{"collection":"Bible & Christianity","html_url":"https://unchartedknowledge.5gfusion.net/browse/bib/wb/trk/gen.htm","path":"bib/wb/trk/gen.htm","source_url":"https://sacred-texts.com/bib/wb/trk/gen.htm","text":"1:1 Ba\u015flang\u0131\u00e7ta Tanr\u0131 g\u00f6\u011f\u00fc ve yeri yaratt\u0131.\n1:2 Yer bo\u015ftu, yery\u00fcz\u00fc \u015fekilleri yoktu; engin karanl\u0131klarla kapl\u0131yd\u0131. Tanr\u0131n\u0131n Ruhu sular\u0131n \u00fczerinde dalgalan\u0131yordu.\n1:3 Tanr\u0131, \u2039\u2039I\u015f\u0131k olsun\u203a\u203a diye buyurdu ve \u0131\u015f\u0131k oldu.\n1:4 Tanr\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n iyi oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc ve onu karanl\u0131ktan ay\u0131rd\u0131.\n1:5 I\u015f\u0131\u011fa \u2039\u2039G\u00fcnd\u00fcz\u203a\u203a, karanl\u0131\u011fa \u2039\u2039Gece\u203a\u203a ad\u0131n\u0131 verdi. Ak\u015fam oldu, sabah oldu ve ilk g\u00fcn olu\u015ftu.\n1:6 Tanr\u0131, \u2039\u2039Sular\u0131n ortas\u0131nda bir kubbe olsun, sular\u0131 birbirinden ay\u0131rs\u0131n\u203a\u203a diye buyurdu.\n1:7 Ve \u00f6yle oldu. Tanr\u0131 g\u00f6kkubbeyi yaratt\u0131. Kubbenin alt\u0131ndaki sular\u0131 \u00fcst\u00fcndeki sulardan ay\u0131rd\u0131.\n1:8 Kubbeye \u2039\u2039G\u00f6k\u203a\u203a ad\u0131n\u0131 verdi. Ak\u015fam oldu, sabah oldu ve ikinci g\u00fcn olu\u015ftu.\n1:9 Tanr\u0131, \u2039\u2039G\u00f6\u011f\u00fcn alt\u0131ndaki sular bir yere toplans\u0131n, kuru toprak g\u00f6r\u00fcns\u00fcn\u203a\u203a diye buyurdu ve \u00f6yle oldu.\n1:10 Kuru alana \u2039\u2039Kara\u203a\u203a, toplanan sulara \u2039\u2039Deniz\u203a\u203a ad\u0131n\u0131 verdi. Tanr\u0131 bunun iyi oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc.\n1:11 Tanr\u0131, \u2039\u2039Yery\u00fcz\u00fc bitkiler, tohum veren otlar, t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re tohumu meyvesinde bulunan meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131 \u00fcretsin\u203a\u203a diye buyurdu ve \u00f6yle oldu.\n1:12 Yery\u00fcz\u00fc bitkiler, t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re tohum veren otlar, tohumu meyvesinde bulunan meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131 yeti\u015ftirdi. Tanr\u0131 bunun iyi oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc.\n1:13 Ak\u015fam oldu, sabah oldu ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn olu\u015ftu.\n1:14 Tanr\u0131 \u015f\u00f6yle buyurdu: \u2039\u2039G\u00f6kkubbede g\u00fcnd\u00fcz\u00fc geceden ay\u0131racak, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ayd\u0131nlatacak \u0131\u015f\u0131klar olsun. Belirtileri, mevsimleri, g\u00fcnleri, y\u0131llar\u0131 g\u00f6stersin.\u203a\u203a Ve \u00f6yle oldu.\n1:16 Tanr\u0131 b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc g\u00fcnd\u00fcze, k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc geceye egemen olacak iki b\u00fcy\u00fck \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ve y\u0131ld\u0131zlar\u0131 yaratt\u0131.\n1:17 Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ayd\u0131nlatmak, g\u00fcnd\u00fcze ve geceye egemen olmak, \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 karanl\u0131ktan ay\u0131rmak i\u00e7in onlar\u0131 g\u00f6kkubbeye yerle\u015ftirdi. Tanr\u0131 bunun iyi oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc.\n1:19 Ak\u015fam oldu, sabah oldu ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn olu\u015ftu.\n1:20 Tanr\u0131, \u2039\u2039Sular canl\u0131 yarat\u0131klarla dolup ta\u015fs\u0131n, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde, g\u00f6kte ku\u015flar u\u00e7u\u015fsun\u203a\u203a diye buyurdu.\n1:21 Tanr\u0131 b\u00fcy\u00fck deniz canavarlar\u0131n\u0131, sularda kayna\u015fan canl\u0131lar\u0131 ve u\u00e7an \u00e7e\u015fitli varl\u0131klar\u0131 yaratt\u0131. Bunun iyi oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc.\n1:22 Tanr\u0131, \u2039\u2039Verimli olun, \u00e7o\u011fal\u0131n, denizleri doldurun, yery\u00fcz\u00fcnde ku\u015flar \u00e7o\u011fals\u0131n\u203a\u203a diyerek onlar\u0131 kutsad\u0131.\n1:23 Ak\u015fam oldu, sabah oldu ve be\u015finci g\u00fcn olu\u015ftu.\n1:24 Tanr\u0131, \u2039\u2039Yery\u00fcz\u00fc \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit canl\u0131 yarat\u0131k, evcil ve yaban\u0131l hayvan, s\u00fcr\u00fcngen t\u00fcretsin\u203a\u203a diye buyurdu. Ve \u00f6yle oldu.\n1:25 Tanr\u0131 \u00e7e\u015fit \u00e7e\u015fit yaban\u0131l hayvan, evcil hayvan, s\u00fcr\u00fcngen yaratt\u0131. Bunun iyi oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc. kara hayvanlar\u0131n\u0131 da kaps\u0131yor.\n1:26 Tanr\u0131, \u2039\u2039\u0130nsan\u0131 kendi suretimizde, kendimize benzer yaratal\u0131m\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Denizdeki bal\u0131klara, g\u00f6kteki ku\u015flara, evcil hayvanlara, s\u00fcr\u00fcngenlere, yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn t\u00fcm\u00fcne egemen olsun.\u203a\u203a\n1:27 Tanr\u0131 insan\u0131 kendi suretinde yaratt\u0131. B\u00f6ylece insan Tanr\u0131 suretinde yarat\u0131lm\u0131\u015f oldu. \u0130nsanlar\u0131 erkek ve di\u015fi olarak yaratt\u0131.\n1:28 Onlar\u0131 kutsayarak, \u2039\u2039Verimli olun, \u00e7o\u011fal\u0131n\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc doldurun ve denetiminize al\u0131n; denizdeki bal\u0131klara, g\u00f6kteki ku\u015flara, yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn canl\u0131lara egemen olun.\n1:29 \u0130\u015fte yery\u00fcz\u00fcnde tohum veren her otu, tohumu meyvesinde bulunan her meyve a\u011fac\u0131n\u0131 size veriyorum. Bunlar size yiyecek olacak.\n1:30 Yaban\u0131l hayvanlara, g\u00f6kteki ku\u015flara, s\u00fcr\u00fcngenlere -soluk al\u0131p veren b\u00fct\u00fcn hayvanlara- yiyecek olarak ye\u015fil otlar\u0131 veriyorum.\u203a\u203a Ve \u00f6yle oldu.\n1:31 Tanr\u0131 yaratt\u0131klar\u0131na bakt\u0131 ve her \u015feyin \u00e7ok iyi oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc. Ak\u015fam oldu, sabah oldu ve alt\u0131nc\u0131 g\u00fcn olu\u015ftu.\n2:1 G\u00f6k ve yer b\u00fct\u00fcn \u00f6\u011feleriyle tamamland\u0131.\n2:2 Yedinci g\u00fcne gelindi\u011finde Tanr\u0131 yapmakta oldu\u011fu i\u015fi bitirdi. Yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015ften o g\u00fcn dinlendi.\n2:3 Yedinci g\u00fcn\u00fc kutsad\u0131. Onu kutsal bir g\u00fcn olarak belirledi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Tanr\u0131 o g\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131, yaratt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn i\u015fi bitirip dinlendi.\n2:4 G\u00f6\u011f\u00fcn ve yerin yarat\u0131l\u0131\u015f \u00f6yk\u00fcs\u00fc: RAB Tanr\u0131 g\u00f6\u011f\u00fc ve yeri yaratt\u0131\u011f\u0131nda,\n2:5 yery\u00fcz\u00fcnde yaban\u0131l bir fidan, bir ot bile bitmemi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc RAB Tanr\u0131 hen\u00fcz yery\u00fcz\u00fcne ya\u011fmur g\u00f6ndermemi\u015fti. Topra\u011f\u0131 i\u015fleyecek insan da yoktu.\n2:6 Yerden y\u00fckselen buhar b\u00fct\u00fcn topraklar\u0131 suluyordu.\n2:7 RAB Tanr\u0131 Ademi topraktan yaratt\u0131 ve burnuna ya\u015fam solu\u011funu \u00fcfledi. B\u00f6ylece Adem ya\u015fayan varl\u0131k oldu. kaynaklar\u0131\u203a\u203a.\n2:8 RAB Tanr\u0131 do\u011fuda, Adende bir bah\u00e7e dikti. Yaratt\u0131\u011f\u0131 Ademi oraya koydu.\n2:9 Bah\u00e7ede iyi meyve veren t\u00fcrl\u00fc t\u00fcrl\u00fc g\u00fczel a\u011fa\u00e7 yeti\u015ftirdi. Bah\u00e7enin ortas\u0131nda ya\u015fam a\u011fac\u0131yla iyiyle k\u00f6t\u00fcy\u00fc bilme a\u011fac\u0131 vard\u0131.\n2:10 Adenden bir \u0131rmak do\u011fuyor, bah\u00e7eyi sulay\u0131p orada d\u00f6rt kola ayr\u0131l\u0131yordu.\n2:11 \u0130lk \u0131rma\u011f\u0131n ad\u0131 Pi\u015fondur. Alt\u0131n kaynaklar\u0131 olan Havila s\u0131n\u0131rlar\u0131 boyunca akar.\n2:12 Orada iyi alt\u0131n, re\u00e7ine ve oniks bulunur.\n2:13 \u0130kinci \u0131rma\u011f\u0131n ad\u0131 Gihondur, K\u00fb\u015f s\u0131n\u0131rlar\u0131 boyunca akar.\n2:14 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u0131rma\u011f\u0131n ad\u0131 Dicledir, Asurun do\u011fusundan akar. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc \u0131rmak ise F\u0131ratt\u0131r.\n2:15 RAB Tanr\u0131 Aden bah\u00e7esine bakmas\u0131, onu i\u015flemesi i\u00e7in Ademi oraya koydu.\n2:16 Ona, \u2039\u2039Bah\u00e7ede istedi\u011fin a\u011fac\u0131n meyvesini yiyebilirsin\u203a\u203a diye buyurdu,\n2:17 \u2039\u2039Ama iyiyle k\u00f6t\u00fcy\u00fc bilme a\u011fac\u0131ndan yeme. \u00c7\u00fcnk\u00fc ondan yedi\u011fin g\u00fcn kesinlikle \u00f6l\u00fcrs\u00fcn.\u203a\u203a\n2:18 Sonra, \u2039\u2039Ademin yaln\u0131z kalmas\u0131 iyi de\u011fil\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ona uygun bir yard\u0131mc\u0131 yarataca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n2:19 RAB Tanr\u0131 yerdeki hayvanlar\u0131n, g\u00f6kteki ku\u015flar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc topraktan yaratm\u0131\u015ft\u0131. Onlara ne ad verece\u011fini g\u00f6rmek i\u00e7in hepsini Ademe getirdi. Adem her birine ne ad verdiyse, o canl\u0131 o adla an\u0131ld\u0131.\n2:20 Adem b\u00fct\u00fcn evcil ve yaban\u0131l hayvanlara, g\u00f6kte u\u00e7an ku\u015flara ad koydu. Ama kendisi i\u00e7in uygun bir yard\u0131mc\u0131 bulunmad\u0131.\n2:21 RAB Tanr\u0131 Ademe derin bir uyku verdi. Adem uyurken, RAB Tanr\u0131 onun kaburga kemiklerinden birini al\u0131p yerini etle kapad\u0131.\n2:22 Ademden ald\u0131\u011f\u0131 kaburga kemi\u011finden bir kad\u0131n yaratarak onu Ademe getirdi.\n2:23\u00a0Adem, \u2039\u2039\u0130\u015fte, bu benim kemiklerimden al\u0131nm\u0131\u015f kemik,\nEtimden al\u0131nm\u0131\u015f ettir\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ona \u2039Kad\u0131n\u203a denilecek,\n\u00c7\u00fcnk\u00fc o adamdan al\u0131nd\u0131.\u203a\u203a t\u00fcremi\u015ftir.\n2:24 Bu nedenle adam annesini babas\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p kar\u0131s\u0131na ba\u011flanacak, ikisi tek beden olacak.\n2:25 Adem de kar\u0131s\u0131 da \u00e7\u0131plakt\u0131lar, hen\u00fcz utan\u00e7 nedir bilmiyorlard\u0131.\n3:1 RAB Tanr\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 yaban\u0131l hayvanlar\u0131n en kurnaz\u0131 y\u0131land\u0131. Y\u0131lan kad\u0131na, \u2039\u2039Tanr\u0131 ger\u00e7ekten, \u2039Bah\u00e7edeki a\u011fa\u00e7lar\u0131n hi\u00e7birinin meyvesini yemeyin\u203a dedi mi?\u203a\u203a diye sordu.\n3:2 Kad\u0131n, \u2039\u2039Bah\u00e7edeki a\u011fa\u00e7lar\u0131n meyvelerinden yiyebiliriz\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131,\n3:3 \u2039\u2039Ama Tanr\u0131, \u2039Bah\u00e7enin ortas\u0131ndaki a\u011fac\u0131n meyvesini yemeyin, ona dokunmay\u0131n; yoksa \u00f6l\u00fcrs\u00fcn\u00fcz\u203a dedi.\u203a\u203a\n3:4 Y\u0131lan, \u2039\u2039Kesinlikle \u00f6lmezsiniz\u203a\u203a dedi,\n3:5 \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc Tanr\u0131 biliyor ki, o a\u011fac\u0131n meyvesini yedi\u011finizde g\u00f6zleriniz a\u00e7\u0131lacak, iyiyle k\u00f6t\u00fcy\u00fc bilerek Tanr\u0131 gibi olacaks\u0131n\u0131z.\u203a\u203a\n3:6 Kad\u0131n a\u011fac\u0131n g\u00fczel, meyvesinin yemek i\u00e7in uygun ve bilgelik kazanmak i\u00e7in \u00e7ekici oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc. Meyveyi kopar\u0131p yedi. Yan\u0131ndaki kocas\u0131na verdi, o da yedi.\n3:7 \u0130kisinin de g\u00f6zleri a\u00e7\u0131ld\u0131. \u00c7\u0131plak olduklar\u0131n\u0131 anlad\u0131lar. Bu y\u00fczden incir yapraklar\u0131 dikip kendilerine \u00f6nl\u00fck yapt\u0131lar.\n3:8 Derken, g\u00fcn\u00fcn serinli\u011finde bah\u00e7ede y\u00fcr\u00fcyen RAB Tanr\u0131n\u0131n sesini duydular. Ondan ka\u00e7\u0131p a\u011fa\u00e7lar\u0131n aras\u0131na gizlendiler.\n3:9 RAB Tanr\u0131 Ademe, \u2039\u2039Neredesin?\u203a\u203a diye seslendi.\n3:10 Adem, \u2039\u2039Bah\u00e7ede sesini duyunca korktum. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131plakt\u0131m, bu y\u00fczden gizlendim\u203a\u203a dedi.\n3:11 RAB Tanr\u0131, \u2039\u2039\u00c7\u0131plak oldu\u011funu sana kim s\u00f6yledi?\u203a\u203a diye sordu, \u2039\u2039Sana meyvesini yeme dedi\u011fim a\u011fa\u00e7tan m\u0131 yedin?\u203a\u203a\n3:12 Adem, \u2039\u2039Yan\u0131ma koydu\u011fun kad\u0131n a\u011fac\u0131n meyvesini bana verdi, ben de yedim\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n3:13 RAB Tanr\u0131 kad\u0131na, \u2039\u2039Nedir bu yapt\u0131\u011f\u0131n?\u203a\u203a diye sordu. Kad\u0131n, \u2039\u2039Y\u0131lan beni aldatt\u0131, o y\u00fczden yedim\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n3:14\u00a0Bunun \u00fczerine RAB Tanr\u0131 y\u0131lana,\n\u2039\u2039Bu yapt\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc\nB\u00fct\u00fcn evcil ve yaban\u0131l hayvanlar\u0131n\nEn lanetlisi sen olacaks\u0131n\u203a\u203a dedi,\n\u2039\u2039Karn\u0131n\u0131n \u00fczerinde s\u00fcr\u00fcnecek,\nYa\u015fam\u0131n boyunca toprak yiyeceksin.\n3:15\u00a0Seninle kad\u0131n\u0131, onun soyuyla senin soyunu\nBirbirinize d\u00fc\u015fman edece\u011fim.\nOnun soyu senin ba\u015f\u0131n\u0131 ezecek,\nSen onun topu\u011funa sald\u0131racaks\u0131n.\u203a\u203a\n3:16\u00a0RAB Tanr\u0131 kad\u0131na,\n\u2039\u2039\u00c7ocuk do\u011fururken sana\n\u00c7ok ac\u0131 \u00e7ektirece\u011fim\u203a\u203a dedi,\n\u2039\u2039A\u011fr\u0131 \u00e7ekerek do\u011fum yapacaks\u0131n.\nKocana istek duyacaks\u0131n,\nSeni o y\u00f6netecek.\u203a\u203a\n3:17\u00a0RAB Tanr\u0131 Ademe,\n\u2039\u2039Kar\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinledi\u011fin ve sana,\nMeyvesini yeme dedi\u011fim a\u011fa\u00e7tan yedi\u011fin i\u00e7in\nToprak senin y\u00fcz\u00fcnden lanetlendi\u203a\u203a dedi,\n\u2039\u2039Ya\u015fam boyu emek vermeden yiyecek bulamayacaks\u0131n.\n3:18\u00a0Toprak sana diken ve \u00e7al\u0131 verecek,\nYaban otu yiyeceksin.\n3:19\u00a0Topra\u011fa d\u00f6n\u00fcnceye dek\nEkme\u011fini al\u0131n teri d\u00f6kerek kazanacaks\u0131n.\n\u00c7\u00fcnk\u00fc topraks\u0131n, topraktan yarat\u0131ld\u0131n\nVe yine topra\u011fa d\u00f6neceksin.\u203a\u203a\n3:20 Adem kar\u0131s\u0131na Havvaf\u00e7 ad\u0131n\u0131 verdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc o b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131nf\u00e7 annesiydi. gelen ayn\u0131 s\u00f6zc\u00fckten t\u00fcremi\u015ftir.\n3:21 RAB Tanr\u0131 Ademle kar\u0131s\u0131 i\u00e7in deriden giysiler yapt\u0131, onlar\u0131 giydirdi.\n3:22 Sonra, \u2039\u2039Adem iyiyle k\u00f6t\u00fcy\u00fc bilmekle bizlerden biri gibi oldu\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Art\u0131k ya\u015fam a\u011fac\u0131na uzan\u0131p meyve almas\u0131na, yiyip \u00f6l\u00fcms\u00fcz olmas\u0131na izin verilmemeli.\u203a\u203a\n3:23 B\u00f6ylece RAB Tanr\u0131, yarat\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu topra\u011f\u0131 i\u015flemek \u00fczere Ademi Aden bah\u00e7esinden \u00e7\u0131kard\u0131.\n3:24 Onu kovdu. Ya\u015fam a\u011fac\u0131n\u0131n yolunu denetlemek i\u00e7in de Aden bah\u00e7esinin do\u011fusuna Keruvlar ve her yana d\u00f6nen alevli bir k\u0131l\u0131\u00e7 yerle\u015ftirdi.\n4:1 Adem kar\u0131s\u0131 Havva ile yatt\u0131. Havva hamile kald\u0131 ve Kayini do\u011furdu. \u2039\u2039RABbin yard\u0131m\u0131yla bir o\u011ful d\u00fcnyaya getirdim\u203a\u203a dedi.\n4:2 Daha sonra Kayinin karde\u015fi Habili do\u011furdu. Habil \u00e7oban oldu, Kayin ise \u00e7ift\u00e7i.\n4:3 G\u00fcnler ge\u00e7ti. Bir g\u00fcn Kayin topra\u011f\u0131n \u00fcr\u00fcnlerinden RABbe sunu getirdi.\n4:4 Habil de s\u00fcr\u00fcs\u00fcnde ilk do\u011fan hayvanlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131, \u00f6zellikle de ya\u011flar\u0131n\u0131 getirdi. RAB Habili ve sunusunu kabul etti.\n4:5 Kayinle sunusunu ise reddetti. Kayin \u00e7ok \u00f6fkelendi, surat\u0131n\u0131 ast\u0131.\n4:6 RAB Kayine, \u2039\u2039Ni\u00e7in \u00f6fkelendin?\u203a\u203a diye sordu, \u2039\u2039Ni\u00e7in surat ast\u0131n?\n4:7 Do\u011fru olan\u0131 yapsan, seni kabul etmez miyim? Ancak do\u011fru olan\u0131 yapmazsan, g\u00fcnah kap\u0131da pusuya yatm\u0131\u015f, seni bekliyor. Ona egemen olmal\u0131s\u0131n.\u203a\u203a\n4:8 Kayin karde\u015fi Habile, \u2039\u2039Haydi, tarlaya gidelim\u203a\u203a dedi. Tarlada birlikteyken karde\u015fine sald\u0131r\u0131p onu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Tevrat\u0131, S\u00fcryanice ve Vulgatadan al\u0131nd\u0131.\n4:9 RAB Kayine, \u2039\u2039Karde\u015fin Habil nerede?\u203a\u203a diye sordu. Kayin, \u2039\u2039Bilmiyorum, karde\u015fimin bek\u00e7isi miyim ben?\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n4:10 RAB, \u2039\u2039Ne yapt\u0131n?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Karde\u015finin kan\u0131 topraktan bana sesleniyor.\n4:11 Art\u0131k d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcn karde\u015f kan\u0131n\u0131 i\u00e7mek i\u00e7in a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7an topra\u011f\u0131n laneti alt\u0131ndas\u0131n.\n4:12 \u0130\u015fledi\u011fin toprak bundan b\u00f6yle sana \u00fcr\u00fcn vermeyecek. Yery\u00fcz\u00fcnde aylak aylak dola\u015facaks\u0131n.\u203a\u203a\n4:13 Kayin, \u2039\u2039Cezam kald\u0131ramayaca\u011f\u0131m kadar a\u011f\u0131r\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi,\n4:14 \u2039\u2039Bug\u00fcn beni bu topraklardan kovdun. Art\u0131k huzurundan uzak kalacak, yery\u00fcz\u00fcnde aylak aylak dola\u015faca\u011f\u0131m. Kim bulsa \u00f6ld\u00fcrecek beni.\u203a\u203a\n4:15 Bunun \u00fczerine RAB, \u2039\u2039Seni kim \u00f6ld\u00fcr\u00fcrse, ondan yedi kez \u00f6\u00e7 al\u0131nacak\u203a\u203a dedi. Kimse bulup \u00f6ld\u00fcrmesin diye Kayinin \u00fczerine bir ni\u015fan koydu.\n4:16 Kayin RABbin huzurundan ayr\u0131ld\u0131. Aden bah\u00e7esinin do\u011fusunda, Nod topraklar\u0131na yerle\u015fti.\n4:17 Kayin kar\u0131s\u0131yla yatt\u0131. Kar\u0131s\u0131 hamile kald\u0131 ve Hanoku do\u011furdu. Kayin o s\u0131rada bir kent kurmaktayd\u0131. Kente o\u011flu Hanokun ad\u0131n\u0131 verdi.\n4:18 Hanoktan \u0130rat oldu. \u0130rattan Mehuyael, Mehuyaelden Metu\u015fael, Metu\u015faelden Lemek oldu.\n4:19 Lemek iki kad\u0131nla evlendi. Birinin ad\u0131 \u00c2da, \u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fcn ise Sillayd\u0131.\n4:20 \u00c2da Yaval\u0131 do\u011furdu. Yaval s\u00fcr\u00fc sahibi g\u00f6\u00e7ebelerin atas\u0131yd\u0131.\n4:21 Karde\u015finin ad\u0131 Yuvald\u0131. Yuval lir ve ney \u00e7alanlar\u0131n atas\u0131yd\u0131.\n4:22 Silla Tuval-Kayini do\u011furdu. Tuval-Kayin tun\u00e7 ve demirden \u00e7e\u015fitli kesici aletler yapard\u0131. Tuval-Kayinin k\u0131zkarde\u015fi Naamayd\u0131.\n4:23\u00a0Lemek kar\u0131lar\u0131na \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Ey \u00c2da ve Silla, beni dinleyin,\nEy Lemekin kar\u0131lar\u0131, s\u00f6zlerime kulak verin.\nBeni yaralad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in\nBir adam \u00f6ld\u00fcrd\u00fcm,\nBeni h\u0131rpalad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in\nBir genci \u00f6ld\u00fcrd\u00fcm.\n4:24\u00a0Kayinin yedi kez \u00f6c\u00fc al\u0131nacaksa,\nLemekin yetmi\u015f yedi kez \u00f6c\u00fc al\u0131nmal\u0131.\u203a\u203a\n4:25 Adem kar\u0131s\u0131yla yine yatt\u0131. Havva bir erkek \u00e7ocuk do\u011furdu. \u2039\u2039Tanr\u0131 Kayinin \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Habilin yerine bana ba\u015fka bir o\u011ful ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u203a\u203a diyerek \u00e7ocu\u011fa \u015eit ad\u0131n\u0131 verdi.\n4:26 \u015eit'in de bir o\u011flu oldu, ad\u0131n\u0131 Eno\u015f koydu. O zaman insanlar RAB'bi ad\u0131yla \u00e7a\u011f\u0131rmaya ba\u015flad\u0131.\n5:1 Adem soyunun \u00f6yk\u00fcs\u00fc: Tanr\u0131 insan\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131nda onu kendine benzer k\u0131ld\u0131.\n5:2 Onlar\u0131 erkek ve di\u015fi olarak yaratt\u0131 ve kutsad\u0131. Yarat\u0131ld\u0131klar\u0131 g\u00fcn onlara \u2039\u2039\u0130nsan\u203a\u203a ad\u0131n\u0131 verdi.\n5:3 Adem 130 ya\u015f\u0131ndayken kendi suretinde, kendisine benzer bir o\u011flu oldu. Ona \u015eit ad\u0131n\u0131 verdi.\n5:4 \u015eitin do\u011fumundan sonra Adem 800 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n5:5 Adem toplam 930 y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra \u00f6ld\u00fc.\n5:6 \u015eit 105 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Eno\u015f do\u011fdu.\n5:7 Eno\u015fun do\u011fumundan sonra \u015eit 807 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n5:8 \u015eit toplam 912 y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra \u00f6ld\u00fc.\n5:9 Eno\u015f 90 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Kenan do\u011fdu.\n5:10 Kenan\u0131n do\u011fumundan sonra Eno\u015f 815 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n5:11 Eno\u015f toplam 905 y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra \u00f6ld\u00fc.\n5:12 Kenan 70 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Mahalalel do\u011fdu.\n5:13 Mahalalelin do\u011fumundan sonra Kenan 840 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n5:14 Kenan toplam 910 y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra \u00f6ld\u00fc.\n5:15 Mahalalel 65 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Yeret do\u011fdu.\n5:16 Yeretin do\u011fumundan sonra Mahalalel 830 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n5:17 Mahalalel toplam 895 y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra \u00f6ld\u00fc.\n5:18 Yeret 162 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Hanok do\u011fdu.\n5:19 Hanokun do\u011fumundan sonra Yeret 800 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n5:20 Yeret toplam 962 y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra \u00f6ld\u00fc.\n5:21 Hanok 65 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Metu\u015felah do\u011fdu.\n5:22 Metu\u015felah\u0131n do\u011fumundan sonra Hanok 300 y\u0131l Tanr\u0131 yolunda y\u00fcr\u00fcd\u00fc. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n5:23 Hanok toplam 365 y\u0131l ya\u015fad\u0131.\n5:24 Tanr\u0131 yolunda y\u00fcr\u00fcd\u00fc, sonra ortadan kayboldu; \u00e7\u00fcnk\u00fc Tanr\u0131 onu yan\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131.\n5:25 Metu\u015felah 187 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Lemek do\u011fdu.\n5:26 Lemekin do\u011fumundan sonra Metu\u015felah 782 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n5:27 Metu\u015felah toplam 969 y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra \u00f6ld\u00fc.\n5:28 Lemek 182 ya\u015f\u0131ndayken bir o\u011flu oldu.\n5:29 \u2039\u2039RABbin lanetledi\u011fi bu toprak y\u00fcz\u00fcnden \u00e7ekti\u011fimiz eziyeti, harcad\u0131\u011f\u0131m\u0131z eme\u011fi bu \u00e7ocuk hafifletip bizi rahatlatacak\u203a\u203a diyerek \u00e7ocu\u011fa Nuh ad\u0131n\u0131 verdi.\n5:30 Nuhun do\u011fumundan sonra Lemek 595 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n5:31 Lemek toplam 777 y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra \u00f6ld\u00fc.\n5:32 Nuh 500 y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra Sam, Ham, Yafet adl\u0131 o\u011fullar\u0131 do\u011fdu.\n6:1 Yery\u00fcz\u00fcnde insanlar \u00e7o\u011falmaya ba\u015flad\u0131, k\u0131zlar do\u011fdu.\n6:2 \u0130lahi varl\u0131klarf\u0131 insan k\u0131zlar\u0131n\u0131n g\u00fczelli\u011fini g\u00f6r\u00fcnce be\u011fendikleriyle evlendiler.\n6:3 RAB, \u2039\u2039Ruhum insanda sonsuza dek kalmayacak, \u00e7\u00fcnk\u00fc o \u00f6l\u00fcml\u00fcd\u00fcr\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u0130nsan\u0131n \u00f6mr\u00fc y\u00fcz yirmi y\u0131l olacak.\u203a\u203a\n6:4 \u0130lahi varl\u0131klar\u0131nf\u0131 insan k\u0131zlar\u0131yla evlenip \u00e7ocuk sahibi olduklar\u0131 g\u00fcnlerde ve daha sonra yery\u00fcz\u00fcnde Nefiller vard\u0131. Bunlar eski \u00e7a\u011f kahramanlar\u0131, \u00fcnl\u00fc ki\u015filerdi. Bunlar\u0131n melek ya da \u015eit soyundan gelen insanlar oldu\u011fu san\u0131l\u0131yor. gelir. Septuaginta bunu \u2039\u2039Devler\u203a\u203a diye \u00e7evirir. Ayn\u0131 s\u00f6zc\u00fck Say.13:32-33 ayetlerinde de ge\u00e7er.\n6:5 RAB bakt\u0131, yery\u00fcz\u00fcnde insan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fck \u00e7ok, akl\u0131 fikri hep k\u00f6t\u00fcl\u00fckte.\n6:6 \u0130nsan\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131na pi\u015fman oldu. Y\u00fcre\u011fi s\u0131zlad\u0131.\n6:7 \u2039\u2039Yaratt\u0131\u011f\u0131m insanlar\u0131, hayvanlar\u0131, s\u00fcr\u00fcngenleri, ku\u015flar\u0131 yery\u00fcz\u00fcnden silip ataca\u011f\u0131m\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131ma pi\u015fman oldum.\u203a\u203a\n6:8 Ama Nuh RABbin g\u00f6z\u00fcnde l\u00fctuf buldu.\n6:9 Nuhun \u00f6yk\u00fcs\u00fc \u015f\u00f6yledir: Nuh do\u011fru bir insand\u0131. \u00c7a\u011fda\u015flar\u0131 aras\u0131nda kusursuz biriydi. Tanr\u0131 yolunda y\u00fcr\u00fcd\u00fc.\n6:10 \u00dc\u00e7 o\u011flu vard\u0131: Sam, Ham, Yafet.\n6:11 Tanr\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnde yery\u00fcz\u00fc bozulmu\u015f, zorbal\u0131kla dolmu\u015ftu.\n6:12 Tanr\u0131 yery\u00fcz\u00fcne bakt\u0131 ve her \u015feyin ne denli bozuldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar yoldan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.\n6:13 Tanr\u0131 Nuha, \u2039\u2039\u0130nsanl\u0131\u011fa son verece\u011fim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc onlar y\u00fcz\u00fcnden yery\u00fcz\u00fc zorbal\u0131kla doldu. Onlarla birlikte yery\u00fcz\u00fcn\u00fc de yok edece\u011fim.\n6:14 Kendine gofer a\u011fac\u0131ndan bir gemi yap. \u0130\u00e7ini d\u0131\u015f\u0131n\u0131 ziftle, i\u00e7eriye kamaralar yap.\n6:15 Gemiyi \u015f\u00f6yle yapacaks\u0131n: Uzunlu\u011fu \u00fc\u00e7 y\u00fcz, geni\u015fli\u011fi elli, y\u00fcksekli\u011fi otuz ar\u015f\u0131n olacak.\n6:16 Pencere de yap, boyu yukar\u0131ya do\u011fru bir ar\u015f\u0131n\u0131 bulsun. Kap\u0131y\u0131 geminin yan taraf\u0131na koy. Alt, orta ve \u00fcst g\u00fcverteler yap.\n6:17 Yery\u00fcz\u00fcne tufan g\u00f6nderece\u011fim. G\u00f6klerin alt\u0131nda soluk alan b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131 yok edece\u011fim. Yery\u00fcz\u00fcndeki her canl\u0131 \u00f6lecek.\n6:18 Ama seninle bir antla\u015fma yapaca\u011f\u0131m. O\u011fullar\u0131n, kar\u0131n, gelinlerinle birlikte gemiye bin.\n6:19 Sa\u011f kalabilmeleri i\u00e7in her canl\u0131 t\u00fcr\u00fcnden bir erkek, bir di\u015fi olmak \u00fczere birer \u00e7ifti gemiye al.\n6:20 \u00c7e\u015fit \u00e7e\u015fit ku\u015flar, hayvanlar, s\u00fcr\u00fcngenler sa\u011f kalmak i\u00e7in \u00e7ifter \u00e7ifter sana gelecekler.\n6:21 Yan\u0131na hem kendin, hem onlar i\u00e7in yenebilecek ne varsa al, ilerde yemek \u00fczere depola.\u203a\u203a oldu\u011fu san\u0131l\u0131yor.\n6:22 Nuh Tanr\u0131'n\u0131n b\u00fct\u00fcn buyruklar\u0131n\u0131 yerine getirdi.\n7:1 RAB Nuha, \u2039\u2039B\u00fct\u00fcn ailenle birlikte gemiye bin\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc bu ku\u015fak i\u00e7inde yaln\u0131z seni do\u011fru buldum.\n7:2 Yery\u00fcz\u00fcnde soylar\u0131 t\u00fckenmesin diye, yan\u0131na temiz say\u0131lan hayvanlardan erkek ve di\u015fi olmak \u00fczere yedi\u015fer \u00e7ift, kirli say\u0131lan hayvanlardan birer \u00e7ift, ku\u015flardan yedi\u015fer \u00e7ift al.\n7:4 \u00c7\u00fcnk\u00fc yedi g\u00fcn sonra yery\u00fcz\u00fcne k\u0131rk g\u00fcn k\u0131rk gece ya\u011fmur ya\u011fd\u0131raca\u011f\u0131m. Yaratt\u0131\u011f\u0131m her canl\u0131y\u0131 yery\u00fcz\u00fcnden silip ataca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n7:5 Nuh RABbin b\u00fct\u00fcn buyruklar\u0131n\u0131 yerine getirdi.\n7:6 Yery\u00fcz\u00fcnde tufan koptu\u011funda Nuh alt\u0131 y\u00fcz ya\u015f\u0131ndayd\u0131.\n7:7 Nuh, o\u011fullar\u0131, kar\u0131s\u0131, gelinleri tufandan kurtulmak i\u00e7in hep birlikte gemiye bindiler.\n7:8 Tanr\u0131n\u0131n Nuha buyurdu\u011fu gibi temiz ve kirli say\u0131lan her t\u00fcr hayvan, ku\u015f ve s\u00fcr\u00fcngenden erkek ve di\u015fi olmak \u00fczere birer \u00e7ift Nuha gelip gemiye bindiler.\n7:10 Yedi g\u00fcn sonra tufan koptu.\n7:11 Nuh alt\u0131 y\u00fcz ya\u015f\u0131ndayken, o y\u0131l\u0131n ikinci ay\u0131n\u0131n on yedinci g\u00fcn\u00fc enginlerin b\u00fct\u00fcn kaynaklar\u0131 f\u0131\u015fk\u0131rd\u0131, g\u00f6klerin kapaklar\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131.\n7:12 Yery\u00fcz\u00fcne k\u0131rk g\u00fcn k\u0131rk gece ya\u011fmur ya\u011fd\u0131.\n7:13 Nuh, o\u011fullar\u0131 Sam, Ham, Yafet, Nuhun kar\u0131s\u0131yla \u00fc\u00e7 gelini tam o g\u00fcn gemiye bindiler.\n7:14 Onlarla birlikte her t\u00fcr hayvan -evcil hayvanlar\u0131n, s\u00fcr\u00fcngenlerin, ku\u015flar\u0131n, u\u00e7an yarat\u0131klar\u0131n her t\u00fcr\u00fc- gemiye bindi.\n7:15 Soluk alan her t\u00fcr canl\u0131 \u00e7ifter \u00e7ifter Nuhun yan\u0131na gelip gemiye bindi.\n7:16 Gemiye giren hayvanlar Tanr\u0131n\u0131n Nuha buyurdu\u011fu gibi erkek ve di\u015fiydi. RAB Nuhun ard\u0131ndan kap\u0131y\u0131 kapad\u0131.\n7:17 Tufan k\u0131rk g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc. \u00c7o\u011falan sular gemiyi yerden yukar\u0131 kald\u0131rd\u0131.