kush kontrollon goj\u00ebn e tij mbron jet\u00ebn e vet, por ai q\u00eb i hap shum\u00eb buz\u00ebt e tij shkon drejt shkat\u00ebrrimit.\n13:4 Shpirti i p\u00ebrtacit d\u00ebshiron dhe nuk ka asgj\u00eb, por shpirti i atyre q\u00eb jan\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm do t\u00eb k\u00ebnaqet plot\u00ebsisht.\n13:5 I drejti e urren g\u00ebnjeshtr\u00ebn, por i pabesi \u00ebsht\u00eb i neveritsh\u00ebm dhe do t\u00eb turp\u00ebrohet.\n13:6 Drejt\u00ebsia ruan at\u00eb q\u00eb ndjek nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb ndershme, por pabesia e rr\u00ebzon m\u00ebkatarin.\n13:7 Ka nga ata q\u00eb sillen si nj\u00eb i pasur, por nuk kan\u00eb asgj\u00eb; p\u00ebrkundrazi ka nga ata q\u00eb sillen si nj\u00eb i varf\u00ebr, por kan\u00eb shum\u00eb pasuri.\n13:8 Pasurit\u00eb e nj\u00eb njeriu sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrblyer jet\u00ebn e tij, por i varf\u00ebri nuk ndjen asnj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim.\n13:9 Drita e t\u00eb drejt\u00ebve shk\u00eblqen bukur, por llamba e t\u00eb pabes\u00ebve do t\u00eb shuhet.\n13:10 Nga krenaria rrjedhin vet\u00ebm grindjet, por dituria \u00ebsht\u00eb me ata q\u00eb u kushtojn\u00eb kujdes k\u00ebshillave.\n13:11 Pasuria e p\u00ebrftuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jo t\u00eb ndershme do t\u00eb katandiset n\u00eb pak gj\u00ebra, por atij q\u00eb e grumbullon me mund do t'i shtohet ajo.\n13:12 Pritja e zgjatur e lig\u00ebshton zemr\u00ebn, por d\u00ebshira e plot\u00ebsuar \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dru i jet\u00ebs.\n13:13 Ai q\u00eb p\u00ebr\u00e7mon fjal\u00ebn do t\u00eb shkat\u00ebrrohet, por ai q\u00eb respekton urdh\u00ebrimin do t\u00eb shp\u00ebrblehet.\n13:14 M\u00ebsimet e t\u00eb urtit jan\u00eb burim jete p\u00ebr t'i evituar dikujt leqet e vdekjes.\n13:15 Gjykimi i mir\u00eb siguron favor, por veprimi i t\u00eb pabes\u00ebve \u00ebsht\u00eb i d\u00ebmsh\u00ebm.\n13:16 \u00c7do njeri i matur vepron me dituri, por budallai kapardiset me marr\u00ebzin\u00eb e tij.\n13:17 Lajm\u00ebtari i keq bie n\u00eb telashe, por lajm\u00ebtari besnik sjell sh\u00ebrim.\n13:18 Mjerimi dhe turpi do t\u00eb vjin\u00eb mbi at\u00eb q\u00eb nuk pranon korrigjimin, por ai q\u00eb d\u00ebgjon qortimin do t\u00eb nderohet.\n13:19 D\u00ebshira e realizuar \u00ebsht\u00eb e \u00ebmb\u00ebl p\u00ebr shpirtin, por p\u00ebr budallenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e neveritshme largimi nga e keqja.\n13:20 Kush shkon me t\u00eb urt\u00ebt b\u00ebhet i urt\u00eb, por shoku i budallenjve do t\u00eb b\u00ebhet i keq.\n13:21 E keqja p\u00ebrndjek m\u00ebkatar\u00ebt, por i drejti do t\u00eb shp\u00ebrblehet me t\u00eb mir\u00ebn.\n13:22 Njeriu i mir\u00eb i l\u00eb nj\u00eb trash\u00ebgim bijve t\u00eb bijve t\u00eb tij, por pasuria e m\u00ebkatarit vihet m\u00ebnjan\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtin.\n13:23 Ara e punuar e t\u00eb varf\u00ebrve jep ushqim me shumic\u00eb, por ka nga ata q\u00eb vdesin p\u00ebr munges\u00eb drejt\u00ebsie.\n13:24 Kush e kursen shufr\u00ebn urren birin e vet, por ai q\u00eb e do e korrigjon me koh\u00eb.\n13:25 I drejti ha sa t\u00eb ngopet, por barku i t\u00eb pabes\u00ebve vuan nga uria.\n14:1 Gruaja e urt\u00eb nd\u00ebrton sht\u00ebpin\u00eb e saj, por budallaqja e shkat\u00ebrron me duart e veta.\n14:2 Kush ec\u00ebn n\u00eb drejt\u00ebsin\u00eb e tij ka frik\u00eb nga Zoti, por ai q\u00eb \u00e7oroditet n\u00eb rrug\u00ebt e tij e p\u00ebr\u00e7mon at\u00eb.\n14:3 N\u00eb goj\u00ebn e budallait gjejm\u00eb far\u00ebn e kryelart\u00ebsis\u00eb, por t\u00eb urt\u00ebt e ruajn\u00eb goj\u00ebn e tyre.\n14:4 Aty ku nuk ka qe grazhdi \u00ebsht\u00eb bosh, por boll\u00ebku i korrjes q\u00ebndron n\u00eb forc\u00ebn e kaut.\n14:5 D\u00ebshmitari i ndersh\u00ebm nuk g\u00ebnjen, por d\u00ebshmitari i rrem\u00eb thot\u00eb g\u00ebnjeshtra.\n14:6 Tall\u00ebsi k\u00ebrkon diturin\u00eb dhe nuk e gjen, por dija \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e leht\u00eb p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ka mend.\n14:7 Largohu nga njeriu budalla sepse nuk do t\u00eb gjesh dituri mbi buz\u00ebt e tij.\n14:8 Dituria e njeriut t\u00eb matur q\u00ebndron n\u00eb t\u00eb dalluarit e rrug\u00ebs s\u00eb tij, por marr\u00ebzia e budallenjve \u00ebsht\u00eb mashtrim.\n14:9 Budallenjt\u00eb qeshin me m\u00ebkatin, por midis njer\u00ebzve t\u00eb drejt\u00eb \u00ebsht\u00eb falja.\n14:10 Zemra njeh trishtimin e vet, por nj\u00eb i huaj nuk mund t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb g\u00ebzimin e saj.\n14:11 Sht\u00ebpia e t\u00eb pabes\u00ebve do t\u00eb shkat\u00ebrrohet, por \u00e7adra e njer\u00ebzve t\u00eb drejt\u00eb do t\u00eb lul\u00ebzoj\u00eb.\n14:12 \u00c9sht\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb q\u00eb njeriut i duket e drejt\u00eb, por n\u00eb fund ajo t\u00eb nxjerr n\u00eb rrug\u00ebt e vdekjes.\n14:13 Edhe kur qesh, zemra mund t\u00eb jet\u00eb e pik\u00eblluar, dhe vet\u00eb g\u00ebzimi mund t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb n\u00eb vuajtje.\n14:14 Zem\u00ebrp\u00ebrdali do t\u00eb ngopet me rrug\u00ebt e tij, dhe njeriu i mir\u00eb do t\u00eb ngopet me frytet e tij.\n14:15 Budallai i beson \u00e7do fjale, por njeriu i matur tregon kujdes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr hapat e tij.\n14:16 Njeriu i urt\u00eb i tr\u00ebmbet s\u00eb keqes dhe largohet prej saj, por budallai zem\u00ebrohet dhe \u00ebsht\u00eb fodull.\n14:17 Ai q\u00eb zem\u00ebrohet me leht\u00ebsi kryen marr\u00ebzi dhe njeriu q\u00eb ka q\u00ebllime t\u00eb k\u00ebqija \u00ebsht\u00eb i urryer.\n14:18 Teveqelit e trash\u00ebgojn\u00eb budallall\u00ebkun, por njer\u00ebzit e matur kuror\u00ebzohen me dije.\n14:19 Njer\u00ebzit e k\u00ebqij do t\u00eb p\u00ebrkulen p\u00ebrpara njer\u00ebzve t\u00eb mir\u00eb dhe t\u00eb pabes\u00ebt n\u00eb portat e t\u00eb drejt\u00ebve.\n14:20 T\u00eb varf\u00ebrin e urren vet\u00eb miku i tij, por i pasuri ka shum\u00eb miklues.\n14:21 Kush p\u00ebr\u00e7mon t\u00eb af\u00ebrmin e vet, m\u00ebkaton, por ai q\u00eb ka m\u00ebshir\u00eb p\u00ebr t\u00eb varf\u00ebrit \u00ebsht\u00eb i lumtur.\n14:22 A nuk devijojn\u00eb, vall\u00eb nga rruga e drejt\u00eb ata q\u00eb kurdisin t\u00eb keqen? Por ata q\u00eb mendojn\u00eb t\u00eb mir\u00ebn kan\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjetur mir\u00ebsi dhe t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn.\n14:23 N\u00eb \u00e7do mundim ka nj\u00eb fitim, por fjal\u00ebt e kota \u00e7ojn\u00eb vet\u00ebm n\u00eb varf\u00ebri.\n14:24 Kurora e njer\u00ebzve t\u00eb urt\u00eb \u00ebsht\u00eb pasuria e tyre, por marr\u00ebzia e budallenjve \u00ebsht\u00eb marr\u00ebzi.\n14:25 Nj\u00eb d\u00ebshmitar q\u00eb thot\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn shp\u00ebton jet\u00ebn e njer\u00ebzve, por nj\u00eb d\u00ebshmitar i rrem\u00eb thot\u00eb g\u00ebnjeshtra.\n14:26 N\u00eb frik\u00ebn e Zotit gjendet nj\u00eb siguri e madhe, dhe bijt\u00eb e tij do t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb vend strehimi.\n14:27 Frika e Zotit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb burim jete, q\u00eb i shmang leqet e vdekjes.\n14:28 Lavdia e mbretit q\u00ebndron n\u00eb turm\u00ebn e popullit, por shkat\u00ebrrimi i princit q\u00ebndron n\u00eb munges\u00ebn e njer\u00ebzve.\n14:29 Kush \u00ebsht\u00eb i ngadalsh\u00ebm n\u00eb zem\u00ebrim \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i matur, por ai q\u00eb rr\u00ebmbehet me leht\u00ebsi v\u00eb n\u00eb dukje marr\u00ebzin\u00eb e tij.\n14:30 Nj\u00eb zem\u00ebr e sh\u00ebndosh\u00eb \u00ebsht\u00eb jet\u00eb p\u00ebr trupin, por lakmia \u00ebsht\u00eb krimbi brejt\u00ebs i kockave.\n14:31 Kush shtyp t\u00eb varf\u00ebrin fyen r\u00ebnd\u00eb at\u00eb q\u00eb e ka b\u00ebr\u00eb, por ai q\u00eb ka m\u00ebshir\u00eb p\u00ebr nevojtarin e nderon at\u00eb.\n14:32 I pabesi p\u00ebrmbyset nga vet\u00eb lig\u00ebsia e tij, por i drejti ka shpres\u00eb n\u00eb vet\u00eb vdekjen e tij.\n14:33 Dituria prehet n\u00eb zemr\u00ebn e atij q\u00eb ka mend, por ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb zemr\u00ebn e budallenjve merret vesh.\n14:34 Drejt\u00ebsia e larton nj\u00eb komb, por m\u00ebkati \u00ebsht\u00eb turpi i popujve.\n14:35 Dashamir\u00ebsia e mbretit \u00ebsht\u00eb p\u00ebr sh\u00ebrb\u00ebtorin q\u00eb vepron me urt\u00ebsi, por zem\u00ebrimi i tij \u00ebsht\u00eb kund\u00ebr atij q\u00eb sillet me paturp\u00ebsi.\n15:1 P\u00ebrgjigja e \u00ebmb\u00ebl e fashit zem\u00ebrimin, por fjala ther\u00ebse e nxit zem\u00ebrimin.\n15:2 Gjuha e t\u00eb urt\u00ebve p\u00ebrdor dijen ndershm\u00ebrisht, por goja e budallenjve nxjerr marr\u00ebzira.\n15:3 Syt\u00eb e Zotit jan\u00eb kudo p\u00ebr t\u00eb shikuar t\u00eb k\u00ebqijt\u00eb dhe t\u00eb mir\u00ebt.\n15:4 Nj\u00eb gjuh\u00eb e sh\u00ebndosh\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dru i jet\u00ebs, por gjuha e \u00e7oroditur e sfilit shpirtin.\n15:5 Budallai e p\u00ebr\u00e7mon korrigjimin e atit t\u00eb tij, por ai q\u00eb e \u00e7mon kritik\u00ebn vepron me zgjuarsi.\n15:6 N\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e t\u00eb drejtit ka boll\u00ebk t\u00eb madh, por n\u00eb t\u00eb ardhurat e t\u00eb pabesit ka telashe.\n15:7 Buz\u00ebt e t\u00eb urt\u00ebve p\u00ebrhapin dijen, por nuk vepron k\u00ebshtu zemra e budallenjve.\n15:8 Sakrifica e t\u00eb pabes\u00ebve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb neveri p\u00ebr Zotin, por lutja e njer\u00ebzve t\u00eb drejt\u00eb i p\u00eblqen atij.\n15:9 Rruga e t\u00eb pabesit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb neveri p\u00ebr Zotin, por ai do at\u00eb q\u00eb ndjek drejt\u00ebsin\u00eb.\n15:10 Nj\u00eb qortim i r\u00ebnd\u00eb pret at\u00eb q\u00eb braktis rrug\u00ebn e drejt\u00eb, ai q\u00eb urren kritik\u00ebn ka p\u00ebr t\u00eb vdekur.\n15:11 Sheoli dhe Abadoni jan\u00eb para Zotit; ca m\u00eb tep\u00ebr jan\u00eb zemrat e bijve t\u00eb njer\u00ebzve!\n15:12 Tall\u00ebsi nuk e do at\u00eb q\u00eb e kritikon; ai nuk shkon tek t\u00eb urt\u00ebt.