\n7:18 Sular y\u00fckseldi, \u00e7o\u011fald\u0131k\u00e7a \u00e7o\u011fald\u0131; gemi suyun \u00fczerinde y\u00fczmeye ba\u015flad\u0131.\n7:19 Sular \u00f6yle y\u00fckseldi ki, yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn y\u00fcksek da\u011flar su alt\u0131nda kald\u0131.\n7:20 Y\u00fckselen sular da\u011flar\u0131 on be\u015f ar\u015f\u0131n a\u015ft\u0131.\n7:21 Yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar yok oldu; ku\u015flar, evcil ve yaban\u0131l hayvanlar, s\u00fcr\u00fcngenler, insanlar, soluk alan b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar \u00f6ld\u00fc.\n7:23 RAB insanlardan evcil hayvanlara, s\u00fcr\u00fcngenlerden ku\u015flara dek b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131 yok etti, yery\u00fcz\u00fcndeki her \u015fey silinip gitti. Yaln\u0131z Nuhla gemidekiler kald\u0131.\n7:24 Sular y\u00fcz elli g\u00fcn boyunca yery\u00fcz\u00fcn\u00fc kaplad\u0131.\n8:1 Sonra Tanr\u0131 Nuhu ve gemideki evcil ve yaban\u0131l hayvanlar\u0131 an\u0131msad\u0131. Yery\u00fcz\u00fcnde bir r\u00fczgar estirdi, sular al\u00e7almaya ba\u015flad\u0131.\n8:2 Enginlerin kaynaklar\u0131, g\u00f6klerin kapaklar\u0131 kapand\u0131. Ya\u011fmur dindi.\n8:3 Sular yery\u00fcz\u00fcnden \u00e7ekilmeye ba\u015flad\u0131. Y\u00fcz elli g\u00fcn ge\u00e7tikten sonra sular azald\u0131.\n8:4 Gemi yedinci ay\u0131n on yedinci g\u00fcn\u00fc Ararat da\u011flar\u0131na oturdu.\n8:5 Sular onuncu aya kadar s\u00fcrekli azald\u0131. Onuncu ay\u0131n birinde da\u011flar\u0131n doru\u011fu g\u00f6r\u00fcnd\u00fc.\n8:6 K\u0131rk g\u00fcn sonra Nuh yapm\u0131\u015f oldu\u011fu geminin penceresini a\u00e7t\u0131.\n8:7 Kuzgunu d\u0131\u015far\u0131 g\u00f6nderdi. Kuzgun sular kuruyuncaya kadar d\u00f6nmedi, u\u00e7up durdu.\n8:8 Bunun \u00fczerine Nuh sular\u0131n yery\u00fcz\u00fcnden \u00e7ekilip \u00e7ekilmedi\u011fini anlamak i\u00e7in g\u00fcvercini g\u00f6nderdi.\n8:9 G\u00fcvercin konacak bir yer bulamad\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc her yer suyla kapl\u0131yd\u0131. Gemiye, Nuhun yan\u0131na d\u00f6nd\u00fc. Nuh uzan\u0131p g\u00fcvercini tuttu ve gemiye, yan\u0131na ald\u0131.\n8:10 Yedi g\u00fcn daha bekledi, sonra g\u00fcvercini yine d\u0131\u015far\u0131 sald\u0131.\n8:11 G\u00fcvercin gagas\u0131nda yeni kopmu\u015f bir zeytin yapra\u011f\u0131yla ak\u015famleyin geri d\u00f6nd\u00fc. O zaman Nuh sular\u0131n yery\u00fcz\u00fcnden \u00e7ekilmi\u015f oldu\u011funu anlad\u0131.\n8:12 Yedi g\u00fcn daha bekledikten sonra g\u00fcvercini yine g\u00f6nderdi. Bu kez g\u00fcvercin geri d\u00f6nmedi.\n8:13 Nuh alt\u0131 y\u00fcz bir ya\u015f\u0131ndayken, birinci ay\u0131n birinde yery\u00fcz\u00fcndeki sular kurudu. Nuh geminin \u00fcst\u00fcndeki kapa\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131nca topra\u011f\u0131n kurumu\u015f oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc.\n8:14 \u0130kinci ay\u0131n yirmi yedinci g\u00fcn\u00fc toprak t\u00fcm\u00fcyle kurumu\u015ftu.\n8:15 Tanr\u0131 Nuha, \u2039\u2039Kar\u0131n, o\u011fullar\u0131n ve gelinlerinle birlikte gemiden \u00e7\u0131k\u203a\u203a dedi,\n8:17 \u2039\u2039Kendinle birlikte b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131, ku\u015flar\u0131, hayvanlar\u0131, s\u00fcr\u00fcngenleri de \u00e7\u0131kar. \u00dcresinler, verimli olsunlar, yery\u00fcz\u00fcnde \u00e7o\u011fals\u0131nlar.\u203a\u203a\n8:18 Nuh kar\u0131s\u0131, o\u011fullar\u0131 ve gelinleriyle birlikte gemiden \u00e7\u0131kt\u0131.\n8:19 B\u00fct\u00fcn hayvanlar, s\u00fcr\u00fcngenler, ku\u015flar, yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan her t\u00fcr canl\u0131 da gemiyi terk etti.\n8:20 Nuh RABbe bir sunak yapt\u0131. Orada b\u00fct\u00fcn temiz say\u0131lan hayvanlarla ku\u015flardan yakmal\u0131k sunular sundu.\n8:21 G\u00fczel kokudan ho\u015fnut olan RAB i\u00e7inden \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039\u0130nsanlar y\u00fcz\u00fcnden yery\u00fcz\u00fcn\u00fc bir daha lanetlemeyece\u011fim. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan y\u00fcre\u011findeki e\u011filimler \u00e7ocuklu\u011fundan beri k\u00f6t\u00fcd\u00fcr. \u015eimdi yapt\u0131\u011f\u0131m gibi b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131 bir daha yok etmeyece\u011fim.\n8:22\u00a0\u2039\u2039D\u00fcnya durduk\u00e7a\nEkin ekmek, bi\u00e7mek,\nS\u0131cak, so\u011fuk,\nYaz, k\u0131\u015f,\nGece, g\u00fcnd\u00fcz hep var olacakt\u0131r.\u203a\u203a\n9:1 Tanr\u0131, Nuhu ve o\u011fullar\u0131n\u0131 kutsayarak, \u2039\u2039Verimli olun, \u00e7o\u011fal\u0131p yery\u00fcz\u00fcn\u00fc doldurun\u203a\u203a dedi,\n9:2 \u2039\u2039Yerdeki hayvanlar\u0131n, g\u00f6kteki ku\u015flar\u0131n t\u00fcm\u00fc sizden korkup \u00fcrkecek. Yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar, denizdeki b\u00fct\u00fcn bal\u0131klar sizin y\u00f6netiminize verilmi\u015ftir.\n9:3 B\u00fct\u00fcn canl\u0131lar size yiyecek olacak. Ye\u015fil bitkiler gibi, hepsini size veriyorum.\n9:4 \u2039\u2039Yaln\u0131z kanl\u0131 et yemeyeceksiniz, \u00e7\u00fcnk\u00fc kan can\u0131 i\u00e7erir.\n9:5 Sizin de kan\u0131n\u0131z d\u00f6k\u00fcl\u00fcrse, hakk\u0131n\u0131z\u0131 kesinlikle arayaca\u011f\u0131m. Her hayvandan hesab\u0131n\u0131 soraca\u011f\u0131m. Her insandan, karde\u015finin can\u0131na k\u0131yan herkesten hakk\u0131n\u0131z\u0131 arayaca\u011f\u0131m.\n9:6\u00a0\u2039\u2039Kim insan kan\u0131 d\u00f6kerse,\nKendi kan\u0131 da insan taraf\u0131ndan d\u00f6k\u00fclecektir.\n\u00c7\u00fcnk\u00fc Tanr\u0131 insan\u0131 kendi suretinde yaratt\u0131.\n9:7\u00a0Verimli olun, \u00e7o\u011fal\u0131n.\nYery\u00fcz\u00fcnde \u00fcreyin, art\u0131n.\u203a\u203a\n9:8 Tanr\u0131 Nuha ve o\u011fullar\u0131na \u015f\u00f6yle dedi:\n9:9 \u2039\u2039Sizinle ve gelecek ku\u015faklar\u0131n\u0131zla, sizinle birlikteki b\u00fct\u00fcn canl\u0131larla -ku\u015flar, evcil ve yaban\u0131l hayvanlar, gemiden \u00e7\u0131kan b\u00fct\u00fcn hayvanlarla- antla\u015fmam\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek istiyorum.\n9:11 Sizinle antla\u015fmam\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fim: Bir daha tufanla b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar yok olmayacak. Yery\u00fcz\u00fcn\u00fc yok eden tufan bir daha olmayacak.\u203a\u203a\n9:12 Tanr\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc konu\u015fmas\u0131n\u0131: \u2039\u2039Sizinle ve b\u00fct\u00fcn canl\u0131larla ku\u015faklar boyu sonsuza dek s\u00fcrecek antla\u015fmam\u0131n belirtisi \u015fu olacak:\n9:13 Yay\u0131m\u0131 bulutlara yerle\u015ftirece\u011fim ve bu, yery\u00fcz\u00fcyle aramdaki antla\u015fman\u0131n belirtisi olacak.\n9:14 Yery\u00fcz\u00fcne ne zaman bulut g\u00f6ndersem, yay\u0131m bulutlar\u0131n aras\u0131nda ne zaman g\u00f6r\u00fcnse,\n9:15 sizinle ve b\u00fct\u00fcn canl\u0131 varl\u0131klarla yapt\u0131\u011f\u0131m antla\u015fmay\u0131 an\u0131msayaca\u011f\u0131m: Canl\u0131lar\u0131 yok edecek bir tufan bir daha olmayacak.\n9:16 Ne zaman bulutlarda yay g\u00f6r\u00fcnse, ona bak\u0131p yery\u00fcz\u00fcnde ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn canl\u0131larla yapt\u0131\u011f\u0131m sonsuza dek ge\u00e7erli antla\u015fmay\u0131 an\u0131msayaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n9:17 Tanr\u0131 Nuha, \u2039\u2039Kendimle yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar aras\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrece\u011fim antla\u015fman\u0131n belirtisi budur\u203a\u203a dedi.\n9:18 Gemiden \u00e7\u0131kan Nuhun o\u011fullar\u0131 Sam, Ham ve Yafet idi. Ham Kenan\u0131n babas\u0131yd\u0131.\n9:19 Nuhun \u00fc\u00e7 o\u011flu bunlard\u0131. Yery\u00fcz\u00fcne yay\u0131lan b\u00fct\u00fcn insanlar onlardan \u00fcredi.\n9:20 Nuh \u00e7ift\u00e7iydi, ilk ba\u011f\u0131 o dikti.\n9:21 \u015earap i\u00e7ip sarho\u015f oldu, \u00e7ad\u0131r\u0131n\u0131n i\u00e7inde \u00e7\u0131r\u0131l\u00e7\u0131plak uzand\u0131.\n9:22 Kenan\u0131n babas\u0131 olan Ham babas\u0131n\u0131n \u00e7\u0131plak oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p iki karde\u015fine anlatt\u0131.\n9:23 Samla Yafet bir giysi al\u0131p omuzlar\u0131na att\u0131lar, geri geri y\u00fcr\u00fcyerek \u00e7\u0131plak babalar\u0131n\u0131 \u00f6rtt\u00fcler. Babalar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131plak g\u00f6rmemek i\u00e7in y\u00fczlerini \u00f6b\u00fcr yana \u00e7evirdiler.\n9:24 Nuh ay\u0131l\u0131nca k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flunun ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlayarak,\n9:25\u00a0\u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Kenana lanet olsun,\nK\u00f6leler k\u00f6lesi olsun karde\u015flerine.\n9:26\u00a0\u00d6vg\u00fcler olsun Sam\u0131n Tanr\u0131s\u0131 RABbe,\nKenan Sama kul olsun.\n9:27\u00a0Tanr\u0131 Yafetef\u00f6 bolluk versin,\nSam\u0131n \u00e7ad\u0131rlar\u0131nda ya\u015fas\u0131n,\nKenan Yafete kul olsun.\u203a\u203a\n9:28 Nuh tufandan sonra \u00fc\u00e7 y\u00fcz elli y\u0131l daha ya\u015fad\u0131.\n9:29 Toplam dokuz y\u00fcz elli y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra \u00f6ld\u00fc.\n10:1 Nuhun o\u011fullar\u0131 Sam, Ham ve Yafetin \u00f6yk\u00fcs\u00fc \u015fudur: Tufandan sonra bunlar\u0131n bir\u00e7ok o\u011flu oldu.\n10:2 Yafetin o\u011fullar\u0131: Gomer, Magog, Meday, Y\u00e2van, Tuval, Me\u015fek, Tiras.\n10:3 Gomerin o\u011fullar\u0131: A\u015fkenaz, Rifat, Togarma.\n10:4 Y\u00e2van\u0131n o\u011fullar\u0131: Eli\u015fa, Tar\u015fi\u015f, Kittim, Rodanim.\n10:5 K\u0131y\u0131larda ya\u015fayan insanlar\u0131n atalar\u0131 bunlard\u0131r. \u00dclkelerinde \u00e7e\u015fitli dillere, uluslar\u0131nda \u00e7e\u015fitli boylara b\u00f6l\u00fcnd\u00fcler.\n10:6 Ham\u0131n o\u011fullar\u0131: K\u00fb\u015f, Misrayim, P\u00fbt, Kenan.\n10:7 K\u00fb\u015fun o\u011fullar\u0131: Seva, Havila, Savta, Raama, Savteka. Raaman\u0131n o\u011fullar\u0131: \u015eeva, Dedan.\n10:8 K\u00fb\u015fun Nemrut ad\u0131nda bir o\u011flu oldu. Yi\u011fitli\u011fiyle yery\u00fcz\u00fcne \u00fcn sald\u0131.\n10:9 RABbin \u00f6n\u00fcnde yi\u011fit bir avc\u0131yd\u0131. \u2039\u2039RABbin \u00f6n\u00fcnde Nemrut gibi yi\u011fit avc\u0131\u203a\u203a s\u00f6z\u00fc buradan gelir.\n10:10 \u0130lkin \u015einar topraklar\u0131nda, Babil, Erek, Akat, Kalne kentlerinde krall\u0131k yapt\u0131.\n10:11 Sonra Asura giderek Ninova, Rehovot-\u0130r, Kalah kentlerini ve Ninovayla \u00f6nemli bir kent olan Kalah aras\u0131nda Reseni kurdu.\n10:13 Misrayim Ludlular\u0131n, Anaml\u0131lar\u0131n, Lehavl\u0131lar\u0131n, Naftuhlular\u0131n, Patruslular\u0131n, Filistlilerin atalar\u0131 olan Kasluhlular\u0131n ve Kaftorlular\u0131n atas\u0131yd\u0131.\n10:15 Kenan ilk o\u011flu olan Sidonun babas\u0131 ve Hititlerin, Yevuslular\u0131n, Amorlular\u0131n, Girga\u015fl\u0131lar\u0131n, Hivlilerin, Arkl\u0131lar\u0131n, Sinlilerin, Arvatl\u0131lar\u0131n, Semarl\u0131lar\u0131n, Hamal\u0131lar\u0131n atas\u0131yd\u0131. Kenan boylar\u0131 daha sonra da\u011f\u0131ld\u0131.\n10:19 Kenan s\u0131n\u0131r\u0131 Saydadan Gerar, Gazze, Sodom, Gomora, Adma ve Sevoyime do\u011fru La\u015faya kadar uzan\u0131yordu.\n10:20 \u00dclkelerinde ve uluslar\u0131nda \u00e7e\u015fitli boylara ve dillere b\u00f6l\u00fcnen Hamo\u011fullar\u0131 bunlard\u0131.\n10:21 Yafetin a\u011fabeyi olan Sam\u0131n da \u00e7ocuklar\u0131 oldu. Sam b\u00fct\u00fcn Ever soyunun atas\u0131yd\u0131.\n10:22 Sam\u0131n o\u011fullar\u0131: Elam, Asur, Arpak\u015fat, Lud, Aram.\n10:23 Aram\u0131n o\u011fullar\u0131: \u00dbs, Hul, Geter, Ma\u015f.\n10:24 Arpak\u015fat \u015eelah\u0131n babas\u0131yd\u0131. \u015eelahtan Ever oldu.\n10:25 Everin iki o\u011flu oldu. Birinin ad\u0131 Pelekti; \u00e7\u00fcnk\u00fc yery\u00fcz\u00fcndeki insanlar onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. Karde\u015finin ad\u0131 Yoktand\u0131.\n10:26 Yoktan Almodat\u0131n, \u015eelefin, Hasarmavetin, Yerah\u0131n, Hadoram\u0131n, Uzal\u0131n, Diklan\u0131n, Oval\u0131n, Avimaelin, \u015eevan\u0131n, Ofirin, Havilan\u0131n, Yovav\u0131n atas\u0131yd\u0131. Bunlar\u0131n hepsi Yoktan\u0131n soyundand\u0131. Septuaginta \u2039\u2039Arpak\u015fat Kenan\u0131n babas\u0131yd\u0131, Kenan \u015eelah\u0131n babas\u0131yd\u0131.\u203a\u203a\n10:30 Do\u011fuda, Me\u015fadan Sefara uzanan da\u011fl\u0131k b\u00f6lgede ya\u015farlard\u0131.\n10:31 \u00dclkelerinde ve uluslar\u0131nda \u00e7e\u015fitli boylara ve dillere b\u00f6l\u00fcnen Samo\u011fullar\u0131 bunlard\u0131.\n10:32 Tufandan sonra kayda ge\u00e7en, ulus ulus, boy boy yery\u00fcz\u00fcne yay\u0131lan b\u00fct\u00fcn bu insanlar Nuh'un soyundan gelmedir.\n11:1 Ba\u015flang\u0131\u00e7ta d\u00fcnyadaki b\u00fct\u00fcn insanlar ayn\u0131 dili konu\u015fur, ayn\u0131 s\u00f6zleri kullan\u0131rlard\u0131.\n11:2 Do\u011fuya g\u00f6\u00e7erlerken \u015einar b\u00f6lgesinde bir ova bulup oraya yerle\u015ftiler.\n11:3 Birbirlerine, \u2039\u2039Gelin, tu\u011fla yap\u0131p iyice pi\u015firelim\u203a\u203a dediler. Ta\u015f yerine tu\u011fla, har\u00e7 yerine zift kulland\u0131lar.\n11:4 Sonra, \u2039\u2039Kendimize bir kent kural\u0131m\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039G\u00f6klere eri\u015fecek bir kule dikip \u00fcn salal\u0131m. B\u00f6ylece yery\u00fcz\u00fcne da\u011f\u0131lmay\u0131z.\u203a\u203a\n11:5 RAB insanlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 kentle kuleyi g\u00f6rmek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131ya indi.\n11:6 \u2039\u2039Tek bir halk olup ayn\u0131 dili konu\u015farak bunu yapmaya ba\u015flad\u0131klar\u0131na g\u00f6re, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini ger\u00e7ekle\u015ftirecek, hi\u00e7bir engel tan\u0131mayacaklar\u203a\u203a dedi,\n11:7 \u2039\u2039Gelin, a\u015fa\u011f\u0131 inip dillerini kar\u0131\u015ft\u0131ral\u0131m ki, birbirlerini anlamas\u0131nlar.\u203a\u203a\n11:8 B\u00f6ylece RAB onlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcne da\u011f\u0131tarak kentin yap\u0131m\u0131n\u0131 durdurdu.\n11:9 Bu nedenle kente Babilf\u015f ad\u0131 verildi. \u00c7\u00fcnk\u00fc RAB b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n dilini orada kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve onlar\u0131 yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn d\u00f6rt buca\u011f\u0131na da\u011f\u0131tm\u0131\u015ft\u0131.\n11:10 Sam\u0131n soyunun \u00f6yk\u00fcs\u00fc: Tufandan iki y\u0131l sonra Sam 100 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Arpak\u015fat do\u011fdu.\n11:11 Arpak\u015fat\u0131n do\u011fumundan sonra Sam 500 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n11:12 Arpak\u015fat 35 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu \u015eelah do\u011fdu.\n11:13 \u015eelah\u0131n do\u011fumundan sonra Arpak\u015fat 403 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu. do\u011fdu. Kenan\u0131n do\u011fumundan sonra Arpak\u015fat 430 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu. Kenan 130 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu \u015eelah do\u011fdu. \u015eelah\u0131n do\u011fumundan sonra Kenan 330 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu\u203a\u203a (bkz. Luk.3:35-36).\n11:14 \u015eelah 30 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Ever do\u011fdu.\n11:15 Everin do\u011fumundan sonra \u015eelah 403 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n11:16 Ever 34 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Pelek do\u011fdu.\n11:17 Pelekin do\u011fumundan sonra Ever 430 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n11:18 Pelek 30 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Reu do\u011fdu.\n11:19 Reunun do\u011fumundan sonra Pelek 209 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n11:20 Reu 32 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Seruk do\u011fdu.\n11:21 Serukun do\u011fumundan sonra Reu 207 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n11:22 Seruk 30 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Nahor do\u011fdu.\n11:23 Nahorun do\u011fumundan sonra Seruk 200 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n11:24 Nahor 29 ya\u015f\u0131ndayken o\u011flu Terah do\u011fdu.\n11:25 Terah\u0131n do\u011fumundan sonra Nahor 119 y\u0131l daha ya\u015fad\u0131. Ba\u015fka o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 oldu.\n11:26 Yetmi\u015f ya\u015f\u0131ndan sonra Terah\u0131n Avram, Nahor ve Haran adl\u0131 o\u011fullar\u0131 oldu.\n11:27 Terah soyunun \u00f6yk\u00fcs\u00fc: Terah Avram, Nahor ve Haran\u0131n babas\u0131yd\u0131. Haran\u0131n Lut adl\u0131 bir o\u011flu oldu.\n11:28 Haran, babas\u0131 Terah hen\u00fcz sa\u011fken, do\u011fdu\u011fu \u00fclkede, Kildanilerin Ur Kentinde \u00f6ld\u00fc.\n11:29 Avramla Nahor evlendiler. Avram\u0131n kar\u0131s\u0131n\u0131n ad\u0131 Saray, Nahorunkinin ad\u0131 Milkayd\u0131. Milka Yiskan\u0131n babas\u0131 Haran\u0131n k\u0131z\u0131yd\u0131.\n11:30 Saray k\u0131s\u0131rd\u0131, \u00e7ocu\u011fu olmuyordu.\n11:31 Terah, o\u011flu Avram\u0131, Haran\u0131n o\u011flu olan torunu Lutu ve Avram\u0131n kar\u0131s\u0131 olan gelini Saray\u0131 yan\u0131na ald\u0131. Kenan \u00fclkesine gitmek \u00fczere Kildanilerin Ur Kentinden ayr\u0131ld\u0131lar. Harrana gidip oraya yerle\u015ftiler.\n11:32 Terah iki y\u00fcz be\u015f y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra Harran'da \u00f6ld\u00fc.\n12:1 RAB Avrama, \u2039\u2039\u00dclkeni, akrabalar\u0131n\u0131, baba evini b\u0131rak, sana g\u00f6sterece\u011fim \u00fclkeye git\u203a\u203a dedi,\n12:2\u00a0\u2039\u2039Seni b\u00fcy\u00fck bir ulus yapaca\u011f\u0131m,\nSeni kutsayacak, sana \u00fcn kazand\u0131raca\u011f\u0131m,\nBereket kayna\u011f\u0131 olacaks\u0131n.\n12:3\u00a0Seni kutsayanlar\u0131 kutsayacak,\nSeni lanetleyeni lanetleyece\u011fim.\nYery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn halklar\nSenin arac\u0131l\u0131\u011f\u0131nla kutsanacak.\u203a\u203a\n12:4 Avram RABbin buyurdu\u011fu gibi yola \u00e7\u0131kt\u0131. Lut da onunla birlikte gitti. Avram Harrandan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman yetmi\u015f be\u015f ya\u015f\u0131ndayd\u0131.\n12:5 Kar\u0131s\u0131 Saray\u0131, ye\u011feni Lutu, Harranda kazand\u0131klar\u0131 mallar\u0131, edindikleri u\u015faklar\u0131 yan\u0131na al\u0131p Kenan \u00fclkesine do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131. Oraya vard\u0131lar.\n12:6 Avram \u00fclke boyunca \u015eekemdeki More me\u015fesine kadar ilerledi. O g\u00fcnlerde orada Kenanl\u0131lar ya\u015f\u0131yordu.\n12:7 RAB Avrama g\u00f6r\u00fcnerek, \u2039\u2039Bu topraklar\u0131 senin soyuna verece\u011fim\u203a\u203a dedi. Avram kendisine g\u00f6r\u00fcnen RABbe orada bir sunak yapt\u0131.\n12:8 Oradan Beytelin do\u011fusundaki da\u011fl\u0131k b\u00f6lgeye do\u011fru gitti. \u00c7ad\u0131r\u0131n\u0131 bat\u0131daki Beytelle do\u011fudaki Ay Kentinin aras\u0131na kurdu. Orada RABbe bir sunak yap\u0131p RABbi ad\u0131yla \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.\n12:9 Sonra kona g\u00f6\u00e7e Negeve do\u011fru ilerledi.\n12:10 \u00dclkedeki \u015fiddetli k\u0131tl\u0131k y\u00fcz\u00fcnden Avram ge\u00e7ici bir s\u00fcre i\u00e7in M\u0131s\u0131ra gitti.\n12:11 M\u0131s\u0131ra yakla\u015ft\u0131klar\u0131nda kar\u0131s\u0131 Saraya, \u2039\u2039G\u00fczel bir kad\u0131n oldu\u011funu biliyorum\u203a\u203a dedi,\n12:12 \u2039\u2039Olur ki M\u0131s\u0131rl\u0131lar seni g\u00f6r\u00fcp, \u2039Bu onun kar\u0131s\u0131\u203a diyerek beni \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, seni sa\u011f b\u0131rak\u0131rlar.\n12:13 L\u00fctfen, \u2039Onun k\u0131zkarde\u015fiyim\u203a de ki, senin hat\u0131r\u0131n i\u00e7in bana iyi davrans\u0131nlar, can\u0131ma dokunmas\u0131nlar.\u203a\u203a\n12:14 Avram M\u0131s\u0131ra girince, M\u0131s\u0131rl\u0131lar kar\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok g\u00fczel oldu\u011funu farkettiler.\n12:15 Kad\u0131n\u0131 g\u00f6ren firavunun adamlar\u0131, g\u00fczelli\u011fini firavuna \u00f6vd\u00fcler. Kad\u0131n saraya al\u0131nd\u0131.\n12:16 Onun hat\u0131r\u0131 i\u00e7in firavun Avrama iyi davrand\u0131. Avram davar, s\u0131\u011f\u0131r, erkek ve di\u015fi e\u015fek, erkek ve kad\u0131n k\u00f6le, deve sahibi oldu.\n12:17 RAB Avram\u0131n kar\u0131s\u0131 Saray y\u00fcz\u00fcnden firavunla ev halk\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na korkun\u00e7 felaketler getirdi.\n12:18 Firavun Avram\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rtarak, \u2039\u2039Nedir bana bu yapt\u0131\u011f\u0131n?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Neden Saray\u0131n kar\u0131n oldu\u011funu s\u00f6ylemedin?\n12:19 Ni\u00e7in \u2039Saray k\u0131zkarde\u015fimdir\u203a diyerek onunla evlenmeme izin verdin? Al kar\u0131n\u0131, git!\u203a\u203a\n12:20 Firavun Avram i\u00e7in adamlar\u0131na buyruk verdi. B\u00f6ylece Avram'la kar\u0131s\u0131n\u0131 sahip oldu\u011fu her \u015feyle birlikte g\u00f6nderdiler.\n13:1 Avram, kar\u0131s\u0131 ve sahip oldu\u011fu her \u015feyle birlikte M\u0131s\u0131rdan ayr\u0131l\u0131p Negeve do\u011fru gitti. Lut da onunla birlikteydi.\n13:2 Avram \u00e7ok zengindi. S\u00fcr\u00fcleri, alt\u0131nlar\u0131, g\u00fcm\u00fc\u015fleri vard\u0131.\n13:3 Negevden ba\u015flay\u0131p bir yerden \u00f6b\u00fcr\u00fcne g\u00f6\u00e7erek Beytele kadar gitti. Beytelle Ay Kenti aras\u0131nda daha \u00f6nce \u00e7ad\u0131r\u0131n\u0131 kurmu\u015f oldu\u011fu yere vard\u0131.\n13:4 \u00d6nceden yapm\u0131\u015f oldu\u011fu suna\u011f\u0131n bulundu\u011fu yere gidip orada RABbi ad\u0131yla \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.\n13:5 Avramla birlikte g\u00f6\u00e7en Lutun da davarlar\u0131, s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131, \u00e7ad\u0131rlar\u0131 vard\u0131.\n13:6 Mallar\u0131 \u00f6yle \u00e7oktu ki, toprak birlikte ya\u015famalar\u0131na elvermedi; yan yana ya\u015fayamad\u0131lar.\n13:7 Avram\u0131n \u00e7obanlar\u0131yla Lutun \u00e7obanlar\u0131 aras\u0131nda kavga \u00e7\u0131kt\u0131. -O g\u00fcnlerde Kenanl\u0131larla Perizliler de orada ya\u015f\u0131yorlard\u0131.-\n13:8 Avram Luta, \u2039\u2039Biz akrabay\u0131z\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Bu y\u00fczden aram\u0131zda da \u00e7obanlar\u0131m\u0131z aras\u0131nda da kavga \u00e7\u0131kmas\u0131n.\n13:9 B\u00fct\u00fcn topraklar senin \u00f6n\u00fcnde. Gel, ayr\u0131lal\u0131m. Sen sola gidersen, ben sa\u011fa gidece\u011fim. Sen sa\u011fa gidersen, ben sola gidece\u011fim.\u203a\u203a\n13:10 Lut \u00e7evresine bakt\u0131. \u015eeria Ovas\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc RABbin bah\u00e7esi gibi, Soara do\u011fru giderken M\u0131s\u0131r topraklar\u0131 gibiydi. Her yerde bol su vard\u0131. RAB Sodom ve Gomora kentlerini yok etmeden \u00f6nce ova b\u00f6yleydi.\n13:11 Lut kendine \u015eeria Ovas\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc se\u00e7erek do\u011fuya do\u011fru g\u00f6\u00e7t\u00fc. Birbirlerinden ayr\u0131ld\u0131lar.\n13:12 Avram Kenan topraklar\u0131nda kald\u0131. Lut ovadaki kentlerin aras\u0131na yerle\u015fti, Sodoma yak\u0131n bir yere \u00e7ad\u0131r kurdu.\n13:13 Sodom halk\u0131 \u00e7ok k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. RABbe kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah i\u015fliyordu.\n13:14 Lut Avramdan ayr\u0131ld\u0131ktan sonra, RAB Avrama, \u2039\u2039Bulundu\u011fun yerden kuzeye, g\u00fcneye, do\u011fuya, bat\u0131ya dikkatle bak\u203a\u203a dedi,\n13:15 \u2039\u2039G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn b\u00fct\u00fcn topraklar\u0131 sonsuza dek sana ve soyuna verece\u011fim.\n13:16 Soyunu topra\u011f\u0131n tozu kadar \u00e7o\u011faltaca\u011f\u0131m. \u00d6yle ki, biri \u00e7\u0131k\u0131p da topra\u011f\u0131n tozunu sayabilirse, senin soyunu da sayabilecek.\n13:17 Kalk, sana verece\u011fim topraklar\u0131 boydan boya dola\u015f.\u203a\u203a\n13:18 Avram \u00e7ad\u0131r\u0131n\u0131 s\u00f6kt\u00fc, gidip Hevron'daki Mamre me\u015feli\u011fine yerle\u015fti. Orada RAB'be bir sunak yapt\u0131.\n14:1 Bu arada \u015einar Kral\u0131 Amrafel, Ellasar Kral\u0131 Aryok, Elam Kral\u0131 Kedorlaomer ve Goyim Kral\u0131 Tidal\n14:2 Sodom Kral\u0131 Beraya, Gomora Kral\u0131 Bir\u015faya, Adma Kral\u0131 \u015einava, Sevoyim Kral\u0131 \u015eemevere ve Bala -Soar- Kral\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7t\u0131.\n14:3 Bu son be\u015f kral bug\u00fcn Lut G\u00f6l\u00fc olan Siddim Vadisinde g\u00fc\u00e7lerini birle\u015ftirmi\u015fti.\n14:4 Bu krallar on iki y\u0131l Kedorlaomerin egemenli\u011fi alt\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f, on \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l ona ba\u015fkald\u0131rm\u0131\u015flard\u0131.\n14:5 On d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u0131l Kedorlaomerle onu destekleyen \u00f6b\u00fcr krallar gelip A\u015fterot-Karnayimde Refal\u0131lar\u0131, Hamda Zuzlular\u0131, \u015eave-Kiryatayimde Emlileri, \u00e7\u00f6l kenar\u0131ndaki El-Parana kadar uzanan da\u011fl\u0131k Seir b\u00f6lgesinde Horlular\u0131 bozguna u\u011fratt\u0131lar.\n14:7 Oradan geri d\u00f6n\u00fcp Eyn-Mi\u015fpata -Kade\u015fe- gittiler. Amaleklilerin b\u00fct\u00fcn topraklar\u0131n\u0131 alarak Haseson-Tamarda ya\u015fayan Amorlular\u0131 bozguna u\u011fratt\u0131lar.\n14:8 Bunun \u00fczerine Sodom, Gomora, Adma, Sevoyim, Bala -Soar- krallar\u0131 yola \u00e7\u0131kt\u0131. Bu be\u015f kral d\u00f6rt krala -Elam Kral\u0131 Kedorlaomer, Goyim Kral\u0131 Tidal, \u015einar Kral\u0131 Amrafel, Ellasar Kral\u0131 Aryoka- kar\u015f\u0131 Siddim Vadisinde sava\u015f d\u00fczenine girdiler.\n14:10 Siddim Vadisi zift \u00e7ukurlar\u0131yla doluydu. Sodom ve Gomora krallar\u0131 ka\u00e7arken adamlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 bu \u00e7ukurlara d\u00fc\u015ft\u00fc. Sa\u011f kalanlarsa da\u011flara ka\u00e7t\u0131.\n14:11 D\u00f6rt kral Sodom ve Gomoran\u0131n b\u00fct\u00fcn mal\u0131n\u0131 ve yiyece\u011fini al\u0131p gitti.\n14:12 Avram\u0131n ye\u011feni Lutla mallar\u0131n\u0131 da g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. \u00c7\u00fcnk\u00fc o da Sodomda ya\u015f\u0131yordu.\n14:13 Oradan ka\u00e7\u0131p kurtulan biri gelip \u0130brani Avrama durumu bildirdi. Avram E\u015fkolla Anerin karde\u015fi Amorlu Mamrenin me\u015feli\u011finde ya\u015f\u0131yordu. Bunlar\u0131n hepsi Avramdan yanayd\u0131lar.\n14:14 Avram ye\u011feni Lutun tutsak al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyunca, evinde do\u011fup yeti\u015fmi\u015f \u00fc\u00e7 y\u00fcz on sekiz adam\u0131n\u0131 yan\u0131na alarak d\u00f6rt kral\u0131 Dana kadar kovalad\u0131.\n14:15 Adamlar\u0131n\u0131 gruplara ay\u0131rd\u0131, gece sald\u0131r\u0131p onlar\u0131 bozguna u\u011fratarak \u015eam\u0131n kuzeyindeki Hovaya kadar kovalad\u0131.\n14:16 Ya\u011fmalanan b\u00fct\u00fcn mal\u0131, ye\u011feni Lutla mallar\u0131n\u0131, kad\u0131nlar\u0131 ve halk\u0131 geri getirdi.\n14:17 Avram Kedorlaomerle onu destekleyen krallar\u0131 bozguna u\u011frat\u0131p d\u00f6n\u00fcnce, Sodom Kral\u0131 onu kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in Kral Vadisi olan \u015eave Vadisine gitti.\n14:18 Y\u00fcce Tanr\u0131n\u0131n k\u00e2hini olan \u015ealem Kral\u0131 Melkisedek ekmek ve \u015farap getirdi.\n14:19 Avram\u0131 kutsayarak \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Yeri g\u00f6\u011f\u00fc yaratan y\u00fcce Tanr\u0131 Avram\u0131 kutsas\u0131n,\n14:20 D\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 onun eline teslim eden y\u00fcce Tanr\u0131ya \u00f6vg\u00fcler olsun.\u203a\u203a\n14:21 Sodom Kral\u0131 Avrama, \u2039\u2039Adamlar\u0131m\u0131 bana ver, mallar sana kals\u0131n\u203a\u203a dedi.\n14:22 Avram Sodom Kral\u0131na, \u2039\u2039Yeri g\u00f6\u011f\u00fc yaratan y\u00fcce Tanr\u0131 RABbin \u00f6n\u00fcnde sana ait hi\u00e7bir \u015fey, bir iplik, bir \u00e7ar\u0131k ba\u011f\u0131 bile almayaca\u011f\u0131ma ant i\u00e7erim\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039\u00d6yle ki, \u2039Avram\u0131 zengin ettim\u203a demeyesin.\n14:24 Yaln\u0131z, adamlar\u0131m\u0131n yedikleri bunun d\u0131\u015f\u0131nda. Bir de beni destekleyen Aner, E\u015fkol ve Mamre paylar\u0131na d\u00fc\u015feni als\u0131nlar.\u203a\u203a\n15:1 Bundan sonra RAB bir g\u00f6r\u00fcmde Avrama, \u2039\u2039Korkma, Avram\u203a\u203a diye seslendi, \u2039\u2039Senin kalkan\u0131n benim. \u00d6d\u00fcl\u00fcn \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olacak.\u203a\u203a\n15:2 Avram, \u2039\u2039Ey Egemen RAB, bana ne vereceksin?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7ocuk sahibi olamad\u0131m. Evim \u015eaml\u0131 Eliezere kalacak.\n15:3 Bana \u00e7ocuk vermedi\u011fin i\u00e7in evimdeki bir u\u015fak miras\u00e7\u0131m olacak.\u203a\u203a\n15:4 RAB yine seslendi: \u2039\u2039O miras\u00e7\u0131n olmayacak, \u00f6z \u00e7ocu\u011fun miras\u00e7\u0131n olacak.\u203a\u203a\n15:5 Sonra Avram\u0131 d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kararak, \u2039\u2039G\u00f6klere bak\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Y\u0131ld\u0131zlar\u0131 sayabilir misin? \u0130\u015fte, soyun o kadar \u00e7ok olacak.\u203a\u203a\n15:6 Avram RABbe iman etti, RAB bunu ona do\u011fruluk sayd\u0131.\n15:7 Tanr\u0131 Avrama, \u2039\u2039Bu topraklar\u0131 sana miras olarak vermek i\u00e7in Kildanilerin Ur Kentinden seni \u00e7\u0131karan RAB benim\u203a\u203a dedi.\n15:8 Avram, \u2039\u2039Ey Egemen RAB, bu topraklar\u0131 miras alaca\u011f\u0131m\u0131 nas\u0131l bilece\u011fim?\u203a\u203a diye sordu.\n15:9 RAB, \u2039\u2039Bana bir d\u00fcve, bir ke\u00e7i, bir de ko\u00e7 getir\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Hepsi \u00fc\u00e7er ya\u015f\u0131nda olsun. Bir de kumruyla g\u00fcvercin yavrusu getir.\u203a\u203a\n15:10 Avram hepsini getirdi, ortadan kesip par\u00e7alar\u0131 birbirine kar\u015f\u0131 dizdi. Yaln\u0131z ku\u015flar\u0131 kesmedi.\n15:11 Le\u015flerin \u00fczerine konan y\u0131rt\u0131c\u0131 ku\u015flar\u0131 kovdu.\n15:12 G\u00fcne\u015f batarken Avram derin bir uykuya dald\u0131. \u00dczerine deh\u015fet verici zifiri bir karanl\u0131k \u00e7\u00f6kt\u00fc.\n15:13 RAB Avrama \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039\u015eunu iyi bil ki, senin soyun yabanc\u0131 bir \u00fclkede, gurbette ya\u015fayacak. D\u00f6rt y\u00fcz y\u0131l k\u00f6lelik edip bask\u0131 g\u00f6recek.\n15:14 Ama soyuna k\u00f6lelik yapt\u0131ran ulusu cezaland\u0131raca\u011f\u0131m. Sonra soyun oradan b\u00fcy\u00fck mal varl\u0131\u011f\u0131yla \u00e7\u0131kacak.\n15:15 Sen de esenlik i\u00e7inde atalar\u0131na kavu\u015facaks\u0131n. \u0130leri ya\u015fta \u00f6l\u00fcp g\u00f6m\u00fcleceksin.\n15:16 Soyunun d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ku\u015fa\u011f\u0131 buraya geri d\u00f6necek. \u00c7\u00fcnk\u00fc Amorlular\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fckler hen\u00fcz doru\u011fa varmad\u0131.\u203a\u203a\n15:17 G\u00fcne\u015f bat\u0131p karanl\u0131k \u00e7\u00f6k\u00fcnce, dumanl\u0131 bir mangalla alevli bir me\u015fale g\u00f6r\u00fcnd\u00fc ve kesilen hayvan par\u00e7alar\u0131n\u0131n aras\u0131ndan ge\u00e7ti.\n15:18 O g\u00fcn RAB Avram'la antla\u015fma yaparak ona \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039M\u0131s\u0131r Irma\u011f\u0131'ndan b\u00fcy\u00fck F\u0131rat Irma\u011f\u0131'na kadar uzanan bu topraklar\u0131 -Ken, Keniz, Kadmon, Hitit, Periz, Refa, Amor, Kenan, Girga\u015f ve Yevus topraklar\u0131n\u0131- senin soyuna verece\u011fim.\u203a\u203a\n16:1 Kar\u0131s\u0131 Saray Avrama \u00e7ocuk verememi\u015fti. Saray\u0131n Hacer ad\u0131nda M\u0131s\u0131rl\u0131 bir cariyesi vard\u0131.\n16:2 Saray Avrama, \u2039\u2039RAB \u00e7ocuk sahibi olmam\u0131 engelledi\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039L\u00fctfen, cariyemle yat. Belki bu yoldan bir \u00e7ocuk sahibi olabilirim.\u203a\u203a Avram Saray\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinledi.\n16:3 Saray M\u0131s\u0131rl\u0131 cariyesi Haceri kocas\u0131 Avrama kar\u0131 olarak verdi. Bu olay Avram Kenanda on y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra oldu.\n16:4 Avram Hacerle yatt\u0131, Hacer hamile kald\u0131. Hacer hamile oldu\u011funu anlay\u0131nca, han\u0131m\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131.\n16:5 Saray Avrama, \u2039\u2039Bu haks\u0131zl\u0131k senin y\u00fcz\u00fcnden ba\u015f\u0131ma geldi!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Cariyemi koynuna soktum. Hamile oldu\u011funu anlay\u0131nca beni k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131. \u0130kimiz aras\u0131nda RAB karar versin.\u203a\u203a\n16:6 Avram, \u2039\u2039Cariyen senin elinde\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Neyi uygun g\u00f6r\u00fcrsen yap.\u203a\u203a B\u00f6ylece Saray cariyesine sert davranmaya ba\u015flad\u0131. Hacer onun yan\u0131ndan ka\u00e7t\u0131.\n16:7 RABbin mele\u011fi Haceri \u00e7\u00f6lde bir p\u0131nar\u0131n, \u015eur yolundaki p\u0131nar\u0131n ba\u015f\u0131nda buldu.\n16:8 Ona, \u2039\u2039Saray\u0131n cariyesi Hacer, nereden gelip nereye gidiyorsun?\u203a\u203a diye sordu. Hacer, \u2039\u2039Han\u0131m\u0131m Saraydan ka\u00e7\u0131yorum\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n16:9 RABbin mele\u011fi, \u2039\u2039Han\u0131m\u0131na d\u00f6n ve ona boyun e\u011f\u203a\u203a dedi,\n16:10 \u2039\u2039Senin soyunu \u00f6yle \u00e7o\u011faltaca\u011f\u0131m ki, kimse sayamayacak.\n16:11\u00a0\u2039\u2039\u0130\u015fte hamilesin, bir o\u011flun olacak,\nAd\u0131n\u0131 \u0130smailf\u00fc koyacaks\u0131n.\n\u00c7\u00fcnk\u00fc RAB s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7indeki yakar\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u015fitti.\n16:12\u00a0O\u011flun yaban e\u015fe\u011fine benzer bir adam olacak,\nO herkese, herkes de ona kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kacak.\nKarde\u015flerinin hepsiyle \u00e7eki\u015fme i\u00e7inde ya\u015fayacak.\u203a\u203a da \u2039\u2039B\u00fct\u00fcn karde\u015flerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerin do\u011fusuna yerle\u015fecek\u203a\u203a.\n16:13 Hacer, \u2039\u2039Beni g\u00f6ren Tanr\u0131y\u0131 ger\u00e7ekten g\u00f6rd\u00fcm m\u00fc?\u203a\u203a diyerek kendisiyle konu\u015fan RABbe \u2039\u2039El-Roi\u203a\u203a ad\u0131n\u0131 verdi.\n16:14 Bu y\u00fczden Kade\u015fle Beret aras\u0131ndaki o kuyuya Beer-Lahay-Roi ad\u0131 verildi. anlam\u0131na gelir.\n16:15 Hacer Avrama bir erkek \u00e7ocuk do\u011furdu. Avram \u00e7ocu\u011fun ad\u0131n\u0131 \u0130smail koydu.\n16:16 Hacer \u0130smail'i do\u011furdu\u011funda, Avram seksen alt\u0131 ya\u015f\u0131ndayd\u0131.\n17:1 Avram doksan dokuz ya\u015f\u0131ndayken RAB ona g\u00f6r\u00fcnerek, \u2039\u2039Ben Her \u015eeye G\u00fcc\u00fc Yeten Tanr\u0131y\u0131m\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Benim yolumda y\u00fcr\u00fc, kusursuz ol.\n17:2 Seninle yapt\u0131\u011f\u0131m antla\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek, soyunu alabildi\u011fine \u00e7o\u011faltaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n17:3 Avram y\u00fcz\u00fcst\u00fc yere kapand\u0131. Tanr\u0131,\n17:4 \u2039\u2039Seninle yapt\u0131\u011f\u0131m antla\u015fma \u015fudur\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Bir\u00e7ok ulusun babas\u0131 olacaks\u0131n.\n17:5 Art\u0131k ad\u0131n Avram de\u011fil, \u0130brahim olacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc seni bir\u00e7ok ulusun babas\u0131 yapaca\u011f\u0131m.\n17:6 Seni \u00e7ok verimli k\u0131laca\u011f\u0131m. Soyundan uluslar do\u011facak, krallar \u00e7\u0131kacak.\n17:7 Antla\u015fmam\u0131 seninle ve soyunla ku\u015faklar boyunca, sonsuza dek s\u00fcrd\u00fcrece\u011fim. Senin, senden sonra da soyunun Tanr\u0131s\u0131 olaca\u011f\u0131m.\n17:8 Bir yabanc\u0131 olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n topraklar\u0131, b\u00fct\u00fcn Kenan \u00fclkesini sonsuza dek m\u00fclk\u00fcn\u00fcz olmak \u00fczere sana ve soyuna verece\u011fim. Onlar\u0131n Tanr\u0131s\u0131 olaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a anlam\u0131na gelir.\n17:9 Tanr\u0131 \u0130brahime, \u2039\u2039Sen ve soyun ku\u015faklar boyu antla\u015fmama ba\u011fl\u0131 kalmal\u0131s\u0131n\u0131z\u203a\u203a dedi,\n17:10 \u2039\u2039Seninle ve soyunla yapt\u0131\u011f\u0131m antla\u015fman\u0131n ko\u015fulu \u015fudur: Aran\u0131zdaki erkeklerin hepsi s\u00fcnnet edilecek.\n17:11 S\u00fcnnet olmal\u0131s\u0131n\u0131z. S\u00fcnnet aram\u0131zdaki antla\u015fman\u0131n belirtisi olacak.\n17:12 Evinizde do\u011fmu\u015f ya da soyunuzdan olmayan bir yabanc\u0131dan sat\u0131n al\u0131nm\u0131\u015f k\u00f6leler dahil sekiz g\u00fcnl\u00fck her erkek \u00e7ocuk s\u00fcnnet edilecek. Gelecek ku\u015faklar\u0131n\u0131z boyunca s\u00fcrecek bu.\n17:13 Evinizde do\u011fan ya da sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z her \u00e7ocuk kesinlikle s\u00fcnnet edilecek. Bedeninizdeki bu belirti sonsuza dek s\u00fcrecek antla\u015fmam\u0131n simgesi olacak.\n17:14 S\u00fcnnet edilmemi\u015f her erkek halk\u0131n\u0131n aras\u0131ndan at\u0131lacak, \u00e7\u00fcnk\u00fc antla\u015fmam\u0131 bozmu\u015f demektir.\u203a\u203a\n17:15 Tanr\u0131, \u2039\u2039Kar\u0131n Saraya gelince, ona art\u0131k Saray demeyeceksin\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Bundan b\u00f6yle onun ad\u0131 Sara olacak.\n17:16 Onu kutsayacak, ondan sana bir o\u011ful verece\u011fim. Onu kutsayaca\u011f\u0131m, uluslar\u0131n anas\u0131 olacak. Halklar\u0131n krallar\u0131 onun soyundan \u00e7\u0131kacak.\u203a\u203a\n17:17 \u0130brahim y\u00fcz\u00fcst\u00fc yere kapand\u0131 ve g\u00fcld\u00fc. \u0130\u00e7inden, \u2039\u2039Y\u00fcz ya\u015f\u0131nda bir adam \u00e7ocuk sahibi olabilir mi?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Doksan ya\u015f\u0131ndaki Sara do\u011furabilir mi?\u203a\u203a\n17:18 Sonra Tanr\u0131ya, \u2039\u2039Ke\u015fke \u0130smaili miras\u00e7\u0131m kabul etseydin!\u203a\u203a dedi.\n17:19 Tanr\u0131, \u2039\u2039Hay\u0131r. Ama kar\u0131n Sara sana bir o\u011ful do\u011furacak, ad\u0131n\u0131 \u0130shakf\u00e7 koyacaks\u0131n\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Onunla ve soyuyla antla\u015fmam\u0131 sonsuza dek s\u00fcrd\u00fcrece\u011fim.\n17:20 \u0130smaile gelince, seni i\u015fittim. Onu kutsayacak, verimli k\u0131lacak, soyunu alabildi\u011fine \u00e7o\u011faltaca\u011f\u0131m. On iki beyin babas\u0131 olacak. Soyunu b\u00fcy\u00fck bir ulus yapaca\u011f\u0131m.\n17:21 Ancak antla\u015fmam\u0131 gelecek y\u0131l bu zaman Saran\u0131n do\u011furaca\u011f\u0131 o\u011flun \u0130shakla s\u00fcrd\u00fcrece\u011fim.\u203a\u203a\n17:22 Tanr\u0131 \u0130brahimle konu\u015fmas\u0131n\u0131 bitirince ondan ayr\u0131l\u0131p yukar\u0131ya \u00e7ekildi.\n17:23 \u0130brahim evindeki b\u00fct\u00fcn erkekleri -o\u011flu \u0130smaili, evinde do\u011fanlar\u0131n, sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 u\u015faklar\u0131n hepsini- Tanr\u0131n\u0131n kendisine buyurdu\u011fu gibi o g\u00fcn s\u00fcnnet ettirdi.\n17:24 \u0130brahim s\u00fcnnet oldu\u011funda doksan dokuz ya\u015f\u0131ndayd\u0131.\n17:25 O\u011flu \u0130smail on \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131nda s\u00fcnnet oldu.\n17:26 \u0130brahim, o\u011flu \u0130smaille ayn\u0131 g\u00fcn s\u00fcnnet edildi.\n17:27 \u0130brahim'in evindeki b\u00fct\u00fcn erkekler -evinde do\u011fanlar ve yabanc\u0131lardan sat\u0131n al\u0131nanlar- onunla birlikte s\u00fcnnet oldu.\n18:1 \u0130brahim g\u00fcn\u00fcn s\u0131cak saatlerinde Mamre me\u015feli\u011findeki \u00e7ad\u0131r\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde otururken, RAB kendisine g\u00f6r\u00fcnd\u00fc.\n18:2 \u0130brahim kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00fc\u00e7 adam\u0131n durdu\u011funu g\u00f6rd\u00fc. Onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez kar\u015f\u0131lamaya ko\u015ftu. Yere kapanarak birine,\n18:3 \u2039\u2039Ey efendim, e\u011fer g\u00f6z\u00fcnde l\u00fctuf bulduysam, l\u00fctfen kulunun yan\u0131ndan ayr\u0131lma\u203a\u203a dedi,\n18:4 \u2039\u2039Biraz su getirteyim, ayaklar\u0131n\u0131z\u0131 y\u0131kay\u0131n. \u015eu a\u011fac\u0131n alt\u0131nda dinlenin.\n18:5 Madem kulunuza konuk geldiniz, b\u0131rak\u0131n size yiyecek bir \u015feyler getireyim. Biraz dinlendikten sonra yolunuza devam edersiniz.\u203a\u203a Adamlar, \u2039\u2039Peki, dedi\u011fin gibi olsun\u203a\u203a dediler.\n18:6 \u0130brahim hemen \u00e7ad\u0131ra, Saran\u0131n yan\u0131na gitti. Ona, \u2039\u2039Hemen \u00fc\u00e7 sea ince un al, yo\u011furup pide yap\u203a\u203a dedi.\n18:7 Ard\u0131ndan s\u0131\u011f\u0131rlara ko\u015ftu. K\u00f6rpe ve besili bir buza\u011f\u0131 se\u00e7ip u\u015fa\u011f\u0131na verdi. U\u015fak buza\u011f\u0131y\u0131 hemen haz\u0131rlad\u0131.\n18:8 \u0130brahim haz\u0131rlanan buza\u011f\u0131y\u0131 yo\u011furt ve s\u00fctle birlikte g\u00f6t\u00fcr\u00fcp konuklar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne koydu. Onlar yerken o da yanlar\u0131nda, a\u011fac\u0131n alt\u0131nda durdu.\n18:9 Konuklar, \u2039\u2039Kar\u0131n Sara nerede?\u203a\u203a diye sordular. \u0130brahim, \u2039\u2039\u00c7ad\u0131rda\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n18:10 RAB, \u2039\u2039Gelecek y\u0131l bu zamanda kesinlikle yan\u0131na d\u00f6nece\u011fim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039O zaman kar\u0131n Saran\u0131n bir o\u011flu olacak.\u203a\u203a Sara RABbin arkas\u0131nda, \u00e7ad\u0131r\u0131n giri\u015finde durmu\u015f, dinliyordu.\n18:11 \u0130brahimle Sara kocam\u0131\u015flard\u0131, ya\u015flar\u0131 hayli ileriydi. Sara \u00e2detten kesilmi\u015fti.\n18:12 \u0130\u00e7in i\u00e7in g\u00fclerek, \u2039\u2039Bu ya\u015ftan sonra bu sevinci tadabilir miyim?\u203a\u203a diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc, \u2039\u2039\u00dcstelik efendim de ya\u015fl\u0131.\u203a\u203a\n18:13 RAB \u0130brahime sordu: \u2039\u2039Sara ni\u00e7in, \u2039Bu ya\u015ftan sonra ger\u00e7ekten \u00e7ocuk sahibi mi olaca\u011f\u0131m?\u203a diyerek g\u00fcld\u00fc?\n18:14 RAB i\u00e7in olanaks\u0131z bir \u015fey var m\u0131? Belirlenen vakitte, gelecek y\u0131l bu zaman yan\u0131na d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde Saran\u0131n bir o\u011flu olacak.\u203a\u203a\n18:15 Sara korktu, \u2039\u2039G\u00fclmedim\u203a\u203a diyerek yalan s\u00f6yledi. RAB, \u2039\u2039Hay\u0131r, g\u00fcld\u00fcn\u203a\u203a dedi.\n18:16 Adamlar oradan ayr\u0131l\u0131rken Sodoma do\u011fru bakt\u0131lar. \u0130brahim onlar\u0131 yolcu etmek i\u00e7in yanlar\u0131nda y\u00fcr\u00fcyordu.\n18:17 RAB, \u2039\u2039Yapaca\u011f\u0131m \u015feyi \u0130brahimden mi gizleyece\u011fim?\u203a\u203a dedi,\n18:18 \u2039\u2039Ku\u015fkusuz \u0130brahimden b\u00fcy\u00fck ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ulus t\u00fcreyecek, yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn uluslar onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kutsanacak.\n18:19 Do\u011fru ve adil olan\u0131 yaparak yolumda y\u00fcr\u00fcmeyi o\u011fullar\u0131na ve soyuna buyursun diye \u0130brahimi se\u00e7tim. \u00d6yle ki, ona verdi\u011fim s\u00f6z\u00fc yerine getireyim.\u203a\u203a\n18:20 Sonra \u0130brahime, \u2039\u2039Sodom ve Gomora b\u00fcy\u00fck su\u00e7lama alt\u0131nda\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039G\u00fcnahlar\u0131 \u00e7ok a\u011f\u0131r.\n18:21 Onun i\u00e7in inip bakaca\u011f\u0131m. Duydu\u011fum su\u00e7lamalar do\u011fru mu, de\u011fil mi g\u00f6rece\u011fim. Bunlar\u0131 yap\u0131p yapmad\u0131klar\u0131n\u0131 anlayaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n18:22 Adamlar oradan ayr\u0131l\u0131p Sodoma do\u011fru gittiler. Ama \u0130brahim RABbin huzurunda kald\u0131.\n18:23 RABbe yakla\u015farak, \u2039\u2039Haks\u0131zla birlikte hakl\u0131y\u0131 da m\u0131 yok edeceksin?\u203a\u203a diye sordu,\n18:24 \u2039\u2039Kentte elli do\u011fru ki\u015fi var diyelim. Oray\u0131 ger\u00e7ekten yok edecek misin? \u0130\u00e7indeki elli do\u011fru ki\u015finin hat\u0131r\u0131 i\u00e7in kenti ba\u011f\u0131\u015flamayacak m\u0131s\u0131n?\n18:25 Senden uzak olsun bu. Hakl\u0131y\u0131, haks\u0131z\u0131 ayn\u0131 kefeye koyarak haks\u0131z\u0131n yan\u0131nda hakl\u0131y\u0131 da \u00f6ld\u00fcrmek senden uzak olsun. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 yarg\u0131layan adil olmal\u0131.\u203a\u203a din bilginlerine g\u00f6re \u2039\u2039RAB \u0130brahimin \u00f6n\u00fcnde kald\u0131.\u203a\u203a\n18:26 RAB, \u2039\u2039E\u011fer Sodomda elli do\u011fru ki\u015fi bulursam, onlar\u0131n hat\u0131r\u0131na b\u00fct\u00fcn kenti ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131m\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n18:27 \u0130brahim, \u2039\u2039Ben toz ve k\u00fcl\u00fcm, bir hi\u00e7im\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ama seninle konu\u015fma y\u00fcreklili\u011fini g\u00f6sterece\u011fim.\n18:28 K\u0131rk be\u015f do\u011fru ki\u015fi var diyelim, be\u015f ki\u015fi i\u00e7in b\u00fct\u00fcn kenti yok mu edeceksin?\u203a\u203a RAB, \u2039\u2039E\u011fer kentte k\u0131rk be\u015f do\u011fru ki\u015fi bulursam, oray\u0131 yok etmeyece\u011fim\u203a\u203a dedi.\n18:29 \u0130brahim yine sordu: \u2039\u2039Ya k\u0131rk ki\u015fi bulursan?\u203a\u203a RAB, \u2039\u2039O k\u0131rk ki\u015finin hat\u0131r\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey yapmayaca\u011f\u0131m\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n18:30 \u0130brahim, \u2039\u2039Ya Rab, \u00f6fkelenme ama, otuz ki\u015fi var diyelim?\u203a\u203a dedi. RAB, \u2039\u2039Otuz ki\u015fi bulursam, kente dokunmayaca\u011f\u0131m\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n18:31 \u0130brahim, \u2039\u2039Ya Rab, l\u00fctfen konu\u015fma y\u00fcreklili\u011fimi ba\u011f\u0131\u015fla\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039E\u011fer yirmi ki\u015fi bulursan?\u203a\u203a RAB, \u2039\u2039Yirmi ki\u015finin hat\u0131r\u0131 i\u00e7in kenti yok etmeyece\u011fim\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n18:32 \u0130brahim, \u2039\u2039Ya Rab, \u00f6fkelenme ama, bir kez daha konu\u015faca\u011f\u0131m\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039E\u011fer on ki\u015fi bulursan?\u203a\u203a RAB, \u2039\u2039On ki\u015finin hat\u0131r\u0131 i\u00e7in kenti yok etmeyece\u011fim\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n18:33 RAB \u0130brahim'le konu\u015fmas\u0131n\u0131 bitirince oradan ayr\u0131ld\u0131, \u0130brahim de \u00e7ad\u0131r\u0131na d\u00f6nd\u00fc.\n19:1 \u0130ki melek ak\u015famleyin Sodoma vard\u0131lar. Lut kentin kap\u0131s\u0131nda oturuyordu. Onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in aya\u011fa kalkt\u0131. Yere kapanarak,\n19:2 \u2039\u2039Efendilerim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Kulunuzun evine buyurun. Ayaklar\u0131n\u0131z\u0131 y\u0131kay\u0131n, geceyi bizde ge\u00e7irin. Sonra erkenden kalk\u0131p yolunuza devam edersiniz.\u203a\u203a Melekler, \u2039\u2039Olmaz\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Geceyi kent meydan\u0131nda ge\u00e7irece\u011fiz.\u203a\u203a\n19:3 Ama Lut \u00e7ok diretti. Sonunda onunla birlikte evine gittiler. Lut onlara yemek haz\u0131rlad\u0131, mayas\u0131z ekmek pi\u015firdi. Yediler.\n19:4 Onlar yatmadan, kentin erkekleri -Sodomun her mahallesinden gen\u00e7 ya\u015fl\u0131 b\u00fct\u00fcn erkekler- evi sard\u0131.\n19:5 Luta seslenerek, \u2039\u2039Bu gece sana gelen adamlar nerede?\u203a\u203a diye sordular, \u2039\u2039Getir onlar\u0131 da yatal\u0131m.\u203a\u203a\n19:6 Lut d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131, arkas\u0131ndan kap\u0131y\u0131 kapad\u0131.\n19:7 \u2039\u2039Karde\u015fler, l\u00fctfen bu k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yapmay\u0131n\u203a\u203a dedi,\n19:8 \u2039\u2039Erkek y\u00fcz\u00fc g\u00f6rmemi\u015f iki k\u0131z\u0131m var. Size onlar\u0131 getireyim, ne isterseniz yap\u0131n. Yeter ki, bu adamlara dokunmay\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar konu\u011fumdur, \u00e7at\u0131m\u0131n alt\u0131na geldiler.\u203a\u203a\n19:9 Adamlar, \u2039\u2039\u00c7ekil \u00f6n\u00fcm\u00fczden!\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler, \u2039\u2039Adam buraya d\u0131\u015fardan geldi, \u015fimdi yarg\u0131\u00e7l\u0131k tasl\u0131yor! Sana daha beterini yapar\u0131z.\u203a\u203a Lutu ite kaka kap\u0131y\u0131 k\u0131rmaya davrand\u0131lar.\n19:10 Ama i\u00e7erdeki adamlar uzan\u0131p Lutu evin i\u00e7ine, yanlar\u0131na ald\u0131lar ve kap\u0131y\u0131 kapad\u0131lar.\n19:11 Kap\u0131ya dayanan adamlar\u0131, b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck hepsini k\u00f6r ettiler. \u00d6yle ki, adamlar kap\u0131y\u0131 bulamaz oldu.\n19:12 \u0130\u00e7erdeki iki adam Luta, \u2039\u2039Senin burada ba\u015fka kimin var?\u203a\u203a diye sordular, \u2039\u2039O\u011fullar\u0131n\u0131, k\u0131zlar\u0131n\u0131, damatlar\u0131n\u0131, kentte sana ait kim varsa hepsini d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kar.\n19:13 \u00c7\u00fcnk\u00fc buray\u0131 yok edece\u011fiz. RAB bu halk hakk\u0131nda bir\u00e7ok k\u00f6t\u00fc su\u00e7lama duydu, kenti yok etmek i\u00e7in bizi g\u00f6nderdi.\u203a\u203a\n19:14 Lut d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 ve k\u0131zlar\u0131yla evlenecek olan adamlara, \u2039\u2039Hemen buradan uzakla\u015f\u0131n!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc RAB bu kenti yok etmek \u00fczere.\u203a\u203a Ne var ki damat adaylar\u0131 onun \u015faka yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 sand\u0131lar.\n19:15 Tan a\u011far\u0131rken melekler Luta, \u2039\u2039Kar\u0131nla iki k\u0131z\u0131n\u0131 al, hemen buradan uzakla\u015f\u203a\u203a diye \u00fcstelediler, \u2039\u2039Yoksa kent cezas\u0131n\u0131 bulurken sen de can\u0131ndan olursun.\u203a\u203a\n19:16 Lut a\u011f\u0131r davrand\u0131, ama RAB ona ac\u0131d\u0131. Adamlar Lutla kar\u0131s\u0131n\u0131n ve iki k\u0131z\u0131n\u0131n elinden tutup onlar\u0131 kentin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kard\u0131lar.\n19:17 Kent d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131nca, adamlardan biri Luta, \u2039\u2039Ka\u00e7, can\u0131n\u0131 kurtar, arkana bakma\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Bu ovan\u0131n hi\u00e7bir yerinde durma. Da\u011fa ka\u00e7, yoksa \u00f6l\u00fcr gidersin.\u203a\u203a\n19:18 Lut, \u2039\u2039Aman, efendim!\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi,\n19:19 \u2039\u2039Ben kulunuzdan ho\u015fnut kald\u0131n\u0131z, can\u0131m\u0131 kurtarmakla bana b\u00fcy\u00fck iyilik yapt\u0131n\u0131z. Ama da\u011fa ka\u00e7amam. \u00c7\u00fcnk\u00fc felaket bana yeti\u015fir, \u00f6l\u00fcr\u00fcm.\n19:20 \u0130\u015fte, \u015furada ka\u00e7abilece\u011fim yak\u0131n bir kent var, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir kent. \u0130zin verin, oraya ka\u00e7\u0131p can\u0131m\u0131 kurtaray\u0131m. Zaten k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir kent.\u203a\u203a\n19:21 Adamlardan biri, \u2039\u2039Peki, dile\u011fini kabul ediyorum\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039O kenti y\u0131kmayaca\u011f\u0131m.\n19:22 \u00c7abuk ol, hemen ka\u00e7! \u00c7\u00fcnk\u00fc sen oraya varmadan bir \u015fey yapamam.\u203a\u203a Bu y\u00fczden o kente Soar ad\u0131 verildi.\n19:23 Lut Soara vard\u0131\u011f\u0131nda g\u00fcne\u015f do\u011fmu\u015ftu.\n19:24 RAB Sodom ve Gomoran\u0131n \u00fczerine g\u00f6kten ate\u015fli k\u00fck\u00fcrt ya\u011fd\u0131rd\u0131.\n19:25 Bu kentleri, b\u00fct\u00fcn ovay\u0131, oradaki insanlar\u0131n hepsini ve b\u00fct\u00fcn bitkileri yok etti.\n19:26 Ancak Lutun pe\u015fis\u0131ra gelen kar\u0131s\u0131 d\u00f6n\u00fcp geriye bak\u0131nca tuz kesildi.\n19:27 \u0130brahim sabah erkenden kalk\u0131p \u00f6nceki g\u00fcn RABbin huzurunda durdu\u011fu yere gitti.\n19:28 Sodom ve Gomoraya ve b\u00fct\u00fcn ovaya bakt\u0131. Yerden, t\u00fcten bir ocak gibi duman y\u00fckseliyordu.\n19:29 Tanr\u0131 ovadaki kentleri yok ederken \u0130brahimi an\u0131msam\u0131\u015f ve Lutun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kentleri yok ederken Lutu bu felaketin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131.\n19:30 Lut Soarda kalmaktan korkuyordu. Bu y\u00fczden iki k\u0131z\u0131yla kentten ayr\u0131larak da\u011fa yerle\u015fti, onlarla birlikte bir ma\u011farada ya\u015famaya ba\u015flad\u0131.\n19:31 B\u00fcy\u00fck k\u0131z\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcne, \u2039\u2039Babam\u0131z ya\u015fl\u0131\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039D\u00fcnya geleneklerine uygun bi\u00e7imde burada bizimle yatabilecek bir erkek yok.\n19:32 Gel, babam\u0131za \u015farap i\u00e7irelim, soyumuzu ya\u015fatmak i\u00e7in onunla yatal\u0131m.\u203a\u203a\n19:33 O gece babalar\u0131na \u015farap i\u00e7irdiler. B\u00fcy\u00fck k\u0131z gidip babas\u0131yla yatt\u0131. Ancak Lut yat\u0131p kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda de\u011fildi.\n19:34 Ertesi g\u00fcn b\u00fcy\u00fck k\u0131z k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcne, \u2039\u2039D\u00fcn gece babamla yatt\u0131m\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Bu gece de ona \u015farap i\u00e7irelim. Soyumuzu ya\u015fatmak i\u00e7in sen de onunla yat.\u203a\u203a\n19:35 O gece de babalar\u0131na \u015farap i\u00e7irdiler ve k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z babas\u0131yla yatt\u0131. Ama Lut yat\u0131p kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda de\u011fildi.\n19:36 B\u00f6ylece Lutun iki k\u0131z\u0131 da \u00f6z babalar\u0131ndan hamile kald\u0131lar.\n19:37 B\u00fcy\u00fck k\u0131z bir erkek \u00e7ocuk do\u011furdu, ona Moav ad\u0131n\u0131 verdi. Moav bug\u00fcnk\u00fc Moavl\u0131lar\u0131n atas\u0131d\u0131r.\n19:38 K\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131n da bir o\u011flu oldu, ad\u0131n\u0131 Ben-Ammi koydu. O da bug\u00fcnk\u00fc Ammonlular'\u0131n atas\u0131d\u0131r.\n20:1 \u0130brahim Mamreden Negeve g\u00f6\u00e7erek Kade\u015f ve Sur kentlerinin aras\u0131na yerle\u015fti. Sonra ge\u00e7ici bir s\u00fcre Gerarda kald\u0131.\n20:2 Kar\u0131s\u0131 Sara i\u00e7in, \u2039\u2039Bu kad\u0131n k\u0131zkarde\u015fimdir\u203a\u203a dedi. Bunun \u00fczerine Gerar Kral\u0131 Avimelek adam g\u00f6nderip Saray\u0131 getirtti.\n20:3 Ama Tanr\u0131 gece d\u00fc\u015f\u00fcnde Avimeleke g\u00f6r\u00fcnerek, \u2039\u2039Bu kad\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in \u00f6leceksin\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc o evli bir kad\u0131n.\u203a\u203a\n20:4 Avimelek hen\u00fcz Saraya dokunmam\u0131\u015ft\u0131. \u2039\u2039Ya RAB\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Su\u00e7suz bir ulusu mu yok edeceksin?\n20:5 \u0130brahimin kendisi bana, \u2039Bu kad\u0131n k\u0131zkarde\u015fimdir\u203a demedi mi? Kad\u0131n da \u0130brahim i\u00e7in, \u2039O karde\u015fimdir\u203a dedi. Ben temiz vicdanla, su\u00e7suz ellerimle yapt\u0131m bunu.\u203a\u203a\n20:6 Tanr\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnde ona, \u2039\u2039Bunu temiz vicdanla yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorum\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131, \u2039\u2039Ben de seni bu y\u00fczden bana kar\u015f\u0131 g\u00fcnah i\u015flemekten al\u0131koydum, kad\u0131na dokunmana izin vermedim.\n20:7 \u015eimdi kad\u0131n\u0131 kocas\u0131na geri ver. \u00c7\u00fcnk\u00fc o bir peygamberdir. Senin i\u00e7in dua eder, \u00f6lmezsin. Ama kad\u0131n\u0131 geri vermezsen, sen de sana ait olan herkes de \u00f6lecek, bilesin.\u203a\u203a\n20:8 Avimelek sabah erkenden kalkt\u0131, b\u00fct\u00fcn adamlar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rarak olup biteni anlatt\u0131. Adamlar deh\u015fete d\u00fc\u015ft\u00fc.\n20:9 Avimelek \u0130brahimi \u00e7a\u011f\u0131rtarak, \u2039\u2039Ne yapt\u0131n bize?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Sana ne haks\u0131zl\u0131k ettim ki, beni ve krall\u0131\u011f\u0131m\u0131 bu b\u00fcy\u00fck g\u00fcnaha s\u00fcr\u00fckledin? Bana bu yapt\u0131\u011f\u0131n yap\u0131lacak i\u015f de\u011fil.\u203a\u203a\n20:10 Sonra, \u2039\u2039Amac\u0131n neydi, ni\u00e7in yapt\u0131n bunu?\u203a\u203a diye sordu.\n20:11 \u0130brahim, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc burada hi\u00e7 Tanr\u0131 korkusu yok\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131, \u2039\u2039Kar\u0131m y\u00fcz\u00fcnden beni \u00f6ld\u00fcrebilirler diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.\n20:12 \u00dcstelik, Sara ger\u00e7ekten k\u0131zkarde\u015fimdir. Babam\u0131z bir, annemiz ayr\u0131d\u0131r. Onunla evlendim.\n20:13 Tanr\u0131 beni babam\u0131n evinden gurbete g\u00f6nderdi\u011fi zaman kar\u0131ma, \u2039Bana sevgini \u015f\u00f6yle g\u00f6stereceksin: Gidece\u011fimiz her yerde karde\u015fin oldu\u011fumu s\u00f6yle\u203a dedim.\u203a\u203a\n20:14 Avimelek \u0130brahime kar\u0131s\u0131 Saray\u0131 geri verdi. Bunun yan\u0131s\u0131ra ona davar, s\u0131\u011f\u0131r, k\u00f6leler, cariyeler de verdi.\n20:15 \u0130brahime, \u2039\u2039\u0130\u015fte \u00fclkem \u00f6n\u00fcnde, nereye istersen oraya yerle\u015f\u203a\u203a dedi.\n20:16 Saraya da, \u2039\u2039Karde\u015fine bin par\u00e7a g\u00fcm\u00fc\u015f veriyorum\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Yan\u0131ndakilere kar\u015f\u0131 senin su\u00e7suz oldu\u011funu g\u00f6steren bir kan\u0131tt\u0131r bu. Herkes su\u00e7suz oldu\u011funu bilsin.\u203a\u203a\n20:17 \u0130brahim Tanr\u0131ya dua etti ve Tanr\u0131 Avimelekle kar\u0131s\u0131na, cariyelerine \u015fifa verdi. \u00c7ocuk sahibi oldular.\n20:18 \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130brahim'in kar\u0131s\u0131 Sara y\u00fcz\u00fcnden RAB Avimelek'in evindeki kad\u0131nlar\u0131n hamile kalmas\u0131n\u0131 engellemi\u015fti.\n21:1 RAB verdi\u011fi s\u00f6z uyar\u0131nca Saraya iyilik etti ve s\u00f6z\u00fcn\u00fc yerine getirdi.\n21:2 Sara hamile kald\u0131; \u0130brahimin ya\u015fl\u0131l\u0131k d\u00f6neminde, tam Tanr\u0131n\u0131n belirtti\u011fi zamanda ona bir erkek \u00e7ocuk do\u011furdu.\n21:3 \u0130brahim Saran\u0131n do\u011furdu\u011fu \u00e7ocu\u011fa \u0130shakf\u0131 ad\u0131n\u0131 verdi.\n21:4 Tanr\u0131n\u0131n kendisine buyurdu\u011fu gibi o\u011flu \u0130shak\u0131 sekiz g\u00fcnl\u00fckken s\u00fcnnet etti.