\n15:13 Nj\u00eb zem\u00ebr e g\u00ebzuar e b\u00ebn t\u00eb lumtur fytyr\u00ebn, por nga pik\u00ebllimi i zemr\u00ebs fryma d\u00ebrrmohet.\n15:14 Zemra e njeriut me mend k\u00ebrkon dijen, por goja e budallenjve ushqehet me marr\u00ebzi.\n15:15 T\u00eb gjitha dit\u00ebt e t\u00eb varf\u00ebrit jan\u00eb t\u00eb k\u00ebqija, por p\u00ebr nj\u00eb zem\u00ebr t\u00eb k\u00ebnaqur ka fest\u00eb p\u00ebrher\u00eb.\n15:16 M\u00eb mir\u00eb pak me frik\u00ebn e Zotit, se sa nj\u00eb thesar i madh me shqet\u00ebsime.\n15:17 M\u00eb mir\u00eb nj\u00eb pjat\u00eb me perime n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ka dashuri se sa nj\u00eb ka i majmur n\u00eb t\u00eb cilin ka urrejtje.\n15:18 Njeriu gjaknxeht\u00eb nxit grindje, por ai q\u00eb nuk zem\u00ebrohet shpejt i qet\u00ebson grindjet.\n15:19 Rruga e p\u00ebrtacit \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb gardh ferrash, por shtegu i njer\u00ebzve t\u00eb drejt\u00eb \u00ebsht\u00eb i shesht\u00eb.\n15:20 Biri i urt\u00eb g\u00ebzon t\u00eb atin, por njeriu budalla p\u00ebr\u00e7mon t\u00eb \u00ebm\u00ebn.\n15:21 Marr\u00ebzia \u00ebsht\u00eb g\u00ebzim p\u00ebr at\u00eb q\u00eb nuk ka mend, por njeriu q\u00eb ka mend ec\u00ebn drejt.\n15:22 Planet d\u00ebshtojn\u00eb ku nuk ka arsye, por realizohen atje ku ka nj\u00eb mori k\u00ebshilltar\u00ebsh.\n15:23 Nj\u00eb njeri ndjen g\u00ebzim kur mund t\u00eb jap nj\u00eb p\u00ebrgjigje dhe sa e mir\u00eb \u00ebsht\u00eb fjala q\u00eb thuhet n\u00eb koh\u00ebn e duhur!\n15:24 Njeriun e matur rruga e jet\u00ebs e \u00e7on lart n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb evitoj\u00eb Sheolin posht\u00eb.\n15:25 Zoti do t\u00eb shkat\u00ebrroj\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e krenar\u00ebve, por do t'i b\u00ebj\u00eb t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm kufijt\u00eb e gruas s\u00eb ve.\n15:26 Mendimet e k\u00ebqija jan\u00eb t\u00eb neveritshme p\u00ebr Zotin, por fjal\u00ebt e \u00ebmbla jan\u00eb t\u00eb pastra.\n15:27 Kush lakmon fitime v\u00eb n\u00eb rrezik sht\u00ebpin\u00eb e vet, por ai q\u00eb i urren dhuratat ka p\u00ebr t\u00eb jetuar.\n15:28 Zemra e t\u00eb drejtit mendon thell\u00eb se si duhet t\u00eb p\u00ebrgjigjet, por goja e t\u00eb pabesit vjell gj\u00ebra t\u00eb k\u00ebqija.\n15:29 Zoti u rri larg t\u00eb pabes\u00ebve, por d\u00ebgjon lutjet e t\u00eb drejt\u00ebve.\n15:30 Drita e syve g\u00ebzon zemr\u00ebn, nj\u00eb lajm i mir\u00eb i fort\u00ebson kockat.\n15:31 Veshi q\u00eb e d\u00ebgjon kritik\u00ebn e jet\u00ebs ka p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar bashk\u00eb me t\u00eb urt\u00ebt.\n15:32 Kush nuk pranon qortimin e p\u00ebr\u00e7mon vet\u00eb shpirtin e tij, por ai q\u00eb d\u00ebgjon qortimin b\u00ebhet m\u00eb i urt\u00eb.\n15:33 Frika e Zotit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebsim diturie, dhe p\u00ebrpara lavdis\u00eb vjen p\u00ebrul\u00ebsia.\n16:1 Prirjet e zemr\u00ebs i p\u00ebrkasin njeriut, por p\u00ebrgjigja e gjuh\u00ebs vjen nga Zoti.\n16:2 T\u00eb gjitha rrug\u00ebt e njeriut jan\u00eb t\u00eb pastra n\u00eb syt\u00eb e tij, por Zoti i peshon frym\u00ebt.\n16:3 Besoja Zotit veprimet e tua dhe planet e tua do t\u00eb realizohen.\n16:4 Zoti ka b\u00ebr\u00eb \u00e7do gj\u00eb p\u00ebr vete t\u00eb tij, edhe t\u00eb pabesin p\u00ebr dit\u00ebn e fatkeq\u00ebsis\u00eb.\n16:5 Ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb zem\u00ebrkrenar \u00ebsht\u00eb i neveritsh\u00ebm p\u00ebr Zotin; edhe sikur t'i shtr\u00ebngoj\u00eb dor\u00ebn nj\u00eb tjetri p\u00ebr bes\u00eblidhje, nuk ka p\u00ebr t\u00eb mbetur pa u nd\u00ebshkuar.\n16:6 Me mir\u00ebsin\u00eb dhe me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn padrejt\u00ebsia shlyhet, dhe me frik\u00ebn e Zotit njeriu largohet nga e keqja.\n16:7 Kur Zotit i p\u00eblqejn\u00eb rrug\u00ebt e nj\u00eb njeriu, ai b\u00ebn q\u00eb edhe armiqt\u00eb e tij t\u00eb b\u00ebjn\u00eb paqe me t\u00eb.\n16:8 M\u00eb mir\u00eb t\u00eb kesh pak me drejt\u00ebsi, se sa t\u00eb ardhura t\u00eb m\u00ebdha pa drejt\u00ebsi.\n16:9 Zemra e njeriut programon rrug\u00ebn e tij, por Zoti drejton hapat e tij.\n16:10 Mbi buz\u00ebt e mbretit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vendim hyjnor; gjat\u00eb gjykimit goja e tij nuk duhet t\u00eb gaboj\u00eb.\n16:11 Kandari dhe peshoret e sakta jan\u00eb t\u00eb Zotit, t\u00eb gjitha gur\u00ebt e pesh\u00ebs jan\u00eb vep\u00ebr e tij.\n16:12 \u00c9sht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e neveritshme p\u00ebr mbret\u00ebrit t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb keqen, sepse froni b\u00ebhet i q\u00ebndruesh\u00ebm me drejt\u00ebsin\u00eb.\n16:13 Buz\u00ebt e drejta u p\u00eblqejn\u00eb mbret\u00ebrve; ata e duan at\u00eb q\u00eb flet drejt.\n16:14 Zem\u00ebrimi i mbretit \u00ebsht\u00eb si lajm\u00ebtari i vdekjes, por njeriu i urt\u00eb do ta qet\u00ebsoj\u00eb at\u00eb.\n16:15 N\u00eb drit\u00ebn e fytyr\u00ebs s\u00eb mbretit ka jet\u00eb, dhe favori i tij \u00ebsht\u00eb si reja e shiut t\u00eb fundit.\n16:16 \u00c9sht\u00eb m\u00eb mir\u00eb t\u00eb fitosh dituri se sa ar, dhe t\u00eb fitosh m\u00ebn\u00e7uri se sa argjend.\n16:17 Rruga kryesore e njer\u00ebzve t\u00eb drejt\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb evitojn\u00eb t\u00eb keqen; ai q\u00eb do ta ruaj\u00eb shpirtin e tij mbikqyr rrug\u00ebn e tij.\n16:18 P\u00ebrpara shkat\u00ebrrimit vjen kryelart\u00ebsia dhe p\u00ebrpara rr\u00ebzimit fryma krenare.\n16:19 M\u00eb mir\u00eb t\u00eb kesh frym\u00eb t\u00eb p\u00ebrulur me t\u00eb mjer\u00ebt se sa t\u00eb ndash pren\u00eb me krenar\u00ebt.\n16:20 Kush i kushton kujdes Fjal\u00ebs do t\u00eb gjej\u00eb t\u00eb mir\u00ebn, dhe kush i beson Zotit \u00ebsht\u00eb i lumtur.\n16:21 I urti nga zemra do t\u00eb quhet i matur, dhe \u00ebmb\u00eblsia e buz\u00ebve e shton diturin\u00eb.\n16:22 Mendja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb burim jete p\u00ebr at\u00eb q\u00eb e zot\u00ebron, por budallall\u00ebku \u00ebsht\u00eb d\u00ebnimi i budallenjve.\n16:23 Zemra e t\u00eb urtit e b\u00ebn t\u00eb men\u00e7ur goj\u00ebn e tij dhe e shton diturin\u00eb e buz\u00ebve t\u00eb tij.\n16:24 Fjal\u00ebt e \u00ebmbla jan\u00eb si nj\u00eb huall mjalti, \u00ebmb\u00eblsi p\u00ebr shpirtin dhe ila\u00e7 p\u00ebr kockat.\n16:25 Ka nj\u00eb rrug\u00eb q\u00eb njeriut i duket e drejt\u00eb, por n\u00eb fund ajo t\u00eb nxjerr n\u00eb udh\u00ebt e vdekjes.\n16:26 Personi q\u00eb lodhet, lodhet p\u00ebr veten e tij, sepse goja e tij e nxit.\n16:27 Njeriu i keq kurdis t\u00eb keqen dhe mbi buz\u00ebt e tij ka si nj\u00eb zjarr t\u00eb ndezur.\n16:28 Njeriu i \u00e7oroditur mbjell grindje dhe ai q\u00eb shpif p\u00ebr\u00e7an miqt\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb.\n16:29 Njeriu i dhun\u00ebs e josh shokun e vet dhe e \u00e7on n\u00ebp\u00ebr nj\u00eb rrug\u00eb jo t\u00eb mir\u00eb.\n16:30 Kush mbyll syt\u00eb p\u00ebr t\u00eb kurdisur gj\u00ebra t\u00eb k\u00ebqija, kafshon buz\u00ebt kur shkakton t\u00eb keqen.\n16:31 Flok\u00ebt e bardha jan\u00eb nj\u00eb kuror\u00eb lavdie; at\u00eb e gjejm\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn e drejt\u00ebsis\u00eb.\n16:32 Kush nuk zem\u00ebrohet shpejt vlen m\u00eb tep\u00ebr se nj\u00eb luft\u00ebtar i fort\u00eb, dhe ai q\u00eb e urdh\u00ebron frym\u00ebn e tij vlen m\u00eb tep\u00ebr se ai q\u00eb mposht nj\u00eb qytet.\n16:33 Shorti hidhet q\u00eb n\u00eb barkun e n\u00ebn\u00ebs, por \u00e7do veprim varet nga Zoti.\n17:1 \u00c9sht\u00eb m\u00eb mir\u00eb nj\u00eb cop\u00eb buk\u00eb that\u00eb me paqe se sa nj\u00eb sht\u00ebpi plot me kafsh\u00eb t\u00eb vrara me grindje.\n17:2 Sh\u00ebrb\u00ebtori q\u00eb vepron me urt\u00ebsi ka p\u00ebr t\u00eb sunduar mbi t\u00eb birin q\u00eb e turp\u00ebron dhe do t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb bashk\u00eb me v\u00ebllez\u00ebrit.\n17:3 Po\u00e7i \u00ebsht\u00eb p\u00ebr argjendin dhe furra p\u00ebr arin, por ai q\u00eb provon zemrat \u00ebsht\u00eb Zoti.\n17:4 Njeriu i keq d\u00ebgjon buz\u00ebt e liga, g\u00ebnjeshtari d\u00ebgjon gjuh\u00ebn e \u00e7oroditur.\n17:5 Ai q\u00eb p\u00ebrqesh t\u00eb varf\u00ebrin fyen At\u00eb q\u00eb e ka krijuar; ai q\u00eb k\u00ebnaqet me fatkeq\u00ebsin\u00eb e tjetrit nuk do t\u00eb mbetet pa u nd\u00ebshkuar.\n17:6 Bijt\u00eb e bijve jan\u00eb kurora e pleqve, dhe lavdia e bijve jan\u00eb et\u00ebrit e tyre.\n17:7 Budallait nuk i shkon nj\u00eb e folur e bukur, aq m\u00eb pak princit nuk i shkojn\u00eb buz\u00eb g\u00ebnjeshtare,\n17:8 Nj\u00eb dhurat\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gur i \u00e7muar n\u00eb syt\u00eb e atij q\u00eb e ka; ngado q\u00eb kthehet, ai ia del.\n17:9 Kush mbulon nj\u00eb faj fiton dashuri, por kush i rikthehet p\u00ebrs\u00ebri ndan miqt\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb.\n17:10 Nj\u00eb qortim dep\u00ebrton m\u00eb thell\u00eb te njeriu me mend se sa nj\u00ebqind goditje te budallai.\n17:11 Njeriu i keq nuk k\u00ebrkon gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7 t\u00eb ngrer\u00eb krye, prandaj do t\u00eb d\u00ebrgohet kund\u00ebr tij nj\u00eb lajm\u00ebtar mizor.\n17:12 \u00c9sht\u00eb m\u00eb mir\u00eb t\u00eb takosh nj\u00eb harush\u00eb se cil\u00ebs i kan\u00eb vjedhur k\u00eblysh\u00ebt e vet se sa nj\u00eb budalla n\u00eb marr\u00ebzin\u00eb e tij.\n17:13 E keqja nuk do t\u00eb largohet nga sht\u00ebpia e atij q\u00eb s\u00eb mir\u00ebs i p\u00ebrgjigjet me t\u00eb keqen.\n17:14 T\u00eb fillosh nj\u00eb grindje \u00ebsht\u00eb sikur t'u \u00e7el\u00ebsh rrug\u00eb uj\u00ebrave; prandaj nd\u00ebrprite grindjen p\u00ebrpara se t\u00eb acarohet.\n17:15 Ai q\u00eb nxjerr t\u00eb pafajsh\u00ebm fajtorin dhe ai q\u00eb d\u00ebnon t\u00eb drejtin jan\u00eb q\u00eb t\u00eb dy t\u00eb neveritsh\u00ebm p\u00ebr Zotin.\n17:16 \u00c7'duhet paraja n\u00eb duart e budallait? Mos vall\u00eb p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb dituri, kur ai nuk ka mend fare?\n17:17 Miku t\u00eb do n\u00eb \u00e7do koh\u00eb, por v\u00ebllai lind p\u00ebr dit\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira.\n17:18 Njeriu q\u00eb nuk ka mend jep dor\u00ebn si garanci dhe merr zotime p\u00ebr t\u00eb af\u00ebrmin e tij.\n17:19 Ai q\u00eb do m\u00ebkatin i do grindjet, dhe ai q\u00eb ngre port\u00ebn e tij k\u00ebrkon rr\u00ebnim.\n17:20 Njeriu zem\u00ebrshthurur nuk gjen asnj\u00eb t\u00eb mir\u00eb, dhe ai q\u00eb ka gjuh\u00ebn e \u00e7oroditur bie n\u00eb telashe.\n17:21 Atij q\u00eb i lind nj\u00eb budalla do t'i vijn\u00eb hidh\u00ebrime dhe ati i nj\u00eb budallai nuk mund t\u00eb ket\u00eb g\u00ebzim.\n17:22 Nj\u00eb zem\u00ebr e g\u00ebzuar \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ila\u00e7 i mir\u00eb, por nj\u00eb frym\u00eb e d\u00ebrrmuar i than kockat.\n17:23 I pabesi pranon dhurata fshehurazi p\u00ebr t\u00eb prishur rrug\u00ebt e drejt\u00ebsis\u00eb.\n17:24 Dituria q\u00ebndron para atij q\u00eb ka mend, por syt\u00eb e budallait enden deri n\u00eb cepat m\u00eb t\u00eb larg\u00ebta t\u00eb dheut.\n17:25 Biri budalla \u00ebsht\u00eb nj\u00eb burim vuajtjesh p\u00ebr atin e tij dhe hidh\u00ebrim p\u00ebr at\u00eb q\u00eb e ka lindur.\n17:26 Nuk \u00ebsht\u00eb mir\u00eb t\u00eb d\u00ebnosh t\u00eb drejtin, as t\u00eb godas\u00ebsh princat p\u00ebr ndershm\u00ebrin\u00eb e tyre.\n17:27 Kush i mat fjal\u00ebt e veta ka dije, dhe kush ka nj\u00eb shpirt t\u00eb qet\u00eb \u00ebsht\u00eb njeri i matur.\n17:28 Budallai, edhe kur hesht, konsiderohet i urt\u00eb dhe, kur i mban t\u00eb mbyllura buz\u00ebt e tij, konsiderohet i zgjuar.\n18:1 Kush ve\u00e7ohet k\u00ebrkon k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e tij dhe zem\u00ebrohet kund\u00ebr gjith\u00eb dituris\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.\n18:2 Budallai nuk gjen k\u00ebnaq\u00ebsi te maturia, por vet\u00ebm n\u00eb t\u00eb v\u00ebnit n\u00eb dukje t\u00eb zemr\u00ebs s\u00eb tij.\n18:3 Kur vjen i pabesi vjen edhe p\u00ebr\u00e7mimi dhe bashk\u00eb me humbjen e nderit vjen turpi.\n18:4 Fjal\u00ebt e goj\u00ebs s\u00eb nj\u00eb njeriu jan\u00eb uj\u00ebra t\u00eb thella; burimi i dituris\u00eb \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb rrjedh\u00eb uji q\u00eb shkon duke gurgulluar.\n18:5 Nuk \u00ebsht\u00eb mir\u00eb t\u00eb preferosh t\u00eb pabesin, apo t\u00eb shkaktosh humbjen e t\u00eb drejtit n\u00eb gjyq.\n18:6 Buz\u00ebt e budallait t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb grindje, dhe goja e tij k\u00ebrkon goditje.\n18:7 Goja e budallait \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebrrimi i tij dhe buz\u00ebt e tij jan\u00eb nj\u00eb lak p\u00ebr jet\u00ebn e tij.\n18:8 Fjal\u00ebt e shpif\u00ebsit jan\u00eb si nj\u00eb gjell\u00eb shum\u00eb e shijshme q\u00eb zbret thell\u00eb n\u00eb zorr\u00eb.\n18:9 Edhe ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrtac n\u00eb pun\u00ebn e tij \u00ebsht\u00eb v\u00eblla i planprish\u00ebsit.\n18:10 Emri i Zotit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kala e fort\u00eb, tek ai turret i drejti dhe gjen siguri.\n18:11 Pasuria e kam\u00ebsit \u00ebsht\u00eb qyteti i tij i fort\u00eb dhe simbas mendimit t\u00eb tij ajo \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb mur i lart\u00eb.\n18:12 P\u00ebrpara shkat\u00ebrrimit, zemra e njeriut ngrihet, por para lavdis\u00eb vjen p\u00ebrul\u00ebsia.\n18:13 Kush jep p\u00ebrgjigje p\u00ebr nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje para se ta ket\u00eb d\u00ebgjuar, tregon marr\u00ebzin\u00eb e tij p\u00ebr turp t\u00eb vet.\n18:14 Fryma e njeriut i jep krah\u00eb n\u00eb s\u00ebmundjen e tij, por kush mund ta ngrer\u00eb nj\u00eb frym\u00eb t\u00eb demoralizuar?\n18:15 Zemra e njeriut t\u00eb matur fiton dituri, edhe veshi i t\u00eb urt\u00ebve k\u00ebrkon diturin\u00eb.\n18:16 Dhurata e njeriut i hap rrug\u00ebn dhe e \u00e7on n\u00eb prani t\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenjve.\n18:17 I pari q\u00eb mbron \u00e7\u00ebshtjen e vet duket sikur ka t\u00eb drejt\u00eb; por pastaj vjen tjetri dhe e shqyrton.\n18:18 Fati u jep fund grindjeve dhe i ndan t\u00eb fuqishmit.\n18:19 Nj\u00eb v\u00eblla i fyer \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb qytet i fort\u00eb; dhe grindjet jan\u00eb si shulat e nj\u00eb kalaje.\n18:20 Njeriu e ngop barkun me frytin e goj\u00ebs s\u00eb tij, ai ngopet me prodhimin e buz\u00ebve t\u00eb tij.\n18:21 Vdekja dhe jeta jan\u00eb n\u00ebn pushtetin e gjuh\u00ebs; ata q\u00eb e duan do t\u00eb han\u00eb frytet e saj.\n18:22 Kush ka gjetur grua ka gjetur nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe ka siguruar nj\u00eb favor nga Zoti.\n18:23 I varf\u00ebri flet duke u lutur, kurse i pasuri p\u00ebrgjigjet me ashp\u00ebrsi.\n18:24 Njeriu q\u00eb ka shum\u00eb miq duhet gjithashtu t\u00eb tregohet mik, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mik q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb i lidhur se nj\u00eb v\u00eblla.\n19:1 \u00c9sht\u00eb m\u00eb i mir\u00eb nj\u00eb i varf\u00ebr q\u00eb ec\u00ebn n\u00eb ndershm\u00ebrin\u00eb e tij se sa ndonj\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb i \u00e7oroditur nga buz\u00ebt dhe q\u00eb \u00ebsht\u00eb budalla.\n19:2 P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj nuk \u00ebsht\u00eb mir\u00eb q\u00eb nj\u00eb shpirt t\u00eb jet\u00eb pa dije; kush ec\u00ebn me hapa t\u00eb shpejta gabon rrug\u00eb.\n19:3 Budallall\u00ebku i njeriut e b\u00ebn rrug\u00ebn e tij t\u00eb rr\u00ebshqitshme dhe zemra e tij pezmatohet kund\u00ebr Zotit.\n19:4 Pasurit\u00eb sigurojn\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh miqsh, por i varf\u00ebri ndahet nga vet miku i tij.\n19:5 D\u00ebshmitari i rrem\u00eb nuk do t\u00eb mbetet pa u nd\u00ebshkuar dhe ai q\u00eb thot\u00eb g\u00ebnjeshtra nuk do t\u00eb ket\u00eb shp\u00ebtim.\n19:6 T\u00eb shumt\u00eb jan\u00eb ata q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb favorin e princit dhe t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb miq t\u00eb atij q\u00eb b\u00ebn dhurata.\n19:7 T\u00eb gjith\u00eb v\u00ebllez\u00ebrit e t\u00eb varf\u00ebrit e urrejn\u00eb at\u00eb, aq m\u00eb tep\u00ebr largohen prej tij miqt\u00eb e vet. Ai mund t'u shkoj\u00eb pas me fjal\u00eb, por ata nuk gjenden m\u00eb.\n19:8 Kush fiton m\u00ebn\u00e7uri do vet\u00eb jet\u00ebn e tij dhe ai q\u00eb mbetet i matur do t\u00eb gjej\u00eb t\u00eb mir\u00ebn.\n19:9 D\u00ebshmitari i rrem\u00eb nuk do t\u00eb mbetet pa u nd\u00ebshkuar, dhe ai q\u00eb thot\u00eb g\u00ebnjeshtra do t\u00eb humbas\u00eb.\n19:10 T\u00eb jetuarit n\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi nuk i shkon budallait, dhe aq m\u00eb pak nj\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtori t\u00eb sundoj\u00eb mbi princat.\n19:11 M\u00ebn\u00e7uria e b\u00ebn njeriun t\u00eb mos rr\u00ebmbehet shpejt nga zem\u00ebrimi dhe \u00ebsht\u00eb n\u00eb lavdin\u00eb e tij t'i kap\u00ebrcej\u00eb fyerjet.\n19:12 Zem\u00ebrimi i mbretit \u00ebsht\u00eb si ul\u00ebrima e nj\u00eb luani, por favori i tij \u00ebsht\u00eb si vesa mbi bar.\n19:13 Nj\u00eb bir budalla \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fatkeq\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb atin, dhe grindjet e vazhdueshme t\u00eb bashk\u00ebshortes s\u00eb tij jan\u00eb si nj\u00eb e pikuar e vazhdueshme.\n19:14 Sht\u00ebpia dhe pasurit\u00eb jan\u00eb trash\u00ebgimi nga et\u00ebrit, por nj\u00eb bashk\u00ebshorte e m\u00ebn\u00e7ur vjen nga Zoti.\n19:15 P\u00ebrtacia t\u00eb b\u00ebn t\u00eb biesh n\u00eb nj\u00eb gjum\u00eb t\u00eb thell\u00eb dhe njeriu i plog\u00ebt do t\u00eb vuaj\u00eb nga uria.\n19:16 Kush respekton urdh\u00ebrimin ruan jet\u00ebn e tij, por ai q\u00eb l\u00eb pas dore sjelljen e tij ka p\u00ebr t\u00eb vdekur.\n19:17 Ai q\u00eb ka m\u00ebshir\u00eb p\u00ebr t\u00eb varf\u00ebrin i jep hua Zotit, i cili do t'ia kthej\u00eb ato q\u00eb i ka dh\u00ebn\u00eb.\n19:18 Nd\u00ebshko birin t\u00ebnd sa ka shpres\u00eb, por mos u shty deri sa t\u00eb shkaktosh vdekjen e tij.\n19:19 Njeriu shum\u00eb gjaknxeht\u00eb duhet t\u00eb nd\u00ebshkohet si pasoj\u00eb e k\u00ebsaj, sepse po nuk u nd\u00ebshkua, ai do t\u00eb b\u00ebhet edhe m\u00eb tep\u00ebr gjaknxeht\u00eb.\n19:20 D\u00ebgjo k\u00ebshill\u00ebn dhe prano m\u00ebsimet, q\u00eb ti t\u00eb b\u00ebhesh i urt\u00eb p\u00ebr kusurin e dit\u00ebve t\u00eb tua.\n19:21 Ka shum\u00eb plane n\u00eb zemr\u00ebn e njeriut, por vet\u00ebm plani i Zotit do t\u00eb mbetet i pandryshuar.\n19:22 Ajo q\u00eb d\u00ebshiron njeriu \u00ebsht\u00eb mir\u00ebsia dhe nj\u00eb i varf\u00ebr vlen m\u00eb tep\u00ebr se nj\u00eb g\u00ebnjeshtar.\n19:23 Frika e Zotit t\u00eb \u00e7on n\u00eb jet\u00eb; kush e ka do t\u00eb mbetet i ngopur dhe nuk do t\u00eb preket nga asnj\u00eb e keqe.\n19:24 P\u00ebrtaci e zhyt dor\u00ebn e tij n\u00eb pjat\u00eb, por nuk arrin as ta \u00e7oj\u00eb n\u00eb goj\u00eb.\n19:25 Godite tall\u00ebsin dhe njeriu i thjesht\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet m\u00ebndjeholl\u00eb; qorto at\u00eb q\u00eb ka mend dhe ai do t\u00eb fitoj\u00eb dituri.\n19:26 Kush p\u00ebrdor dhun\u00eb me t\u00eb atin dhe d\u00ebbon n\u00ebnen e tij, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb faqenxir\u00eb dhe me turp.\n19:27 Biri im, mos d\u00ebgjo m\u00eb m\u00ebsimet, dhe do t\u00eb largohesh nga fjal\u00ebt e dituris\u00eb.\n19:28 D\u00ebshmitari i lig tallet me drejt\u00ebsin\u00eb dhe goja e t\u00eb pabes\u00ebve g\u00eblltit padrejt\u00ebsin\u00eb.\n19:29 Nd\u00ebshkimet jan\u00eb p\u00ebrgatitur p\u00ebr tall\u00ebsit dhe goditjet p\u00ebr kurrizin e budallenjve.\n20:1 Vera \u00ebsht\u00eb tall\u00ebse, pija deh\u00ebse \u00ebsht\u00eb e turbullt dhe kush jepet pas tyre nuk \u00ebsht\u00eb i urt\u00eb.\n20:2 Frika e mbretit \u00ebsht\u00eb si ul\u00ebrima e luanit; kush ia nxit zem\u00ebrimin m\u00ebkaton kund\u00ebr vet\u00eb jet\u00ebs s\u00eb vet.\n20:3 \u00c9sht\u00eb nj\u00eb lavdi p\u00ebr njeriun t'u shmanget grindjeve, por \u00e7do budalla p\u00ebrzihet n\u00eb to.\n20:4 P\u00ebrtaci nuk l\u00ebron p\u00ebr shkak t\u00eb t\u00eb ftohtit; p\u00ebr pasoj\u00eb do t\u00eb lyp\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e vjeljeve, por nuk do t\u00eb ket\u00eb asgj\u00eb.