\n21:5 \u0130shak do\u011fdu\u011funda \u0130brahim y\u00fcz ya\u015f\u0131ndayd\u0131.\n21:6 Sara, \u2039\u2039Tanr\u0131 y\u00fcz\u00fcm\u00fc g\u00fcld\u00fcrd\u00fc\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Bunu duyan herkes benimle birlikte g\u00fclecek.\n21:7 Kim \u0130brahime Sara \u00e7ocuk emzirecek derdi? Bu ya\u015f\u0131nda ona bir o\u011ful do\u011furdum.\u203a\u203a\n21:8 \u00c7ocuk b\u00fcy\u00fcd\u00fc. S\u00fctten kesildi\u011fi g\u00fcn \u0130brahim b\u00fcy\u00fck bir \u015f\u00f6len verdi.\n21:9 Ne var ki Sara, M\u0131s\u0131rl\u0131 Hacerin \u0130brahimden olma o\u011flu \u0130smailin alay etti\u011fini g\u00f6r\u00fcnce,\n21:10 \u0130brahime, \u2039\u2039Bu cariyeyle o\u011flunu kov\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Bu cariyenin o\u011flu, o\u011flum \u0130shak\u0131n miras\u0131na ortak olmas\u0131n.\u203a\u203a\n21:11 Bu \u0130brahimi \u00e7ok \u00fczd\u00fc, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u0130smail de \u00f6z o\u011fluydu.\n21:12 Ancak Tanr\u0131 \u0130brahime, \u2039\u2039O\u011flunla cariyen i\u00e7in \u00fcz\u00fclme\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Sara ne derse, onu yap. \u00c7\u00fcnk\u00fc senin soyun \u0130shakla s\u00fcrecektir.\n21:13 Cariyenin o\u011flundan da bir ulus yarataca\u011f\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc o da senin soyun.\u203a\u203a\n21:14 \u0130brahim sabah erkenden kalkt\u0131, biraz yiyecek, bir tulum da su haz\u0131rlay\u0131p Hacerin omuzuna att\u0131, \u00e7ocu\u011funu da verip onu g\u00f6nderdi. Hacer Beer-\u015eeva \u00c7\u00f6l\u00fcne gitti, orada bir s\u00fcre dola\u015ft\u0131.\n21:15 Tulumdaki su t\u00fckenince, o\u011flunu bir \u00e7al\u0131n\u0131n alt\u0131na b\u0131rakt\u0131.\n21:16 Yakla\u015f\u0131k bir ok at\u0131m\u0131 uzakla\u015f\u0131p, \u2039\u2039O\u011flumun \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6rmeyeyim\u203a\u203a diyerek onun kar\u015f\u0131s\u0131na oturup h\u0131\u00e7k\u0131ra h\u0131\u00e7k\u0131ra a\u011flad\u0131.\n21:17 Tanr\u0131 \u00e7ocu\u011fun sesini duydu. Tanr\u0131n\u0131n mele\u011fi g\u00f6klerden Hacere, \u2039\u2039Nen var, Hacer?\u203a\u203a diye seslendi, \u2039\u2039Korkma! \u00c7\u00fcnk\u00fc Tanr\u0131 \u00e7ocu\u011fun sesini duydu.\n21:18 Kalk, o\u011flunu kald\u0131r, elini tut. Onu b\u00fcy\u00fck bir ulus yapaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n21:19 Sonra Tanr\u0131 Hacerin g\u00f6zlerini a\u00e7t\u0131, Hacer bir kuyu g\u00f6rd\u00fc. Gidip tulumunu doldurdu, o\u011fluna i\u00e7irdi.\n21:20 \u00c7ocuk b\u00fcy\u00fcrken Tanr\u0131 onunlayd\u0131. \u00c7ocuk \u00e7\u00f6lde ya\u015fad\u0131 ve ok\u00e7u oldu.\n21:21 Paran \u00c7\u00f6l\u00fcnde ya\u015farken annesi ona M\u0131s\u0131rl\u0131 bir kad\u0131n ald\u0131.\n21:22 O s\u0131rada Avimelekle ordusunun komutan\u0131 Fikol \u0130brahime, \u2039\u2039Yapt\u0131\u011f\u0131n her \u015feyde Tanr\u0131 seninle\u203a\u203a dediler,\n21:23 \u2039\u2039Onun i\u00e7in, Tanr\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde bana, o\u011fluma ve soyuma haks\u0131z davranmayaca\u011f\u0131na ant i\u00e7. Bana ve konuk olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n bu \u00fclkeye, benim sana yapt\u0131\u011f\u0131m gibi iyi davran.\u203a\u203a\n21:24 \u0130brahim, \u2039\u2039Ant i\u00e7erim\u203a\u203a dedi.\n21:25 \u0130brahim Avimeleke bir kuyuyu zorla ele ge\u00e7iren adamlar\u0131ndan yak\u0131nd\u0131.\n21:26 Avimelek, \u2039\u2039Bunu kimin yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyorum\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131, \u2039\u2039Sen de bana s\u00f6ylemedin, ilk kez duyuyorum.\u203a\u203a\n21:27 Daha sonra \u0130brahim Avimeleke davar ve s\u0131\u011f\u0131r verdi. B\u00f6ylece ikisi bir antla\u015fma yapt\u0131lar.\n21:28 \u0130brahim s\u00fcr\u00fcs\u00fcnden yedi di\u015fi kuzu ay\u0131rd\u0131.\n21:29 Avimelek, \u2039\u2039Bunun anlam\u0131 ne, ni\u00e7in bu yedi di\u015fi kuzuyu ay\u0131rd\u0131n?\u203a\u203a diye sordu.\n21:30 \u0130brahim, \u2039\u2039Bu yedi di\u015fi kuzuyu benim elimden almal\u0131s\u0131n\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131, \u2039\u2039Kuyuyu benim a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131n kan\u0131t\u0131 olsun.\u203a\u203a\n21:31 Bu y\u00fczden oraya Beer-\u015eeva ad\u0131 verildi. \u00c7\u00fcnk\u00fc ikisi orada ant i\u00e7mi\u015flerdi.\n21:32 Beer-\u015eevada yap\u0131lan bu antla\u015fmadan sonra Avimelek, ordusunun komutan\u0131 Fikolla birlikte Filist y\u00f6resine geri d\u00f6nd\u00fc.\n21:33 \u0130brahim Beer-\u015eevada bir \u0131lg\u0131n a\u011fac\u0131 dikti; orada RABbi, \u00f6l\u00fcms\u00fcz Tanr\u0131y\u0131 ad\u0131yla \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.\n21:34 Filist y\u00f6resinde konuk olarak uzun s\u00fcre ya\u015fad\u0131.\n22:1 Daha sonra Tanr\u0131 \u0130brahimi denedi. \u2039\u2039\u0130brahim!\u203a\u203a diye seslendi. \u0130brahim, \u2039\u2039Buraday\u0131m!\u203a\u203a dedi.\n22:2 Tanr\u0131, \u2039\u2039\u0130shak\u0131, sevdi\u011fin biricik o\u011flunu al, Moriya b\u00f6lgesine git\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Orada sana g\u00f6sterece\u011fim bir da\u011fda o\u011flunu yakmal\u0131k sunu olarak sun.\u203a\u203a\n22:3 \u0130brahim sabah erkenden kalkt\u0131, e\u015fe\u011fine palan vurdu. Yan\u0131na u\u015faklar\u0131ndan ikisini ve o\u011flu \u0130shak\u0131 ald\u0131. Yakmal\u0131k sunu i\u00e7in odun yard\u0131ktan sonra, Tanr\u0131n\u0131n kendisine belirtti\u011fi yere do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131.\n22:4 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn gidece\u011fi yeri uzaktan g\u00f6rd\u00fc.\n22:5 U\u015faklar\u0131na, \u2039\u2039Siz burada, e\u015fe\u011fin yan\u0131nda kal\u0131n\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Tap\u0131nmak i\u00e7in o\u011flumla birlikte oraya gidip d\u00f6nece\u011fiz.\u203a\u203a\n22:6 Yakmal\u0131k sunu i\u00e7in yard\u0131\u011f\u0131 odunlar\u0131 o\u011flu \u0130shaka y\u00fckledi. Ate\u015fi ve b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 kendisi ald\u0131. Birlikte giderlerken \u0130shak \u0130brahime, \u2039\u2039Baba!\u203a\u203a dedi. \u0130brahim, \u2039\u2039Evet, o\u011flum!\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131. \u0130shak, \u2039\u2039Ate\u015fle odun burada, ama yakmal\u0131k sunu kuzusu nerede?\u203a\u203a diye sordu.\n22:8 \u0130brahim, \u2039\u2039O\u011flum, yakmal\u0131k sunu i\u00e7in kuzuyu Tanr\u0131 kendisi sa\u011flayacak\u203a\u203a dedi. \u0130kisi birlikte y\u00fcr\u00fcmeye devam ettiler.\n22:9 Tanr\u0131n\u0131n kendisine belirtti\u011fi yere var\u0131nca \u0130brahim bir sunak yapt\u0131, \u00fczerine odun dizdi. O\u011flu \u0130shak\u0131 ba\u011flay\u0131p sunaktaki odunlar\u0131n \u00fczerine yat\u0131rd\u0131.\n22:10 Onu bo\u011fazlamak i\u00e7in uzan\u0131p b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 ald\u0131.\n22:11 Ama RABbin mele\u011fi g\u00f6klerden, \u2039\u2039\u0130brahim, \u0130brahim!\u203a\u203a diye seslendi. \u0130brahim, \u2039\u2039\u0130\u015fte buraday\u0131m!\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n22:12 Melek, \u2039\u2039\u00c7ocu\u011fa dokunma\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ona hi\u00e7bir \u015fey yapma. \u015eimdi Tanr\u0131dan korktu\u011funu anlad\u0131m, biricik o\u011flunu benden esirgemedin.\u203a\u203a\n22:13 \u0130brahim \u00e7evresine bak\u0131nca, boynuzlar\u0131 s\u0131k \u00e7al\u0131lara tak\u0131lm\u0131\u015f bir ko\u00e7 g\u00f6rd\u00fc. Gidip ko\u00e7u getirdi. O\u011flunun yerine onu yakmal\u0131k sunu olarak sundu.\n22:14 Oraya \u2039\u2039Yahve yire\u203a\u203a ad\u0131n\u0131 verdi. \u2039\u2039RABbin da\u011f\u0131nda sa\u011flanacakt\u0131r\u203a\u203a s\u00f6z\u00fc bu y\u00fczden bug\u00fcn de s\u00f6yleniyor.\n22:15 RABbin mele\u011fi g\u00f6klerden \u0130brahime ikinci kez seslendi:\n22:16 \u2039\u2039RAB diyor ki, kendi \u00fczerime ant i\u00e7iyorum. Bunu yapt\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in, biricik o\u011flunu esirgemedi\u011fin i\u00e7in\n22:17 seni fazlas\u0131yla kutsayaca\u011f\u0131m; soyunu g\u00f6klerin y\u0131ld\u0131zlar\u0131, k\u0131y\u0131lar\u0131n kumu kadar \u00e7o\u011faltaca\u011f\u0131m. Soyun d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n kentlerini m\u00fclk edinecek.\n22:18 Soyunun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn uluslar kutsanacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc s\u00f6z\u00fcm\u00fc dinledin.\u203a\u203a\n22:19 Sonra \u0130brahim u\u015faklar\u0131n\u0131n yan\u0131na d\u00f6nd\u00fc. Birlikte yola \u00e7\u0131k\u0131p Beer-\u015eevaya gittiler. \u0130brahim Beer-\u015eevada kald\u0131.\n22:20 Bir s\u00fcre sonra \u0130brahime, \u2039\u2039Milka, karde\u015fin Nahora \u00e7ocuklar do\u011furdu\u203a\u203a diye haber verdiler,\n22:21 \u2039\u2039\u0130lk o\u011flu \u00dbs, karde\u015fi B\u00fbz, Kemuel -Aram\u0131n babas\u0131-\n22:22 Keset, Hazo, Pilda\u015f, Yidlaf, Betuel.\u203a\u203a\n22:23 Betuel Rebekan\u0131n babas\u0131 oldu. Bu sekiz \u00e7ocu\u011fu \u0130brahimin karde\u015fi Nahora Milka do\u011furdu.\n22:24 Reuma ad\u0131ndaki cariyesi de Nahor'a Tevah, Gaham, Taha\u015f ve Maaka'y\u0131 do\u011furdu.\n23:1 Sara y\u00fcz yirmi yedi y\u0131l ya\u015fad\u0131. \u00d6mr\u00fc bu kadard\u0131.\n23:2 Kenan \u00fclkesinde, bug\u00fcn Hevron denilen Kiryat-Arbada \u00f6ld\u00fc. \u0130brahim yas tutmak, a\u011flamak i\u00e7in Saran\u0131n \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131na gitti.\n23:3 Sonra kar\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131ndan kalk\u0131p Hititlere,\n23:4 \u2039\u2039Ben aran\u0131zda konuk ve yabanc\u0131y\u0131m\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Bana mezar yapabilece\u011fim bir toprak sat\u0131n. \u00d6l\u00fcm\u00fc kald\u0131r\u0131p g\u00f6meyim.\u203a\u203a\n23:5 Hititler, \u2039\u2039Efendim, bizi dinle\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131lar, \u2039\u2039Sen aram\u0131zda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir beysin. \u00d6l\u00fcn\u00fc mezarlar\u0131m\u0131z\u0131n en iyisine g\u00f6m. \u00d6l\u00fcn\u00fc g\u00f6mmen i\u00e7in kimse senden mezar\u0131n\u0131 esirgemez.\u203a\u203a\n23:7 \u0130brahim, \u00fclke halk\u0131 olan Hititlerin \u00f6n\u00fcnde e\u011filerek,\n23:8 \u2039\u2039E\u011fer \u00f6l\u00fcm\u00fc g\u00f6mmemi istiyorsan\u0131z, benim i\u00e7in Sohar o\u011flu Efrona ricada bulunun\u203a\u203a dedi,\n23:9 \u2039\u2039Tarlas\u0131n\u0131n dibindeki Makpela Ma\u011faras\u0131n\u0131 bana sats\u0131n. Fiyat\u0131 neyse huzurunuzda eksiksiz \u00f6deyip oray\u0131 mezarl\u0131k yapaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n23:10 Hititli Efron halk\u0131n\u0131n aras\u0131nda oturuyordu. Kent kap\u0131s\u0131nda toplanan herkesin duyaca\u011f\u0131 bi\u00e7imde,\n23:11 \u2039\u2039Hay\u0131r, efendim!\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039Beni dinle, ma\u011farayla birlikte tarlay\u0131 da sana veriyorum. Halk\u0131m\u0131n huzurunda onu sana veriyorum. \u00d6l\u00fcn\u00fc g\u00f6m.\u203a\u203a\n23:12 \u0130brahim \u00fclke halk\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde e\u011fildi.\n23:13 Herkesin duyaca\u011f\u0131 bi\u00e7imde Efrona, \u2039\u2039L\u00fctfen beni dinle\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Tarlan\u0131n paras\u0131n\u0131 \u00f6deyeyim. Paray\u0131 kabul et ki, \u00f6l\u00fcm\u00fc oraya g\u00f6meyim.\u203a\u203a\n23:14 Efron, \u2039\u2039Efendim, beni dinle\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039Aram\u0131zda d\u00f6rt y\u00fcz \u015fekel g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn s\u00f6z\u00fc m\u00fc olur? \u00d6l\u00fcn\u00fc g\u00f6m.\u203a\u203a\n23:16 \u0130brahim Efronun \u00f6nerisini kabul etti. Efronun Hititlerin \u00f6n\u00fcnde s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fi d\u00f6rt y\u00fcz \u015fekel g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc t\u00fcccarlar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131k \u00f6l\u00e7\u00fclerine g\u00f6re tartt\u0131.\n23:17 B\u00f6ylece Efronun Mamre yak\u0131n\u0131nda Makpeladaki tarlas\u0131, \u00e7evresindeki b\u00fct\u00fcn a\u011fa\u00e7larla ve i\u00e7indeki ma\u011farayla birlikte, kent kap\u0131s\u0131nda toplanan Hititlerin huzurunda \u0130brahimin m\u00fclk\u00fc kabul edildi.\n23:19 \u0130brahim kar\u0131s\u0131 Saray\u0131 Kenan \u00fclkesinde Mamreye -Hevrona- yak\u0131n Makpela Tarlas\u0131ndaki ma\u011faraya g\u00f6md\u00fc.\n23:20 Hititler tarlay\u0131 i\u00e7indeki ma\u011farayla birlikte \u0130brahim'in mezarl\u0131k yeri olarak onaylad\u0131lar.\n24:1 \u0130brahim kocam\u0131\u015f, iyice ya\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. RAB onu her y\u00f6nden kutsam\u0131\u015ft\u0131.\n24:2 \u0130brahim, evindeki en ya\u015fl\u0131 ve her \u015feyden sorumlu u\u015fa\u011f\u0131na, \u2039\u2039Elini uylu\u011fumun alt\u0131na koy\u203a\u203a dedi,\n24:3 \u2039\u2039Yerin g\u00f6\u011f\u00fcn Tanr\u0131s\u0131 RABbin ad\u0131yla ant i\u00e7meni istiyorum. Aralar\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m Kenanl\u0131lardan o\u011fluma k\u0131z almayacaks\u0131n.\n24:4 O\u011flum \u0130shaka k\u0131z almak i\u00e7in benim \u00fclkeme, akrabalar\u0131m\u0131n yan\u0131na gideceksin.\u203a\u203a g\u00f6sterirdi.\n24:5 U\u015fak, \u2039\u2039Ya k\u0131z benimle bu \u00fclkeye gelmek istemezse?\u203a\u203a diye sordu, \u2039\u2039O zaman o\u011flunu geldi\u011fin \u00fclkeye g\u00f6t\u00fcreyim mi?\u203a\u203a\n24:6 \u0130brahim, \u2039\u2039Sak\u0131n o\u011flumu oraya g\u00f6t\u00fcrme!\u203a\u203a dedi,\n24:7 \u2039\u2039Beni baba oca\u011f\u0131ndan, do\u011fdu\u011fum \u00fclkeden getiren, \u2039Bu topraklar\u0131 senin soyuna verece\u011fim\u203a diyerek ant i\u00e7en G\u00f6klerin Tanr\u0131s\u0131 RAB senin \u00f6n\u00fcnden mele\u011fini g\u00f6nderecek. B\u00f6ylece oradan o\u011fluma bir k\u0131z alabileceksin.\n24:8 E\u011fer k\u0131z seninle gelmek istemezse, i\u00e7ti\u011fin ant seni ba\u011flamaz. Yaln\u0131z, o\u011flumu oraya g\u00f6t\u00fcrme.\u203a\u203a\n24:9 Bunun \u00fczerine u\u015fak elini efendisi \u0130brahimin uylu\u011funun alt\u0131na koyarak bu konuda ant i\u00e7ti.\n24:10 Sonra efendisinden on deve alarak en iyi e\u015fyalarla birlikte yola \u00e7\u0131kt\u0131; Aram-Naharayime, Nahorun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kente gitti.\n24:11 Develerini kentin d\u0131\u015f\u0131ndaki kuyunun yan\u0131na \u00e7\u00f6kt\u00fcrd\u00fc. Ak\u015fam\u00fczeriydi, kad\u0131nlar\u0131n su almak i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kacaklar\u0131 zamand\u0131.\n24:12 U\u015fak, \u2039\u2039Ya RAB, efendim \u0130brahimin Tanr\u0131s\u0131, yalvar\u0131r\u0131m bug\u00fcn beni ba\u015far\u0131l\u0131 k\u0131l\u203a\u203a diye dua etti, \u2039\u2039Efendim \u0130brahime iyilik et.\n24:13 \u0130\u015fte, p\u0131nar\u0131n ba\u015f\u0131nda bekliyorum. Kentin k\u0131zlar\u0131 su almaya geliyorlar.\n24:14 Birine, \u2039L\u00fctfen testini indir, biraz su i\u00e7eyim\u203a diyece\u011fim. O da, \u2039Sen i\u00e7, ben de develerine i\u00e7ireyim\u203a derse, bilece\u011fim ki o k\u0131z kulun \u0130shak i\u00e7in se\u00e7ti\u011fin k\u0131zd\u0131r. B\u00f6ylece efendime iyilik etti\u011fini anlayaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n24:15 O duas\u0131n\u0131 bitirmeden, \u0130brahimin karde\u015fi Nahorla kar\u0131s\u0131 Milkan\u0131n o\u011flu Betuelin k\u0131z\u0131 Rebeka, omuzunda su testisiyle d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131.\n24:16 \u00c7ok g\u00fczel bir gen\u00e7 k\u0131zd\u0131. Ona erkek eli de\u011fmemi\u015fti. P\u0131nara gitti, testisini doldurup geri d\u00f6nd\u00fc.\n24:17 U\u015fak onu kar\u015f\u0131lamaya ko\u015ftu, \u2039\u2039L\u00fctfen testinden biraz su ver, i\u00e7eyim\u203a\u203a dedi.\n24:18 Rebeka, \u2039\u2039\u0130\u00e7, efendim\u203a\u203a diyerek hemen testisini indirdi, i\u00e7mesi i\u00e7in ona uzatt\u0131.\n24:19 Ona su verdikten sonra, \u2039\u2039Develerin i\u00e7in de su \u00e7ekeyim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Kan\u0131ncaya kadar i\u00e7sinler.\u203a\u203a\n24:20 \u00c7abucak suyu hayvanlar\u0131n teknesine bo\u015faltt\u0131, yine su \u00e7ekmek i\u00e7in kuyuya ko\u015ftu. Adam\u0131n b\u00fct\u00fcn develeri i\u00e7in su \u00e7ekti.\n24:21 Adam RABbin yolunu a\u00e7\u0131p a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in sessizce gen\u00e7 k\u0131z\u0131 s\u00fcz\u00fcyordu.\n24:22 Develer su i\u00e7tikten sonra, adam bir beka a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda alt\u0131n bir burun halkas\u0131yla on \u015fekel a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda iki alt\u0131n bilezik \u00e7\u0131kard\u0131.\n24:23 \u2039\u2039L\u00fctfen s\u00f6yle, kimin k\u0131z\u0131s\u0131n sen?\u203a\u203a diye sordu, \u2039\u2039Baban\u0131n evinde geceyi ge\u00e7irebilece\u011fimiz bir yer var m\u0131?\u203a\u203a\n24:24 K\u0131z, \u2039\u2039Milkayla Nahorun o\u011flu Betuelin k\u0131z\u0131y\u0131m\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi,\n24:25 \u2039\u2039Bizde saman ve yem bol, geceyi ge\u00e7irebilece\u011finiz yer de var.\u203a\u203a\n24:26 Adam e\u011filip RABbe tap\u0131nd\u0131.\n24:27 \u2039\u2039Efendim \u0130brahimin Tanr\u0131s\u0131 RABbe \u00f6vg\u00fcler olsun\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Sevgisini, sadakatini efendimden esirgemedi. Efendimin akrabalar\u0131n\u0131n evine giden yolu bana g\u00f6sterdi.\u203a\u203a\n24:28 K\u0131z annesinin evine ko\u015fup olanlar\u0131 anlatt\u0131.\n24:29 Rebekan\u0131n Lavan ad\u0131nda bir karde\u015fi vard\u0131. Lavan p\u0131nar\u0131n ba\u015f\u0131ndaki adama do\u011fru ko\u015ftu.\n24:30 K\u0131zkarde\u015finin burnundaki halkay\u0131, kollar\u0131ndaki bilezikleri g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Rebeka adam\u0131n kendisine s\u00f6ylediklerini de anlat\u0131nca, Lavan adam\u0131n yan\u0131na gitti. Adam p\u0131nar\u0131n ba\u015f\u0131nda, develerinin yan\u0131nda duruyordu.\n24:31 Lavan, \u2039\u2039Eve buyur, ey RABbin kutsad\u0131\u011f\u0131 adam\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ni\u00e7in d\u0131\u015far\u0131da bekliyorsun? Senin i\u00e7in oda, develerin i\u00e7in yer haz\u0131rlad\u0131m.\u203a\u203a\n24:32 B\u00f6ylece adam eve girdi. Lavan develerin kolanlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zd\u00fc, onlara saman ve yem verdi. Adamla yan\u0131ndakilere ayaklar\u0131n\u0131 y\u0131kamalar\u0131 i\u00e7in su getirdi.\n24:33 \u00d6n\u00fcne yemek konulunca, adam, \u2039\u2039Ni\u00e7in geldi\u011fimi anlatmadan yemek yemeyece\u011fim\u203a\u203a dedi. Lavan, \u2039\u2039\u00d6yleyse anlat\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n24:34 Adam, \u2039\u2039Ben \u0130brahimin u\u015fa\u011f\u0131y\u0131m\u203a\u203a dedi,\n24:35 \u2039\u2039RAB efendimi alabildi\u011fine kutsad\u0131. Onu zengin etti. Ona davar, s\u0131\u011f\u0131r, alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f, erkek ve kad\u0131n k\u00f6leler, develer, e\u015fekler verdi.\n24:36 Kar\u0131s\u0131 Sara ileri ya\u015fta efendime bir o\u011ful do\u011furdu. Efendim sahip oldu\u011fu her \u015feyi o\u011fluna verdi.\n24:37 \u2039\u00dclkelerinde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m Kenanl\u0131lardan o\u011fluma k\u0131z almayacaks\u0131n. O\u011fluma k\u0131z almak i\u00e7in babam\u0131n ailesine, akrabalar\u0131m\u0131n yan\u0131na gideceksin\u203a diyerek bana ant i\u00e7irdi.\n24:39 \u2039\u2039Efendime, \u2039Ya k\u0131z benimle gelmezse?\u203a diye sordum.\n24:40 \u2039\u2039Efendim, \u2039Yolunda y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm RAB mele\u011fini seninle g\u00f6nderecek, yolunu a\u00e7acak\u203a dedi, \u2039Akrabalar\u0131mdan, babam\u0131n ailesinden o\u011fluma bir k\u0131z getireceksin.\n24:41 \u0130\u00e7ti\u011fin anttan ancak akrabalar\u0131m\u0131n yan\u0131na vard\u0131\u011f\u0131nda sana k\u0131z\u0131 vermezlerse, evet, ancak o zaman \u00f6zg\u00fcr olabilirsin.\u203a\n24:42 \u2039\u2039Bug\u00fcn p\u0131nar\u0131n ba\u015f\u0131na geldi\u011fimde \u015f\u00f6yle dua ettim: \u2039Ya RAB, efendim \u0130brahimin Tanr\u0131s\u0131, yalvar\u0131r\u0131m yolumu a\u00e7.\n24:43 \u0130\u015fte p\u0131nar\u0131n ba\u015f\u0131nda bekliyorum. Su almaya gelen k\u0131zlardan birine, l\u00fctfen testinden bana biraz su ver, i\u00e7eyim, diyece\u011fim.\n24:44 O da, sen i\u00e7, develerin i\u00e7in de su \u00e7ekeyim derse, anlayaca\u011f\u0131m ki efendimin o\u011flu i\u00e7in RABbin se\u00e7ti\u011fi k\u0131z odur.\u203a\n24:45 \u2039\u2039Ben i\u00e7imden dua ederken, Rebeka omuzunda su testisiyle d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. P\u0131nar ba\u015f\u0131na gidip su ald\u0131. Ona, \u2039L\u00fctfen, biraz su ver, i\u00e7eyim\u203a dedim.\n24:46 \u2039\u2039Rebeka hemen testisini omuzundan indirdi, \u2039\u0130\u00e7 efendim\u203a dedi, \u2039Ben de develerine i\u00e7ireyim.\u203a Ben i\u00e7tim. Develere de su verdi.\n24:47 \u2039\u2039Ona, \u2039Kimin k\u0131z\u0131s\u0131n sen?\u203a diye sordum. \u2039\u2039 \u2039Milkayla Nahorun o\u011flu Betuelin k\u0131z\u0131y\u0131m\u203a dedi. \u2039\u2039Bunun \u00fczerine burnuna halka, kollar\u0131na bilezik takt\u0131m.\n24:48 E\u011filip RABbe tap\u0131nd\u0131m. Efendimin o\u011fluna karde\u015finin torununu almak i\u00e7in bana do\u011fru yolu g\u00f6steren efendim \u0130brahimin Tanr\u0131s\u0131 RABbe \u00f6vg\u00fcler sundum.\n24:49 \u015eimdi efendime sevgi ve sadakat m\u0131 g\u00f6stereceksiniz, yoksa olmaz m\u0131 diyeceksiniz, bana bildirin. \u00d6yle ki, ben de ne yapaca\u011f\u0131ma karar vereyim.\u203a\u203a\n24:50 Lavanla Betuel, \u2039\u2039Bu RABbin i\u015fi\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler, \u2039\u2039Biz sana ne iyi, ne k\u00f6t\u00fc diyebiliriz.\n24:51 \u0130\u015fte Rebeka burada. Al g\u00f6t\u00fcr. RABbin buyurdu\u011fu gibi efendinin o\u011fluna kar\u0131 olsun.\u203a\u203a\n24:52 \u0130brahimin u\u015fa\u011f\u0131 bu s\u00f6zleri duyunca, yere kapanarak RABbe tap\u0131nd\u0131.\n24:53 Rebekaya alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f tak\u0131mlar, giysiler, karde\u015fiyle annesine de de\u011ferli e\u015fyalar \u00e7\u0131kar\u0131p verdi.\n24:54 Sonra yan\u0131ndakilerle birlikte yedi, i\u00e7ti. Geceyi orada ge\u00e7irdiler. Sabah kalk\u0131nca \u0130brahimin u\u015fa\u011f\u0131, \u2039\u2039Beni yolcu edin, efendime d\u00f6neyim\u203a\u203a dedi.\n24:55 Rebekan\u0131n karde\u015fiyle annesi, \u2039\u2039B\u0131rak k\u0131z on g\u00fcn kadar bizimle kals\u0131n, sonra gidersin\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler.\n24:56 Adam, \u2039\u2039Madem RAB yolumu a\u00e7t\u0131, beni geciktirmeyin\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u0130zin verin, efendime d\u00f6neyim.\u203a\u203a\n24:57 \u2039\u2039K\u0131z\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p ona soral\u0131m\u203a\u203a dediler.\n24:58 Rebekay\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p, \u2039\u2039Bu adamla gitmek istiyor musun?\u203a\u203a diye sordular. Rebeka, \u2039\u2039\u0130stiyorum\u203a\u203a dedi.\n24:59 B\u00f6ylece Rebekayla dad\u0131s\u0131n\u0131, \u0130brahimin u\u015fa\u011f\u0131yla adamlar\u0131n\u0131 u\u011furlamaya \u00e7\u0131kt\u0131lar.\n24:60\u00a0Rebekay\u0131 \u015f\u00f6yle kutsad\u0131lar: \u2039\u2039Ey k\u0131zkarde\u015fimiz,\nBinlerce, on binlerce ki\u015fiye anal\u0131k et,\nSoyun d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n kentlerini m\u00fclk edinsin.\u203a\u203a\n24:61 Rebekayla gen\u00e7 hizmet\u00e7ileri haz\u0131rlan\u0131p develere binerek \u0130brahimin u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 izlediler. U\u015fak Rebekay\u0131 al\u0131p oradan ayr\u0131ld\u0131.\n24:62 \u0130shak Beer-Lahay-Roiden gelmi\u015fti. \u00c7\u00fcnk\u00fc Negev b\u00f6lgesinde ya\u015f\u0131yordu.\n24:63 Ak\u015fam\u00fczeri d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in tarlaya gitti. Ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131nda develerin yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc.\n24:64 Rebeka \u0130shak\u0131 g\u00f6r\u00fcnce deveden indi,\n24:65 \u0130brahimin u\u015fa\u011f\u0131na, \u2039\u2039Tarladan bizi kar\u015f\u0131lamaya gelen \u015fu adam kim?\u203a\u203a diye sordu. U\u015fak, \u2039\u2039Efendim\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. Rebeka pe\u00e7esini al\u0131p y\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00f6rtt\u00fc.\n24:66 U\u015fak b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131n\u0131 \u0130shaka anlatt\u0131.\n24:67 \u0130shak Rebeka'y\u0131 annesi Sara'n\u0131n ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu \u00e7ad\u0131ra g\u00f6t\u00fcr\u00fcp onunla evlendi. B\u00f6ylece Rebeka \u0130shak'\u0131n kar\u0131s\u0131 oldu. \u0130shak onu sevdi. Annesinin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra onunla avun\u00e7 buldu.\n25:1 \u0130brahim bir kad\u0131nla daha evlendi. Kad\u0131n\u0131n ad\u0131 Keturayd\u0131.\n25:2 Ondan Zimran, Yok\u015fan, Medan, Midyan, Yi\u015fbak, \u015euah adl\u0131 \u00e7ocuklar\u0131 oldu.\n25:3 Yok\u015fandan da \u015eeva, Dedan oldu. Dedan soyundan A\u015furlular, Letu\u015flular, Leumlular do\u011fdu.\n25:4 Midyan\u0131n Efa, Efer, Hanok, Avida, Eldaa adl\u0131 o\u011fullar\u0131 oldu. Bunlar\u0131n hepsi Keturan\u0131n soyundand\u0131.\n25:5 \u0130brahim sahip oldu\u011fu her \u015feyi \u0130shaka b\u0131rakt\u0131.\n25:6 Cariyelerinin o\u011fullar\u0131na da arma\u011fanlar verdi. Kendisi sa\u011fken bu \u00e7ocuklar\u0131 o\u011flu \u0130shaktan uzakla\u015ft\u0131r\u0131p do\u011fuya g\u00f6nderdi.\n25:7 \u0130brahim y\u00fcz yetmi\u015f be\u015f y\u0131l ya\u015fad\u0131. \u00d6mr\u00fc bu kadard\u0131.\n25:8 Kocam\u0131\u015f, ya\u015fama doymu\u015f, iyice ya\u015flanm\u0131\u015f olarak son solu\u011funu verdi. \u00d6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015ftu.\n25:9 O\u011fullar\u0131 \u0130shakla \u0130smail onu Hititli Sohar o\u011flu Efronun tarlas\u0131nda Mamreye yak\u0131n Makpela Ma\u011faras\u0131na g\u00f6md\u00fcler.\n25:10 \u0130brahim o tarlay\u0131 Hititlerden sat\u0131n alm\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6ylece \u0130brahimle kar\u0131s\u0131 Sara oraya g\u00f6m\u00fcld\u00fcler.\n25:11 Tanr\u0131 \u0130brahimin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra o\u011flu \u0130shak\u0131 kutsad\u0131. \u0130shak Beer-Lahay-Roide ya\u015f\u0131yordu.\n25:12 Saran\u0131n cariyesi M\u0131s\u0131rl\u0131 Hacerin \u0130brahime do\u011furdu\u011fu \u0130smailin \u00f6yk\u00fcs\u00fc:\n25:13 Do\u011fum s\u0131ras\u0131na g\u00f6re \u0130smailin o\u011fullar\u0131n\u0131n adlar\u0131 \u015funlard\u0131r: \u0130lk o\u011flu Nevayot. Sonra Kedar, Adbeel, Mivsam,\n25:14 Mi\u015fma, Duma, Massa,\n25:15 Hadat, Tema, Yetur, Nafi\u015f, Kedema gelir.\n25:16 \u0130smailin o\u011fullar\u0131 olan bu on iki bey oymaklar\u0131n atalar\u0131yd\u0131. K\u00f6ylerine, obalar\u0131na da bu adlar\u0131 verdiler.\n25:17 \u0130smail y\u00fcz otuz yedi y\u0131l ya\u015fad\u0131ktan sonra son solu\u011funu verdi. \u00d6l\u00fcp halk\u0131na kavu\u015ftu.\n25:18 \u0130smailo\u011fullar\u0131 A\u015fura do\u011fru giderken M\u0131s\u0131r s\u0131n\u0131r\u0131 yak\u0131n\u0131nda, Havila ile \u015eur aras\u0131ndaki b\u00f6lgeye yerle\u015ftiler. Karde\u015flerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerin do\u011fusuna yerle\u015fmi\u015flerdi.\n25:19 \u0130brahimin o\u011flu \u0130shak\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fc:\n25:20 \u0130shak Araml\u0131 Lavan\u0131n k\u0131zkarde\u015fi, Paddan-Araml\u0131 Betuelin k\u0131z\u0131 Rebekayla evlendi\u011finde k\u0131rk ya\u015f\u0131ndayd\u0131.\n25:21 \u0130shak kar\u0131s\u0131 i\u00e7in RABbe yakard\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc kar\u0131s\u0131 k\u0131s\u0131rd\u0131. RAB \u0130shak\u0131n yakar\u0131\u015f\u0131n\u0131 yan\u0131tlad\u0131, Rebeka hamile kald\u0131.\n25:22 \u00c7ocuklar karn\u0131nda iti\u015fiyordu. Rebeka, \u2039\u2039Nedir bu ba\u015f\u0131ma gelen?\u203a\u203a diyerek RABbe dan\u0131\u015fmaya gitti.\n25:23\u00a0RAB onu \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131: \u2039\u2039Rahminde iki ulus var,\nSenden iki ayr\u0131 halk do\u011facak,\nBiri \u00f6b\u00fcr\u00fcnden g\u00fc\u00e7l\u00fc olacak,\nB\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcne hizmet edecek.\u203a\u203a\n25:24 Do\u011fum vakti gelince, Rebekan\u0131n ikiz o\u011fullar\u0131 oldu.\n25:25 \u0130lk do\u011fan o\u011flu k\u0131pk\u0131rm\u0131z\u0131 ve t\u00fcyl\u00fcyd\u00fc; k\u0131rm\u0131z\u0131 bir c\u00fcppeyi and\u0131r\u0131yordu. Ad\u0131n\u0131 Esav koydular.\n25:26 Sonra karde\u015fi do\u011fdu. Eliyle Esav\u0131n topu\u011funu tutuyordu. Bu y\u00fczden \u0130shak ona Yakupf\u00f6 ad\u0131n\u0131 verdi. Rebeka do\u011fum yapt\u0131\u011f\u0131nda \u0130shak altm\u0131\u015f ya\u015f\u0131ndayd\u0131.