\n20:5 K\u00ebshilla n\u00eb zemr\u00ebn e njeriut \u00ebsht\u00eb si uji i thell\u00eb, por njeriu me mend do t\u00eb dij\u00eb t\u00eb mbush\u00eb nga ai uj\u00eb.\n20:6 Shum\u00eb njer\u00ebz shpallin mir\u00ebsin\u00eb e tyre; por kush mund t\u00eb gjej\u00eb nj\u00eb njeri besnik?\n20:7 I drejti ec\u00ebn n\u00eb ndershm\u00ebrin\u00eb e tij; bijt\u00eb e tij do t\u00eb bekohen pas atij.\n20:8 Nj\u00eb mbret q\u00eb ulet mbi fronin e gjyqit davarit me v\u00ebshtrimin e tij \u00e7do t\u00eb keqe.\n20:9 Kush mund t\u00eb thot\u00eb: \"Pastrova zemr\u00ebn time, jam i pastruar nga m\u00ebkati im\"?\n20:10 Peshimi i dyfisht\u00eb dhe matja e dyfisht\u00eb jan\u00eb q\u00eb t\u00eb dyja gj\u00ebra t\u00eb neveritshme p\u00ebr Zotin.\n20:11 Edhe f\u00ebmija me veprimet e tij tregon n\u00eb se ajo q\u00eb b\u00ebn \u00ebsht\u00eb e past\u00ebr dhe e ndershme.\n20:12 Veshin q\u00eb d\u00ebgjon dhe syrin q\u00eb sheh i ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb dy Zoti.\n20:13 Mos e duaj gjumin q\u00eb t\u00eb mos varf\u00ebrohesh; mbaji syt\u00eb hapur dhe do t\u00eb kesh buk\u00eb sa t\u00eb ngopesh.\n20:14 \"\u00c9sht\u00eb i keq, \u00ebsht\u00eb i keq\", thot\u00eb bler\u00ebsi; por mbasi ai ka ikur, lavd\u00ebrohet p\u00ebr blerjen.\n20:15 Ka flori dhe margaritar\u00eb t\u00eb shumt\u00eb, por buz\u00ebt e pasura me dije jan\u00eb nj\u00eb xhevahir i \u00e7muar.\n20:16 Merr rroben e atij q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb garant p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb huaj, dhe mbaje si peng p\u00ebr gruan e huaj.\n20:17 Buka e nxjerr\u00eb me hile \u00ebsht\u00eb e \u00ebmb\u00ebl p\u00ebr njeriun, por pastaj goja e tij do t\u00eb mbushet me zaje.\n20:18 Planet b\u00ebhen t\u00eb q\u00ebndrueshme nga k\u00ebshilla; prandaj b\u00ebje luft\u00ebn me k\u00ebshilla t\u00eb urta.\n20:19 Ai q\u00eb shkon posht\u00eb e lart duke p\u00ebrfolur tregon sekretet; prandaj mos u shoq\u00ebro me at\u00eb q\u00eb flet tep\u00ebr.\n20:20 Atij q\u00eb mallkon t\u00eb atin dhe t\u00eb \u00ebm\u00ebn, llamba do t'i shuhet n\u00eb terrin m\u00eb t\u00eb madh.\n20:21 Trash\u00ebgimia e fituar me nxitim n\u00eb fillim, nuk do t\u00eb bekohet n\u00eb fund.\n20:22 Mos thuaj: \"Do t'i p\u00ebrgjigjem s\u00eb keqes me t\u00eb keqen\"; ki shpres\u00eb te Zoti dhe ai do t\u00eb t\u00eb shp\u00ebtoj\u00eb.\n20:23 Peshimi i dyfisht\u00eb \u00ebsht\u00eb i neveritsh\u00ebm p\u00ebr Zotin dhe peshorja e pasakt\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e mir\u00eb.\n20:24 Hapat e njeriut vijn\u00eb nga Zoti; si mund ta njoh\u00eb, pra, njeriu rrug\u00ebn e vet?\n20:25 \u00c9sht\u00eb nj\u00eb kurth p\u00ebr njeriun t\u00eb marr\u00eb nj\u00eb zotim pa e matur mir\u00eb dhe, mbasi ta ket\u00eb marr\u00eb, t\u00eb mendohet.\n20:26 Nj\u00eb mbret i urt\u00eb i shpartallon njer\u00ebzit e k\u00ebqij dhe kalon mbi ta rrot\u00ebn.\n20:27 Shpirti i njeriut \u00ebsht\u00eb llamba e Zotit, q\u00eb v\u00ebzhgon t\u00ebr\u00eb skutat m\u00eb t\u00eb fshehta t\u00eb zemr\u00ebs.\n20:28 Mir\u00ebsia dhe besnik\u00ebria ruajn\u00eb mbretin; ai e b\u00ebn t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm fronin e tij me an\u00eb t\u00eb mir\u00ebsis\u00eb.\n20:29 Lavdia e t\u00eb rinjve \u00ebsht\u00eb forca e tyre, nderi i pleqve jan\u00eb thinjat e tyre.\n20:30 T\u00eb rrahurat q\u00eb l\u00ebn\u00eb plag\u00eb t\u00eb thella e heqin t\u00eb keqen, ashtu si goditjet q\u00eb vijn\u00eb n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb brendshme t\u00eb zorr\u00ebve.\n21:1 Zemra e mbretit n\u00eb duart e Zotit \u00ebsht\u00eb si rrjedhat e ujit; at\u00eb e drejton ngado q\u00eb do ai.\n21:2 \u00c7do rrug\u00eb e njeriut \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb n\u00eb syt\u00eb e tij, por Zoti i peshon zemrat.\n21:3 T\u00eb zbatosh drejt\u00ebsin\u00eb dhe paan\u00ebsin\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb q\u00eb i p\u00eblqen Zotit m\u00eb shum\u00eb se flijimi.\n21:4 Syt\u00eb krenar\u00eb dhe nj\u00eb zem\u00ebr kryelart\u00eb, q\u00eb jan\u00eb llamba e t\u00eb pabes\u00ebve, jan\u00eb m\u00ebkat.\n21:5 Synimet e njeriut t\u00eb kujdessh\u00ebm \u00e7ojn\u00eb me siguri n\u00eb boll\u00ebk, por ai q\u00eb ngutet do t\u00eb bjer\u00eb me siguri n\u00eb varf\u00ebri.\n21:6 T\u00eb p\u00ebrftosh thesare me nj\u00eb gjuh\u00eb g\u00ebnjeshtare \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kot\u00ebsi kalimtare e atij q\u00eb k\u00ebrkon vdekjen.\n21:7 Dhuna e t\u00eb pabes\u00ebve merr tutje, sepse ata nuk pranojn\u00eb t\u00eb zbatojn\u00eb drejt\u00ebsin\u00eb.\n21:8 Rruga e njeriut t\u00eb fajsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb dredha-dredha, por njeriu i drejt\u00eb vepron ndershm\u00ebrisht.\n21:9 \u00c9sht\u00eb m\u00eb mir\u00eb t\u00eb banosh mbi qoshen e nj\u00eb \u00e7atie se sa n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi bashk\u00eb me nj\u00eb grua grindavece.\n21:10 Shpirti i t\u00eb pabesit d\u00ebshiron t\u00eb keqen; as shoku i tij nuk gjen m\u00ebshir\u00eb n\u00eb syt\u00eb e tij.\n21:11 Kur tall\u00ebsi nd\u00ebshkohet, i thjeshti b\u00ebhet i urt\u00eb; por kur i urti m\u00ebsohet ai fiton dije.\n21:12 I drejti v\u00ebren me kujdes sht\u00ebpin\u00eb e t\u00eb pabesit dhe p\u00ebrmbys t\u00eb pabes\u00ebt, sepse jan\u00eb t\u00eb k\u00ebqij.\n21:13 Kush mbyll veshin ndaj britm\u00ebs s\u00eb t\u00eb varf\u00ebrit, do t\u00eb b\u00ebrtas\u00eb edhe ai, por nuk do t\u00eb ket\u00eb p\u00ebrgjigje.\n21:14 Nj\u00eb dhurat\u00eb q\u00eb b\u00ebhet fshehtas e fashit zem\u00ebrimin dhe nj\u00eb dhurat\u00eb q\u00eb jepet n\u00ebn dor\u00eb qet\u00ebson zem\u00ebrimin e fort\u00eb.\n21:15 T\u00eb b\u00ebsh at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb g\u00ebzim p\u00ebr t\u00eb drejtin, por \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rr\u00ebnim p\u00ebr ata q\u00eb kryejn\u00eb paudh\u00ebsi.\n21:16 Njeriu q\u00eb largohet nga rruga e maturis\u00eb ka p\u00ebr t\u00eb banuar n\u00eb kuvendin e t\u00eb vdekurve.\n21:17 Ai q\u00eb i do qejfet do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb varf\u00ebri, ai q\u00eb e do ver\u00ebn dhe vajin nuk do t\u00eb pasurohet.\n21:18 I pabesi do t'i sh\u00ebrbej\u00eb si shp\u00ebrblim t\u00eb drejtit; dhe i paudhi n\u00eb vend t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb drejt\u00eb.\n21:19 \u00c9sht\u00eb m\u00eb mir\u00eb t\u00eb banosh n\u00eb nj\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb se sa me nj\u00eb grua grindavece dhe ngacmuese.\n21:20 N\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e t\u00eb urtit ka nj\u00eb thesar t\u00eb \u00e7muar dhe vaj, por njeriu budalla i b\u00ebn t\u00eb gjitha rrush e kumbulla.\n21:21 Kush ndjek drejt\u00ebsin\u00eb dhe dhembshurin\u00eb ka p\u00ebr t\u00eb gjetur jet\u00ebn, drejt\u00ebsin\u00eb dhe lavdin\u00eb.\n21:22 I urti ngjitet n\u00eb qytetin e njer\u00ebzve t\u00eb fort\u00eb dhe rr\u00ebzon forc\u00ebn n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn kishte besim.\n21:23 Kush ruan goj\u00ebn dhe gjuh\u00ebn e tij mbron jet\u00ebn e tij nga fatkeq\u00ebsit\u00eb.\n21:24 Emri i krenarit pa cip\u00eb \u00ebsht\u00eb: \"tall\u00ebs\"; ai \u00e7do gj\u00eb e b\u00ebn me nj\u00eb mburrje t\u00eb tepruar.\n21:25 D\u00ebshirat e p\u00ebrtacit e vrasin at\u00eb, sepse duart e tij nuk pranojn\u00eb t\u00eb punojn\u00eb.\n21:26 Ai d\u00ebshiron me zjarr t\u00ebr\u00eb dit\u00ebn, por i drejti dhuron duke mos refuzuar kurr\u00eb.\n21:27 Flijimi i t\u00eb pabesit \u00ebsht\u00eb gj\u00eb e neveritshme, aq m\u00eb tep\u00ebr n\u00eb rast se e ofron me q\u00ebllim t\u00eb keq.\n21:28 D\u00ebshmitari i rrem\u00eb do t\u00eb vdes\u00eb, por njeriu q\u00eb e d\u00ebgjon do t\u00eb mund t\u00eb flas\u00eb gjithnj\u00eb.\n21:29 I pabesi e fort\u00ebson fytyr\u00ebn e tij, por njeriu i drejt\u00eb e b\u00ebn t\u00eb q\u00ebndrueshme rrug\u00ebn e tij.\n21:30 Nuk ka as dituri, as zgjuar\u00ebsi dhe as k\u00ebshill\u00eb kund\u00ebr Zotit.\n21:31 Kali \u00ebsht\u00eb gati p\u00ebr dit\u00ebn e betej\u00ebs, por fitorja i p\u00ebrket Zotit.\n22:1 Nj\u00eb nam i mir\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb i p\u00eblqyesh\u00ebm se pasurit\u00eb e m\u00ebdha, dhe hiri \u00ebsht\u00eb m\u00eb i p\u00eblqyesh\u00ebm se argjendi dhe ari.\n22:2 I pasuri dhe i varf\u00ebri kan\u00eb k\u00ebt\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt: t\u00eb dy i ka b\u00ebr\u00eb Zoti.\n22:3 Njeriu i matur e shikon t\u00eb keqen dhe fshihet; por njer\u00ebzit naiv\u00eb shkojn\u00eb tutje dhe d\u00ebnohen.\n22:4 \u00c7mimi i p\u00ebrvujt\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb frika e Zotit, pasuria, lavdia dhe jeta.\n22:5 Ferra dhe leqe gjenden n\u00eb udh\u00ebn e t\u00eb \u00e7oroditurit; kush kujdeset p\u00ebr jet\u00ebn e vet rri larg tyre.\n22:6 M\u00ebsoji f\u00ebmij\u00ebs rrug\u00ebn q\u00eb duhet t\u00eb ndjek\u00eb, dhe ai nuk do t\u00eb largohet prej saj edhe kur t\u00eb plaket.\n22:7 I pasuri sundon mbi t\u00eb varf\u00ebrit, dhe huamarr\u00ebsi \u00ebsht\u00eb skllav i huadh\u00ebn\u00ebsit.\n22:8 Kush mbjell padrejt\u00ebsi ka p\u00ebr t\u00eb korrur telashe dhe shufra e zem\u00ebrimit t\u00eb tij do t\u00eb asgjesohet.\n22:9 Njeriu me sy dashamir\u00ebs do t\u00eb bekohet, sepse i jep buk\u00eb t\u00eb varf\u00ebrit.\n22:10 P\u00ebrz\u00ebre tall\u00ebsin dhe grindjet do t\u00eb ikin bashk\u00eb me t\u00eb; po, grindjet dhe fyerjet do t\u00eb pushojn\u00eb.\n22:11 Kush e do past\u00ebrtin\u00eb e zemr\u00ebs dhe ka hir mbi buz\u00ebt do ta ket\u00eb shok mbretin.\n22:12 Syt\u00eb e Zotit ruajn\u00eb dijen, por ai i b\u00ebn t\u00eb kota fjal\u00ebt e t\u00eb pabesit.\n22:13 P\u00ebrtaci thot\u00eb: \"Jasht\u00eb ka nj\u00eb luan; do t\u00eb vritem rrug\u00ebs\".\n22:14 Goja e gruas q\u00eb shkel kuror\u00ebn \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grop\u00eb e thell\u00eb; ai q\u00eb ka zem\u00ebruar Zotin do t\u00eb bjer\u00eb n\u00eb t\u00eb.\n22:15 Marr\u00ebzia lidhet me zemr\u00ebn e f\u00ebmij\u00ebs, por shufra e korrigjimit do ta largoj\u00eb prej saj.\n22:16 Ai q\u00eb shtyp t\u00eb varf\u00ebrin p\u00ebr t'u pasuruar dhe ai q\u00eb i jep t\u00eb pasurit, me siguri do t\u00eb varf\u00ebrohet.