\n25:27 \u00c7ocuklar b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Esav k\u0131rlar\u0131 seven usta bir avc\u0131 oldu. Yakupsa hep \u00e7ad\u0131rda oturan sakin bir adamd\u0131.\n25:28 \u0130shak Esav\u0131 daha \u00e7ok severdi, \u00e7\u00fcnk\u00fc onun getirdi\u011fi av etlerini yerdi. Rebeka ise Yakupu severdi.\n25:29 Bir g\u00fcn Yakup \u00e7orba pi\u015firirken Esav avdan geldi. A\u00e7 ve bitkindi.\n25:30 Yakupa, \u2039\u2039L\u00fctfen \u015fu k\u0131z\u0131l \u00e7orbadan biraz ver de i\u00e7eyim. A\u00e7 ve bitkinim\u203a\u203a dedi. Bu nedenle ona Edom ad\u0131 da verildi.\n25:31 Yakup, \u2039\u2039\u00d6nce sen ilk o\u011fulluk hakk\u0131n\u0131 bana ver\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n25:32 Esav, \u2039\u2039Baksana, a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lmek \u00fczereyim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u0130lk o\u011fulluk hakk\u0131n\u0131n bana ne yarar\u0131 var?\u203a\u203a\n25:33 Yakup, \u2039\u2039\u00d6nce ant i\u00e7\u203a\u203a dedi. Esav ant i\u00e7erek ilk o\u011fulluk hakk\u0131n\u0131 Yakupa satt\u0131.\n25:34 Yakup Esav'a ekmekle mercimek \u00e7orbas\u0131 verdi. Esav yiyip i\u00e7tikten sonra kalk\u0131p gitti. B\u00f6ylece Esav ilk o\u011fulluk hakk\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemi\u015f oldu.\n26:1 \u0130brahimin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdeki k\u0131tl\u0131ktan ba\u015fka \u00fclkede bir k\u0131tl\u0131k daha oldu. \u0130shak Gerara, Filist Kral\u0131 Avimelekin yan\u0131na gitti.\n26:2 RAB \u0130shaka g\u00f6r\u00fcnerek, \u2039\u2039M\u0131s\u0131ra gitme\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Sana s\u00f6yleyece\u011fim \u00fclkeye yerle\u015f.\n26:3 Orada bir s\u00fcre kal. Ben seninle olacak, seni kutsayaca\u011f\u0131m: B\u00fct\u00fcn bu topraklar\u0131 sana ve soyuna verece\u011fim. Baban \u0130brahime ant i\u00e7erek verdi\u011fim s\u00f6z\u00fc yerine getirece\u011fim.\n26:4 Soyunu g\u00f6kteki y\u0131ld\u0131zlar kadar \u00e7o\u011faltaca\u011f\u0131m. Bu \u00fclkelerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc onlara verece\u011fim. Yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn uluslar senin soyun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kutsanacak.\n26:5 \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130brahim s\u00f6z\u00fcm\u00fc dinledi. Uyar\u0131lar\u0131ma, buyruklar\u0131ma, kurallar\u0131ma, yasalar\u0131ma ba\u011fl\u0131 kald\u0131.\u203a\u203a\n26:6 B\u00f6ylece \u0130shak Gerarda kald\u0131.\n26:7 Y\u00f6re halk\u0131 kar\u0131s\u0131yla ilgili soru sorunca, \u2039\u2039K\u0131zkarde\u015fimdir\u203a\u203a diyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u2039\u2039Kar\u0131md\u0131r\u203a\u203a demekten korkuyordu. Rebeka y\u00fcz\u00fcnden y\u00f6re halk\u0131 beni \u00f6ld\u00fcrebilir diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rebeka g\u00fczeldi.\n26:8 \u0130shak orada uzun zaman kald\u0131. Bir g\u00fcn Filist Kral\u0131 Avimelek, pencereden d\u0131\u015far\u0131 bakarken, \u0130shak\u0131n kar\u0131s\u0131 Rebekay\u0131 ok\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc.\n26:9 \u0130shak\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rtarak, \u2039\u2039Bu kad\u0131n ger\u00e7ekte senin kar\u0131n!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Neden k\u0131zkarde\u015fin oldu\u011funu s\u00f6yledin?\u203a\u203a \u0130shak, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc onun y\u00fcz\u00fcnden can\u0131mdan olurum diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm\u203a\u203a dedi.\n26:10 Avimelek, \u2039\u2039Nedir bize bu yapt\u0131\u011f\u0131n?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Az kald\u0131 halk\u0131mdan biri kar\u0131nla yatacakt\u0131. Bize su\u00e7 i\u015fletecektin.\u203a\u203a\n26:11 Sonra b\u00fct\u00fcn halka, \u2039\u2039Kim bu adama ya da kar\u0131s\u0131na dokunursa, kesinlikle \u00f6ld\u00fcr\u00fclecek\u203a\u203a diye buyruk verdi.\n26:12 \u0130shak o \u00fclkede ekin ekti ve o y\u0131l ekti\u011finin y\u00fcz kat\u0131n\u0131 bi\u00e7ti. RAB onu kutsam\u0131\u015ft\u0131.\n26:13 \u0130shak bollu\u011fa kavu\u015ftu. Varl\u0131\u011f\u0131 gittik\u00e7e b\u00fcy\u00fcyordu. \u00c7ok zengin oldu.\n26:14 S\u00fcr\u00fclerle davar, s\u0131\u011f\u0131r ve bir\u00e7ok u\u015fak sahibi oldu. Filistliler onu k\u0131skanmaya ba\u015flad\u0131lar.\n26:15 Babas\u0131 \u0130brahim ya\u015farken k\u00f6lelerinin kazm\u0131\u015f oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn kuyular\u0131 toprakla doldurup kapad\u0131lar.\n26:16 Avimelek \u0130shaka, \u2039\u2039\u00dclkemizden git\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcc\u00fcn bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc a\u015ft\u0131.\u203a\u203a\n26:17 \u0130shak oradan ayr\u0131ld\u0131. Gerar Vadisinde \u00e7ad\u0131r kurup oraya yerle\u015fti.\n26:18 Babas\u0131 \u0130brahim ya\u015farken kaz\u0131lm\u0131\u015f olan kuyular\u0131 yeniden a\u00e7t\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Filistliler \u0130brahimin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra o kuyular\u0131 kapam\u0131\u015flard\u0131. Kuyulara ayn\u0131 adlar\u0131, babas\u0131n\u0131n vermi\u015f oldu\u011fu adlar\u0131 verdi.\n26:19 \u0130shak\u0131n k\u00f6leleri vadide kuyu kazarken bir kaynak buldular.\n26:20 Gerar\u0131n \u00e7obanlar\u0131, \u2039\u2039Su bizim\u203a\u203a diyerek \u0130shak\u0131n \u00e7obanlar\u0131yla kavgaya tutu\u015ftular. \u0130shak kendisiyle \u00e7eki\u015ftikleri i\u00e7in kuyuya Esek ad\u0131n\u0131 verdi.\n26:21 \u0130shak\u0131n k\u00f6leleri ba\u015fka bir kuyu kazd\u0131lar. Bu kuyu y\u00fcz\u00fcnden de kavga \u00e7\u0131k\u0131nca \u0130shak kuyuya Sitna ad\u0131n\u0131 verdi.\n26:22 Oradan ayr\u0131l\u0131p ba\u015fka bir yerde kuyu kazd\u0131rd\u0131. Bu kuyu y\u00fcz\u00fcnden kavga \u00e7\u0131kmad\u0131. Bu nedenle \u0130shak ona Rehovotf\u015f ad\u0131n\u0131 verdi. \u2039\u2039RAB en sonunda bize rahatl\u0131k verdi\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Bu \u00fclkede verimli olaca\u011f\u0131z.\u203a\u203a\n26:23 \u0130shak oradan Beer-\u015eevaya gitti.\n26:24 O gece RAB kendisine g\u00f6r\u00fcnerek, \u2039\u2039Ben baban \u0130brahimin Tanr\u0131s\u0131y\u0131m, korkma\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Seninle birlikteyim. Seni kutsayacak, kulum \u0130brahimin hat\u0131r\u0131 i\u00e7in soyunu \u00e7o\u011faltaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n26:25 \u0130shak orada bir sunak yaparak RABbi ad\u0131yla \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. \u00c7ad\u0131r\u0131n\u0131 oraya kurdu. K\u00f6leleri de orada bir kuyu kazd\u0131.\n26:26 Avimelek, dan\u0131\u015fman\u0131 Ahuzzat ve ordusunun komutan\u0131 Fikol ile birlikte, Gerardan \u0130shak\u0131n yan\u0131na gitti.\n26:27 \u0130shak onlara, \u2039\u2039Ni\u00e7in yan\u0131ma geldiniz?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Benden nefret ediyorsunuz. \u00dcstelik beni \u00fclkenizden kovdunuz.\u203a\u203a\n26:28 \u2039\u2039A\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rd\u00fck ki, RAB seninle\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131lar, \u2039\u2039Onun i\u00e7in, aram\u0131zda ant olsun: Biz nas\u0131l sana dokunmad\u0131ksa, hep iyi davranarak seni esenlik i\u00e7inde g\u00f6nderdikse, sen de bize k\u00f6t\u00fcl\u00fck etme. Bu konuda seninle anla\u015fal\u0131m. Sen \u015fimdi RABbin kutsad\u0131\u011f\u0131 bir adams\u0131n.\u203a\u203a\n26:30 \u0130shak onlara bir \u015f\u00f6len verdi, yiyip i\u00e7tiler.\n26:31 Sabah erkenden kalk\u0131p kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ant i\u00e7tiler. Sonra \u0130shak onlar\u0131 yolcu etti. Esenlik i\u00e7inde oradan ayr\u0131ld\u0131lar.\n26:32 Ayn\u0131 g\u00fcn \u0130shak\u0131n k\u00f6leleri gelip kazd\u0131klar\u0131 kuyu hakk\u0131nda kendisine bilgi verdiler, \u2039\u2039Su bulduk\u203a\u203a dediler.\n26:33 \u0130shak kuyuya \u015eiva ad\u0131n\u0131 verdi. Bu y\u00fczden kent bug\u00fcne kadar Beer-\u015eeva diye an\u0131l\u0131r.\n26:34 Esav k\u0131rk ya\u015f\u0131nda Hititli Beerinin k\u0131z\u0131 Yudit ve Hititli Elonun k\u0131z\u0131 Basematla evlendi.\n26:35 Bu kad\u0131nlar \u0130shak'la Rebeka'n\u0131n ba\u015f\u0131na dert oldular.\n27:1 \u0130shak ya\u015flanm\u0131\u015f, g\u00f6zleri g\u00f6rmez olmu\u015ftu. B\u00fcy\u00fck o\u011flu Esav\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p, \u2039\u2039O\u011flum!\u203a\u203a dedi. Esav, \u2039\u2039Efendim!\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n27:2 \u0130shak, \u2039\u2039Art\u0131k ya\u015fland\u0131m\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ne zaman \u00f6lece\u011fimi bilmiyorum.\n27:3 Silahlar\u0131n\u0131 -ok k\u0131l\u0131f\u0131n\u0131, yay\u0131n\u0131- al, k\u0131rlara \u00e7\u0131k\u0131p benim i\u00e7in bir hayvan avla.\n27:4 Sevdi\u011fim lezzetli bir yemek yap, bana getir yiyeyim. \u00d6lmeden \u00f6nce seni kutsayay\u0131m.\u203a\u203a\n27:5 \u0130shak, o\u011flu Esavla konu\u015furken Rebeka onlar\u0131 dinliyordu. Esav avlanmak i\u00e7in k\u0131ra \u00e7\u0131k\u0131nca,\n27:6 Rebeka o\u011flu Yakupa \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Dinle, baban\u0131n a\u011fabeyin Esava s\u00f6ylediklerini duydum.\n27:7 Baban ona, \u2039Bana bir hayvan avla getir\u203a dedi, \u2039Lezzetli bir yemek yap, yiyeyim. \u00d6lmeden \u00f6nce seni RABbin huzurunda kutsayay\u0131m.\u203a\n27:8 Bak o\u011flum, sana s\u00f6yleyeceklerimi iyi dinle:\n27:9 Git s\u00fcr\u00fcnden bana iki se\u00e7me o\u011flak getir. Onlarla baban\u0131n sevdi\u011fi lezzetli bir yemek yapay\u0131m.\n27:10 Yemesi i\u00e7in onu babana sen g\u00f6t\u00fcreceksin. \u00d6yle ki, \u00f6lmeden \u00f6nce seni kutsas\u0131n.\u203a\u203a\n27:11 Yakup, \u2039\u2039Ama karde\u015fim Esav\u0131n bedeni k\u0131ll\u0131, benimkiyse k\u0131ls\u0131z\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131,\n27:12 \u2039\u2039Ya babam bana dokunursa? O zaman kendisini aldatt\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlar. Kutsama yerine \u00fczerime lanet getirmi\u015f olurum.\u203a\u203a\n27:13 Annesi, \u2039\u2039Sana gelecek lanet bana gelsin, o\u011flum\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Sen beni dinle, git o\u011flaklar\u0131 getir.\u203a\u203a\n27:14 Yakup gidip o\u011flaklar\u0131 annesine getirdi. Annesi babas\u0131n\u0131n sevdi\u011fi lezzetli bir yemek yapt\u0131.\n27:15 B\u00fcy\u00fck o\u011flu Esav\u0131n en g\u00fczel giysileri o anda evdeydi. Rebeka onlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flu Yakupa giydirdi.\n27:16 Ellerinin \u00fcst\u00fcn\u00fc, ensesinin k\u0131ls\u0131z yerini o\u011flak derisiyle kaplad\u0131.\n27:17 Yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00fczel yemekle ekme\u011fi Yakupun eline verdi.\n27:18 Yakup babas\u0131n\u0131n yan\u0131na var\u0131p, \u2039\u2039Baba!\u203a\u203a diye seslendi. Babas\u0131, \u2039\u2039Evet, kimsin sen?\u203a\u203a dedi.\n27:19 Yakup, \u2039\u2039Ben ilk o\u011flun Esav\u0131m\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039S\u00f6yledi\u011fini yapt\u0131m. L\u00fctfen kalk, otur da getirdi\u011fim av etini ye. \u00d6yle ki, beni kutsayabilesin.\u203a\u203a\n27:20 \u0130shak, \u2039\u2039Nas\u0131l b\u00f6yle \u00e7abucak buldun, o\u011flum?\u203a\u203a dedi. Yakup, \u2039\u2039Tanr\u0131n RAB bana yard\u0131m etti\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n27:21 \u0130shak, \u2039\u2039Yakla\u015f, o\u011flum\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Sana dokunay\u0131m, ger\u00e7ekten o\u011flum Esav m\u0131s\u0131n, de\u011fil misin anlayay\u0131m.\u203a\u203a\n27:22 Yakup babas\u0131na yakla\u015ft\u0131. Babas\u0131 ona dokunarak, \u2039\u2039Ses Yakupun sesi, ama eller Esav\u0131n elleri\u203a\u203a dedi.\n27:23 Onu tan\u0131yamad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yakupun elleri a\u011fabeyi Esav\u0131n elleri gibi k\u0131ll\u0131yd\u0131. \u0130shak onu kutsamak \u00fczereyken,\n27:24 bir daha sordu: \u2039\u2039Sen ger\u00e7ekten o\u011flum Esav m\u0131s\u0131n?\u203a\u203a Yakup, \u2039\u2039Evet!\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n27:25 \u0130shak, \u2039\u2039O\u011flum, av etini getir yiyeyim de seni kutsayay\u0131m\u203a\u203a dedi. Yakup \u00f6nce yeme\u011fi, sonra \u015farab\u0131 getirdi. \u0130shak yedi, i\u00e7ti.\n27:26 \u2039\u2039Yakla\u015f da beni \u00f6p, o\u011flum\u203a\u203a dedi.\n27:27\u00a0Yakup yakla\u015f\u0131p babas\u0131n\u0131 \u00f6pt\u00fc. Babas\u0131 onun giysilerini koklad\u0131 ve kendisini kutsayarak \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039\u0130\u015fte o\u011flumun kokusu\nSanki RABbin kutsad\u0131\u011f\u0131 k\u0131rlar\u0131n kokusu.\n27:28\u00a0Tanr\u0131 sana g\u00f6klerin \u00e7iyinden\nVe yerin verimli topraklar\u0131ndan\nBol bu\u011fday ve yeni \u015farap versin.\n27:29\u00a0Halklar sana kulluk etsin,\nUluslar boyun e\u011fsin.\nKarde\u015flerine egemen ol,\nKarde\u015flerin sana boyun e\u011fsin.\nSana lanet edenlere lanet olsun,\nSeni kutsayanlar kutsans\u0131n.\u203a\u203a\n27:30 \u0130shak Yakupu kutsad\u0131ktan ve Yakup babas\u0131n\u0131n yan\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131ktan hemen sonra karde\u015fi Esav avdan d\u00f6nd\u00fc.\n27:31 Esav da lezzetli bir yemek yaparak babas\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Ona, \u2039\u2039Baba, kalk, getirdi\u011fim av etini ye\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00d6yle ki, beni kutsayabilesin.\u203a\u203a\n27:32 Babas\u0131, \u2039\u2039Sen kimsin?\u203a\u203a diye sordu. Esav, \u2039\u2039Ben ilk o\u011flun Esav\u0131m\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n27:33 \u0130shak\u0131 bir titreme sard\u0131. Tir tir titreyerek, \u2039\u2039\u00d6yleyse daha \u00f6nce avlan\u0131p bana yemek getiren kimdi?\u203a\u203a diye sordu, \u2039\u2039Sen gelmeden \u00f6nce yeme\u011fimi yiyip onu kutsad\u0131m. Art\u0131k o kutsanm\u0131\u015f oldu.\u203a\u203a\n27:34 Esav babas\u0131n\u0131n anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 duyunca, ac\u0131 ac\u0131 hayk\u0131rd\u0131. \u2039\u2039Beni de kutsa, baba, beni de!\u203a\u203a dedi.\n27:35 \u0130shak, \u2039\u2039Karde\u015fin gelip beni kand\u0131rd\u0131\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039Senin yerine o kutsand\u0131.\u203a\u203a\n27:36 Esav, \u2039\u2039Ona bo\u015funa m\u0131 Yakup diyorlar?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u0130ki kezdir beni aldat\u0131yor. \u00d6nce ilk o\u011fulluk hakk\u0131m\u0131 ald\u0131. \u015eimdi de benim yerime o kutsand\u0131.\u203a\u203a Sonra, \u2039\u2039Kutsamak i\u00e7in bana bir hak ay\u0131rmad\u0131n m\u0131?\u203a\u203a diye sordu.\n27:37 \u0130shak, \u2039\u2039Onu sana egemen k\u0131ld\u0131m\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131, \u2039\u2039B\u00fct\u00fcn karde\u015flerini onun hizmetine verdim. Onu bu\u011fday ve yeni \u015farapla besledim. Senin i\u00e7in ne yapabilirim ki, o\u011flum?\u203a\u203a\n27:38 Esav, \u2039\u2039Sen yaln\u0131z bir ki\u015fiyi mi kutsayabilirsin baba?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Beni de kutsa, baba, beni de!\u203a\u203a Sonra h\u0131\u00e7k\u0131ra h\u0131\u00e7k\u0131ra a\u011flamaya ba\u015flad\u0131.\n27:39\u00a0Babas\u0131 \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131: \u2039\u2039G\u00f6klerin \u00e7iyinden,\nZengin topraklardan\nUzak ya\u015fayacaks\u0131n.\n27:40\u00a0K\u0131l\u0131c\u0131nla ya\u015fayacak,\nKarde\u015fine hizmet edeceksin.\nAma \u00f6zg\u00fcr olmak isteyince,\nOnun boyunduru\u011funu k\u0131r\u0131p atacaks\u0131n.\u203a\u203a\n27:41 Babas\u0131 Yakupu kutsad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Esav karde\u015fi Yakupa kin ba\u011flad\u0131. \u2039\u2039Nas\u0131l olsa babam\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fc yakla\u015ft\u0131\u203a\u203a diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu, \u2039\u2039O zaman karde\u015fim Yakupu \u00f6ld\u00fcr\u00fcr\u00fcm.\u203a\u203a\n27:42 B\u00fcy\u00fck o\u011flu Esav\u0131n ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc Rebekaya bildirilince Rebeka k\u00fc\u00e7\u00fck o\u011flu Yakupu \u00e7a\u011f\u0131rtt\u0131. \u2039\u2039Bak, a\u011fabeyin Esav seni \u00f6ld\u00fcrmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnerek kendini avutuyor\u203a\u203a dedi,\n27:43 \u2039\u2039Beni dinle, o\u011flum. Hemen Harrana, karde\u015fim Lavan\u0131n yan\u0131na ka\u00e7.\n27:44 A\u011fabeyinin \u00f6fkesi dinip sana k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7inceye, ona yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutuncaya kadar orada kal. Birini g\u00f6nderir, seni getirtirim. Ni\u00e7in bir g\u00fcnde ikinizden de yoksun kalay\u0131m?\u203a\u203a\n27:46 Sonra \u0130shak'a, \u2039\u2039Bu Hititli kad\u0131nlar y\u00fcz\u00fcnden can\u0131mdan bezdim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039E\u011fer Yakup da bu \u00fclkenin k\u0131zlar\u0131yla, Hitit k\u0131zlar\u0131yla evlenirse, nas\u0131l ya\u015far\u0131m?\u203a\u203a\n28:1 \u0130shak Yakupu \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131, onu kutsayarak, \u2039\u2039Kenanl\u0131 k\u0131zlarla evlenme\u203a\u203a diye buyurdu,\n28:2 \u2039\u2039Hemen Paddan-Arama, annenin babas\u0131 Betuelin evine git. Orada day\u0131n Lavan\u0131n k\u0131zlar\u0131ndan biriyle evlen.\n28:3 Her \u015eeye G\u00fcc\u00fc Yeten Tanr\u0131 seni kutsas\u0131n, verimli k\u0131ls\u0131n, soyunu \u00e7o\u011falts\u0131n; soyundan halklar t\u00fcresin.\n28:4 \u0130brahimi kutsad\u0131\u011f\u0131 gibi seni ve soyunu da kutsas\u0131n. \u00d6yle ki, Tanr\u0131n\u0131n \u0130brahime verdi\u011fi topraklara -\u00fczerinde yabanc\u0131 olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n bu topraklara- sahip olas\u0131n.\u203a\u203a\n28:5 \u0130shak Yakupu b\u00f6yle u\u011furlad\u0131. Yakup Paddan-Arama, kendisinin ve Esav\u0131n annesi Rebekan\u0131n karde\u015fi Araml\u0131 Betuel o\u011flu Lavan\u0131n yan\u0131na gitmek \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131.\n28:6 Esav \u0130shak\u0131n Yakupu kutsad\u0131\u011f\u0131n\u0131, evlenmek \u00fczere Paddan-Arama g\u00f6nderdi\u011fini \u00f6\u011frendi. Ayr\u0131ca Yakupu kutsarken, babas\u0131n\u0131n, \u2039\u2039Kenanl\u0131 k\u0131zlarla evlenme\u203a\u203a diye buyurdu\u011funu, Yakupun da annesiyle babas\u0131n\u0131 dinleyip Paddan-Arama gitti\u011fini \u00f6\u011frendi.\n28:8 B\u00f6ylece babas\u0131n\u0131n Kenanl\u0131 k\u0131zlardan ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131.\n28:9 \u0130smailin yan\u0131na gitti. \u0130brahim o\u011flu \u0130smailin k\u0131z\u0131, Nevayotun k\u0131zkarde\u015fi Mahalatla evlenerek onu kar\u0131lar\u0131n\u0131n \u00fczerine getirdi.\n28:10 Yakup Beer-\u015eevadan ayr\u0131larak Harrana do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131.\n28:11 Bir yere var\u0131p orada geceledi, \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00fcne\u015f batm\u0131\u015ft\u0131. Oradaki ta\u015flardan birini al\u0131p ba\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131na koyarak yatt\u0131.\n28:12 D\u00fc\u015fte yery\u00fcz\u00fcne bir merdiven dikildi\u011fini, ba\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6klere eri\u015fti\u011fini g\u00f6rd\u00fc. Tanr\u0131n\u0131n melekleri merdivenden \u00e7\u0131k\u0131p iniyorlard\u0131.\n28:13 RAB yan\u0131ba\u015f\u0131nda durup, \u2039\u2039Atan \u0130brahimin, \u0130shak\u0131n Tanr\u0131s\u0131 RAB benim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00dczerinde yatt\u0131\u011f\u0131n topraklar\u0131 sana ve soyuna verece\u011fim.\n28:14 Yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn tozu kadar say\u0131s\u0131z bir soya sahip olacaks\u0131n. Do\u011fuya, bat\u0131ya, kuzeye, g\u00fcneye do\u011fru yay\u0131lacaks\u0131n\u0131z. Yery\u00fcz\u00fcndeki b\u00fct\u00fcn halklar sen ve soyun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kutsanacak.\n28:15 Seninle birlikteyim. Gidece\u011fin her yerde seni koruyacak ve bu topraklara geri getirece\u011fim. Verdi\u011fim s\u00f6z\u00fc yerine getirinceye kadar senden ayr\u0131lmayaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n28:16 Yakup uyan\u0131nca, \u2039\u2039RAB burada, ama ben fark\u0131na varamad\u0131m\u203a\u203a diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.\n28:17 Korktu ve, \u2039\u2039Ne korkun\u00e7 bir yer!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Bu, Tanr\u0131n\u0131n evinden ba\u015fka bir yer olamaz. Buras\u0131 g\u00f6klerin kap\u0131s\u0131.\u203a\u203a\n28:18 Ertesi sabah erkenden kalk\u0131p ba\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131na koydu\u011fu ta\u015f\u0131 an\u0131t olarak dikti, \u00fczerine zeytinya\u011f\u0131 d\u00f6kt\u00fc.\n28:19 Oraya Beytelf\u00fc ad\u0131n\u0131 verdi. Kentin \u00f6nceki ad\u0131 Luzdu.\n28:20 Sonra bir adak adayarak \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Tanr\u0131 benimle olur, gitti\u011fim yolda beni korur, bana yiyecek, giyecek sa\u011flarsa,\n28:21 babam\u0131n evine esenlik i\u00e7inde d\u00f6nersem, RAB benim Tanr\u0131m olacak.\n28:22 An\u0131t olarak dikti\u011fim bu ta\u015f Tanr\u0131'n\u0131n evi olacak. Bana verece\u011fin her \u015feyin ondal\u0131\u011f\u0131n\u0131 sana verece\u011fim.\u203a\u203a\n29:1 Yakup yoluna devam ederek do\u011fu halklar\u0131n\u0131n \u00fclkesine vard\u0131.\n29:2 K\u0131rda bir kuyu g\u00f6rd\u00fc. Kuyunun yan\u0131ba\u015f\u0131nda \u00fc\u00e7 davar s\u00fcr\u00fcs\u00fc yat\u0131yordu. S\u00fcr\u00fclere o kuyudan su verilirdi. Kuyunun a\u011fz\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir ta\u015f vard\u0131.\n29:3 B\u00fct\u00fcn s\u00fcr\u00fcler oraya toplan\u0131nca, \u00e7obanlar kuyunun a\u011fz\u0131ndaki ta\u015f\u0131 yuvarlar, davarlar\u0131n\u0131 suvard\u0131ktan sonra ta\u015f\u0131 yine yerine, kuyunun a\u011fz\u0131na koyarlard\u0131.\n29:4 Yakup \u00e7obanlara, \u2039\u2039Karde\u015fler, nerelisiniz?\u203a\u203a diye sordu. \u00c7obanlar, \u2039\u2039Harranl\u0131y\u0131z\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131lar.\n29:5 Yakup, \u2039\u2039Nahorun torunu Lavan\u0131 tan\u0131yor musunuz?\u203a\u203a diye sordu. \u2039\u2039Tan\u0131yoruz\u203a\u203a dediler.\n29:6 Yakup, \u2039\u2039\u0130yi midir?\u203a\u203a diye sordu. \u2039\u2039\u0130yidir. \u0130\u015fte k\u0131z\u0131 Rahel davarlarla birlikte geliyor.\u203a\u203a\n29:7 Yakup, \u2039\u2039Ak\u015fama daha \u00e7ok var\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039S\u00fcr\u00fclerin toplanma vakti de\u011fil. Davarlar\u0131n\u0131z\u0131 suvar\u0131n, g\u00f6t\u00fcr\u00fcp otlat\u0131n.\u203a\u203a\n29:8 \u00c7obanlar, \u2039\u2039B\u00fct\u00fcn s\u00fcr\u00fcler toplanmadan, kuyunun a\u011fz\u0131ndaki ta\u015f\u0131 yuvarlamadan olmaz\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Ancak o zaman davarlar\u0131 suvarabiliriz.\u203a\u203a\n29:9 Yakup onlarla konu\u015furken Rahel babas\u0131n\u0131n davarlar\u0131n\u0131 getirdi. Rahel \u00e7obanl\u0131k yap\u0131yordu.\n29:10 Yakup day\u0131s\u0131 Lavan\u0131n k\u0131z\u0131 Raheli ve davarlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, gidip kuyunun a\u011fz\u0131ndaki ta\u015f\u0131 yuvarlad\u0131, day\u0131s\u0131n\u0131n davarlar\u0131n\u0131 suvard\u0131.\n29:11 Raheli \u00f6perek h\u0131\u00e7k\u0131ra h\u0131\u00e7k\u0131ra a\u011flad\u0131.\n29:12 Rahele baba taraf\u0131ndan akraba olduklar\u0131n\u0131, Rebekan\u0131n o\u011flu oldu\u011funu anlatt\u0131. Rahel ko\u015fup babas\u0131na haber verdi.\n29:13 Lavan, ye\u011feni Yakupun geldi\u011fini duyunca, onu kar\u015f\u0131lamaya ko\u015ftu. Ona sar\u0131l\u0131p \u00f6pt\u00fc, evine getirdi. Yakup b\u00fct\u00fcn olanlar\u0131 Lavana anlatt\u0131.\n29:14 Lavan, \u2039\u2039Sen benim etim, kemi\u011fimsin\u203a\u203a dedi. Yakup Lavan\u0131n yan\u0131nda bir ay kald\u0131ktan sonra,\n29:15 Lavan, \u2039\u2039Akrabams\u0131n diye benim i\u00e7in bedava m\u0131 \u00e7al\u0131\u015facaks\u0131n?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039S\u00f6yle, ne kadar \u00fccret istiyorsun?\u203a\u203a\n29:16 Lavan\u0131n iki k\u0131z\u0131 vard\u0131. B\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ad\u0131 Lea, k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ad\u0131 Raheldi.\n29:17 Lean\u0131n g\u00f6zleri al\u0131ml\u0131yd\u0131, Rahel ise boyu bosu yerinde, g\u00fczel bir k\u0131zd\u0131.\n29:18 Yakup Rahele a\u015f\u0131kt\u0131. Lavana, \u2039\u2039K\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z\u0131n Rahel i\u00e7in sana yedi y\u0131l hizmet ederim\u203a\u203a dedi.\n29:19 Lavan, \u2039\u2039Onu sana vermek ba\u015fkas\u0131na vermekten daha iyidir\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Yan\u0131mda kal.\u203a\u203a\n29:20 Yakup Rahel i\u00e7in yedi y\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Raheli sevdi\u011fi i\u00e7in, yedi y\u0131l ona birka\u00e7 g\u00fcn gibi geldi.\n29:21 Lavana, \u2039\u2039Zaman doldu, k\u0131z\u0131n\u0131 ver, evleneyim\u203a\u203a dedi.\n29:22 Lavan b\u00fct\u00fcn y\u00f6re halk\u0131n\u0131 toplay\u0131p bir \u015f\u00f6len verdi.\n29:23 Gece k\u0131z\u0131 Leay\u0131 Yakupa g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Yakup onunla yatt\u0131.\n29:24 Lavan cariyesi Zilpay\u0131 k\u0131z\u0131 Lean\u0131n hizmetine verdi.\n29:25 Sabah olunca Yakup bir de bakt\u0131 ki, yan\u0131ndaki Lea! Lavana, \u2039\u2039Nedir bana bu yapt\u0131\u011f\u0131n?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ben Rahel i\u00e7in yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131m m\u0131? Ni\u00e7in beni aldatt\u0131n?\u203a\u203a\n29:26 Lavan, \u2039\u2039Bizim buralarda adettir. B\u00fcy\u00fck k\u0131z dururken k\u00fc\u00e7\u00fck k\u0131z evlendirilmez\u203a\u203a dedi,\n29:27 \u2039\u2039Bu bir haftay\u0131 tamamla, Raheli de sana veririz. Yaln\u0131z ona kar\u015f\u0131l\u0131k yedi y\u0131l daha yan\u0131mda \u00e7al\u0131\u015facaks\u0131n.\u203a\u203a\n29:28 Yakup kabul etti. Leayla bir hafta ge\u00e7irdi. Sonra Lavan k\u0131z\u0131 Raheli de ona verdi.\n29:29 Cariyesi Bilhay\u0131 Rahelin hizmetine verdi.\n29:30 Yakup Rahelle de yatt\u0131. Onu Leadan \u00e7ok sevdi. Lavana yedi y\u0131l daha hizmet etti.\n29:31 RAB Lean\u0131n sevilmedi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce, \u00e7ocuk sahibi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Oysa Rahel k\u0131s\u0131rd\u0131.\n29:32 Lea hamile kal\u0131p bir erkek \u00e7ocuk do\u011furdu. Ad\u0131n\u0131 Ruben koydu. \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc RAB mutsuzlu\u011fumu g\u00f6rd\u00fc\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ku\u015fkusuz art\u0131k kocam beni sever.\u203a\u203a\n29:33 Yine hamile kald\u0131 ve bir erkek \u00e7ocuk daha do\u011furdu. \u2039\u2039RAB sevilmedi\u011fimi duydu\u011fu i\u00e7in bana bu \u00e7ocu\u011fu verdi\u203a\u203a diyerek ad\u0131n\u0131 \u015eimon koydu.\n29:34 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez hamile kal\u0131p bir daha erkek \u00e7ocuk do\u011furdu. \u2039\u2039Art\u0131k kocam bana ba\u011flanacak\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc ona \u00fc\u00e7 erkek \u00e7ocuk do\u011furdum.\u203a\u203a Onun i\u00e7in \u00e7ocu\u011fa Levi ad\u0131 verildi.\n29:35 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kez hamile kald\u0131 ve bir erkek \u00e7ocuk daha do\u011furdu. \u2039\u2039Bu kez RAB'be \u00f6vg\u00fcler sunaca\u011f\u0131m\u203a\u203a dedi. Onun i\u00e7in \u00e7ocu\u011fa Yahuda ad\u0131n\u0131 verdi. Bir s\u00fcre do\u011fum yapmad\u0131.\n30:1 Rahel Yakupa \u00e7ocuk do\u011furamay\u0131nca, ablas\u0131n\u0131 k\u0131skanmaya ba\u015flad\u0131. Yakupa, \u2039\u2039Bana \u00e7ocuk ver, yoksa \u00f6lece\u011fim\u203a\u203a dedi.\n30:2 Yakup Rahele \u00f6fkelendi. \u2039\u2039\u00c7ocuk sahibi olman\u0131 Tanr\u0131 engelliyor. Ben Tanr\u0131 de\u011filim ki!\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n30:3 Rahel, \u2039\u2039\u0130\u015fte cariyem Bilha\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Onunla yat, benim i\u00e7in \u00e7ocuk do\u011fursun, ben de aile kuray\u0131m.\u203a\u203a\n30:4 Rahel cariyesi Bilhay\u0131 e\u015f olarak kocas\u0131na verdi. Yakup onunla yatt\u0131.\n30:5 Bilha hamile kal\u0131p Yakupa bir erkek \u00e7ocuk do\u011furdu.\n30:6 Rahel, \u2039\u2039Tanr\u0131 beni hakl\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Yakar\u0131\u015f\u0131m\u0131 duyup bana bir o\u011ful verdi.\u203a\u203a Bu y\u00fczden \u00e7ocu\u011fa Dan ad\u0131n\u0131 verdi.\n30:7 Rahelin cariyesi Bilha yine hamile kald\u0131 ve Yakupa ikinci bir o\u011ful do\u011furdu.\n30:8 Rahel, \u2039\u2039Ablama kar\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck sava\u015f\u0131m verdim ve onu yendim\u203a\u203a diyerek \u00e7ocu\u011fa Naftalif\u00e7 ad\u0131n\u0131 verdi.\n30:9 Lea art\u0131k do\u011fum yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, cariyesi Zilpay\u0131 Yakupa e\u015f olarak verdi.\n30:10 Zilpa Yakupa bir erkek \u00e7ocuk do\u011furdu.\n30:11 Lea, \u2039\u2039U\u011furum!\u203a\u203a diyerek \u00e7ocu\u011fa Gad ad\u0131n\u0131 verdi.