\n22:17 V\u00ebru veshin dhe d\u00ebgjo fjal\u00ebt e t\u00eb urt\u00ebve, dhe jepja zemr\u00ebn dijes sime.\n22:18 sepse p\u00ebr ty do t\u00eb jet\u00eb e k\u00ebndshme t'i ruash n\u00eb intimitetin t\u00ebnd dhe t'i kesh t\u00eb gjitha gati mbi buz\u00ebt e tua.\n22:19 Me q\u00ebllim q\u00eb besimin t\u00ebnd ta kesh te Zoti, sot t\u00eb kam m\u00ebsuar, po, pik\u00ebrisht ty.\n22:20 A nuk t\u00eb kam shkruar n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn aforizma q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me k\u00ebshillimin dhe diturin\u00eb,\n22:21 n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb njoh\u00ebsh sigurin\u00eb e fjal\u00ebve t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, me q\u00ebllim q\u00eb t'u p\u00ebrgjigjesh me fjal\u00eb t\u00eb v\u00ebrteta atyre q\u00eb t\u00eb d\u00ebrgojn\u00eb?\n22:22 Mos e vidh t\u00eb varf\u00ebrin, sepse \u00ebsht\u00eb i varf\u00ebr, dhe mos e shtyp t\u00eb mjerin te porta,\n22:23 sepse Zoti do t\u00eb mbroj\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e tyre dhe do t'u heq\u00eb jet\u00ebn atyre q\u00eb i kan\u00eb zhveshur.\n22:24 Mos lidh miq\u00ebsi me njeriun zem\u00ebrak dhe mos u shoq\u00ebro me njeriun idhnak,\n22:25 q\u00eb t\u00eb mos m\u00ebsosh rrug\u00ebt e tij dhe t\u00eb mos gjesh nj\u00eb kurth p\u00ebr shpirtin t\u00ebnd.\n22:26 Mos u b\u00ebj si ata q\u00eb japin dor\u00ebn si garanci, q\u00eb b\u00ebhen garant p\u00ebr borxhet e t\u00eb tjer\u00ebve.\n22:27 N\u00eb qoft\u00eb se nuk ke asgj\u00eb me se t\u00eb paguash, pse duhet t\u00eb t\u00eb heq\u00eb shtratin posht\u00eb vetes?\n22:28 Mos e luaj kufirin e vjet\u00ebr, t\u00eb vendosur nga et\u00ebrit e tu.\n22:29 A ke par\u00eb nj\u00eb njeri t\u00eb pap\u00ebrtuesh\u00ebm n\u00eb pun\u00ebn e tij? Ai do t\u00eb paraqitet n\u00eb prani t\u00eb mbretit dhe nuk do t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb para njer\u00ebzve t\u00eb humbur.\n23:1 Kur ulesh t\u00eb hash me nj\u00eb mbret, shiko me kujdes at\u00eb q\u00eb ke p\u00ebrpara;\n23:2 dhe v\u00ebr nj\u00eb thik\u00eb n\u00eb gryk\u00eb, po t\u00eb jet\u00eb se ke oreks t\u00eb madh.\n23:3 Mos d\u00ebshiro gjell\u00ebt e tij t\u00eb mrekullueshme, sepse jan\u00eb nj\u00eb ushqim mashtrues.\n23:4 Mos u lodh p\u00ebr t'u pasuruar, hiq dor\u00eb nga q\u00ebllimi yt.\n23:5 A do t'i fiksosh syt\u00eb e tu mbi at\u00eb q\u00eb po zhduket? Sepse pasuria me siguri do t\u00eb v\u00ebr\u00eb flet\u00eb si nj\u00eb shqiponj\u00eb q\u00eb fluturon drejt qiellit.\n23:6 Mos ha buk\u00ebn e atij q\u00eb ka syrin e keq dhe mos d\u00ebshiro ushqimet e tij t\u00eb shijshme;\n23:7 sepse, ashtu si mendon n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb tij, ashtu \u00ebsht\u00eb ai; \"Ha dhe pi\"!, do t\u00eb thot\u00eb, por zemra e tij nuk \u00ebsht\u00eb me ty.\n23:8 Do t\u00eb vjell\u00ebsh kafshat\u00ebn q\u00eb ke ngr\u00ebn\u00eb dhe do t\u00eb harxhosh kot fjal\u00ebt e tua t\u00eb \u00ebmbla.\n23:9 Mos i drejto fjal\u00ebn budallait, sepse ai do t\u00eb p\u00ebr\u00e7moj\u00eb men\u00e7urin\u00eb e ligj\u00ebrat\u00ebs sate.\n23:10 Mos e luaj kufirin e vjet\u00ebr dhe mos hyr n\u00eb arat e jetim\u00ebve,\n23:11 sepse Hakmarr\u00ebsi i tyre \u00ebsht\u00eb i fuqish\u00ebm; ai do t\u00eb mbroj\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e tyre kund\u00ebr teje.\n23:12 Kushtoja zemr\u00ebn t\u00ebnde m\u00ebsimeve dhe vesh\u00ebt e tu fjal\u00ebve t\u00eb dituris\u00eb.\n23:13 Mos ia kurse korrigjimin f\u00ebmij\u00ebs; edhe sikur ta rrah\u00ebsh me thup\u00ebr, ai nuk do t\u00eb vdes\u00eb;\n23:14 do ta rrah\u00ebsh me thup\u00ebr, por do t\u00eb shp\u00ebtosh shpirtin e tij nga Sheoli.\n23:15 Biri im, n\u00eb se zemra jote \u00ebsht\u00eb e urt\u00eb, edhe zemra ime do t\u00eb ngaz\u00eblloj\u00eb;\n23:16 zemra ime do t\u00eb ngaz\u00eblloj\u00eb, kur buz\u00ebt e tua do t\u00eb thon\u00eb gj\u00ebra t\u00eb drejta.\n23:17 Zemra jote mos i past\u00eb zili m\u00ebkatar\u00ebt, por vazhdoft\u00eb gjithnj\u00eb n\u00eb frik\u00ebn e Zotit;\n23:18 sepse ka nj\u00eb t\u00eb ardhme, dhe shpresa jote nuk do t\u00eb shkat\u00ebrrohet.\n23:19 D\u00ebgjo, biri im, ji i urt\u00eb, dhe drejtoje zemr\u00ebn n\u00eb rrug\u00ebn e drejt\u00eb.\n23:20 Mos rri me ata q\u00eb pijn\u00eb ver\u00eb as me gryk\u00ebsit dhe mishngr\u00ebn\u00ebsit;\n23:21 sepse pijaneci dhe gryk\u00ebsi do t\u00eb varf\u00ebrohen dhe gjumashi do t\u00eb vishet me lecka.\n23:22 D\u00ebgjo atin t\u00ebnd q\u00eb t\u00eb ka pjell\u00eb dhe mos e p\u00ebr\u00e7mo n\u00ebn\u00ebn t\u00ebnde kur t\u00eb jet\u00eb plak\u00eb.\n23:23 Bli t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn dhe mos e shit, fito dituri, njohuri dhe gjykim.\n23:24 Babai i t\u00eb drejtit do t\u00eb g\u00ebzohet shum\u00eb; kush ka lindur nj\u00eb t\u00eb urt\u00eb do t'ia ndjej\u00eb g\u00ebzimin.\n23:25 Le t\u00eb g\u00ebzohet ati yt dhe n\u00ebna jote dhe le t\u00eb g\u00ebzohet ajo q\u00eb t\u00eb ka lindur.\n23:26 Biri im, m\u00eb jep zemr\u00ebn t\u00ebnde, dhe syt\u00eb e tu gjetshin g\u00ebzim n\u00eb rrug\u00ebt e mia.\n23:27 Sepse prostituta \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grop\u00eb e thell\u00eb dhe gruaja e tjet\u00ebrkujt nj\u00eb pus i ngusht\u00eb.\n23:28 Edhe ajo rri n\u00eb prit\u00eb si nj\u00eb vjedh\u00ebs dhe rrit midis njer\u00ebzve numrin e atyre q\u00eb jan\u00eb jo besnik\u00eb.\n23:29 P\u00ebr cilin jan\u00eb \"ah-\u00ebt\", p\u00ebr cilin \"obobo-t\u00eb\"? P\u00ebr cilin grindjet, p\u00ebr cilin vajtimet? P\u00ebr cilin plag\u00ebt pa shkak? P\u00ebr cilin syt\u00eb e skuqur?\n23:30 P\u00ebr ata q\u00eb ndalen gjat\u00eb pran\u00eb ver\u00ebs, p\u00ebr ata q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb ver\u00eb t\u00eb droguar.\n23:31 Mos e shiko ver\u00ebn kur kuq\u00eblon, kur rr\u00ebz\u00ebllen n\u00eb kup\u00eb dhe shkon posht\u00eb aq leht\u00eb!\n23:32 N\u00eb fund ajo kafshon si nj\u00eb gjarp\u00ebr dhe shpon si nj\u00eb ku\u00e7ed\u00ebr.\n23:33 Syt\u00eb e tu kan\u00eb p\u00ebr t\u00eb par\u00eb gj\u00ebra t\u00eb \u00e7uditshme dhe zemra jote do t\u00eb thot\u00eb gj\u00ebra t\u00eb \u00e7oroditura.\n23:34 Do t\u00eb jesh si ai q\u00eb gjendet n\u00eb mes t\u00eb detit, si ai q\u00eb bie t\u00eb fler\u00eb n\u00eb maj\u00eb t\u00eb direkut t\u00eb anijes.\n23:35 Do t\u00eb thuash: \"M\u00eb kan\u00eb rrahur, por nuk m\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb keq; m\u00eb kan\u00eb goditur, por nuk e kam v\u00ebn\u00eb re. Kur t\u00eb zgjohem, do t\u00eb kthehem t'i k\u00ebrkoj p\u00ebrs\u00ebri!\".\n24:1 Mos i ki zili njer\u00ebzit e k\u00ebqij dhe mos d\u00ebshiro t\u00eb rrish me ta,\n24:2 sepse zemra e tyre mendon p\u00ebr grabitje dhe buz\u00ebt e tyre thon\u00eb se do t\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb keqen.\n24:3 Sht\u00ebpia nd\u00ebrtohet me dituri dhe b\u00ebhet e q\u00ebndrueshme me maturi.\n24:4 Me dijen mbushen dhomat me lloj-lloj t\u00eb mirash t\u00eb \u00e7mueshme dhe t\u00eb p\u00eblqyeshme.\n24:5 Njeriu i urt\u00eb \u00ebsht\u00eb plot forc\u00eb, dhe njeriu q\u00eb ka dituri e rrit fuqin\u00eb e tij.\n24:6 Sepse me k\u00ebshilla t\u00eb urta do t\u00eb mund t\u00eb b\u00ebsh luft\u00ebn t\u00ebnde, dhe n\u00eb numrin e madh t\u00eb k\u00ebshilltar\u00ebve \u00ebsht\u00eb fitorja.\n24:7 Dituria \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e lart\u00eb p\u00ebr budallan\u00eb; ai nuk e hap kurr\u00eb goj\u00ebn te porta e qytetit.\n24:8 Kush mendon t\u00eb b\u00ebj\u00eb keq do t\u00eb quhet mjesht\u00ebr intrigash.\n24:9 Synimi i pamend \u00ebsht\u00eb m\u00ebkat dhe tall\u00ebsi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb neveri p\u00ebr njer\u00ebzit.\n24:10 Po t\u00eb mos kesh guxim dit\u00ebn e fatkeq\u00ebsis\u00eb, forca jote \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e pak\u00ebt.\n24:11 \u00c7liro ata q\u00eb i t\u00ebrheqin drejt vdekjes dhe mbaji ata q\u00eb po i \u00e7ojn\u00eb n\u00eb thertore.\n24:12 Po t\u00eb thuash: \"Ja, ne nuk e dinim\", ai q\u00eb peshon zemrat a nuk e shikon? Ai q\u00eb ruan shpirtin t\u00ebnd nuk e di vall\u00eb? Ai do t'i jap\u00eb secilit simbas veprave t\u00eb tij.\n24:13 Biri im, ha mjaltin sepse \u00ebsht\u00eb i mir\u00eb; nj\u00eb huall mjalti do t\u00eb jet\u00eb i \u00ebmb\u00ebl p\u00ebr shijen t\u00ebnde.\n24:14 K\u00ebshtu do t\u00eb jet\u00eb njohja e dituris\u00eb p\u00ebr shpirtin t\u00ebnd. N\u00eb rast se e gjen, do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb t\u00eb ardhme dhe shpresa jote nuk do t\u00eb shkat\u00ebrrohet.\n24:15 O i pabes\u00eb, mos ngre kurthe kund\u00ebr banes\u00ebs s\u00eb njeriut t\u00eb drejt\u00eb, mos shkat\u00ebrro vendin ku ai pushon,\n24:16 sepse i drejti bie shtat\u00eb her\u00eb dhe ngrihet, kurse t\u00eb pabes\u00ebt p\u00ebrmbysen n\u00eb fatkeq\u00ebsi.\n24:17 Kur armiku yt bie, mos u g\u00ebzo; kur \u00ebsht\u00eb shtrir\u00eb p\u00ebr tok\u00eb, zemra jote t\u00eb mos g\u00ebzohet,\n24:18 me q\u00ebllim q\u00eb Zoti t\u00eb mos shikoj\u00eb dhe t\u00eb mos i vij\u00eb keq, dhe t\u00eb mos largoj\u00eb prej tij zem\u00ebrimin e vet.\n24:19 Mos u zem\u00ebro p\u00ebr shkak t\u00eb atyre q\u00eb b\u00ebjn\u00eb t\u00eb keqen dhe mos i ki smir\u00eb t\u00eb pabes\u00ebt,\n24:20 sepse nuk do t\u00eb ket\u00eb t\u00eb ardhme p\u00ebr t\u00eb keqin; llamba e t\u00eb pabes\u00ebve do t\u00eb fiket.\n24:21 Biri im, ki frik\u00eb nga Zoti dhe nga mbreti; mos u bashko me ata q\u00eb duan t\u00eb ndryshojn\u00eb;\n24:22 mjerimi i tyre do t\u00eb vij\u00eb papritmas, dhe shkat\u00ebrrimin e t\u00eb dy pal\u00ebve kush e njeh?\n24:23 Edhe k\u00ebto gj\u00ebra jan\u00eb p\u00ebr t\u00eb urtit. Nuk \u00ebsht\u00eb mir\u00eb t\u00eb kesh preferenca personale n\u00eb gjykim.\n24:24 Ai q\u00eb i thot\u00eb t\u00eb pabesit: \"Ti je i drejt\u00eb\", do t\u00eb mallkohet nga popujt dhe kombet do ta n\u00ebmin.\n24:25 Por ata q\u00eb e qortojn\u00eb t\u00eb pabesin do t\u00eb gjejn\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi dhe mbi ta do t\u00eb zbresin bekimet m\u00eb t\u00eb mira.\n24:26 Ai q\u00eb jep nj\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb drejt\u00eb jep nj\u00eb t\u00eb puthur mbi buz\u00ebt.