\n30:12 Lean\u0131n cariyesi Zilpa Yakupa ikinci bir o\u011ful do\u011furdu.\n30:13 Lea, \u2039\u2039Mutluyum!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Kad\u0131nlar bana \u2039Mutlu\u203a diyecek.\u203a\u203a Ve \u00e7ocu\u011fa A\u015fer ad\u0131n\u0131 verdi.\n30:14 Ruben hasat mevsimi tarlaya gitti. Orada adamotu bulup annesi Leaya getirdi. Rahel Leaya, \u2039\u2039L\u00fctfen o\u011flunun getirdi\u011fi adamotundan bana da ver\u203a\u203a dedi. bi\u00e7iminde k\u00f6ke sahip, yenildi\u011finde cinsel g\u00fcc\u00fc art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lan bir bitki.\n30:15 Lea, \u2039\u2039Kocam\u0131 ald\u0131\u011f\u0131n yetmez mi? Bir de o\u011flumun adamotunu mu istiyorsun?\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. Rahel, \u2039\u2039\u00d6yle olsun\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039O\u011flunun adamotuna kar\u015f\u0131l\u0131k kocam bu gece seninle yats\u0131n.\u203a\u203a\n30:16 Ak\u015famleyin Yakup tarladan d\u00f6nerken Lea onu kar\u015f\u0131lamaya gitti. Yakupa, \u2039\u2039Benimle yatacaks\u0131n\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039O\u011flumun adamotuna kar\u015f\u0131l\u0131k bu gece benimsin.\u203a\u203a Yakup o gece onunla yatt\u0131.\n30:17 Tanr\u0131 Lean\u0131n duas\u0131n\u0131 i\u015fitti. Lea hamile kal\u0131p Yakupa be\u015finci o\u011flunu do\u011furdu.\n30:18 \u2039\u2039Cariyemi kocama verdi\u011fim i\u00e7in Tanr\u0131 beni \u00f6d\u00fcllendirdi\u203a\u203a diyerek \u00e7ocu\u011fa \u0130ssakar ad\u0131n\u0131 verdi.\n30:19 Lea yine hamile kald\u0131 ve Yakupa alt\u0131nc\u0131 o\u011flunu do\u011furdu.\n30:20 \u2039\u2039Tanr\u0131 bana iyi bir arma\u011fan verdi\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Art\u0131k kocam bana de\u011fer verir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ona alt\u0131 erkek \u00e7ocuk do\u011furdum.\u203a\u203a Ve \u00e7ocu\u011fa Zevulun ad\u0131n\u0131 verdi.\n30:21 Bir s\u00fcre sonra Lea bir k\u0131z do\u011furdu ve ad\u0131n\u0131 Dina koydu.\n30:22 Tanr\u0131 Raheli an\u0131msad\u0131, onun duas\u0131n\u0131 i\u015fiterek \u00e7ocuk sahibi olmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.\n30:23 Rahel hamile kald\u0131 ve bir erkek \u00e7ocuk do\u011furdu. \u2039\u2039Tanr\u0131 utanc\u0131m\u0131 kald\u0131rd\u0131. RAB bana bir o\u011ful daha versin!\u203a\u203a diyerek \u00e7ocu\u011fa Yusuff\u0131 ad\u0131n\u0131 verdi.\n30:25 Rahel Yusufu do\u011furduktan sonra Yakup Lavana, \u2039\u2039Beni g\u00f6nder, evime, topraklar\u0131ma gideyim\u203a\u203a dedi,\n30:26 \u2039\u2039Hizmetime kar\u015f\u0131l\u0131k kar\u0131lar\u0131m\u0131, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131 ver de gideyim. Sana nas\u0131l hizmet etti\u011fimi biliyorsun.\u203a\u203a\n30:27 Lavan, \u2039\u2039E\u011fer benden ho\u015fnutsan, burada kal\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc fala bakarak anlad\u0131m ki, RAB senin sayende beni kutsad\u0131.\n30:28 Alaca\u011f\u0131n neyse s\u00f6yle, \u00f6deyeyim.\u203a\u203a\n30:29 Yakup, \u2039\u2039Sana nas\u0131l hizmet etti\u011fimi, s\u00fcr\u00fclerine nas\u0131l bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131 biliyorsun\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi,\n30:30 \u2039\u2039Ben gelmeden \u00f6nce mal\u0131n azd\u0131. Sayemde RAB seni kutsad\u0131, mal\u0131n gitgide artt\u0131. Ya kendi evim i\u00e7in ne zaman \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m?\u203a\u203a\n30:31 Lavan, \u2039\u2039Sana ne vereyim?\u203a\u203a diye sordu. Yakup, \u2039\u2039Bana bir \u015fey verme\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131, \u2039\u2039E\u011fer \u015fu \u00f6nerimi kabul edersen, yine s\u00fcr\u00fcn\u00fc g\u00fcder, hayvanlar\u0131na bakar\u0131m:\n30:32 Bug\u00fcn b\u00fct\u00fcn s\u00fcr\u00fclerini yoklay\u0131p noktal\u0131 veya benekli koyunlar\u0131, kara kuzular\u0131, benekli veya noktal\u0131 ke\u00e7ileri ay\u0131ray\u0131m. \u00dccretim bu olsun.\n30:33 \u0130leride bana verdiklerini denetlemeye geldi\u011finde, d\u00fcr\u00fcst olup olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 kolayca anlayabilirsin. Noktal\u0131 ve benekli olmayan ke\u00e7ilerim, kara olmayan kuzular\u0131m varsa, onlar\u0131 \u00e7alm\u0131\u015f\u0131m demektir.\u203a\u203a\n30:34 Lavan, \u2039\u2039Kabul, s\u00f6yledi\u011fin gibi olsun\u203a\u203a dedi.\n30:35 Ama o g\u00fcn \u00e7izgili ve benekli tekeleri, noktal\u0131 ve benekli ke\u00e7ileri, beyaz ke\u00e7ilerin hepsini, b\u00fct\u00fcn kara kuzular\u0131 ay\u0131r\u0131p o\u011fullar\u0131na teslim etti.\n30:36 Sonra Yakuptan \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck yol kadar uzakla\u015ft\u0131. Yakup Lavan\u0131n kalan s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00fctmeye devam etti.\n30:37 Yakup aselbent, badem, \u00e7\u0131nar a\u011fa\u00e7lar\u0131ndan taze dallar kesti. Dallar\u0131 soyarak beyaz \u00e7entikler a\u00e7t\u0131.\n30:38 Soydu\u011fu \u00e7ubuklar\u0131 koyunlar\u0131n \u00f6n\u00fcne, su i\u00e7tikleri yalaklara koydu. Koyunlar su i\u00e7meye gelince \u00e7iftle\u015fiyorlard\u0131.\n30:39 \u00c7ubuklar\u0131n \u00f6n\u00fcnde \u00e7iftle\u015fince \u00e7izgili, noktal\u0131, benekli yavrular do\u011furuyorlard\u0131.\n30:40 Yakup kuzular\u0131 ay\u0131r\u0131p s\u00fcr\u00fclerin y\u00fcz\u00fcn\u00fc Lavan\u0131n \u00e7izgili, kara hayvanlar\u0131na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyordu. Kendi s\u00fcr\u00fclerini ayr\u0131 tutuyor, Lavan\u0131nkilerle kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131yordu.\n30:41 S\u00fcr\u00fcdeki g\u00fc\u00e7l\u00fc hayvanlar k\u0131z\u0131\u015f\u0131nca, Yakup \u00e7ubuklar\u0131 onlar\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcne, yalaklara koyuyordu ki, \u00e7ubuklar\u0131n yan\u0131nda \u00e7iftle\u015fsinler.\n30:42 S\u00fcr\u00fcn\u00fcn zay\u0131f hayvanlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcneyse \u00e7ubuk koymuyordu. B\u00f6ylece zay\u0131f hayvanlar\u0131 Lavan, g\u00fc\u00e7l\u00fcleri Yakup ald\u0131.\n30:43 Yakup alabildi\u011fine zenginle\u015fti. \u00c7ok say\u0131da s\u00fcr\u00fc, erkek ve kad\u0131n k\u00f6le, deve, e\u015fek sahibi oldu.\n31:1 Lavan\u0131n o\u011fullar\u0131, \u2039\u2039Yakup babam\u0131z\u0131n sahip oldu\u011fu her \u015feyi ald\u0131\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039B\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 babam\u0131za ait \u015feylerden kazand\u0131.\u203a\u203a Yakup bu s\u00f6zleri duyunca,\n31:2 Lavan\u0131n kendisine kar\u015f\u0131 tutumunun eskisi gibi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131.\n31:3 RAB Yakupa, \u2039\u2039Atalar\u0131n\u0131n topraklar\u0131na, akrabalar\u0131n\u0131n yan\u0131na d\u00f6n\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Seninle olaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n31:4 Bunun \u00fczerine Yakup Rahelle Leay\u0131 s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu k\u0131rlara \u00e7a\u011f\u0131rtt\u0131.\n31:5 Onlara, \u2039\u2039Bak\u0131yorum, baban\u0131z bana eskisi gibi davranm\u0131yor\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ama babam\u0131n Tanr\u0131s\u0131 benimle birlikte.\n31:6 Var g\u00fcc\u00fcmle baban\u0131za hizmet etti\u011fimi bilirsiniz.\n31:7 Ne yaz\u0131k ki, baban\u0131z beni aldatt\u0131, ondan alaca\u011f\u0131m\u0131 on kez de\u011fi\u015ftirdi. Ama Tanr\u0131 bana k\u00f6t\u00fcl\u00fck etmesine izin vermedi.\n31:8 Lavan, \u2039\u00dccret olarak noktal\u0131 hayvanlar\u0131 al\u203a deyince, b\u00fct\u00fcn s\u00fcr\u00fc noktal\u0131 do\u011furdu. \u2039\u00dccret olarak \u00e7izgili olanlar\u0131 al\u203a deyince de b\u00fct\u00fcn s\u00fcr\u00fc \u00e7izgili do\u011furdu.\n31:9 Tanr\u0131 baban\u0131z\u0131n hayvanlar\u0131n\u0131 ald\u0131, bana verdi.\n31:10 \u2039\u2039S\u00fcr\u00fclerin \u00e7iftle\u015fti\u011fi mevsimde bir d\u00fc\u015f g\u00f6rd\u00fcm. \u00c7iftle\u015fen tekeler \u00e7izgili, noktal\u0131, k\u0131r\u00e7\u0131ld\u0131.\n31:11 D\u00fc\u015f\u00fcmde Tanr\u0131n\u0131n mele\u011fi bana, \u2039Yakup!\u203a diye seslendi. \u2039Buyur\u203a dedim.\n31:12 Bana, \u2039Bak, b\u00fct\u00fcn \u00e7iftle\u015fen tekeler \u00e7izgili, noktal\u0131 ve k\u0131r\u00e7\u0131l\u203a dedi, \u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc Lavan\u0131n sana yapt\u0131klar\u0131n\u0131n hepsini g\u00f6rd\u00fcm.\n31:13 Ben Beytelin Tanr\u0131s\u0131y\u0131m. Hani orada bana an\u0131t dikip meshetmi\u015f, adak adam\u0131\u015ft\u0131n. Kalk, bu \u00fclkeden git, do\u011fdu\u011fun \u00fclkeye d\u00f6n.\u203a \u203a\u203a\n31:14 Rahelle Lea, \u2039\u2039Babam\u0131z\u0131n evinde h\u00e2l\u00e2 pay\u0131m\u0131z, miras\u0131m\u0131z var m\u0131?\u203a\u203a dediler,\n31:15 \u2039\u2039Onun g\u00f6z\u00fcnde art\u0131k yabanc\u0131 de\u011fil miyiz? \u00c7\u00fcnk\u00fc bizi satt\u0131. Bizim i\u00e7in \u00f6denen bedelin hepsini yedi.\n31:16 Tanr\u0131n\u0131n babam\u0131zdan ald\u0131\u011f\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm\u00fc bize ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131za aittir. Tanr\u0131 sana ne dediyse \u00f6yle yap.\u203a\u203a\n31:17 B\u00f6ylece Yakup \u00e7ocuklar\u0131n\u0131, kar\u0131lar\u0131n\u0131 develere bindirdi.\n31:18 B\u00fct\u00fcn hayvanlar\u0131 \u00f6n\u00fcne katt\u0131; toplad\u0131\u011f\u0131 mallarla, Paddan-Aramda kazand\u0131\u011f\u0131 hayvanlarla birlikte Kenan \u00fclkesine, babas\u0131 \u0130shak\u0131n yan\u0131na gitmek \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131.\n31:19 Lavan koyunlar\u0131n\u0131 k\u0131rkmaya gidince, Rahel babas\u0131n\u0131n putlar\u0131n\u0131 \u00e7ald\u0131.\n31:20 Yakup da ka\u00e7aca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeyerek Araml\u0131 Lavan\u0131 kand\u0131rd\u0131.\n31:21 B\u00f6ylece kendisine ait her \u015feyi al\u0131p ka\u00e7t\u0131. F\u0131rat Irma\u011f\u0131n\u0131 ge\u00e7ip Gilat da\u011fl\u0131k b\u00f6lgesine do\u011fru gitti.\n31:22 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn Yakupun ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 Lavana bildirdiler.\n31:23 Lavan yak\u0131nlar\u0131n\u0131 yan\u0131na al\u0131p Yakupun pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fc. Yedi g\u00fcn sonra Gilat da\u011fl\u0131k b\u00f6lgesinde ona yeti\u015fti.\n31:24 O gece Tanr\u0131 Araml\u0131 Lavan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcne girerek ona, \u2039\u2039Dikkatli ol!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Yakupa ne iyi, ne k\u00f6t\u00fc bir \u015fey s\u00f6yle.\u203a\u203a\n31:25 Lavan Yakupa yeti\u015fti. Yakup \u00e7ad\u0131r\u0131n\u0131 Gilat da\u011fl\u0131k b\u00f6lgesine kurmu\u015ftu. Lavan da yak\u0131nlar\u0131yla birlikte \u00e7ad\u0131r\u0131n\u0131 ayn\u0131 yere kurdu.\n31:26 Yakupa, \u2039\u2039Nedir bu yapt\u0131\u011f\u0131n?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Beni aldatt\u0131n. K\u0131zlar\u0131m\u0131 al\u0131p sava\u015f tutsa\u011f\u0131 gibi g\u00f6t\u00fcrd\u00fcn.\n31:27 Neden gizlice ka\u00e7t\u0131n? Neden beni aldatt\u0131n? Ni\u00e7in bana s\u00f6ylemedin? Seni sevin\u00e7le, ezgilerle, tefle, lirle yolcu ederdim.\n31:28 Torunlar\u0131mla, k\u0131zlar\u0131mla \u00f6p\u00fc\u015f\u00fcp vedala\u015fmama izin vermedin. Aptall\u0131k ettin.\n31:29 Size k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapacak g\u00fc\u00e7teyim, ama baban\u0131n Tanr\u0131s\u0131 d\u00fcn gece bana, \u2039Dikkatli ol!\u203a dedi, \u2039Yakupa ne iyi, ne k\u00f6t\u00fc hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6yleme.\u203a\n31:30 Baban\u0131n evini \u00e7ok \u00f6zledi\u011fin i\u00e7in bizden ayr\u0131ld\u0131n. Ama ilahlar\u0131m\u0131 ni\u00e7in \u00e7ald\u0131n?\u203a\u203a\n31:31 Yakup, \u2039\u2039Korktum\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039K\u0131zlar\u0131n\u0131 zorla elimden al\u0131rs\u0131n diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.\n31:32 \u0130lahlar\u0131n\u0131 kimde bulursan, o \u00f6ld\u00fcr\u00fclecektir. Yak\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcnde kendin ara, e\u015fyalar\u0131m\u0131n aras\u0131nda sana ait ne bulursan al.\u203a\u203a Yakup ilahlar\u0131 Rahelin \u00e7ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmiyordu.\n31:33 Lavan Yakupun, Lean\u0131n ve iki cariyenin \u00e7ad\u0131r\u0131na bakt\u0131ysa da ilahlar\u0131 bulamad\u0131. Lean\u0131n \u00e7ad\u0131r\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131p Rahelin \u00e7ad\u0131r\u0131na girdi.\n31:34 Rahel \u00e7ald\u0131\u011f\u0131 putlar\u0131 devesinin semerine koymu\u015f, \u00fczerine oturmu\u015ftu. Lavan \u00e7ad\u0131r\u0131n\u0131 didik didik arad\u0131ysa da putlar\u0131 bulamad\u0131.\n31:35 Rahel babas\u0131na, \u2039\u2039Efendim, huzurunda kalkamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in k\u0131zma, \u00e2det g\u00f6r\u00fcyorum da\u203a\u203a dedi. Lavan her yeri arad\u0131ysa da, putlar\u0131 bulamad\u0131.\n31:36 Yakup kendini tutamad\u0131. Lavana \u00e7\u0131k\u0131\u015farak, \u2039\u2039Su\u00e7um ne?\u203a\u203a diye sordu, \u2039\u2039Ne g\u00fcnah i\u015fledim ki b\u00f6yle \u00f6fkeyle pe\u015fime tak\u0131ld\u0131n?\n31:37 B\u00fct\u00fcn e\u015fyalar\u0131m\u0131 arad\u0131n, kendine ait bir \u015fey buldun mu? Varsa onu buraya, yak\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6n\u00fcne koy. Onlar ikimiz hakk\u0131nda karar versinler.\n31:38 Yirmi y\u0131l yan\u0131nda kald\u0131m. Koyunlar\u0131n, ke\u00e7ilerin hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fck yapmad\u0131. S\u00fcr\u00fclerinin i\u00e7inden bir tek ko\u00e7 yemedim.\n31:39 Yaban\u0131l hayvanlar\u0131n par\u00e7alad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sana g\u00f6stermedim, zarar\u0131n\u0131 ben \u00e7ektim. Gece ya da g\u00fcnd\u00fcz \u00e7al\u0131nan her hayvan\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 benden istedin.\n31:40 \u00d6yle bir durumdayd\u0131m ki, g\u00fcnd\u00fcz s\u0131cak, gece k\u0131ra\u011f\u0131 yedi bitirdi beni. G\u00f6z\u00fcme uyku girmedi.\n31:41 Yirmi y\u0131l evinde b\u00f6yle ya\u015fad\u0131m. \u0130ki k\u0131z\u0131n i\u00e7in on d\u00f6rt y\u0131l, s\u00fcr\u00fcn i\u00e7in alt\u0131 y\u0131l sana hizmet ettim. On kez alaca\u011f\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirdin.\n31:42 Babam\u0131n ve \u0130brahimin Tanr\u0131s\u0131, \u0130shak\u0131n tapt\u0131\u011f\u0131 Tanr\u0131 benden yana olmasayd\u0131, beni eli bo\u015f g\u00f6nderecektin. Tanr\u0131 \u00e7ekti\u011fim zorlu\u011fu, verdi\u011fim eme\u011fi g\u00f6rd\u00fc ve d\u00fcn gece seni uyard\u0131.\u203a\u203a de ge\u00e7er.\n31:43 Lavan, \u2039\u2039Kad\u0131nlar benim k\u0131zlar\u0131m, \u00e7ocuklar benim \u00e7ocuklar\u0131m, s\u00fcr\u00fcler benim s\u00fcr\u00fclerim\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039Burada g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn her \u015fey bana ait. K\u0131zlar\u0131ma ya da do\u011furduklar\u0131 \u00e7ocuklara bug\u00fcn ne yapabilirim ki?\n31:44 Gel anla\u015fal\u0131m. Aram\u0131za tan\u0131k koyal\u0131m.\u203a\u203a\n31:45 Yakup bir ta\u015f al\u0131p onu an\u0131t olarak dikti.\n31:46 Yak\u0131nlar\u0131na, \u2039\u2039Ta\u015f toplay\u0131n\u203a\u203a dedi. Adamlar toplad\u0131klar\u0131 ta\u015flar\u0131 bir yere y\u0131\u011fd\u0131lar. Orada, y\u0131\u011f\u0131n\u0131n yan\u0131nda yemek yediler.\n31:47 Lavan ta\u015f y\u0131\u011f\u0131n\u0131na Yegar-Sahaduta, Yakup ise Galet ad\u0131n\u0131 verdi. \u2039\u2039Tan\u0131kl\u0131k y\u0131\u011f\u0131n\u0131\u203a\u203a anlam\u0131na gelir.\n31:48 Lavan, \u2039\u2039Bu y\u0131\u011f\u0131n bug\u00fcn aram\u0131zda tan\u0131k olsun\u203a\u203a dedi. Bu y\u00fczden y\u0131\u011f\u0131na Galet ad\u0131 verildi.\n31:49 Mispa diye de an\u0131l\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc Lavan, \u2039\u2039Birbirimizden uzak oldu\u011fumuz zaman RAB aram\u0131zda g\u00f6zc\u00fcl\u00fck etsin\u203a\u203a dedi,\n31:50 \u2039\u2039E\u011fer k\u0131zlar\u0131ma k\u00f6t\u00fc davran\u0131r, ba\u015fka kad\u0131nlarla evlenirsen, yan\u0131m\u0131zda kimse olmasa bile Tanr\u0131 tan\u0131k olacakt\u0131r.\u203a\u203a\n31:51 Sonra, \u2039\u2039\u0130\u015fte ta\u015f y\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015fte aram\u0131za dikti\u011fim an\u0131t\u203a\u203a dedi,\n31:52 \u2039\u2039Bu y\u0131\u011f\u0131n ve an\u0131t birer tan\u0131k olsun. Bu y\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7ip sana k\u00f6t\u00fcl\u00fck etmeyece\u011fim. Sen de bu y\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve an\u0131t\u0131 ge\u00e7ip bana k\u00f6t\u00fcl\u00fck etmeyeceksin.\n31:53 \u0130brahimin, Nahorun ve babalar\u0131n\u0131n Tanr\u0131s\u0131 aram\u0131zda yarg\u0131\u00e7 olsun.\u203a\u203a Yakup babas\u0131 \u0130shak\u0131n tapt\u0131\u011f\u0131 Tanr\u0131n\u0131n ad\u0131yla ant i\u00e7ti.\n31:54 Sonra da\u011fda kurban kesip yak\u0131nlar\u0131n\u0131 yeme\u011fe \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Yeme\u011fi yiyip geceyi da\u011fda ge\u00e7irdiler.\n31:55 Lavan sabah erkenden kalkt\u0131; torunlar\u0131n\u0131, k\u0131zlar\u0131n\u0131 \u00f6p\u00fcp kutsad\u0131ktan sonra evine gitti.\n32:1 Yakup yoluna devam ederken, Tanr\u0131n\u0131n melekleriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131.\n32:2 Onlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, \u2039\u2039Tanr\u0131n\u0131n ordugah\u0131 bu\u203a\u203a diyerek oraya Mahanayim ad\u0131n\u0131 verdi.\n32:3 Yakup Edom topraklar\u0131nda, Seir \u00fclkesinde ya\u015fayan a\u011fabeyi Esava \u00f6nceden haberciler g\u00f6nderdi.\n32:4 Onlara \u015fu buyru\u011fu verdi: \u2039\u2039Efendim Esava \u015f\u00f6yle deyin: Kulun Yakup diyor ki, \u2039\u015eimdiye kadar Lavan\u0131n yan\u0131nda konuk olarak kald\u0131m.\n32:5 \u00d6k\u00fczlere, e\u015feklere, davarlara, erkek ve kad\u0131n k\u00f6lelere sahip oldum. Efendimi ho\u015fnut etmek i\u00e7in \u00f6nceden haber g\u00f6nderiyorum.\u203a \u203a\u203a\n32:6 Haberciler geri d\u00f6n\u00fcp Yakupa, \u2039\u2039A\u011fabeyin Esav\u0131n yan\u0131na gittik\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039D\u00f6rt y\u00fcz adamla seni kar\u015f\u0131lamaya geliyor.\u203a\u203a\n32:7 Yakup \u00e7ok korktu, s\u0131k\u0131ld\u0131. Yan\u0131ndaki adamlar\u0131, davarlar\u0131, s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131, develeri iki gruba ay\u0131rd\u0131.\n32:8 \u2039\u2039Esav gelir, bir gruba sald\u0131r\u0131rsa, hi\u00e7 de\u011filse \u00f6teki grup kurtulur\u203a\u203a diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.\n32:9 Sonra \u015f\u00f6yle dua etti: \u2039\u2039Ey atam \u0130brahimin, babam \u0130shak\u0131n Tanr\u0131s\u0131 RAB! Bana, \u2039\u00dclkene, akrabalar\u0131n\u0131n yan\u0131na d\u00f6n, seni ba\u015far\u0131l\u0131 k\u0131laca\u011f\u0131m\u203a diye s\u00f6z verdin.\n32:10 Bana g\u00f6sterdi\u011fin bunca iyili\u011fe, g\u00fcvene lay\u0131k de\u011filim. \u015eeria Irma\u011f\u0131n\u0131 ge\u00e7ti\u011fimde de\u011fne\u011fimden ba\u015fka bir \u015feyim yoktu. \u015eimdi iki orduyla d\u00f6nd\u00fcm.\n32:11 Yalvar\u0131r\u0131m, beni a\u011fabeyim Esavdan koru. Gelip bana, \u00e7ocuklarla annelerine sald\u0131rmas\u0131ndan korkuyorum.\n32:12 \u2039Seni kesinlikle ba\u015far\u0131l\u0131 k\u0131laca\u011f\u0131m, soyunu denizin kumu gibi say\u0131lamayacak kadar \u00e7o\u011faltaca\u011f\u0131m\u203a diye s\u00f6z vermi\u015ftin bana.\u203a\u203a\n32:13 Yakup geceyi orada ge\u00e7irdi. Birlikte getirdi\u011fi hayvanlardan a\u011fabeyi Esava arma\u011fan olarak iki y\u00fcz ke\u00e7i, yirmi teke, iki y\u00fcz koyun, yirmi ko\u00e7, yavrular\u0131yla birlikte otuz di\u015fi deve, k\u0131rk inek, on bo\u011fa, yirmi di\u015fi, on erkek e\u015fek ay\u0131rd\u0131.\n32:16 Bunlar\u0131 ayr\u0131 s\u00fcr\u00fcler halinde k\u00f6lelerine teslim ederek, \u2039\u2039\u00d6n\u00fcmden gidin, s\u00fcr\u00fcler aras\u0131nda bo\u015fluk b\u0131rak\u0131n\u203a\u203a dedi.\n32:17 Birinci k\u00f6leye buyruk verdi: \u2039\u2039A\u011fabeyim Esavla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, \u2039Sahibin kim, nereye gidiyorsun? \u00d6n\u00fcndeki bu hayvanlar kimin?\u203a diye sorarsa,\n32:18 \u2039Kulun Yakupun\u203a diyeceksin, \u2039Efendisi Esava arma\u011fan olarak g\u00f6nderiyor. Kendisi de arkam\u0131zdan geliyor.\u203a \u203a\u203a\n32:19 \u0130kinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u00f6leye, s\u00fcr\u00fclerin pe\u015finden giden herkese ayn\u0131 buyru\u011fu verdi: \u2039\u2039Esavla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda ayn\u0131 \u015feyleri s\u00f6yleyeceksiniz.\n32:20 \u2039Kulun Yakup arkam\u0131zdan geliyor\u203a diyeceksiniz.\u203a\u203a \u2039\u2039\u00d6nden g\u00f6nderece\u011fim arma\u011fanla onu yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131r, sonra kendisini g\u00f6r\u00fcr\u00fcm. Belki beni ba\u011f\u0131\u015flar\u203a\u203a diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu.\n32:21 B\u00f6ylece arma\u011fan\u0131 \u00f6nden g\u00f6nderip geceyi konaklad\u0131\u011f\u0131 yerde ge\u00e7irdi.\n32:22 Yakup o gece kalkt\u0131; iki kar\u0131s\u0131n\u0131, iki cariyesini, on bir o\u011flunu yan\u0131na al\u0131p Yabbuk Irma\u011f\u0131n\u0131n s\u0131\u011f yerinden kar\u015f\u0131ya ge\u00e7ti.\n32:23 Onlar\u0131 ge\u00e7irdikten sonra sahip oldu\u011fu her \u015feyi de kar\u015f\u0131ya ge\u00e7irdi.\n32:24 B\u00f6ylece Yakup arkada yaln\u0131z kald\u0131. Bir adam g\u00fcn a\u011far\u0131ncaya kadar onunla g\u00fcre\u015fti.\n32:25 Yakupu yenemeyece\u011fini anlay\u0131nca, onun uyluk kemi\u011finin ba\u015f\u0131na \u00e7arpt\u0131. \u00d6yle ki, g\u00fcre\u015firken Yakupun uyluk kemi\u011fi \u00e7\u0131kt\u0131.\n32:26 Adam, \u2039\u2039B\u0131rak beni, g\u00fcn a\u011far\u0131yor\u203a\u203a dedi. Yakup, \u2039\u2039Beni kutsamad\u0131k\u00e7a seni b\u0131rakmam\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n32:27 Adam, \u2039\u2039Ad\u0131n ne?\u203a\u203a diye sordu. \u2039\u2039Yakup.\u203a\u203a\n32:28 Adam, \u2039\u2039Art\u0131k sana Yakup de\u011fil, \u0130srail denecek\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc Tanr\u0131yla, insanlarla g\u00fcre\u015fip yendin.\u203a\u203a\n32:29 Yakup, \u2039\u2039L\u00fctfen ad\u0131n\u0131 s\u00f6yler misin?\u203a\u203a diye sordu. Ama adam, \u2039\u2039Neden ad\u0131m\u0131 soruyorsun?\u203a\u203a dedi. Sonra Yakupu kutsad\u0131.\n32:30 Yakup, \u2039\u2039Tanr\u0131yla y\u00fczy\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm, ama can\u0131m ba\u011f\u0131\u015fland\u0131\u203a\u203a diyerek oraya Peniel ad\u0131n\u0131 verdi.\n32:31 Yakup Penielden ayr\u0131l\u0131rken g\u00fcne\u015f do\u011fdu. Uylu\u011fundan \u00f6t\u00fcr\u00fc aks\u0131yordu.\n32:32 Bu nedenle \u0130srailliler bug\u00fcn bile uyluk kemi\u011finin \u00fczerindeki siniri yemezler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yakup'un uyluk kemi\u011finin ba\u015f\u0131ndaki sinire \u00e7arp\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.\n33:1 Yakup bakt\u0131, Esav d\u00f6rt y\u00fcz adam\u0131yla birlikte geliyor. \u00c7ocuklar\u0131 Leayla Rahele ve iki cariyeye teslim etti.\n33:2 Cariyelerle \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ne, Leayla \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 arkaya, Rahelle Yusufu da en arkaya dizdi.\n33:3 Kendisi hepsinin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti. A\u011fabeyine yakla\u015f\u0131rken yedi kez yere kapand\u0131.\n33:4 Ne var ki Esav ko\u015farak onu kar\u015f\u0131lad\u0131, kucaklay\u0131p boynuna sar\u0131ld\u0131, \u00f6pt\u00fc. \u0130kisi de a\u011flamaya ba\u015flad\u0131.\n33:5 Esav kad\u0131nlarla \u00e7ocuklara bakt\u0131. \u2039\u2039Kim bu yan\u0131ndakiler?\u203a\u203a diye sordu. Yakup, \u2039\u2039Tanr\u0131n\u0131n kuluna l\u00fctfetti\u011fi \u00e7ocuklar\u203a\u203a dedi.\n33:6 Cariyelerle yanlar\u0131ndaki \u00e7ocuklar yakla\u015f\u0131p e\u011fildiler.\n33:7 Ard\u0131ndan Lea \u00e7ocuklar\u0131yla birlikte yakla\u015f\u0131p e\u011fildi. En son da Yusufla Rahel yakla\u015f\u0131p e\u011fildi.\n33:8 Esav, \u2039\u2039Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00f6b\u00fcr toplulu\u011fun anlam\u0131 neydi?\u203a\u203a diye sordu. Yakup, \u2039\u2039Efendimi ho\u015fnut etmek i\u00e7in\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n33:9 Esav, \u2039\u2039Benim yeterince mal\u0131m var, karde\u015fim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Senin mal\u0131n sana kals\u0131n.\u203a\u203a\n33:10 Yakup, \u2039\u2039Olmaz, e\u011fer sevgini kazand\u0131msa, l\u00fctfen arma\u011fan\u0131m\u0131 kabul et\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039Senin y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rmek Tanr\u0131n\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rmek gibi. \u00c7\u00fcnk\u00fc beni kabul ettin.\n33:11 L\u00fctfen sana g\u00f6nderdi\u011fim arma\u011fan\u0131 al. Tanr\u0131 bana \u00f6yle iyilik yapt\u0131 ki, her \u015feyim var.\u203a\u203a Arma\u011fan\u0131 kabul ettirinceye kadar diretti.\n33:12 Esav, \u2039\u2039Haydi yolumuza devam edelim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ben \u00f6n\u00fcns\u0131ra gidece\u011fim.\u203a\u203a\n33:13 Yakup, \u2039\u2039Efendim, bilirsin, \u00e7ocuklar narindir\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Yan\u0131mdaki koyunlar\u0131n, s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n yavrular\u0131 var. Hayvanlar\u0131 bir g\u00fcn daha y\u00fcr\u00fcmeye zorlarsak hepsi \u00f6l\u00fcr.\n33:14 Efendim, l\u00fctfen sen kulunun \u00f6n\u00fcnden git. Ben hayvanlarla \u00e7ocuklara ayak uydurarak yava\u015f yava\u015f gelece\u011fim. Seirde efendime yeti\u015firim.\u203a\u203a\n33:15 Esav, \u2039\u2039Yan\u0131mdaki adamlardan birka\u00e7\u0131n\u0131 yan\u0131na vereyim\u203a\u203a dedi. Yakup, \u2039\u2039Ni\u00e7in?\u203a\u203a diye sordu, \u2039\u2039Ben yaln\u0131zca seni ho\u015fnut etmek istiyorum.\u203a\u203a\n33:16 Esav o g\u00fcn Seire d\u00f6nmek \u00fczere yola koyuldu.\n33:17 Yakupsa Sukkota gitti. Orada kendine ev, hayvanlar\u0131na bar\u0131naklar yapt\u0131. Bu y\u00fczden oraya Sukkot ad\u0131n\u0131 verdi.\n33:18 Yakup g\u00fcvenlik i\u00e7inde Paddan-Aramdan Kenan \u00fclkesine, \u015eekem Kentine vard\u0131. Kentin yak\u0131n\u0131nda konaklad\u0131.\n33:19 \u00c7ad\u0131r\u0131n\u0131 kurdu\u011fu arsay\u0131 \u015eekemin babas\u0131 Hamorun o\u011fullar\u0131ndan y\u00fcz par\u00e7a g\u00fcm\u00fc\u015fef\u00f6 ald\u0131.\n33:20 Orada bir sunak kurarak El-Elohe-\u0130srail ad\u0131n\u0131 verdi. a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve de\u011feri bilinmeyen bir para birimiydi. gelir.\n34:1 Leayla Yakupun k\u0131z\u0131 Dina bir g\u00fcn y\u00f6re kad\u0131nlar\u0131n\u0131 ziyarete gitti.\n34:2 O b\u00f6lgenin beyi Hivli Hamorun o\u011flu \u015eekem Dinay\u0131 g\u00f6r\u00fcnce tutup \u0131rz\u0131na ge\u00e7ti.\n34:3 Yakupun k\u0131z\u0131na g\u00f6nl\u00fcn\u00fc kapt\u0131rd\u0131. Dinay\u0131 sevdi ve ona nazik davrand\u0131.\n34:4 Babas\u0131 Hamora, \u2039\u2039Bu k\u0131z\u0131 bana e\u015f olarak al\u203a\u203a dedi.\n34:5 Yakup k\u0131z\u0131 Dinan\u0131n kirletildi\u011fini duydu\u011funda, o\u011fullar\u0131 k\u0131rda hayvanlar\u0131n ba\u015f\u0131ndayd\u0131. Yakup onlar gelinceye kadar konu\u015fmad\u0131.\n34:6 Bu arada \u015eekemin babas\u0131 Hamor konu\u015fmak i\u00e7in Yakupun yan\u0131na gitti.\n34:7 Yakupun o\u011fullar\u0131 olay\u0131 duyar duymaz k\u0131rdan d\u00f6nd\u00fcler. \u00dcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc ve \u00e7ok \u00f6fkeliydiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015eekem Yakupun k\u0131z\u0131yla yatarak \u0130srailin onurunu k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6yle bir \u015fey olmamal\u0131yd\u0131.\n34:8 Hamor onlara, \u2039\u2039O\u011flum \u015eekemin g\u00f6nl\u00fc k\u0131z\u0131n\u0131zda\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039L\u00fctfen onu o\u011fluma e\u015f olarak verin.\n34:9 Bizimle akraba olun. Birbirimize k\u0131z verip k\u0131z alal\u0131m.\n34:10 Bizimle birlikte ya\u015fay\u0131n. \u00dclke \u00f6n\u00fcn\u00fczde, nereye isterseniz yerle\u015fin, ticaret yap\u0131n, m\u00fclk edinin.\u203a\u203a\n34:11 \u015eekem de Dinan\u0131n babas\u0131yla karde\u015flerine, \u2039\u2039Bana bu iyili\u011fi yap\u0131n, ne isterseniz veririm\u203a\u203a dedi,\n34:12 \u2039\u2039Ne kadar ba\u015fl\u0131k ve arma\u011fan isterseniz isteyin, diledi\u011finiz her \u015feyi verece\u011fim. Yeter ki, k\u0131z\u0131 bana e\u015f olarak verin.\u203a\u203a\n34:13 K\u0131zkarde\u015fleri Dinan\u0131n \u0131rz\u0131na ge\u00e7ildi\u011fi i\u00e7in, Yakupun o\u011fullar\u0131 \u015eekemle babas\u0131 Hamora aldat\u0131c\u0131 bir yan\u0131t verdiler.\n34:14 \u2039\u2039Olmaz, k\u0131zkarde\u015fimizi s\u00fcnnetsiz bir adama veremeyiz\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Bizim i\u00e7in utan\u00e7 olur.\n34:15 Ancak \u015fu ko\u015fulla kabul ederiz: B\u00fct\u00fcn erkekleriniz bizim gibi s\u00fcnnet olursa,\n34:16 birbirimize k\u0131z verip k\u0131z alabiliriz. Sizinle birlikte ya\u015far, bir halk oluruz.\n34:17 E\u011fer kabul etmez, s\u00fcnnet olmazsan\u0131z, k\u0131z\u0131m\u0131z\u0131 al\u0131r gideriz.\u203a\u203a\n34:18 Bu \u00f6neri Hamorla o\u011flu \u015eekeme iyi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc.\n34:19 Ailesinde en sayg\u0131n ki\u015fi olan gen\u00e7 \u015eekem \u00f6neriyi yerine getirmekte gecikmedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yakupun k\u0131z\u0131na a\u015f\u0131kt\u0131.\n34:20 Hamorla o\u011flu \u015eekem durumu kent halk\u0131na bildirmek i\u00e7in kentin kap\u0131s\u0131na gittiler.\n34:21 \u2039\u2039Bu adamlar bize dostluk g\u00f6steriyor\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039\u00dclkemizde ya\u015fas\u0131nlar, ticaret yaps\u0131nlar. Topraklar\u0131m\u0131z geni\u015f, onlara da yeter, bize de. Birbirimize k\u0131z verip k\u0131z alabiliriz.\n34:22 Yaln\u0131z, \u015fu ko\u015fulla bizimle birle\u015fmeyi, birlikte ya\u015famay\u0131 kabul ediyorlar: Bizim erkeklerin de kendileri gibi s\u00fcnnet olmas\u0131n\u0131 istiyorlar.\n34:23 B\u00f6ylece b\u00fct\u00fcn s\u00fcr\u00fcleri, mallar\u0131, \u00f6b\u00fcr hayvanlar\u0131 da bizim olur, de\u011fil mi? Gelin onlarla anla\u015fal\u0131m, bizimle birlikte ya\u015fas\u0131nlar.\u203a\u203a\n34:24 Kent kap\u0131s\u0131ndan ge\u00e7en herkes Hamorla o\u011flu \u015eekemin s\u00f6ylediklerini kabul etti ve kentteki b\u00fct\u00fcn erkekler s\u00fcnnet oldu.\n34:25 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn erkekler daha s\u00fcnnetin ac\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ekerken, Yakupun o\u011fullar\u0131ndan ikisi -Dinan\u0131n karde\u015fleri \u015eimonla Levi- k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131n\u0131 ku\u015fan\u0131p ku\u015fku uyand\u0131rmadan kente girip b\u00fct\u00fcn erkekleri k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irdiler.\n34:26 Hamorla o\u011flu \u015eekemi de \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. Dinay\u0131 \u015eekemin evinden al\u0131p gittiler.\n34:27 Sonra Yakupun b\u00fct\u00fcn o\u011fullar\u0131 cesetleri soyup kenti ya\u011fmalad\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131zkarde\u015flerini kirletmi\u015flerdi.\n34:28 Kentteki ve k\u0131rdaki davarlar\u0131, s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131, e\u015fekleri ele ge\u00e7irdiler.\n34:29 B\u00fct\u00fcn mallar\u0131n\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131, kad\u0131nlar\u0131n\u0131 ald\u0131lar, evlerindeki her \u015feyi ya\u011fmalad\u0131lar.\n34:30 Yakup, \u015eimonla Leviye, \u2039\u2039Bu \u00fclkede ya\u015fayan Kenanl\u0131larla Perizlileri bana d\u00fc\u015fman ettiniz, ba\u015f\u0131m\u0131 belaya soktunuz\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Say\u0131ca az\u0131z. E\u011fer birle\u015fir, bana sald\u0131r\u0131rlarsa, ailemle birlikte yok olurum.\u203a\u203a\n34:31 \u015eimon'la Levi, \u2039\u2039K\u0131zkarde\u015fimize bir fahi\u015fe gibi mi davranmal\u0131yd\u0131?\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler.\n35:1 Tanr\u0131 Yakupa, \u2039\u2039Git, Beytele yerle\u015f\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039A\u011fabeyin Esavdan ka\u00e7arken sana g\u00f6r\u00fcnen Tanr\u0131ya orada bir sunak yap.\u203a\u203a\n35:2 Yakup ailesine ve yan\u0131ndakilere, \u2039\u2039Yabanc\u0131 ilahlar\u0131n\u0131z\u0131 at\u0131n\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Kendinizi ar\u0131nd\u0131r\u0131p giysilerinizi de\u011fi\u015ftirin.\n35:3 Beytele gidelim. S\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekti\u011fim g\u00fcnlerde yakar\u0131\u015f\u0131m\u0131 duyan, gitti\u011fim her yerde benimle birlikte olan Tanr\u0131ya orada bir sunak yapaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n35:4 B\u00f6ylece herkes yabanc\u0131 ilahlar\u0131n\u0131, kulaklar\u0131ndaki k\u00fcpeleri Yakupa verdi. Yakup bunlar\u0131 \u015eekem yak\u0131nlar\u0131nda bir yaban\u0131l f\u0131st\u0131k a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131na g\u00f6md\u00fc.\n35:5 Sonra g\u00f6\u00e7t\u00fcler. \u00c7evre kentlerde ya\u015fayan halk pe\u015flerine d\u00fc\u015fmedi, \u00e7\u00fcnk\u00fc hepsini Tanr\u0131 korkusu sarm\u0131\u015ft\u0131.\n35:6 Yakup adamlar\u0131yla birlikte Kenan \u00fclkesindeki Luz -Beytel- Kentine geldi.\n35:7 Bir sunak yaparak oraya El-Beytel ad\u0131n\u0131 verdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc a\u011fabeyinden ka\u00e7arken Tanr\u0131 orada kendisine g\u00f6r\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc.\n35:8 Rebekan\u0131n dad\u0131s\u0131 Debora \u00f6l\u00fcnce Beytelin g\u00fcneyindeki me\u015fe a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131na g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Bu y\u00fczden a\u011faca Allon-Bakut ad\u0131 verildi.\n35:9 Yakup Paddan-Aramdan d\u00f6n\u00fcnce, Tanr\u0131 ona yine g\u00f6r\u00fcnerek onu kutsad\u0131.\n35:10 \u2039\u2039Sana Yakup diyorlar, ama bundan b\u00f6yle ad\u0131n Yakup de\u011fil, \u0130srail olacak\u203a\u203a diyerek onun ad\u0131n\u0131 \u0130srailf\u015f koydu.\n35:11 \u2039\u2039Ben Her \u015eeye G\u00fcc\u00fc Yeten Tanr\u0131y\u0131m\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Verimli ol, \u00e7o\u011fal. Senden bir ulus ve uluslar toplulu\u011fu do\u011facak. Krallar\u0131n atas\u0131 olacaks\u0131n.\n35:12 \u0130brahime, \u0130shaka verdi\u011fim topraklar\u0131 sana verecek, senden sonra da soyuna ba\u011f\u0131\u015flayaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n35:13 Sonra Tanr\u0131 Yakuptan ayr\u0131larak onunla konu\u015ftu\u011fu yerden yukar\u0131 \u00e7ekildi.\n35:14 Yakup Tanr\u0131n\u0131n kendisiyle konu\u015ftu\u011fu yere ta\u015f bir an\u0131t dikti. \u00dczerine d\u00f6kmelik sunu ve zeytinya\u011f\u0131 d\u00f6kt\u00fc.\n35:15 Oraya, Tanr\u0131n\u0131n kendisiyle konu\u015ftu\u011fu yere Beytel ad\u0131n\u0131 verdi.\n35:16 Sonra Beytelden g\u00f6\u00e7t\u00fcler. Efrata varmadan Rahel do\u011fum yapt\u0131. Do\u011fum yaparken \u00e7ok sanc\u0131 \u00e7ekti.\n35:17 O sanc\u0131 \u00e7ekerken, ebesi, \u2039\u2039Korkma!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Bir o\u011flun daha oluyor.\u203a\u203a\n35:18 Ama Rahel \u00f6lmek \u00fczereydi. Can verirken o\u011flunun ad\u0131n\u0131 Ben-Oni koydu. Babas\u0131 ise \u00e7ocu\u011fa Benyaminf\u00fc ad\u0131n\u0131 verdi. anlam\u0131na gelir.\n35:19 Rahel \u00f6ld\u00fc ve Efrat -Beytlehem- yolunda g\u00f6m\u00fcld\u00fc.\n35:20 Yakup Rahelin mezar\u0131na bir ta\u015f dikti. Bu mezar ta\u015f\u0131 bug\u00fcne kadar kald\u0131.\n35:21 \u0130srail yine g\u00f6\u00e7t\u00fc ve Eder Kulesinin \u00f6tesinde konaklad\u0131.\n35:22 \u0130srail o b\u00f6lgede ya\u015farken Ruben babas\u0131n\u0131n cariyesi Bilhayla yatt\u0131. \u0130srail bunu duyunca \u00e7ok k\u0131zd\u0131. \u2039\u2039Bunu duydu\u203a\u203a.\n35:23 Yakupun on iki o\u011flu vard\u0131. Lean\u0131n o\u011fullar\u0131: Ruben -Yakupun ilk o\u011flu- \u015eimon, Levi, Yahuda, \u0130ssakar, Zevulun.\n35:24 Rahelin o\u011fullar\u0131: Yusuf, Benyamin.\n35:25 Rahelin cariyesi Bilhan\u0131n o\u011fullar\u0131: Dan, Naftali.\n35:26 Lean\u0131n cariyesi Zilpan\u0131n o\u011fullar\u0131: Gad, A\u015fer. Yakupun Paddan-Aramda do\u011fan o\u011fullar\u0131 bunlard\u0131r.\n35:27 Yakup, \u0130shakla \u0130brahimin de yabanc\u0131 olarak kalm\u0131\u015f oldu\u011fu, bug\u00fcn Hevron denen Kiryat-Arba yak\u0131nlar\u0131ndaki Mamreye, babas\u0131 \u0130shak\u0131n yan\u0131na gitti.\n35:28 \u0130shak y\u00fcz seksen y\u0131l ya\u015fad\u0131.\n35:29 Kocam\u0131\u015f, ya\u015fama doymu\u015f olarak son solu\u011funu verdi. \u00d6l\u00fcp halk\u0131na kavu\u015ftu. O\u011fullar\u0131 Esav'la Yakup onu g\u00f6md\u00fcler.\n36:1 Esav\u0131n, yani Edomun \u00f6yk\u00fcs\u00fc:\n36:2 Esav \u015fu Kenanl\u0131 k\u0131zlarla evlendi: Hititli Elonun k\u0131z\u0131 \u00c2da; Hivli Sivonun torunu, \u00c2nan\u0131n k\u0131z\u0131 Oholivama;\n36:3 Nevayotun k\u0131zkarde\u015fi, \u0130smailin k\u0131z\u0131 Basemat.\n36:4 \u00c2da Esava Elifaz\u0131, Basemat Reueli,\n36:5 Oholivama Yeu\u015f, Yalam ve Korah\u0131 do\u011furdu. Esav\u0131n Kenan \u00fclkesinde do\u011fan o\u011fullar\u0131 bunlard\u0131.\n36:6 Esav kar\u0131lar\u0131n\u0131, o\u011fullar\u0131n\u0131, k\u0131zlar\u0131n\u0131, evindeki b\u00fct\u00fcn adamlar\u0131n\u0131, hayvanlar\u0131n\u0131n hepsini, Kenan \u00fclkesinde kazand\u0131\u011f\u0131 mallar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc al\u0131p karde\u015fi Yakuptan ayr\u0131ld\u0131, ba\u015fka bir \u00fclkeye gitti.\n36:7 Birlikte ya\u015fayamayacak kadar \u00e7ok mallar\u0131 vard\u0131. Yabanc\u0131 olarak ya\u015fad\u0131klar\u0131 bu topraklar davarlar\u0131na yetmiyordu.\n36:8 Esav -Edom- Seir da\u011fl\u0131k b\u00f6lgesine yerle\u015fti.\n36:9 Seir da\u011fl\u0131k b\u00f6lgesine yerle\u015fen Edomlular\u0131n atas\u0131 Esav\u0131n soyu:\n36:10 Esav\u0131n o\u011fullar\u0131n\u0131n adlar\u0131 \u015funlard\u0131r: Esav\u0131n kar\u0131lar\u0131ndan \u00c2dan\u0131n o\u011flu Elifaz, Basemat\u0131n o\u011flu Reuel.\n36:11 Elifaz\u0131n o\u011fullar\u0131: Teman, Omar, Sefo, Gatam, Kenaz.\n36:12 Timna Esav\u0131n o\u011flu Elifaz\u0131n cariyesiydi. Elifaza Amaleki do\u011furdu. Bunlar Esav\u0131n kar\u0131s\u0131 \u00c2dan\u0131n torunlar\u0131d\u0131r.\n36:13 Reuelin o\u011fullar\u0131: Nahat, Zerah, \u015eamma, Mizza. Bunlar Esav\u0131n kar\u0131s\u0131 Basemat\u0131n torunlar\u0131d\u0131r.\n36:14 Sivonun torunu ve \u00c2nan\u0131n k\u0131z\u0131 olan Esav\u0131n kar\u0131s\u0131 Oholivaman\u0131n Esava do\u011furdu\u011fu o\u011fullar \u015funlard\u0131r: Yeu\u015f, Yalam, Korah.\n36:15 Esavo\u011fullar\u0131n\u0131n boy beyleri \u015funlard\u0131r: Esav\u0131n ilk o\u011flu Elifaz\u0131n o\u011fullar\u0131: Teman, Omar, Sefo, Kenaz,\n36:16 Korah, Gatam, Amalek. Bunlar Edom \u00fclkesinde Elifaz\u0131n soyundan beylerdi ve \u00c2dan\u0131n torunlar\u0131yd\u0131.\n36:17 Esav o\u011flu Reuelin o\u011fullar\u0131 \u015funlard\u0131r: Nahat, Zerah, \u015eamma, Mizza. Bunlar Edom \u00fclkesinde Reuelin soyundan gelen beylerdi ve Esav\u0131n kar\u0131s\u0131 Basemat\u0131n torunlar\u0131yd\u0131.\n36:18 Esav\u0131n kar\u0131s\u0131 Oholivaman\u0131n o\u011fullar\u0131 \u015funlard\u0131r: Yeu\u015f, Yalam, Korah. Bunlar \u00c2nan\u0131n k\u0131z\u0131 olan Esav\u0131n kar\u0131s\u0131 Oholivaman\u0131n soyundan gelen beylerdi.\n36:19 Bunlar\u0131n hepsi Esav\u0131n -Edomun- o\u011fullar\u0131d\u0131r. Yukardakiler de onlar\u0131n beyleridir.\n36:20 \u00dclkede ya\u015fayan Horlu Seirin o\u011fullar\u0131 \u015funlard\u0131: Lotan, \u015eoval, Sivon, \u00c2na,\n36:21 Di\u015fon, Eser, Di\u015fan. Seirin Edomda beylik eden Horlu o\u011fullar\u0131 bunlard\u0131.\n36:22 Lotan\u0131n o\u011fullar\u0131: Hori, Hemam. Timna Lotan\u0131n k\u0131zkarde\u015fiydi.\n36:23 \u015eoval\u0131n o\u011fullar\u0131: Alvan, Manahat, Eval, \u015eefo, Onam.\n36:24 Sivonun o\u011fullar\u0131: Aya ve \u00c2na. Babas\u0131 Sivonun e\u015feklerini g\u00fcderken \u00e7\u00f6lde s\u0131cak su kaynaklar\u0131 bulan \u00c2nad\u0131r bu.\n36:25 \u00c2nan\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 \u015funlard\u0131: Di\u015fon ve \u00c2nan\u0131n k\u0131z\u0131 Oholivama.\n36:26 Di\u015fonun o\u011fullar\u0131 \u015funlard\u0131: Hemdan, E\u015fban, Yitran, Keran.\n36:27 Eserin o\u011fullar\u0131 \u015funlard\u0131: Bilhan, Zaavan, Akan.\n36:28 Di\u015fan\u0131n o\u011fullar\u0131 \u015funlard\u0131: \u00dbs, Aran.\n36:29 Horlu boy beyleri \u015funlard\u0131: Lotan, \u015eoval, Sivon, \u00c2na,\n36:30 Di\u015fon, Eser, Di\u015fan. Seir \u00fclkesindeki Horlu boy beyleri bunlard\u0131.\n36:31 \u0130sraillileri y\u00f6neten bir kral\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde, Edomu \u015fu krallar y\u00f6netti:\n36:32 Beor o\u011flu Bala Edom Kral\u0131 oldu. Kentinin ad\u0131 Dinhavayd\u0131.\n36:33 Bala \u00f6l\u00fcnce, yerine Bosral\u0131 Zerah o\u011flu Yovav ge\u00e7ti.\n36:34 Yovav \u00f6l\u00fcnce, Temanl\u0131lar \u00fclkesinden Hu\u015fam kral oldu.\n36:35 Hu\u015fam \u00f6l\u00fcnce, Midyan\u0131 Moav k\u0131rlar\u0131nda bozguna u\u011fratan Bedat o\u011flu Hadat kral oldu. Kentinin ad\u0131 Avitti.\n36:36 Hadat \u00f6l\u00fcnce, yerine Masrekal\u0131 Samla ge\u00e7ti.\n36:37 Samla \u00f6l\u00fcnce, yerine Rehovot-Hannaharl\u0131 \u015eaul ge\u00e7ti.\n36:38 \u015eaul \u00f6l\u00fcnce, yerine Akbor o\u011flu Baal-Hanan ge\u00e7ti.\n36:39 Akbor o\u011flu Baal-Hanan \u00f6l\u00fcnce, yerine Hadat ge\u00e7ti. Kentinin ad\u0131 Pauydu. Kar\u0131s\u0131, Me-Zahav k\u0131z\u0131 Matretin k\u0131z\u0131 Mehetaveldi.\n36:40 Boylar\u0131na ve b\u00f6lgelerine g\u00f6re Esav\u0131n soyundan gelen beylerin adlar\u0131 \u015funlard\u0131: Timna, Alva, Yetet,\n36:41 Oholivama, Ela, Pinon,\n36:42 Kenaz, Teman, Mivsar,\n36:43 Magdiel, \u0130ram. Sahip olduklar\u0131 \u00fclkede ya\u015fad\u0131klar\u0131 yerlere adlar\u0131n\u0131 veren Edom beyleri bunlard\u0131. Edomlular'\u0131n atas\u0131 Esav'd\u0131.\n37:1 Yakup babas\u0131n\u0131n yabanc\u0131 olarak kalm\u0131\u015f oldu\u011fu Kenan \u00fclkesinde ya\u015fad\u0131.\n37:2 Yakup soyunun \u00f6yk\u00fcs\u00fc: Yusuf on yedi ya\u015f\u0131nda bir gen\u00e7ti. Babas\u0131n\u0131n kar\u0131lar\u0131 Bilha ve Zilpadan olan \u00fcvey karde\u015fleriyle birlikte s\u00fcr\u00fc g\u00fcd\u00fcyordu. Karde\u015flerinin yapt\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri babas\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131rd\u0131.\n37:3 \u0130srail Yusufu \u00f6b\u00fcr o\u011fullar\u0131n\u0131n hepsinden \u00e7ok severdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yusuf onun ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda do\u011fmu\u015ftu. Yusufa uzun, renkli bir giysi yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.\n37:4 Yusufun karde\u015fleri babalar\u0131n\u0131n onu kendilerinden \u00e7ok sevdi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce, ondan nefret ettiler. Yusufa tatl\u0131 s\u00f6z s\u00f6ylemez oldular.\n37:5 Yusuf bir d\u00fc\u015f g\u00f6rd\u00fc. Bunu karde\u015flerine anlat\u0131nca, ondan daha \u00e7ok nefret ettiler.\n37:6 Yusuf, \u2039\u2039L\u00fctfen g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm d\u00fc\u015f\u00fc dinleyin!\u203a\u203a dedi,\n37:7 \u2039\u2039Tarlada demet ba\u011fl\u0131yorduk. Ans\u0131z\u0131n benim demetim kalk\u0131p dikildi. Sizinkilerse, \u00e7evresine toplan\u0131p \u00f6n\u00fcnde e\u011fildiler.\u203a\u203a\n37:8 Karde\u015fleri, \u2039\u2039Ba\u015f\u0131m\u0131za kral m\u0131 olacaks\u0131n? Bizi sen mi y\u00f6neteceksin?\u203a\u203a dediler. D\u00fc\u015flerinden, s\u00f6ylediklerinden \u00f6t\u00fcr\u00fc ondan b\u00fcsb\u00fct\u00fcn nefret ettiler.\n37:9 Yusuf bir d\u00fc\u015f daha g\u00f6r\u00fcp karde\u015flerine anlatt\u0131. \u2039\u2039Dinleyin, bir d\u00fc\u015f daha g\u00f6rd\u00fcm\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039G\u00fcne\u015f, ay ve on bir y\u0131ld\u0131z \u00f6n\u00fcmde e\u011fildiler.\u203a\u203a\n37:10 Yusuf babas\u0131yla karde\u015flerine bu d\u00fc\u015f\u00fc anlat\u0131nca, babas\u0131 onu azarlad\u0131: \u2039\u2039Ne bi\u00e7im d\u00fc\u015f bu?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ben, annen, karde\u015flerin gelip \u00f6n\u00fcnde yere mi e\u011filece\u011fiz yani?\u203a\u203a\n37:11 Karde\u015fleri Yusufu k\u0131skan\u0131yordu, ama bu olay babas\u0131n\u0131n akl\u0131na tak\u0131ld\u0131.\n37:12 Bir g\u00fcn Yusufun karde\u015fleri babalar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00fctmek i\u00e7in \u015eekeme gittiler.\n37:13 \u0130srail Yusufa, \u2039\u2039Karde\u015flerin \u015eekemde s\u00fcr\u00fc g\u00fcd\u00fcyorlar\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Gel seni de onlar\u0131n yan\u0131na g\u00f6ndereyim.\u203a\u203a Yusuf, \u2039\u2039Haz\u0131r\u0131m\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n37:14 Babas\u0131, \u2039\u2039Git karde\u015flerine ve s\u00fcr\u00fcye bak\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Her \u015fey yolunda m\u0131, de\u011fil mi, bana haber getir.\u203a\u203a B\u00f6ylece onu Hevron Vadisinden g\u00f6nderdi. Yusuf \u015eekeme vard\u0131.\n37:15 K\u0131rda dola\u015f\u0131rken bir adam onu g\u00f6r\u00fcp, \u2039\u2039Ne ar\u0131yorsun?\u203a\u203a diye sordu.\n37:16 Yusuf, \u2039\u2039Karde\u015flerimi ar\u0131yorum\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131, \u2039\u2039Buralarda s\u00fcr\u00fc g\u00fcd\u00fcyorlar. Nerede olduklar\u0131n\u0131 biliyor musun?\u203a\u203a\n37:17 Adam, \u2039\u2039Buradan ayr\u0131ld\u0131lar\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039 \u2039Dotana gidelim\u203a dediklerini duydum.\u203a\u203a B\u00f6ylece Yusuf karde\u015flerinin pe\u015finden gitti ve Dotanda onlar\u0131 buldu.\n37:18 Karde\u015fleri onu uzaktan g\u00f6rd\u00fcler. Yusuf yanlar\u0131na varmadan, onu \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in d\u00fczen kurdular.\n37:19 Birbirlerine, \u2039\u2039\u0130\u015fte d\u00fc\u015f hastas\u0131 geliyor\u203a\u203a dediler,\n37:20 \u2039\u2039Hadi onu \u00f6ld\u00fcr\u00fcp kuyulardan birine atal\u0131m. Yaban\u0131l bir hayvan yedi deriz. Bakal\u0131m o zaman d\u00fc\u015fleri ne olacak!\u203a\u203a\n37:21 Ruben bunu duyunca Yusufu kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131: \u2039\u2039Can\u0131na k\u0131ymay\u0131n\u203a\u203a dedi,\n37:22 \u2039\u2039Kan d\u00f6kmeyin. Onu \u015fu \u0131ss\u0131z yerdeki kuyuya at\u0131n, ama kendisine dokunmay\u0131n.\u203a\u203a Amac\u0131 Yusufu kurtar\u0131p babas\u0131na geri g\u00f6t\u00fcrmekti.\n37:23 Yusuf yanlar\u0131na var\u0131nca, karde\u015fleri s\u0131rt\u0131ndaki renkli uzun giysiyi \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131lar\n37:24 ve onu susuz, bo\u015f bir kuyuya att\u0131lar.\n37:25 Yemek yemek i\u00e7in oturduklar\u0131nda, Gilat y\u00f6n\u00fcnden bir \u0130smaili kervan\u0131n\u0131n geldi\u011fini g\u00f6rd\u00fcler. Develeri kitre, pelesenk, laden y\u00fckl\u00fcyd\u00fc. M\u0131s\u0131ra gidiyorlard\u0131.\n37:26 Yahuda, karde\u015flerine, \u2039\u2039Karde\u015fimizi \u00f6ld\u00fcr\u00fcr, su\u00e7umuzu gizlersek ne kazan\u0131r\u0131z?\u203a\u203a dedi,\n37:27 \u2039\u2039Gelin onu \u0130smaililere satal\u0131m. B\u00f6ylece can\u0131na dokunmam\u0131\u015f oluruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o karde\u015fimizdir, ayn\u0131 kan\u0131 ta\u015f\u0131yoruz.\u203a\u203a Karde\u015fleri kabul etti.\n37:28 Midyanl\u0131 t\u00fcccarlar oradan ge\u00e7erken, karde\u015fleri Yusufu kuyudan \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131lar, yirmi g\u00fcm\u00fc\u015fe \u0130smaililere satt\u0131lar. \u0130smaililer Yusufu M\u0131s\u0131ra g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler.\n37:29 Kuyuya geri d\u00f6nen Ruben Yusufu orada g\u00f6remeyince \u00fcz\u00fcnt\u00fcden giysilerini y\u0131rtt\u0131.\n37:30 Karde\u015flerinin yan\u0131na gidip, \u2039\u2039\u00c7ocuk orada yok\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ne yapaca\u011f\u0131m \u015fimdi ben?\u203a\u203a\n37:31 Bunun \u00fczerine bir teke keserek Yusufun renkli uzun giysisini kan\u0131na bulad\u0131lar.\n37:32 Giysiyi babalar\u0131na g\u00f6t\u00fcrerek, \u2039\u2039Bunu bulduk\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Bak, bakal\u0131m, o\u011flunun mu, de\u011fil mi?\u203a\u203a\n37:33 Yakup giysiyi tan\u0131d\u0131, \u2039\u2039Evet, bu o\u011flumun giysisi\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Onu yaban\u0131l bir hayvan yemi\u015f olmal\u0131. Yusufu par\u00e7alam\u0131\u015f olsa gerek.\u203a\u203a\n37:34 Yakup \u00fcz\u00fcnt\u00fcden giysilerini y\u0131rtt\u0131, beline \u00e7ul sard\u0131, o\u011flu i\u00e7in uzun s\u00fcre yas tuttu.\n37:35 B\u00fct\u00fcn o\u011fullar\u0131, k\u0131zlar\u0131 onu avutmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131larsa da o avunmak istemedi. \u2039\u2039O\u011flumun yan\u0131na, \u00f6l\u00fcler diyar\u0131na yas tutarak gidece\u011fim\u203a\u203a diyerek o\u011flu i\u00e7in a\u011flamaya devam etti.\n37:36 Bu arada Midyanl\u0131lar da Yusuf'u M\u0131s\u0131r'da firavunun bir g\u00f6revlisine, muhaf\u0131z birli\u011fi komutan\u0131 Potifar'a satt\u0131lar.\n38:1 O s\u0131ralarda Yahuda karde\u015flerinden ayr\u0131larak Adullaml\u0131 Hira ad\u0131nda bir adam\u0131n yan\u0131na gitti.\n38:2 Orada Kenanl\u0131 bir k\u0131zla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. K\u0131z\u0131n babas\u0131n\u0131n ad\u0131 \u015euayd\u0131. Yahuda k\u0131zla evlendi.\n38:3 Kad\u0131n hamile kald\u0131 ve bir erkek \u00e7ocuk do\u011furdu. Yahuda ona Er ad\u0131n\u0131 verdi.\n38:4 Kad\u0131n yine hamile kald\u0131, bir erkek \u00e7ocuk daha do\u011furdu, ad\u0131n\u0131 Onan koydu.\n38:5 Yine bir erkek \u00e7ocuk do\u011furdu, ad\u0131n\u0131 \u015eela koydu. \u015eela do\u011fdu\u011fu zaman Yahuda Kezivdeydi.\n38:6 Yahuda ilk o\u011flu Er i\u00e7in bir kad\u0131n ald\u0131. Kad\u0131n\u0131n ad\u0131 Tamard\u0131.\n38:7 Yahudan\u0131n ilk o\u011flu Er, RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. Bu y\u00fczden RAB onu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc.\n38:8 Yahuda Onana, \u2039\u2039Karde\u015finin kar\u0131s\u0131yla evlen\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Kay\u0131nbiraderlik g\u00f6revini yap. Karde\u015finin soyunu s\u00fcrd\u00fcr.\u203a\u203a\n38:9 Ama Onan do\u011facak \u00e7ocuklar\u0131n kendisine ait olmayaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. Bu y\u00fczden ne zaman karde\u015finin kar\u0131s\u0131yla yatsa, karde\u015fine soy yeti\u015ftirmemek i\u00e7in menisini yere bo\u015falt\u0131yordu.\n38:10 Bu yapt\u0131\u011f\u0131 RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fcyd\u00fc. Bu y\u00fczden RAB onu da \u00f6ld\u00fcrd\u00fc.\n38:11 Bunun \u00fczerine Yahuda, gelini Tamara, \u2039\u2039Baban\u0131n evine d\u00f6n\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039O\u011flum \u015eela b\u00fcy\u00fcy\u00fcnceye kadar orada dul olarak ya\u015fa.\u203a\u203a Yahuda, \u2039\u2039\u015eela da karde\u015fleri gibi \u00f6lebilir\u203a\u203a diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. B\u00f6ylece Tamar babas\u0131n\u0131n evine d\u00f6nd\u00fc.\n38:12 Uzun s\u00fcre sonra \u015euan\u0131n k\u0131z\u0131 olan Yahudan\u0131n kar\u0131s\u0131 \u00f6ld\u00fc. Yahuda yas\u0131 bittikten sonra arkada\u015f\u0131 Adullaml\u0131 Hirayla birlikte Timnaya, s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc k\u0131rkanlar\u0131n yan\u0131na gitti.\n38:13 Tamara, \u2039\u2039Kay\u0131nbaban s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc k\u0131rkmak i\u00e7in Timnaya gidiyor\u203a\u203a diye haber verdiler.\n38:14 Tamar \u00fczerindeki dul giysilerini \u00e7\u0131kard\u0131. Pe\u00e7esini \u00f6rtt\u00fc, sar\u0131n\u0131p Timna yolu \u00fczerindeki Enayim Kap\u0131s\u0131nda oturdu. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u015eela b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc halde onunla evlenmesine izin verilmedi\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.\n38:15 Yahuda onu g\u00f6r\u00fcnce fahi\u015fe sand\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc y\u00fcz\u00fc \u00f6rt\u00fcl\u00fcyd\u00fc.\n38:16 Yolun kenar\u0131na, ona do\u011fru se\u011firterek, kendi gelini oldu\u011funu bilmeden, \u2039\u2039Hadi gel, seninle yatmak istiyorum\u203a\u203a dedi. Tamar, \u2039\u2039Seninle yatarsam, bana ne vereceksin?\u203a\u203a diye sordu.\n38:17 Yahuda, \u2039\u2039S\u00fcr\u00fcmden sana bir o\u011flak g\u00f6ndereyim\u203a\u203a dedi. Tamar, \u2039\u2039O\u011fla\u011f\u0131 g\u00f6nderinceye kadar rehin olarak bana bir \u015fey verebilir misin?\u203a\u203a dedi.\n38:18 Yahuda, \u2039\u2039Ne vereyim?\u203a\u203a diye sordu. Tamar, \u2039\u2039M\u00fchr\u00fcn\u00fc, kaytan\u0131n\u0131 ve elindeki de\u011fne\u011fi\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131. Yahuda bunlar\u0131 verip onunla yatt\u0131. Tamar hamile kald\u0131.\n38:19 Gidip pe\u00e7esini \u00e7\u0131kard\u0131, yine dul giysilerini giydi.\n38:20 Bu arada Yahuda rehin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 e\u015fyalar\u0131 geri almak i\u00e7in Adullaml\u0131 arkada\u015f\u0131yla kad\u0131na bir o\u011flak g\u00f6nderdi. Ne var ki arkada\u015f\u0131 kad\u0131n\u0131 bulamad\u0131.\n38:21 O \u00e7evrede ya\u015fayanlara, \u2039\u2039Enayimde, yol kenar\u0131nda bir fahi\u015fe vard\u0131, nerede o?\u203a\u203a diye sordu. \u2039\u2039Burada \u00f6yle bir kad\u0131n yok\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler.\n38:22 Bunun \u00fczerine Yahudan\u0131n yan\u0131na d\u00f6nerek, \u2039\u2039Kad\u0131n\u0131 bulamad\u0131m\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039O \u00e7evrede ya\u015fayanlar da \u2039Burada fahi\u015fe yok\u203a dediler.\u203a\u203a\n38:23 Yahuda, \u2039\u2039Vars\u0131n e\u015fyalar onun olsun\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Kimseyi kendimize g\u00fcld\u00fcrmeyelim. Ben o\u011fla\u011f\u0131 g\u00f6nderdim, ama sen kad\u0131n\u0131 bulamad\u0131n.\u203a\u203a\n38:24 Yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 ay sonra Yahudaya, \u2039\u2039Gelinin Tamar zina etmi\u015f, \u015fu anda hamile\u203a\u203a diye haber verdiler. Yahuda, \u2039\u2039Onu d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kar\u0131p yak\u0131n\u203a\u203a dedi.\n38:25 Tamar d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131nca, kay\u0131nbabas\u0131na, \u2039\u2039Ben bu e\u015fyalar\u0131n sahibinden hamile kald\u0131m\u203a\u203a diye haber g\u00f6nderdi, \u2039\u2039L\u00fctfen \u015funlara bak. Bu m\u00fch\u00fcr, kaytan, de\u011fnek kime ait?\u203a\u203a\n38:26 Yahuda e\u015fyalar\u0131 tan\u0131d\u0131. \u2039\u2039O benden daha do\u011fru bir ki\u015fi\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc onu o\u011flum \u015eelaya almad\u0131m.\u203a\u203a Bir daha onunla yatmad\u0131.\n38:27 Do\u011fum vakti gelince Tamar\u0131n rahminde ikiz oldu\u011fu anla\u015f\u0131ld\u0131.\n38:28 Do\u011fum yaparken ikizlerden biri elini d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131. Ebe \u00e7ocu\u011fun elini yakalay\u0131p bile\u011fine k\u0131rm\u0131z\u0131 bir iplik ba\u011flad\u0131, \u2039\u2039Bu \u00f6nce do\u011fdu\u203a\u203a dedi.\n38:29 Ne var ki, \u00e7ocuk elini i\u00e7eri \u00e7ekti, o s\u0131rada da karde\u015fi do\u011fdu. Ebe, \u2039\u2039Kendine b\u00f6yle mi gedik a\u00e7t\u0131n?\u203a\u203a dedi. Bu y\u00fczden \u00e7ocu\u011fa Peres ad\u0131 kondu.\n38:30 Sonra bile\u011fine k\u0131rm\u0131z\u0131 iplik ba\u011fl\u0131 karde\u015fi do\u011fdu. Ona da Zerah ad\u0131 verildi.\n39:1 \u0130smaililer Yusufu M\u0131s\u0131ra g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. Firavunun g\u00f6revlisi, muhaf\u0131z birli\u011fi komutan\u0131 M\u0131s\u0131rl\u0131 Potifar onu \u0130smaililerden sat\u0131n alm\u0131\u015ft\u0131.\n39:2 RAB Yusufla birlikteydi ve onu ba\u015far\u0131l\u0131 k\u0131l\u0131yordu. Yusuf M\u0131s\u0131rl\u0131 efendisinin evinde kal\u0131yordu.\n39:3 Efendisi RABbin Yusufla birlikte oldu\u011funu, yapt\u0131\u011f\u0131 her i\u015fte onu ba\u015far\u0131l\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc.\n39:4 Yusuftan ho\u015fnut kalarak onu \u00f6zel hizmetine ald\u0131. Evinin ve sahip oldu\u011fu her \u015feyin sorumlulu\u011funu ona verdi.\n39:5 Yusufu evinin ve sahip oldu\u011fu her \u015feyin sorumlusu atad\u0131\u011f\u0131 andan itibaren RAB Yusuf sayesinde Potifar\u0131n evini kutsad\u0131. Evini, tarlas\u0131n\u0131, kendisine ait her \u015feyi bereketli k\u0131ld\u0131.\n39:6 Potifar sahip oldu\u011fu her \u015feyin sorumlulu\u011funu Yusufa verdi; yedi\u011fi yemek d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyle ilgilenmedi. Yusuf g\u00fczel yap\u0131l\u0131, yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131yd\u0131.\n39:7 Bir s\u00fcre sonra efendisinin kar\u0131s\u0131 ona g\u00f6z koyarak, \u2039\u2039Benimle yat\u203a\u203a dedi.\n39:8 Ama Yusuf reddetti. \u2039\u2039Ben burada oldu\u011fum i\u00e7in efendim evdeki hi\u00e7bir \u015feyle ilgilenme gere\u011fini duymuyor\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Sahip oldu\u011fu her \u015feyin y\u00f6netimini bana verdi.\n39:9 Bu evde ben de onun kadar yetkiliyim. Senin d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyi benden esirgemedi. Sen onun kar\u0131s\u0131s\u0131n. Nas\u0131l b\u00f6yle bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapar, Tanr\u0131ya kar\u015f\u0131 g\u00fcnah i\u015flerim?\u203a\u203a\n39:10 Potifar\u0131n kar\u0131s\u0131 her g\u00fcn kendisiyle yatmas\u0131 ya da birlikte olmas\u0131 i\u00e7in direttiyse de, Yusuf onun iste\u011fini kabul etmedi.\n39:11 Bir g\u00fcn Yusuf ola\u011fan i\u015flerini yapmak \u00fczere eve gitti. \u0130\u00e7erde ev halk\u0131ndan hi\u00e7 kimse yoktu.\n39:12 Potifar\u0131n kar\u0131s\u0131 Yusufun giysisini tutarak, \u2039\u2039Benimle yat\u203a\u203a dedi. Ama Yusuf giysisini onun elinde b\u0131rak\u0131p evden d\u0131\u015far\u0131 ka\u00e7t\u0131.