\n24:27 V\u00ebr n\u00eb vij\u00eb pun\u00ebt e tua t\u00eb jashtme, v\u00ebr n\u00eb rregull arat e tua dhe pastaj nd\u00ebrto sht\u00ebpin\u00eb t\u00ebnde.\n24:28 Mos d\u00ebshmo pa arsye kund\u00ebr t\u00eb af\u00ebrmit t\u00ebnd dhe mos g\u00ebnje me buz\u00ebt e tua.\n24:29 Mos thuaj: \"Ashtu si ma b\u00ebri mua, k\u00ebshtu do t'ia b\u00ebj edhe un\u00eb; do t'ia kthej simbas sjelljes s\u00eb tij\".\n24:30 Kalova pran\u00eb ar\u00ebs s\u00eb p\u00ebrtacit dhe pran\u00eb vreshtit t\u00eb njeriut q\u00eb s'ka mend;\n24:31 dhe ja, kudo rriteshin ferrat, ferrishtet e zinin tok\u00ebn dhe muri prej gur\u00ebsh ishte shembur.\n24:32 Duke par\u00eb k\u00ebt\u00eb, u mendova me kujdes; nga sa pash\u00eb nxora nj\u00eb m\u00ebsim:\n24:33 t\u00eb flesh pak, t\u00eb dremit\u00ebsh pak, t\u00eb rrish pak me duar n\u00eb ije p\u00ebr t\u00eb pushuar;\n24:34 k\u00ebshtu varf\u00ebria jote do t\u00eb vij\u00eb si nj\u00eb vjedh\u00ebs dhe skamja jote si nj\u00eb njeri i armatosur.\n25:1 Edhe k\u00ebto jan\u00eb fjal\u00eb t\u00eb urta t\u00eb Salomonit, t\u00eb transkriptuara nga njer\u00ebzit e Ezekias, mbretit t\u00eb Jud\u00ebs.\n25:2 \u00c9sht\u00eb lavdi e Per\u00ebndis\u00eb t\u00eb fsheh\u00ebsh nj\u00eb gj\u00eb, por \u00ebsht\u00eb lavdi e mbret\u00ebrve ta hetosh at\u00eb.\n25:3 Qiejt\u00eb p\u00ebr lart\u00ebsin\u00eb e tyre, toka p\u00ebr thell\u00ebsin\u00eb e saj dhe zemra e mbret\u00ebrve jan\u00eb t\u00eb panjohsh\u00ebm.\n25:4 Hiq zgjyr\u00ebn nga argjendi dhe ka p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nj\u00eb en\u00eb p\u00ebr argjendarin.\n25:5 Largo t\u00eb pabesin nga prania e mbretit dhe froni i tij do t\u00eb b\u00ebhet i q\u00ebndruesh\u00ebm n\u00eb drejt\u00ebsi.\n25:6 Mos u p\u00ebrl\u00ebvdo n\u00eb prani t\u00eb mbretit dhe mos z\u00ebr vendin e njer\u00ebzve t\u00eb m\u00ebdhenj,\n25:7 sepse \u00ebsht\u00eb m\u00eb mir\u00eb t\u00eb thuhet: \"Ngjitu k\u00ebtu lart\", se sa t\u00eb t\u00eb ulin p\u00ebrpara princit, q\u00eb syt\u00eb e tu kan\u00eb par\u00eb.\n25:8 Mos b\u00ebj padi me tep\u00ebr nxitim, sepse n\u00eb fund nuk do t\u00eb dish \u00e7far\u00eb t\u00eb b\u00ebsh, kur i af\u00ebrmi yt do t\u00eb t\u00eb ket\u00eb b\u00ebr\u00eb me turp.\n25:9 Diskutoje padin\u00eb t\u00ebnde kund\u00ebr t\u00eb af\u00ebrmit t\u00ebnd, por mos e zbulo sekretin e nj\u00eb tjetri,\n25:10 me q\u00ebllim q\u00eb ai q\u00eb t\u00eb d\u00ebgjon t\u00eb mos t\u00eb t\u00eb diskreditoj\u00eb dhe nami yt t\u00eb njolloset p\u00ebr gjithnj\u00eb.\n25:11 Nj\u00eb fjal\u00eb e th\u00ebn\u00eb n\u00eb koh\u00ebn e duhur \u00ebsht\u00eb si molla t\u00eb arta mbi nj\u00eb en\u00eb argjendi.\n25:12 P\u00ebr nj\u00eb vesh t\u00eb bindur, nj\u00eb i urt\u00eb q\u00eb qorton \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb vath i art\u00eb, nj\u00eb zbukurim prej ari t\u00eb kulluar.\n25:13 Nj\u00eb lajm\u00ebtar besnik \u00ebsht\u00eb, p\u00ebr ata q\u00eb e d\u00ebrgojn\u00eb, si freskia e bor\u00ebs n\u00eb koh\u00ebn e korrjes, sepse ai e freskon shpirtin e zotit t\u00eb tij.\n25:14 Ai q\u00eb mburret duke g\u00ebnjyer se ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb dhurat\u00eb \u00ebsht\u00eb si ret\u00eb dhe era pa shi.\n25:15 Me durimin i mbushet mendja nj\u00eb princi dhe gjuha e \u00ebmb\u00ebl thyen kockat.\n25:16 N\u00eb rast se gjen mjalt\u00eb, ha aq sa t\u00eb mjafton, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb mos dendesh dhe pastaj t\u00eb vjell\u00ebsh.\n25:17 Shko rrall\u00eb n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e t\u00eb af\u00ebrmit t\u00ebnd, q\u00eb ai t\u00eb mos m\u00ebrzitet me ty sa t\u00eb t\u00eb urrej\u00eb.\n25:18 Njeriu q\u00eb deponon g\u00ebnjeshtra kund\u00ebr t\u00eb af\u00ebrmit t\u00eb tij \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb topuz, nj\u00eb shpat\u00eb dhe nj\u00eb shigjet\u00eb e mpreht\u00eb.\n25:19 Besimi te nj\u00eb njeri i pabes\u00eb dit\u00ebn e fatkeq\u00ebsis\u00eb \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb dh\u00ebmb i thyer dhe nj\u00eb k\u00ebmb\u00eb e ndrydhur.\n25:20 Kush i k\u00ebndon k\u00ebng\u00eb nj\u00eb zemre t\u00eb pik\u00eblluar \u00ebsht\u00eb si ai q\u00eb heq rrobat e tij n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb ftoht\u00eb dhe si uthulla mbi sod\u00ebn.\n25:21 N\u00eb qoft\u00eb se armiku yt ka uri, jepi buk\u00eb p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb, dhe n\u00eb se ka etje, jepi uj\u00eb p\u00ebr t\u00eb pir\u00eb,\n25:22 sepse k\u00ebshtu do t\u00eb grumbullosh th\u00ebngjij mbi kok\u00ebn e tij, dhe Zoti do t\u00eb t\u00eb shp\u00ebrblej\u00eb.\n25:23 Era e veriut sjell shiun, dhe gjuha q\u00eb shpif tin\u00ebz e b\u00ebn fytyr\u00ebn t\u00eb indinjuar.\n25:24 \u00c9sht\u00eb m\u00eb mir\u00eb t\u00eb banosh n\u00eb cep t\u00eb nj\u00eb \u00e7atie se sa n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi bashk\u00eb me nj\u00eb grua grindavece.\n25:25 Nj\u00eb lajm i mir\u00eb nga nj\u00eb vend i larg\u00ebt \u00ebsht\u00eb si uj\u00eb i fresk\u00ebt p\u00ebr nj\u00eb njeri t\u00eb lodhur dhe t\u00eb etur.\n25:26 I drejti q\u00eb dridhet p\u00ebrpara t\u00eb pabesit \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb burim i turbullt dhe nj\u00eb pus i ndotur.\n25:27 T\u00eb hash shum\u00eb mjalt\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb mir\u00eb, dhe t\u00eb k\u00ebrkosh lavdin\u00eb t\u00ebnde nuk \u00ebsht\u00eb lavdi.\n25:28 Njeriu q\u00eb nuk di t\u00eb frenoj\u00eb zem\u00ebrimin e tij \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb qytet i shkrehur pa mure.\n26:1 Ashtu si bora nuk i shkon ver\u00ebs as shiu t\u00eb korrave, k\u00ebshtu nuk i shkon lavdia budallait.\n26:2 Ashtu si harabeli fluturon andej e k\u00ebtej dhe dall\u00ebndyshja fluturon, k\u00ebshtu mallkimi pa arsye nuk ka efekt.\n26:3 Kamxhiku p\u00ebr kalin, kapistra p\u00ebr gomarin dhe shkopi p\u00ebr kurrizin e budallenjve.\n26:4 Mos iu p\u00ebrgjegj budallait simbas budallall\u00ebkut t\u00eb tij, q\u00eb t\u00eb mos b\u00ebhesh edhe ti si ai.\n26:5 P\u00ebrgjigjju budallait simbas budallall\u00ebkut t\u00eb tij, q\u00eb ai t\u00eb mos mendoj\u00eb se \u00ebsht\u00eb i urt\u00eb.\n26:6 Kush d\u00ebrgon nj\u00eb mesazh me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb budallai pret k\u00ebmb\u00ebt e tij dhe pi dhun\u00eb.\n26:7 Ashtu si k\u00ebmb\u00ebt e \u00e7alamanit jan\u00eb pak t\u00eb q\u00ebndrueshme, k\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb e urt\u00eb n\u00eb goj\u00ebn e budallenjve.\n26:8 Kush i jep lavdi nj\u00eb budallai \u00ebsht\u00eb si ai q\u00eb lidh nj\u00eb gur te hobeja.\n26:9 Nj\u00eb fjal\u00eb e urt\u00eb n\u00eb goj\u00ebn e budallenjve \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb gjemb q\u00eb hyn n\u00eb dor\u00ebn e nj\u00eb t\u00eb dehuri.\n26:10 Per\u00ebndia i madh q\u00eb ka krijuar t\u00eb gjitha gj\u00ebrat \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb i jep shp\u00ebrblimin budallait dhe shkel\u00ebsve.\n26:11 Ashtu si nj\u00eb qen kthehet n\u00eb t\u00eb vjellat e tij, k\u00ebshtu budallai e p\u00ebrs\u00ebrit budallall\u00ebkun e tij.\n26:12 A ke par\u00eb nj\u00eb njeri q\u00eb e pandeh veten t\u00eb urt\u00eb? Ka m\u00eb tep\u00ebr shpres\u00eb p\u00ebr nj\u00eb budalla se sa p\u00ebr t\u00eb.\n26:13 P\u00ebrtaci thot\u00eb: \"Ka nj\u00eb luan n\u00eb rrug\u00eb, ka nj\u00eb luan n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb!\".\n26:14 Ashtu si l\u00ebviz porta n\u00eb menteshat e saj, k\u00ebshtu sillet p\u00ebrtaci n\u00eb shtrat t\u00eb tij.\n26:15 P\u00ebrtaci e fut dor\u00ebn n\u00eb pjat\u00ebn e tij, por lodhet edhe ta \u00e7oj\u00eb te goja.\n26:16 P\u00ebrtaci pandeh se \u00ebsht\u00eb m\u00eb i urt\u00eb se shtat\u00eb persona q\u00eb japin p\u00ebrgjigje me mend.\n26:17 Kalimtari q\u00eb p\u00ebrzihet n\u00eb nj\u00eb grindje q\u00eb nuk i p\u00ebrket, \u00ebsht\u00eb si ai q\u00eb kap nga vesh\u00ebt nj\u00eb qen.\n26:18 Ashtu si nj\u00eb i marr\u00eb q\u00eb gjuan me ura zjarri, me shigjeta dhe me vdekje,\n26:19 k\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb mashtron t\u00eb af\u00ebrmin dhe thot\u00eb: \"E b\u00ebra p\u00ebr shaka!\".\n26:20 Kur mungojn\u00eb drut\u00eb, zjarri shuhet; dhe kur nuk ka nj\u00eb goj\u00eb t\u00eb keqe, grindja merr fund.\n26:21 Ashtu si qymyri jep shpuz\u00ebn dhe drut\u00eb zjarrin, k\u00ebshtu njeriu grindavec i nxit grindjet.\n26:22 Fjal\u00ebt e goj\u00ebkeqit jan\u00eb si ushqime shum\u00eb t\u00eb shijshme dhe dep\u00ebrtojn\u00eb deri n\u00eb thell\u00ebsi t\u00eb zorr\u00ebve.\n26:23 Buz\u00ebt e zjarrta dhe zemra e keqe jan\u00eb si zgjyra t\u00eb argjendit t\u00eb vendosura mbi nj\u00eb en\u00eb balte.\n26:24 Ai q\u00eb urren shtiret me buz\u00ebt e tij, por n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb vet p\u00ebrgatit mashtrimin.\n26:25 Kur ai flet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sjellshme mos i ki besim, sepse ka shtat\u00eb gj\u00ebra t\u00eb neveritshme n\u00eb zem\u00ebr.\n26:26 Edhe sikur urrejtja e tij t\u00eb jet\u00eb fshehur me tin\u00ebzi; lig\u00ebsia e tij do t\u00eb dal\u00eb hapur n\u00eb kuvend.\n26:27 Kush hap nj\u00eb grop\u00eb do t\u00eb bjer\u00eb brenda dhe kush rrokullis nj\u00eb gur do t\u00eb bjer\u00eb p\u00ebrs\u00ebri mbi t\u00eb.\n26:28 Gjuha g\u00ebnjeshtare urren ata q\u00eb ka plagosur, dhe goja lajkatare sjell shkat\u00ebrrimin.\n27:1 Mos u mburr me dit\u00ebn e nes\u00ebrme, sepse nuk di at\u00eb q\u00eb mund t\u00eb sjell\u00eb nj\u00eb dit\u00eb.\n27:2 Le t\u00eb t\u00eb l\u00ebvdoj nj\u00eb tjet\u00ebr dhe jo goja jote, nj\u00eb i huaj dhe jo buz\u00ebt e tua.\n27:3 Guri peshon dhe r\u00ebra \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00eb, por zem\u00ebrimi i budallait peshon m\u00eb tep\u00ebr se t\u00eb dyja bashk\u00eb.\n27:4 T\u00ebrbimi \u00ebsht\u00eb mizor dhe zem\u00ebrimi \u00ebsht\u00eb i furish\u00ebm, por kush mund t'i b\u00ebj\u00eb ball\u00eb xhelozis\u00eb?\n27:5 M\u00eb mir\u00eb nj\u00eb qortim i hapur se nj\u00eb dashuri e fshehur.\n27:6 Besnike jan\u00eb plag\u00ebt e nj\u00eb shoku, dhe t\u00eb rreme t\u00eb puthurat e nj\u00eb armiku.\n27:7 Kush \u00ebsht\u00eb i ngopur p\u00ebr\u00e7mon huallin e mjaltit; por p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ka uri \u00e7do gj\u00eb e hidhur \u00ebsht\u00eb e \u00ebmb\u00ebl.\n27:8 Si zogu q\u00eb endet larg foles\u00eb s\u00eb tij, k\u00ebshtu \u00ebsht\u00eb njeriu q\u00eb endet larg sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb tij.\n27:9 Vaji dhe parfumi g\u00ebzojn\u00eb zemr\u00ebn, k\u00ebshtu b\u00ebn \u00ebmb\u00eblsia e nj\u00eb shoku me k\u00ebshillat e tij t\u00eb p\u00ebrz\u00ebrm\u00ebrta.\n27:10 Mos e braktis mikun t\u00ebnd as mikun e atit t\u00ebnd dhe mos shko n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e v\u00ebllait t\u00ebnd dit\u00ebn e fatkeq\u00ebsis\u00eb sate; \u00ebsht\u00eb m\u00eb mir\u00eb nj\u00eb q\u00eb banon af\u00ebr se sa nj\u00eb v\u00eblla larg.\n27:11 Biri im, ji i urt\u00eb dhe g\u00ebzo zemr\u00ebn time, k\u00ebshtu do t\u00eb mund t'i p\u00ebrgjigjem atij q\u00eb p\u00ebrflet kund\u00ebr meje.\n27:12 Njeriu mendjempreht\u00eb e shikon t\u00eb keqen dhe fshihet, por naiv\u00ebt shkojn\u00eb tutje dhe nd\u00ebshkohen.\n27:13 Merr rroben e atij q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb garant p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb huaj dhe mbaje si peng p\u00ebr gruan e huaj.\n27:14 Ai q\u00eb bekon t\u00eb af\u00ebrmin e tij me z\u00eb t\u00eb lart\u00eb n\u00eb m\u00ebngjes her\u00ebt, do t'ia z\u00ebn\u00eb si mallkim.\n27:15 Pik\u00ebllimi i vazhduesh\u00ebm n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb shiu t\u00eb madh dhe nj\u00eb grua grindavece i ngjasin njera tjetr\u00ebs.\n27:16 Kush arrin ta p\u00ebrmbaj\u00eb, mban er\u00ebn dhe z\u00eb vajin me dor\u00ebn e tij t\u00eb djatht\u00eb.\n27:17 Hekuri mpreh hekurin, k\u00ebshtu njeriu mpreh fytyr\u00ebn e shokut t\u00eb tij.\n27:18 Kush kujdeset p\u00ebr fikun do t\u00eb haj\u00eb frytin e tij, dhe ai q\u00eb i sh\u00ebrben zotit t\u00eb tij do t\u00eb nderohet.\n27:19 Ashtu si n\u00eb uj\u00eb fytyra pasqyron fytyr\u00ebn, k\u00ebshtu zemra e njeriut e tregon njeriun.\n27:20 Sheoli dhe Abadoni jan\u00eb t\u00eb pangopur, dhe t\u00eb pangopur jan\u00eb gjithashtu syt\u00eb e njer\u00ebzve.\n27:21 Po\u00e7ja \u00ebsht\u00eb p\u00ebr argjendin dhe furra p\u00ebr arin, k\u00ebshtu njeriu provohet nga l\u00ebvdata q\u00eb merr.\n27:22 Edhe sikur ta shtypje budallan\u00eb n\u00eb nj\u00eb havan bashk\u00eb me grur\u00eb me dyge\u00e7in e tij, budallall\u00ebku nuk do t\u00eb largohej prej tij.\n27:23 P\u00ebrpiqu t\u00eb njoh\u00ebsh mir\u00eb gjendjen e deleve t\u00eb tua dhe ki kujdes p\u00ebr kopet\u00eb e tua,\n27:24 sepse pasurit\u00eb nuk zgjatin p\u00ebrher\u00eb, dhe as nj\u00eb kuror\u00eb nuk vazhdon brez pas brezi.\n27:25 Kur merret bari i that\u00eb dhe del bari i njom\u00eb dhe mblidhet forazhi i maleve,\n27:26 qengjat do t\u00eb furnizojn\u00eb rrobat e tua, cjept\u00eb \u00e7mimin e nj\u00eb are\n27:27 dhe dhit\u00eb mjaft qum\u00ebsht p\u00ebr ushqimin t\u00ebnd, p\u00ebr ushqimin e sht\u00ebpis\u00eb sate dhe p\u00ebr t\u00eb mbajtur sh\u00ebrb\u00ebtoret e tua.\n28:1 I pabesi ik\u00ebn me vrap edhe n\u00eb se askush nuk e ndjek, por i drejti \u00ebsht\u00eb i sigurt si nj\u00eb luan.\n28:2 P\u00ebr shkak t\u00eb m\u00ebkatit t\u00eb nj\u00eb vendi, shum\u00eb jan\u00eb t\u00eb par\u00ebt e tij, por me nj\u00eb njeri me mend q\u00eb ka dituri q\u00ebndrueshm\u00ebria e tij vazhdon gjat\u00eb.\n28:3 Nj\u00eb i varf\u00ebr q\u00eb shtyp t\u00eb mjer\u00ebt \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb shi me shtamba q\u00eb nuk jep buk\u00eb.\n28:4 Ata q\u00eb braktisin ligjin l\u00ebvdojn\u00eb t\u00eb pabes\u00ebt; por ata q\u00eb zbatojn\u00eb ligjin i luftojn\u00eb ata.\n28:5 Njer\u00ebzit e k\u00ebqij nuk e kuptojn\u00eb drejt\u00ebsin\u00eb, por ata q\u00eb e k\u00ebrkojn\u00eb Zotin kuptojn\u00eb \u00e7do gj\u00eb.\n28:6 M\u00eb i mir\u00eb \u00ebsht\u00eb i varf\u00ebri q\u00eb ec\u00ebn n\u00eb ndershm\u00ebri nga njeriu i paq\u00ebndruesh\u00ebm q\u00eb ndjek rrug\u00ebn dredha-dredha, edhe kur \u00ebsht\u00eb i pasur.\n28:7 Kush zbaton ligjin \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bir me mend, por shoku i gryk\u00ebsve turp\u00ebron atin e tij.\n28:8 Kush i shton pasurit\u00eb e tij me fajde dhe me fitime t\u00eb padrejta, i mbledh p\u00ebr at\u00eb q\u00eb i vjen keq p\u00ebr t\u00eb varf\u00ebrit.\n28:9 N\u00eb rast se dikush e kthen veshin gjetiu p\u00ebr t\u00eb mos d\u00ebgjuar ligjin, vet\u00eb lutja e tij do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e neveritshme.\n28:10 Kush i fut njer\u00ebzit e drejt\u00eb n\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb keqe, do t\u00eb bjer\u00eb vet\u00eb n\u00eb grop\u00ebn e tij; por njer\u00ebzit e ndersh\u00ebm do t\u00eb trash\u00ebgojn\u00eb t\u00eb mir\u00ebn.\n28:11 I pasuri mendon se \u00ebsht\u00eb i matur, por i varf\u00ebri q\u00eb \u00ebsht\u00eb i zgjuar e kqyr fund e krye.\n28:12 Kur t\u00eb drejt\u00ebt triumfojn\u00eb, ka lavdi t\u00eb madhe, por kur mbizot\u00ebrojn\u00eb t\u00eb pabes\u00ebt njer\u00ebzit fshihen.\n28:13 Kush i fsheh shkeljet e tij nuk do t\u00eb ket\u00eb mbar\u00ebsi; por ai q\u00eb i rr\u00ebfen dhe i braktis ato, ka p\u00ebr t\u00eb fituar m\u00ebshir\u00ebn.\n28:14 Lum ai njeri q\u00eb ka frik\u00eb vazhdimisht nga Zoti, por ai q\u00eb e fort\u00ebson zemr\u00ebn e tij do t\u00eb bjer\u00eb n\u00eb fatkeq\u00ebsi.\n28:15 Nj\u00eb i pabes\u00eb q\u00eb sundon mbi nj\u00eb popull t\u00eb varf\u00ebr \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb luan q\u00eb ul\u00ebrin dhe nj\u00eb ari i uritur.\n28:16 Nj\u00eb princ pa mend zhvat shum\u00eb, por ai q\u00eb urren fitimin e pandersh\u00ebm ka p\u00ebr t'i zgjatur dit\u00ebt e tij.\n28:17 Njeriu mbi t\u00eb cilin r\u00ebndon nj\u00eb vrasje do t\u00eb turret deri n\u00eb varr; asnj\u00eb t\u00eb mos e ndihmoj\u00eb!\n28:18 Ai q\u00eb ec\u00ebn me ndershm\u00ebri do t\u00eb shp\u00ebtohet, por njeriu i paq\u00ebndruesh\u00ebm q\u00eb ndjek rrug\u00eb dredha-dredha do t\u00eb rr\u00ebzohet befas.\n28:19 Kush punon tok\u00ebn e tij do t\u00eb ket\u00eb buk\u00eb me boll\u00ebk, por kush jepet pas kot\u00ebsive do t\u00eb ket\u00eb varf\u00ebri t\u00eb madhe.\n28:20 Njeriu besnik do t\u00eb mbushet me bekime, por ai q\u00eb nxiton t\u00eb pasurohet nuk do t\u00eb jet\u00eb pa faj.\n28:21 Nuk \u00ebsht\u00eb mir\u00eb t\u00eb kesh preferenca vetiake; njeriu kryen m\u00ebkat p\u00ebr nj\u00eb cop\u00eb buk\u00eb.\n28:22 Njeriu me sy t\u00eb keq d\u00ebshiron t\u00eb pasurohet shpejt, por nuk e kupton se do ta pllakos\u00eb varf\u00ebria.\n28:23 Kush qorton dik\u00eb ka p\u00ebr t\u00eb gjetur pastaj favor m\u00eb t\u00eb madh se ai q\u00eb i b\u00ebn lajka me fjal\u00eb.\n28:24 Kush vjedh atin e tij dhe n\u00ebn\u00ebn e tij dhe thot\u00eb: \"Nuk \u00ebsht\u00eb m\u00ebkat\", \u00ebsht\u00eb shok i atij q\u00eb shkat\u00ebrron.\n28:25 Kush e ka zemr\u00ebn t\u00eb fryr\u00eb nga krenaria nxit grindje, por ai q\u00eb ka besim te Zoti do t\u00eb ket\u00eb mbar\u00ebsi.\n28:26 Kush i beson zemr\u00ebs s\u00eb tij \u00ebsht\u00eb budalla, por ai q\u00eb ec\u00ebn me urt\u00ebsi do t\u00eb shp\u00ebtoj\u00eb.\n28:27 Ai q\u00eb i jep t\u00eb varf\u00ebrit nuk do t\u00eb ket\u00eb kurr\u00eb nevoj\u00eb, por ai q\u00eb i mbyll syt\u00eb e vet do t\u00eb ket\u00eb shum\u00eb mallkime.\n28:28 Kur t\u00eb pabes\u00ebt lartohen, njer\u00ebzit fshihen; por kur vdesin, t\u00eb drejt\u00ebt shumohen.\n29:1 Njeriu q\u00eb fort\u00ebson qaf\u00ebn kur qortohet, do t\u00eb thyhet papritmas pa tjet\u00ebr.\n29:2 Kur t\u00eb drejt\u00ebt shumohen, populli g\u00ebzohet, por, kur sundon i pabesi, populli r\u00ebnkon.\n29:3 Njeriu q\u00eb e do diturin\u00eb g\u00ebzon t\u00eb atin; por ai q\u00eb shkon me prostitutat shkapaderdh pasurin\u00eb e vet.\n29:4 Mbreti e b\u00ebn t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm vendin me an\u00eb t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb, por ai q\u00eb merr dhurata e \u00e7on n\u00eb shkat\u00ebrrim.\n29:5 Njeriu q\u00eb i b\u00ebn lajka t\u00eb af\u00ebrmit t\u00eb tij shtrin nj\u00eb rrjet\u00eb mbi hapat e tij.\n29:6 N\u00eb m\u00ebkatin e nj\u00eb njeriut t\u00eb keq ka nj\u00eb lak, por i drejti k\u00ebndon dhe g\u00ebzohet.\n29:7 I drejti interesohet p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e t\u00eb varf\u00ebrve, por i pabesi nuk e kupton k\u00ebt\u00eb interesim.\n29:8 Tall\u00ebsit kurdisin trazira n\u00eb qytet, por njer\u00ebzit e urt\u00eb e qet\u00ebsojn\u00eb zem\u00ebrimin.\n29:9 N\u00eb rast se nj\u00eb njeri i urt\u00eb hyn n\u00eb grindje me nj\u00eb budalla, dhe budallai zem\u00ebrohet dhe qesh, nuk ka paqe.\n29:10 Njer\u00ebzit gjakatar\u00eb urrejn\u00eb t\u00eb ndershmin, por njer\u00ebzit e drejt\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb mbrojn\u00eb jet\u00ebn e tij.\n29:11 Budallai e shfryn gjith\u00eb zem\u00ebrimin e tij, por i urti e frenon dhe e ul.\n29:12 N\u00eb rast se nj\u00eb mbret d\u00ebgjon fjal\u00ebt g\u00ebnjeshtare, t\u00ebr\u00eb ministrat e tij b\u00ebhen t\u00eb pabes\u00eb.\n29:13 I varf\u00ebri dhe shtyp\u00ebsi kan\u00eb k\u00ebt\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt: Zoti ndri\u00e7on syt\u00eb e t\u00eb dy pal\u00ebve.\n29:14 Mbreti q\u00eb u siguron drejt\u00ebsi t\u00eb varf\u00ebrve n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb do ta ket\u00eb fronin t\u00eb vendosur p\u00ebr gjithnj\u00eb.\n29:15 Shufra dhe qortimi japin dituri; por f\u00ebmija p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn nuk kujdeset kurrkush e turp\u00ebron n\u00ebnen e vet.\n29:16 Kur shtohen t\u00eb pabes\u00ebt shtohen edhe shkeljet, por t\u00eb drejt\u00ebt do t\u00eb shohin shkat\u00ebrrimin e tyre.\n29:17 Korrigjo birin t\u00ebnd, ai do t\u00eb jap\u00eb rehatin\u00eb dhe do t'i siguroj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi shpirtit t\u00ebnd.\n29:18 Kur nuk ka nj\u00eb vizion profetik, populli b\u00ebhet i shfrenuar, por lum ai q\u00eb respekton ligjin.\n29:19 Nj\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtor nuk ndreqet vet\u00ebm me fjal\u00eb; edhe kur i kupton, nuk bindet.\n29:20 A ke par\u00eb nj\u00eb njeri q\u00eb ngutet n\u00eb t\u00eb folur? Ka m\u00eb tep\u00ebr shpresa te nj\u00eb budalla se sa te ai.\n29:21 N\u00eb se dikush rrit me p\u00ebrkujdesje qysh n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri sh\u00ebrb\u00ebtorin e vet, n\u00eb fund ai do t\u00eb doj\u00eb t\u00eb b\u00ebhet trash\u00ebgimtar i tij.\n29:22 Njeriu zem\u00ebrak kurdis grindje dhe njeriu idhnak kryen shum\u00eb m\u00ebkate.\n29:23 Kryelart\u00ebsia e njeriut e \u00e7on posht\u00eb at\u00eb, por ai q\u00eb ka nj\u00eb shpirt t\u00eb p\u00ebrvuajtur do t\u00eb ket\u00eb lavdi.\n29:24 Kush b\u00ebhet ortak me nj\u00eb vjedh\u00ebs urren jet\u00ebn e vet. Ai d\u00ebgjon betimin, por nuk padit asgj\u00eb.\n29:25 Frika e njeriut p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb lak, por ai q\u00eb ka besim te Zoti \u00ebsht\u00eb i siguruar.\n29:26 T\u00eb shumt\u00eb jan\u00eb ata q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb favorin e princit, por drejt\u00ebsia p\u00ebr \u00e7do njeri vjen nga Zoti.\n29:27 Njeriu jo i drejt\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb neveri p\u00ebr t\u00eb drejt\u00ebt, dhe ai q\u00eb ec\u00ebn me ndershm\u00ebri \u00ebsht\u00eb nj\u00eb neveri p\u00ebr t\u00eb pabes\u00ebt.\n30:1 Fjal\u00ebt e Agurit, birit t\u00eb Jahehut; mesazhi profetik q\u00eb ky njeri shpalli n\u00eb Ithiel, n\u00eb Ithiel dhe n\u00eb Ukal.\n30:2 Po, un\u00eb jam m\u00eb budalla se gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt dhe nuk kam mendje njeriu.\n30:3 Nuk kam m\u00ebsuar diturin\u00eb dhe nuk kam dijen e Shenjtorit.\n30:4 Kush u ngjit n\u00eb qiell dhe zbriti prej tij? Kush e ka mbledhur er\u00ebn n\u00eb duart e tij? Kush i ka mbyllur uj\u00ebrat n\u00eb rroben e tij? Kush i ka vendosur t\u00eb gjith\u00eb kufijt\u00eb e tok\u00ebs? Cili \u00ebsht\u00eb emri i tij dhe emri i t\u00eb birit, po qe se ti e di?\n30:5 \u00c7do fjal\u00eb e Per\u00ebndis\u00eb \u00ebsht\u00eb rafinuar me zjarr. Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mburoj\u00eb p\u00ebr at\u00eb q\u00eb gjen streh\u00eb tek ai.\n30:6 Mos u shto asgj\u00eb fjal\u00ebve t\u00eb tij q\u00eb t\u00eb mos t\u00eb t\u00eb qortoj\u00eb dhe t\u00eb dal\u00ebsh g\u00ebnjeshtar.\n30:7 Un\u00eb t\u00eb k\u00ebrkova dy gj\u00ebra; mos m'i moho para se t\u00eb vdes:\n30:8 largo nga un\u00eb falsitetin dhe g\u00ebnjeshtr\u00ebn; mos m\u00eb jep as varf\u00ebri as pasuri, m\u00eb ushqe me buk\u00ebn e nevojshme,\n30:9 me q\u00ebllim q\u00eb, pasi t\u00eb jem ngopur, t\u00eb mos t\u00eb t\u00eb mohoj dhe t\u00eb them: \"Kush \u00ebsht\u00eb Zoti?\", ose, pasi t\u00eb jem b\u00ebr\u00eb i varf\u00ebr, t\u00eb mos vjedh dhe t\u00eb p\u00ebrdhos emrin e Per\u00ebndis\u00eb tim.\n30:10 Mos shpif kund\u00ebr sh\u00ebrb\u00ebtorit para t\u00eb zotit, me q\u00ebllim q\u00eb ai t\u00eb mos t\u00eb t\u00eb mallkoj\u00eb dhe ti t\u00eb gjendesh fajtor.\n30:11 Ka nj\u00eb kategori njer\u00ebzish q\u00eb mallkojn\u00eb atin e tyre dhe nuk bekojn\u00eb n\u00ebnen e tyre.\n30:12 Ka nj\u00eb kategori njer\u00ebzish q\u00eb e mbajn\u00eb veten p\u00ebr t\u00eb past\u00ebr, por nuk jan\u00eb t\u00eb lar\u00eb nga papast\u00ebrtia e vet.\n30:13 Ka nj\u00eb kategori njer\u00ebzish q\u00eb i ka syt\u00eb shum\u00eb kryelart\u00eb dhe qepallat krenare.\n30:14 Ka nj\u00eb kategori njer\u00ebzish dh\u00ebmb\u00ebt e t\u00eb cil\u00ebve jan\u00eb si shpata dhe dh\u00ebmball\u00ebt e tyre jan\u00eb si thika, p\u00ebr t\u00eb g\u00eblltitur t\u00eb varf\u00ebrit mbi faqen e dheut dhe nevojtar\u00ebt n\u00eb mes t\u00eb njer\u00ebzve.\n30:15 Shushunja ka dy bija, q\u00eb thon\u00eb: \"M\u00eb jep, m\u00eb jep!\". Ka tri gj\u00ebra q\u00eb nuk ngopen kurr\u00eb, madje kat\u00ebr nuk thon\u00eb kurr\u00eb: \"Mjaft!\".\n30:16 Sheoli, barku shterp, toka q\u00eb nuk ngopet me uj\u00eb dhe zjarri q\u00eb nuk thot\u00eb kurr\u00eb: \"Mjaft!\".\n30:17 Syrin q\u00eb tallet me baban\u00eb dhe nuk pranon me p\u00ebrbuzje t'i bindet n\u00ebn\u00ebs, do ta nxjerrin korbat e p\u00ebrroit, do ta han\u00eb t\u00eb vegj\u00eblit e shqiponj\u00ebs.\n30:18 Ka tri gj\u00ebra tep\u00ebr t\u00eb mrekullueshme p\u00ebr mua, madje kat\u00ebr, q\u00eb un\u00eb nuk i marr vesh:\n30:19 gjurma e shqiponj\u00ebs n\u00eb aj\u00ebr, gjurma e gjarp\u00ebrit mbi shk\u00ebmb, gjurma e anijes n\u00eb mes t\u00eb detit dhe gjurma e burrit me nj\u00eb vajz\u00eb.\n30:20 Kjo \u00ebsht\u00eb sjellja e gruas q\u00eb ka shkelur kuror\u00ebn: ha, fshin goj\u00ebn dhe thot\u00eb: \"Nuk kam b\u00ebr\u00eb asnj\u00eb t\u00eb keqe!\".\n30:21 Tri gj\u00ebra e turbullojn\u00eb tok\u00ebn, madje kat\u00ebr jan\u00eb gj\u00ebrat q\u00eb ajo nuk mund t\u00eb duroj\u00eb:\n30:22 nj\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtor kur b\u00ebhet mbret, nj\u00eb budalla q\u00eb ka buk\u00eb me boll\u00ebk,\n30:23 nj\u00eb grua t\u00eb urryer q\u00eb gjen burr\u00eb dhe nj\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtore q\u00eb i z\u00eb vendin zonj\u00ebs.\n30:24 Ka kat\u00ebr kafsh\u00eb t\u00eb vogla mbi tok\u00eb, por jan\u00eb jasht\u00ebzakonisht t\u00eb urta:\n30:25 mizat e dheut, q\u00eb jan\u00eb nj\u00eb popull pa forc\u00eb, por q\u00eb e mbledhin ushqimin e tyre n\u00eb ver\u00eb;\n30:26 lepujt, q\u00eb jan\u00eb nj\u00eb popull i dob\u00ebt, por q\u00eb e vendosin banes\u00ebn e tyre n\u00eb shk\u00ebmbinjt\u00eb;\n30:27 karkalecat, q\u00eb nuk kan\u00eb mbret, por q\u00eb shkojn\u00eb mbar\u00eb n\u00eb grupe;\n30:28 hardhuca q\u00eb mund ta z\u00ebsh me duart, por q\u00eb gjendet n\u00eb pallatet e mbret\u00ebrve.\n30:29 Tri q\u00ebnie kan\u00eb nj\u00eb paraqitje t\u00eb bukur, madje kat\u00ebr kan\u00eb nj\u00eb ecje madh\u00ebshtore;\n30:30 luani, kafsha m\u00eb e fort\u00eb, q\u00eb nuk zmprapset para askujt,\n30:31 kali i luft\u00ebs q\u00eb ec\u00ebn i ngrefosur, cjapi dhe mbreti kur \u00ebsht\u00eb me ushtrin\u00eb e tij.\n30:32 N\u00eb rast se ke vepruar si budalla duke lart\u00ebsuar veten t\u00ebnde ose t\u00eb ka shkuar mendja, v\u00ebre dor\u00ebn mbi goj\u00eb,\n30:33 sepse, duke rrahur qum\u00ebshtin prodhohet gjalpi, duke p\u00ebrdredhur hund\u00ebn del gjak prej saj dhe duke shtrydhur m\u00ebrin\u00eb prej saj del grindja.\n31:1 Fjal\u00eb t\u00eb mbretit Lemuel, mesazhi profetik me t\u00eb cilin e m\u00ebsoi e \u00ebma.\n31:2 \u00c7far\u00eb t\u00eb t\u00eb them, biri im? \u00c7far\u00eb t\u00eb t\u00eb them, biri i barkut tim? \u00c7far\u00eb t\u00eb t\u00eb them, bir i zotimeve t\u00eb mia?\n31:3 Mos ua jep forc\u00ebn t\u00ebnde grave as jet\u00ebn t\u00ebnde asaj q\u00eb shkat\u00ebrron mbret\u00ebrit.\n31:4 Nuk u shkon mbret\u00ebrve, o Lemuel, nuk u shkon mbret\u00ebrve t\u00eb pin\u00eb ver\u00eb as princave t\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb pije deh\u00ebse,\n31:5 sepse duke pir\u00eb t\u00eb mos harrojn\u00eb ligjin dhe t\u00eb mos shtremb\u00ebrojn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e t\u00eb pik\u00eblluarve.\n31:6 Jepini pije deh\u00ebse atij q\u00eb \u00ebsht\u00eb duke vdekur dhe ver\u00eb atij q\u00eb e ka zemr\u00ebn t\u00eb hidh\u00ebruar.\n31:7 Le t\u00eb pij\u00eb p\u00ebr t\u00eb harruar varf\u00ebrin\u00eb e tij dhe p\u00ebr t\u00eb mos kujtuar m\u00eb hallet e tij.\n31:8 Hape goj\u00ebn t\u00ebnde n\u00eb favor t\u00eb memecit, n\u00eb mbrojtje t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb jan\u00eb l\u00ebn\u00eb pas dore.\n31:9 Hape goj\u00ebn t\u00ebnde, gjyko me drejt\u00ebsi dhe mbro \u00e7\u00ebshtjen e t\u00eb mjerit dhe t\u00eb nevojtarit.\n31:10 Kush do t\u00eb gjej\u00eb nj\u00eb grua t\u00eb fort\u00eb dhe t\u00eb virtytshme? Vlera e saj \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e madhe nga ajo e margaritar\u00ebve.\n31:11 Zemra e burrit t\u00eb saj ka besim tek ajo, dhe do t\u00eb ket\u00eb gjithnj\u00eb fitime.\n31:12 Ajo i b\u00ebn t\u00eb mira dhe jo t\u00eb keqe t\u00ebr\u00eb dit\u00ebt e jet\u00ebs s\u00eb saj.\n31:13 Gjen lesh dhe li dhe punon me g\u00ebzim me duart e veta.\n31:14 Ajo u p\u00ebrngjan anijeve t\u00eb treg\u00ebtar\u00ebve: e sjell ushqimin e saj nga larg.\n31:15 \u00c7ohet q\u00eb me nat\u00eb p\u00ebr t'i ndar\u00eb ushqimin familjes s\u00eb saj dhe p\u00ebr t'u dh\u00ebn\u00eb urdh\u00ebrat e nevojshme sh\u00ebrb\u00ebtoreve t\u00eb saj.\n31:16 Ajo shikon nj\u00eb ar\u00eb dhe e ble; me duart e saj mbjell nj\u00eb vresht.\n31:17 Ngjesh me forc\u00eb ij\u00ebt dhe i b\u00ebn m\u00eb t\u00eb fort\u00eb krah\u00ebt e saj.\n31:18 E kupton q\u00eb treg\u00ebtia e saj po shkon mbar\u00eb dhe llamba e saj e nat\u00ebs nuk i shuhet.\n31:19 Shtrin dor\u00ebn mbi furk\u00ebn, p\u00ebll\u00ebmbat e saj z\u00ebn\u00eb boshtin.\n31:20 I shtrin dor\u00ebn t\u00eb varf\u00ebrit dhe i jep dor\u00ebn nevojtarit.\n31:21 Nuk i trembet bor\u00ebs p\u00ebr familjen e saj, sepse t\u00ebr\u00eb ata t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb vet kan\u00eb nj\u00eb veshje t\u00eb dyfisht\u00eb.\n31:22 B\u00ebn p\u00ebr vete mbulesa si sixhade dhe rrobat e saj jan\u00eb prej liri shum\u00eb t\u00eb holl\u00eb dhe t\u00eb purpurta.\n31:23 Burri i saj nderohet te porta, kur ulet bashk\u00eb me pleqt\u00eb e vendit.\n31:24 P\u00ebrgatit rroba prej liri dhe i shet, i furnizon me breza tregtar\u00ebt.\n31:25 Forca dhe nderi jan\u00eb rrobat e saj dhe qesh p\u00ebr dit\u00ebt q\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb.\n31:26 Hap goj\u00ebn e saj me dituri dhe mbi gjuh\u00ebn e saj \u00ebsht\u00eb ligji i mir\u00ebsis\u00eb.\n31:27 Ajo mbikqyr si shkon sht\u00ebpia e vet dhe nuk ha buk\u00ebn e p\u00ebrtacis\u00eb.\n31:28 Bijt\u00eb e saj ngrihen dhe e shpallin fatlume; edhe burri i saj e l\u00ebvdon duke th\u00ebn\u00eb:\n31:29 \"Shum\u00eb bija kan\u00eb b\u00ebr\u00eb gj\u00ebra t\u00eb m\u00ebdha, por ti i kalon t\u00eb gjitha ato\".\n31:30 Hiri \u00ebsht\u00eb i rrem\u00eb dhe bukuria \u00ebsht\u00eb e kot\u00eb, por gruaja q\u00eb ka frik\u00eb nga Zoti \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb do t\u00eb l\u00ebvdohet.\n31:31 I jepni frytin e duarve t\u00eb saj, dhe vet veprat e saj le ta l\u00ebvdojn\u00eb te portat.","title":"Albanian Bible: Proverbs","type":"page"}