\n39:13 Kad\u0131n Yusufun giysisini b\u0131rak\u0131p ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce,\n39:14 u\u015faklar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. \u2039\u2039Bak\u0131n \u015funa!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Kocam\u0131n getirdi\u011fi bu \u0130brani bizi rezil etti. Yan\u0131ma geldi, benimle yatmak istedi. Ben de ba\u011f\u0131rd\u0131m.\n39:15 Ba\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131 duyunca giysisini yan\u0131mda b\u0131rak\u0131p d\u0131\u015far\u0131 ka\u00e7t\u0131.\u203a\u203a\n39:16 Efendisi eve gelinceye kadar Yusufun giysisini yan\u0131nda al\u0131koydu.\n39:17 Ona da ayn\u0131 \u015feyleri anlatt\u0131: \u2039\u2039Buraya getirdi\u011fin \u0130brani k\u00f6le yan\u0131ma gelip beni a\u015fa\u011f\u0131lamak istedi.\n39:18 Ama ben ba\u011f\u0131r\u0131nca giysisini yan\u0131mda b\u0131rak\u0131p ka\u00e7t\u0131.\u203a\u203a\n39:19 Kar\u0131s\u0131n\u0131n, \u2039\u2039K\u00f6len bana b\u00f6yle yapt\u0131\u203a\u203a diyerek anlatt\u0131klar\u0131n\u0131 duyunca, Yusufun efendisinin \u00f6fkesi tepesine \u00e7\u0131kt\u0131.\n39:20 Yusufu yakalay\u0131p zindana, kral\u0131n tutsaklar\u0131n\u0131n ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu yere att\u0131. Ama Yusuf zindandayken\n39:21 RAB onunla birlikteydi. Ona iyilik etti. Zindanc\u0131ba\u015f\u0131 Yusuftan ho\u015fnut kald\u0131.\n39:22 B\u00fct\u00fcn tutsaklar\u0131n y\u00f6netimini ona verdi. Zindanda olup biten her \u015feyden Yusuf sorumluydu.\n39:23 Zindanc\u0131ba\u015f\u0131 Yusuf'un sorumlu oldu\u011fu i\u015flerle hi\u00e7 ilgilenmezdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc RAB Yusuf'la birlikteydi ve yapt\u0131\u011f\u0131 her i\u015fte onu ba\u015far\u0131l\u0131 k\u0131l\u0131yordu.\n40:1 Bir s\u00fcre sonra M\u0131s\u0131r Kral\u0131n\u0131n sakisiyle f\u0131r\u0131nc\u0131s\u0131 efendilerini g\u00fccendirdiler.\n40:2 Firavun bu iki g\u00f6revlisine, ba\u015f sakiyle f\u0131r\u0131nc\u0131ba\u015f\u0131na \u00f6fkelendi.\n40:3 Onlar\u0131 muhaf\u0131z birli\u011fi komutan\u0131n\u0131n evinde, Yusufun tutsak oldu\u011fu zindanda g\u00f6z alt\u0131na ald\u0131.\n40:4 Muhaf\u0131z birli\u011fi komutan\u0131 Yusufu onlar\u0131n hizmetine atad\u0131. Bir s\u00fcre zindanda kald\u0131lar.\n40:5 Firavunun sakisiyle f\u0131r\u0131nc\u0131s\u0131 tutsak olduklar\u0131 zindanda ayn\u0131 gece birer d\u00fc\u015f g\u00f6rd\u00fcler. D\u00fc\u015fleri farkl\u0131 anlamlar ta\u015f\u0131yordu.\n40:6 Sabah Yusuf yanlar\u0131na gitti\u011finde, onlar\u0131 tedirgin g\u00f6rd\u00fc.\n40:7 Efendisinin evinde, kendisiyle birlikte zindanda kalan firavunun g\u00f6revlilerine, \u2039\u2039Ni\u00e7in surat\u0131n\u0131z as\u0131k bug\u00fcn?\u203a\u203a diye sordu.\n40:8 \u2039\u2039D\u00fc\u015f g\u00f6rd\u00fck ama yorumlayacak kimse yok\u203a\u203a dediler. Yusuf, \u2039\u2039Yorum Tanr\u0131ya \u00f6zg\u00fc de\u011fil mi?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039L\u00fctfen d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fc bana anlat\u0131n.\u203a\u203a\n40:9 Ba\u015f saki d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc Yusufa anlatt\u0131: \u2039\u2039D\u00fc\u015f\u00fcmde \u00f6n\u00fcmde bir asma g\u00f6rd\u00fcm.\n40:10 \u00dc\u00e7 \u00e7ubu\u011fu vard\u0131. Tomurcuklar a\u00e7ar a\u00e7maz \u00e7i\u00e7eklendi, salk\u0131m salk\u0131m \u00fcz\u00fcm verdi.\n40:11 Firavunun k\u00e2sesi elimdeydi. \u00dcz\u00fcmleri al\u0131p firavunun k\u00e2sesine s\u0131kt\u0131m. Sonra k\u00e2seyi ona verdim.\u203a\u203a\n40:12 Yusuf, \u2039\u2039Bu \u015fu anlama gelir\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00dc\u00e7 \u00e7ubuk \u00fc\u00e7 g\u00fcn demektir.\n40:13 \u00dc\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde firavun seni zindandan \u00e7\u0131karacak, yine eski g\u00f6revine d\u00f6neceksin. Ge\u00e7mi\u015fte oldu\u011fu gibi yine ona sakilik yapacaks\u0131n.\n40:14 Ama her \u015fey yolunda giderse, l\u00fctfen beni an\u0131msa. Bir iyilik yap, firavuna benden s\u00f6z et. \u00c7\u0131kar beni bu zindandan.\n40:15 \u00c7\u00fcnk\u00fc ben \u0130brani \u00fclkesinden zorla ka\u00e7\u0131r\u0131ld\u0131m. Burada da zindana at\u0131lacak bir \u015fey yapmad\u0131m.\u203a\u203a\n40:16 F\u0131r\u0131nc\u0131ba\u015f\u0131 bu iyi yorumu duyunca, Yusufa, \u2039\u2039Ben de bir d\u00fc\u015f g\u00f6rd\u00fcm\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ba\u015f\u0131m\u0131n \u00fcst\u00fcnde \u00fc\u00e7 sepet beyaz ekmek vard\u0131.\n40:17 En \u00fcstteki sepette firavun i\u00e7in pi\u015firilmi\u015f \u00e7e\u015fitli pastalar vard\u0131. Ku\u015flar ba\u015f\u0131m\u0131n \u00fcst\u00fcndeki sepetten pastalar\u0131 yiyorlard\u0131.\u203a\u203a\n40:18 Yusuf, \u2039\u2039Bu \u015fu anlama gelir\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00dc\u00e7 sepet \u00fc\u00e7 g\u00fcn demektir.\n40:19 \u00dc\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde firavun seni zindandan \u00e7\u0131kar\u0131p a\u011faca asacak. Ku\u015flar etini yiyecekler.\u203a\u203a\n40:20 \u00dc\u00e7 g\u00fcn sonra, firavun do\u011fum g\u00fcn\u00fcnde b\u00fct\u00fcn g\u00f6revlilerine bir \u015f\u00f6len verdi. G\u00f6revlilerinin \u00f6n\u00fcnde ba\u015f sakisiyle f\u0131r\u0131nc\u0131ba\u015f\u0131n\u0131 zindandan \u00e7\u0131kard\u0131.\n40:21 Yusufun yapt\u0131\u011f\u0131 yoruma uygun olarak ba\u015f sakisini eski g\u00f6revine atad\u0131. Ba\u015f saki firavuna \u015farap sunmaya ba\u015flad\u0131. Ama firavun f\u0131r\u0131nc\u0131ba\u015f\u0131n\u0131 ast\u0131rd\u0131.\n40:23 Gelgelelim, ba\u015f saki Yusuf'u an\u0131msamad\u0131, unuttu gitti.\n41:1 Tam iki y\u0131l sonra firavun bir d\u00fc\u015f g\u00f6rd\u00fc: Nil Irma\u011f\u0131n\u0131n k\u0131y\u0131s\u0131nda duruyordu.\n41:2 Irmaktan g\u00fczel ve semiz yedi inek \u00e7\u0131kt\u0131. Sazlar aras\u0131nda otlamaya ba\u015flad\u0131lar.\n41:3 Sonra yedi \u00e7irkin ve c\u0131l\u0131z inek \u00e7\u0131kt\u0131. Irma\u011f\u0131n k\u0131y\u0131s\u0131nda \u00f6b\u00fcr ineklerin yan\u0131nda durdular.\n41:4 \u00c7irkin ve c\u0131l\u0131z inekler g\u00fczel ve semiz yedi ine\u011fi yiyince, firavun uyand\u0131.\n41:5 Yine uykuya dald\u0131, bu kez ba\u015fka bir d\u00fc\u015f g\u00f6rd\u00fc: Bir sapta yedi g\u00fczel ve dolgun ba\u015fak bitti.\n41:6 Sonra, c\u0131l\u0131z ve do\u011fu r\u00fczgar\u0131yla kavrulmu\u015f yedi ba\u015fak daha bitti.\n41:7 C\u0131l\u0131z ba\u015faklar, yedi g\u00fczel ve dolgun ba\u015fa\u011f\u0131 yuttular. Firavun uyand\u0131, d\u00fc\u015f g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlad\u0131.\n41:8 Sabah uyand\u0131\u011f\u0131nda kayg\u0131l\u0131yd\u0131. B\u00fct\u00fcn M\u0131s\u0131rl\u0131 b\u00fcy\u00fcc\u00fcleri, bilgeleri \u00e7a\u011f\u0131rtt\u0131. Onlara g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015fleri anlatt\u0131. Ama hi\u00e7biri firavunun d\u00fc\u015flerini yorumlayamad\u0131.\n41:9 Bu arada ba\u015f saki firavuna, \u2039\u2039Bug\u00fcn su\u00e7umu itiraf etmeliyim\u203a\u203a dedi,\n41:10 \u2039\u2039Kullar\u0131na -bana ve f\u0131r\u0131nc\u0131ba\u015f\u0131na- \u00f6fkelenince bizi zindana, muhaf\u0131z birli\u011fi komutan\u0131n\u0131n evine kapatt\u0131n.\n41:11 Bir gece ikimiz de d\u00fc\u015f g\u00f6rd\u00fck. D\u00fc\u015flerimiz farkl\u0131 anlamlar ta\u015f\u0131yordu.\n41:12 Orada bizimle birlikte muhaf\u0131z birli\u011fi komutan\u0131n\u0131n k\u00f6lesi \u0130brani bir gen\u00e7 vard\u0131. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz d\u00fc\u015fleri ona anlatt\u0131k. Bize bir bir yorumlad\u0131.\n41:13 Her \u015fey onun yorumlad\u0131\u011f\u0131 gibi \u00e7\u0131kt\u0131: Ben g\u00f6revime d\u00f6nd\u00fcm, f\u0131r\u0131nc\u0131ba\u015f\u0131ysa as\u0131ld\u0131.\u203a\u203a\n41:14 Firavun Yusufu \u00e7a\u011f\u0131rtt\u0131. Hemen onu zindandan \u00e7\u0131kard\u0131lar. Yusuf t\u0131ra\u015f olup giysilerini de\u011fi\u015ftirdikten sonra firavunun huzuruna \u00e7\u0131kt\u0131.\n41:15 Firavun Yusufa, \u2039\u2039Bir d\u00fc\u015f g\u00f6rd\u00fcm\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ama kimse yorumlayamad\u0131. Duydu\u011fun her d\u00fc\u015f\u00fc yorumlayabildi\u011fini i\u015fittim.\u203a\u203a\n41:16 Yusuf, \u2039\u2039Ben yorumlayamam\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Firavuna en uygun yorumu Tanr\u0131 yapacakt\u0131r.\u203a\u203a\n41:17 Firavun Yusufa anlatmaya ba\u015flad\u0131: \u2039\u2039D\u00fc\u015f\u00fcmde bir \u0131rmak k\u0131y\u0131s\u0131nda duruyordum.\n41:18 Irmaktan semiz ve g\u00fczel yedi inek \u00e7\u0131kt\u0131. Sazlar aras\u0131nda otlamaya ba\u015flad\u0131lar.\n41:19 Sonra ar\u0131k, \u00e7irkin, c\u0131l\u0131z yedi inek daha \u00e7\u0131kt\u0131. M\u0131s\u0131rda onlar kadar \u00e7irkin inek g\u00f6rmedim.\n41:20 C\u0131l\u0131z ve \u00e7irkin inekler ilk \u00e7\u0131kan yedi semiz ine\u011fi yedi.\n41:21 Ancak k\u00f6t\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri de\u011fi\u015fmedi. Sanki bir \u015fey yememi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Sonra uyand\u0131m.\n41:22 \u2039\u2039Bir de d\u00fc\u015f\u00fcmde bir sapta dolgun ve g\u00fczel yedi ba\u015fak bitti\u011fini g\u00f6rd\u00fcm.\n41:23 Sonra solgun, c\u0131l\u0131z, do\u011fu r\u00fczgar\u0131n\u0131n kavurdu\u011fu yedi ba\u015fak daha bitti.\n41:24 C\u0131l\u0131z ba\u015faklar yedi g\u00fczel ba\u015fa\u011f\u0131 yuttular. B\u00fcy\u00fcc\u00fclere bunu anlatt\u0131m. Ama hi\u00e7biri yorumlayamad\u0131.\u203a\u203a\n41:25 Yusuf, \u2039\u2039Efendim, iki d\u00fc\u015f de ayn\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Tanr\u0131 ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 sana bildirmi\u015f.\n41:26 Yedi g\u00fczel inek yedi y\u0131l demektir. Yedi g\u00fczel ba\u015fak da yedi y\u0131ld\u0131r. Ayn\u0131 anlama geliyor.\n41:27 Daha sonra \u00e7\u0131kan yedi c\u0131l\u0131z, \u00e7irkin inek ve do\u011fu r\u00fczgar\u0131n\u0131n kavurdu\u011fu yedi solgun ba\u015faksa yedi y\u0131l k\u0131tl\u0131k olaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir.\n41:28 \u2039\u2039S\u00f6yledi\u011fim gibi, Tanr\u0131 ne yapaca\u011f\u0131n\u0131 sana g\u00f6stermi\u015f.\n41:29 M\u0131s\u0131rda yedi y\u0131l bolluk olacak.\n41:30 Sonra yedi y\u0131l \u00f6yle bir k\u0131tl\u0131k olacak ki, bolluk y\u0131llar\u0131 hi\u00e7 an\u0131msanmayacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131tl\u0131k \u00fclkeyi kas\u0131p kavuracak.\n41:31 Ard\u0131ndan gelen k\u0131tl\u0131k bollu\u011fu unutturacak, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7ok \u015fiddetli olacak.\n41:32 Bu konuda iki kez d\u00fc\u015f g\u00f6rmenin anlam\u0131, Tanr\u0131n\u0131n kesin karar\u0131n\u0131 verdi\u011fini ve en k\u0131sa zamanda uygulayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.\n41:33 \u2039\u2039\u015eimdi firavunun ak\u0131ll\u0131, bilgili bir adam bulup onu M\u0131s\u0131r\u0131n ba\u015f\u0131na getirmesi gerekir.\n41:34 \u00dclke \u00e7ap\u0131nda adamlar g\u00f6revlendirmeli, bunlar yedi bolluk y\u0131l\u0131 boyunca \u00fcr\u00fcnlerin be\u015fte birini toplamal\u0131.\n41:35 Gelecek verimli y\u0131llar\u0131n b\u00fct\u00fcn yiyece\u011fini toplas\u0131nlar, firavunun y\u00f6netimi alt\u0131nda kentlerde depolay\u0131p korusunlar.\n41:36 Bu yiyecek, gelecek yedi k\u0131tl\u0131k y\u0131l\u0131 boyunca M\u0131s\u0131rda ihtiyat olarak kullan\u0131lacak, \u00fclke k\u0131tl\u0131ktan k\u0131r\u0131lmayacak.\u203a\u203a\n41:37 Bu \u00f6neri firavunla g\u00f6revlilerine iyi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc.\n41:38 Firavun g\u00f6revlilerine, \u2039\u2039Bu adam gibi Tanr\u0131 Ruhuna sahip birini bulabilir miyiz?\u203a\u203a diye sordu.\n41:39 Sonra Yusufa, \u2039\u2039Madem Tanr\u0131 b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 sana a\u00e7\u0131klad\u0131, senden daha ak\u0131ll\u0131s\u0131, bilgilisi yoktur\u203a\u203a dedi,\n41:40 \u2039\u2039Saray\u0131m\u0131n y\u00f6netimini sana verece\u011fim. B\u00fct\u00fcn halk\u0131m buyruklar\u0131na uyacak. Tahttan ba\u015fka senden \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm olmayacak.\n41:41 Seni b\u00fct\u00fcn M\u0131s\u0131ra y\u00f6netici at\u0131yorum.\u203a\u203a\n41:42 Sonra m\u00fchr\u00fcn\u00fc parma\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131p Yusufun parma\u011f\u0131na takt\u0131. Ona ince ketenden giysi giydirdi. Boynuna alt\u0131n zincir takt\u0131.\n41:43 Onu kendi yard\u0131mc\u0131s\u0131n\u0131n arabas\u0131na bindirdi. Yusufun \u00f6n\u00fcnde, \u2039\u2039Yol a\u00e7\u0131n!\u203a\u203a diye ba\u011f\u0131rd\u0131lar. B\u00f6ylece firavun ona b\u00fct\u00fcn M\u0131s\u0131r\u0131n y\u00f6netimini verdi.\n41:44 Firavun Yusufa, \u2039\u2039Firavun benim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ama M\u0131s\u0131rda senden izinsiz kimse elini aya\u011f\u0131n\u0131 oynatmayacak.\u203a\u203a\n41:45 Yusufun ad\u0131n\u0131 Safenat-Paneah koydu. On Kentinin k\u00e2hini Potiferan\u0131n k\u0131z\u0131 Asenat\u0131 da ona kar\u0131 olarak verdi. Yusuf \u00fclkeyi boydan boya dola\u015ft\u0131.\n41:46 Yusuf firavunun hizmetine girdi\u011finde otuz ya\u015f\u0131ndayd\u0131. Firavunun huzurundan ayr\u0131ld\u0131ktan sonra b\u00fct\u00fcn M\u0131s\u0131r\u0131 dola\u015ft\u0131.\n41:47 Yedi bolluk y\u0131l\u0131 boyunca toprak \u00e7ok \u00fcr\u00fcn verdi.\n41:48 Yusuf M\u0131s\u0131rda yedi y\u0131l i\u00e7inde yeti\u015fen b\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri toplay\u0131p kentlerde depolad\u0131. Her kente o kentin \u00e7evresindeki tarlalarda yeti\u015fen \u00fcr\u00fcnleri koydu.\n41:49 Denizin kumu kadar \u00e7ok bu\u011fday depolad\u0131; \u00f6yle ki, \u00f6l\u00e7mekten vazge\u00e7ti. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu\u011fday \u00f6l\u00e7\u00fclemeyecek kadar \u00e7oktu.\n41:50 K\u0131tl\u0131k y\u0131llar\u0131 ba\u015flamadan, On Kentinin k\u00e2hini Potiferan\u0131n k\u0131z\u0131 Asenat Yusufa iki erkek \u00e7ocuk do\u011furdu.\n41:51 Yusuf ilk o\u011flunun ad\u0131n\u0131 Mana\u015f\u015fe koydu. \u2039\u2039Tanr\u0131 bana b\u00fct\u00fcn ac\u0131lar\u0131m\u0131 ve babam\u0131n ailesini unutturdu\u203a\u203a dedi.\n41:52 \u2039\u2039Tanr\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekti\u011fim \u00fclkede beni verimli k\u0131ld\u0131\u203a\u203a diyerek ikinci o\u011flunun ad\u0131n\u0131 Efrayim koydu.\n41:53 M\u0131s\u0131rda yedi bolluk y\u0131l\u0131 sona erdi.\n41:54 Yusufun s\u00f6ylemi\u015f oldu\u011fu gibi yedi k\u0131tl\u0131k y\u0131l\u0131 ba\u015fg\u00f6sterdi. B\u00fct\u00fcn \u00fclkelerde k\u0131tl\u0131k vard\u0131, ama M\u0131s\u0131r\u0131n her yan\u0131nda yiyecek bulunuyordu.\n41:55 M\u0131s\u0131rl\u0131lar a\u00e7 kal\u0131nca, yiyecek i\u00e7in firavuna yakard\u0131lar. Firavun, \u2039\u2039Yusufa gidin\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039O size ne derse \u00f6yle yap\u0131n.\u203a\u203a\n41:56 K\u0131tl\u0131k b\u00fct\u00fcn \u00fclkeyi sar\u0131nca, Yusuf depolar\u0131 a\u00e7\u0131p M\u0131s\u0131rl\u0131lara bu\u011fday satmaya ba\u015flad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131tl\u0131k M\u0131s\u0131r\u0131 boydan boya kavuruyordu.\n41:57 B\u00fct\u00fcn \u00fclkelerden insanlar da bu\u011fday sat\u0131n almak i\u00e7in M\u0131s\u0131r'a, Yusuf'a geliyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u0131tl\u0131k b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 sarm\u0131\u015ft\u0131 ve \u015fiddetliydi.\n42:1 Yakup M\u0131s\u0131rda bu\u011fday oldu\u011funu \u00f6\u011frenince, o\u011fullar\u0131na, \u2039\u2039Neden birbirinize bak\u0131p duruyorsunuz?\u203a\u203a dedi,\n42:2 \u2039\u2039M\u0131s\u0131rda bu\u011fday oldu\u011funu duydum. Gidin, sat\u0131n al\u0131n ki, ya\u015fayal\u0131m, yoksa \u00f6lece\u011fiz.\u203a\u203a\n42:3 B\u00f6ylece Yusufun on karde\u015fi bu\u011fday almak i\u00e7in M\u0131s\u0131ra gittiler.\n42:4 Ancak Yakup Yusufun karde\u015fi Benyamini onlarla birlikte g\u00f6ndermedi, \u00e7\u00fcnk\u00fc o\u011flunun ba\u015f\u0131na bir \u015fey gelmesinden korkuyordu.\n42:5 Bu\u011fday sat\u0131n almaya gelenler aras\u0131nda \u0130srailin o\u011fullar\u0131 da vard\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kenan \u00fclkesinde de k\u0131tl\u0131k h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyordu.\n42:6 Yusuf \u00fclkenin y\u00f6neticisiydi, herkese o bu\u011fday sat\u0131yordu. Karde\u015fleri gelip onun \u00f6n\u00fcnde yere kapand\u0131lar.\n42:7 Yusuf karde\u015flerini g\u00f6r\u00fcnce tan\u0131d\u0131. Ama onlara yabanc\u0131 gibi davranarak sert konu\u015ftu: \u2039\u2039Nereden geliyorsunuz?\u203a\u203a \u2039\u2039Kenan \u00fclkesinden\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131lar, \u2039\u2039Yiyecek sat\u0131n almaya geldik.\u203a\u203a\n42:8 Yusuf karde\u015flerini tan\u0131d\u0131ysa da karde\u015fleri onu tan\u0131mad\u0131lar.\n42:9 Yusuf onlarla ilgili d\u00fc\u015flerini an\u0131msayarak, \u2039\u2039Siz casussunuz\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00dclkenin zay\u0131f noktalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeye geldiniz.\u203a\u203a\n42:10 \u2039\u2039Aman, efendim\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler, \u2039\u2039Biz kullar\u0131n yaln\u0131zca yiyecek sat\u0131n almaya geldik.\n42:11 Hepimiz ayn\u0131 baban\u0131n \u00e7ocuklar\u0131y\u0131z. Biz kullar\u0131n d\u00fcr\u00fcst insanlar\u0131z, casus de\u011filiz.\u203a\u203a\n42:12 Yusuf, \u2039\u2039Hay\u0131r!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Siz \u00fclkenin zay\u0131f noktalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeye geldiniz.\u203a\u203a\n42:13 Karde\u015fleri, \u2039\u2039Biz kullar\u0131n on iki karde\u015fiz\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Hepimiz Kenan \u00fclkesinde ya\u015fayan ayn\u0131 baban\u0131n \u00e7ocuklar\u0131y\u0131z. En k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz babam\u0131z\u0131n yan\u0131nda kald\u0131, biri de kayboldu.\u203a\u203a\n42:14 Yusuf, \u2039\u2039S\u00f6yledi\u011fim gibi\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Casussunuz siz.\n42:15 Sizi s\u0131nayaca\u011f\u0131m. Firavunun ba\u015f\u0131na ant i\u00e7erim. K\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015finiz de gelmedik\u00e7e, buradan ayr\u0131lamazs\u0131n\u0131z.\n42:16 Aran\u0131zdan birini g\u00f6nderin, karde\u015finizi getirsin. Geri kalanlar\u0131n\u0131z g\u00f6z alt\u0131na al\u0131nacak. Anlatt\u0131klar\u0131n\u0131z do\u011fru mu, de\u011fil mi, sizi s\u0131nayaca\u011f\u0131z. De\u011filse, firavunun ba\u015f\u0131na ant i\u00e7erim ki casussunuz.\u203a\u203a\n42:17 \u00dc\u00e7 g\u00fcn onlar\u0131 g\u00f6z alt\u0131nda tuttu.\n42:18 \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn, \u2039\u2039Bir ko\u015fulla can\u0131n\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar\u0131m\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ben Tanr\u0131dan korkar\u0131m.\n42:19 D\u00fcr\u00fcst oldu\u011funuzu kan\u0131tlamak i\u00e7in, i\u00e7inizden biri g\u00f6z alt\u0131nda tutuldu\u011funuz evde kals\u0131n, \u00f6tekiler gidip a\u00e7 kalan ailenize bu\u011fday g\u00f6t\u00fcrs\u00fcn.\n42:20 Sonra k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015finizi bana getirin. B\u00f6ylece anlatt\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131n do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar, \u00f6l\u00fcmden kurtulursunuz.\u203a\u203a Kabul ettiler.\n42:21 Birbirlerine, \u2039\u2039Besbelli karde\u015fimize yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n cezas\u0131n\u0131 \u00e7ekiyoruz\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Bize yalvard\u0131\u011f\u0131nda nas\u0131l s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekti\u011fini g\u00f6rd\u00fck, ama dinlemedik. Bu s\u0131k\u0131nt\u0131 onun i\u00e7in ba\u015f\u0131m\u0131za geldi.\u203a\u203a\n42:22 Ruben, \u2039\u2039\u00c7ocu\u011fa zarar vermeyin diye sizi uyarmad\u0131m m\u0131?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ama dinlemediniz. \u0130\u015fte \u015fimdi kan\u0131n\u0131n hesab\u0131 soruluyor.\u203a\u203a\n42:23 Yusufun konu\u015ftuklar\u0131n\u0131 anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 farketmediler, \u00e7\u00fcnk\u00fc onunla \u00e7evirmen arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla konu\u015fuyorlard\u0131.\n42:24 Yusuf karde\u015flerinden ayr\u0131l\u0131p a\u011flamaya ba\u015flad\u0131. Sonra d\u00f6n\u00fcp onlarla konu\u015ftu. Aralar\u0131ndan \u015eimonu alarak \u00f6tekilerin g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde ba\u011flad\u0131.\n42:25 Sonra torbalar\u0131na bu\u011fday doldurulmas\u0131n\u0131, paralar\u0131n\u0131n torbalar\u0131na geri konulmas\u0131n\u0131, yol i\u00e7in kendilerine az\u0131k verilmesini buyurdu. Bunlar yap\u0131ld\u0131ktan sonra\n42:26 bu\u011fdaylar\u0131 e\u015feklerine y\u00fckleyip oradan ayr\u0131ld\u0131lar.\n42:27 Konaklad\u0131klar\u0131 yerde i\u00e7lerinden biri e\u015fe\u011fine yem vermek i\u00e7in torbas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131nca paras\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. Para torban\u0131n a\u011fz\u0131na konmu\u015ftu.\n42:28 Karde\u015flerine, \u2039\u2039Param\u0131 geri vermi\u015fler\u203a\u203a diye seslendi, \u2039\u2039\u0130\u015fte torbamda!\u203a\u203a Y\u00fcrekleri yerinden oynad\u0131. Titreyerek birbirlerine, \u2039\u2039Tanr\u0131n\u0131n bize bu yapt\u0131\u011f\u0131 nedir?\u203a\u203a dediler.\n42:29 Kenan \u00fclkesine, babalar\u0131 Yakupun yan\u0131na var\u0131nca, ba\u015flar\u0131na gelenleri ona anlatt\u0131lar:\n42:30 \u2039\u2039M\u0131s\u0131r\u0131n y\u00f6neticisi bizimle sert konu\u015ftu. Bize casusmu\u015fuz gibi davrand\u0131.\n42:31 Ona, \u2039Biz d\u00fcr\u00fcst insanlar\u0131z\u203a dedik, \u2039Casus de\u011filiz.\n42:32 Hepimiz ayn\u0131 baban\u0131n \u00e7ocuklar\u0131y\u0131z. On iki karde\u015fiz; biri kayboldu, en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fc de Kenan \u00fclkesinde, babam\u0131z\u0131n yan\u0131nda.\u203a\n42:33 \u2039\u2039\u00dclkenin y\u00f6neticisi, \u2039D\u00fcr\u00fcst oldu\u011funuzu \u015f\u00f6yle anlayabilirim\u203a dedi, \u2039Karde\u015flerinizden birini yan\u0131mda b\u0131rak\u0131n, bu\u011fday\u0131 al\u0131p a\u00e7 kalan ailelerinize g\u00f6t\u00fcr\u00fcn.\n42:34 K\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015finizi de bana getirin. O zaman casus olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131, d\u00fcr\u00fcst insanlar oldu\u011funuzu anlar, karde\u015finizi size geri veririm. \u00dclkede ticaret yapabilirsiniz.\u203a \u203a\u203a\n42:35 Torbalar\u0131n\u0131 bo\u015falt\u0131nca, hepsi para kesesini torbas\u0131nda buldu. Para keselerini g\u00f6r\u00fcnce hem kendileri hem babalar\u0131 korkuya kap\u0131ld\u0131.\n42:36 Yakup, \u2039\u2039Beni \u00e7ocuklar\u0131mdan yoksun b\u0131rak\u0131yorsunuz\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Yusuf yok, \u015eimon yok. \u015eimdi de Benyamini g\u00f6t\u00fcrmek istiyorsunuz. S\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 \u00e7eken hep benim.\u203a\u203a\n42:37 Ruben babas\u0131na, \u2039\u2039Benyamini geri getirmezsem, iki o\u011flumu \u00f6ld\u00fcr\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Onu bana teslim et, ben sana geri getirece\u011fim.\u203a\u203a\n42:38 Ama Yakup, \u2039\u2039O\u011flumu sizinle g\u00f6ndermeyece\u011fim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc karde\u015fi \u00f6ld\u00fc, yaln\u0131z o kald\u0131. Yolda ona bir zarar gelirse, bu ac\u0131yla ak sa\u00e7l\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131 \u00f6l\u00fcler diyar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.\u203a\u203a\n43:1 Kenan \u00fclkesinde k\u0131tl\u0131k \u015fiddetlenmi\u015fti.\n43:2 M\u0131s\u0131rdan getirilen bu\u011fday t\u00fckenince Yakup, o\u011fullar\u0131na, \u2039\u2039Yine gidin, bize biraz yiyecek al\u0131n\u203a\u203a dedi.\n43:3 Yahuda, \u2039\u2039Adam bizi s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131 uyard\u0131\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039 \u2039Karde\u015finiz sizinle birlikte gelmezse, y\u00fcz\u00fcm\u00fc g\u00f6remezsiniz\u203a dedi.\n43:4 Karde\u015fimizi bizimle g\u00f6nderirsen, gider sana yiyecek al\u0131r\u0131z.\n43:5 G\u00f6ndermezsen gitmeyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc o adam, \u2039Karde\u015finizi birlikte getirmezseniz, y\u00fcz\u00fcm\u00fc g\u00f6remezsiniz\u203a dedi.\u203a\u203a\n43:6 \u0130srail, \u2039\u2039Ni\u00e7in adama bir karde\u015finiz daha oldu\u011funu s\u00f6yleyerek bana bu k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc yapt\u0131n\u0131z?\u203a\u203a dedi.\n43:7 \u015e\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131lar: \u2039\u2039Adam, \u2039Baban\u0131z h\u00e2l\u00e2 ya\u015f\u0131yor mu? Ba\u015fka karde\u015finiz var m\u0131?\u203a diye sordu. Bizimle ve akrabalar\u0131m\u0131zla ilgili \u00f6yle sorular sordu ki, yan\u0131t vermek zorunda kald\u0131k. Karde\u015finizi getirin diyece\u011fini nereden bilebilirdik?\u203a\u203a\n43:8 Yahuda, babas\u0131 \u0130sraile, \u2039\u2039\u00c7ocu\u011fu benimle g\u00f6nder, gidelim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Sen de biz de yavrular\u0131m\u0131z da \u00f6lmez, ya\u015far\u0131z.\n43:9 Ona ben kefil oluyorum. Beni sorumlu say. E\u011fer onu geri getirmez, \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131karmazsam, \u00f6mr\u00fcmce sana kar\u015f\u0131 su\u00e7lu say\u0131lay\u0131m.\n43:10 \u00c7\u00fcnk\u00fc gecikmeseydik, \u015fimdiye dek iki kez gidip gelmi\u015f olurduk.\u203a\u203a\n43:11 Bunun \u00fczerine \u0130srail, \u2039\u2039\u00d6yleyse gidin\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Yaln\u0131z, torbalar\u0131n\u0131za bu \u00fclkenin en iyi \u00fcr\u00fcnlerinden biraz pelesenk, biraz bal, kitre, laden, f\u0131st\u0131k, badem koyun, M\u0131s\u0131r\u0131n y\u00f6neticisine arma\u011fan olarak g\u00f6t\u00fcr\u00fcn.\n43:12 Yan\u0131n\u0131za iki kat para al\u0131n. Torbalar\u0131n\u0131z\u0131n a\u011fz\u0131na konan paray\u0131 geri g\u00f6t\u00fcr\u00fcn. Belki bir yanl\u0131\u015fl\u0131k olmu\u015ftur.\n43:13 Karde\u015finizi al\u0131p gidin, o adam\u0131n yan\u0131na d\u00f6n\u00fcn.\n43:14 Her \u015eeye G\u00fcc\u00fc Yeten Tanr\u0131, adam\u0131n y\u00fcre\u011fine size kar\u015f\u0131 merhamet koysun da, adam \u00f6b\u00fcr karde\u015finizle Benyamini size geri versin. Bana gelince, \u00e7ocuklar\u0131mdan yoksun kalacaksam kalay\u0131m.\u203a\u203a\n43:15 B\u00f6ylece karde\u015fler yanlar\u0131na arma\u011fanlar, iki kat para ve Benyamini alarak hemen M\u0131s\u0131ra gidip Yusufun huzuruna \u00e7\u0131kt\u0131lar.\n43:16 Yusuf Benyamini yanlar\u0131nda g\u00f6r\u00fcnce, k\u00e2hyas\u0131na, \u2039\u2039Bu adamlar\u0131 eve g\u00f6t\u00fcr\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Bir hayvan kesip haz\u0131rla. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011flen benimle birlikte yemek yiyecekler.\u203a\u203a\n43:17 K\u00e2hya Yusufun buyurdu\u011fu gibi onlar\u0131 Yusufun evine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.\n43:18 Ne var ki karde\u015fleri Yusufun evine g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fckleri i\u00e7in korktular. \u2039\u2039\u0130lk geli\u015fimizde torbalar\u0131m\u0131za konan para y\u00fcz\u00fcnden g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcyoruz galiba!\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Bize sald\u0131r\u0131p egemen olmak, bizi k\u00f6le edip e\u015feklerimizi almak istiyor.\u203a\u203a\n43:19 Yusufun k\u00e2hyas\u0131na yakla\u015f\u0131p evin kap\u0131s\u0131nda onunla konu\u015ftular:\n43:20 \u2039\u2039Aman, efendim!\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Buraya ilk kez yiyecek sat\u0131n almaya gelmi\u015ftik.\n43:21 Konaklad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerde torbalar\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131nca, bir de bakt\u0131k ki, param\u0131z eksiksiz olarak torbalar\u0131m\u0131z\u0131n a\u011fz\u0131na konmu\u015f. Onu size geri getirdik.\n43:22 Ayr\u0131ca yeniden yiyecek almak i\u00e7in yan\u0131m\u0131za ba\u015fka para da ald\u0131k. Paralar\u0131 torbalar\u0131m\u0131za kimin koydu\u011funu bilmiyoruz.\u203a\u203a\n43:23 K\u00e2hya, \u2039\u2039Merak etmeyin\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Korkman\u0131za gerek yok. Paray\u0131 Tanr\u0131n\u0131z, baban\u0131z\u0131n Tanr\u0131s\u0131 torbalar\u0131n\u0131za koydurmu\u015f. Ben paran\u0131z\u0131 ald\u0131m.\u203a\u203a Sonra \u015eimonu onlara getirdi.\n43:24 K\u00e2hya onlar\u0131 Yusufun evine g\u00f6t\u00fcr\u00fcp ayaklar\u0131n\u0131 y\u0131kamalar\u0131 i\u00e7in su getirdi, e\u015feklerine yem verdi.\n43:25 Karde\u015fler \u00f6\u011flene, Yusufun gelece\u011fi saate kadar arma\u011fanlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada yemek yiyeceklerini duymu\u015flard\u0131.\n43:26 Yusuf eve gelince, getirdikleri arma\u011fanlar\u0131 kendisine sunup \u00f6n\u00fcnde yere kapand\u0131lar.\n43:27 Yusuf hat\u0131rlar\u0131n\u0131 sorduktan sonra, \u2039\u2039Bana s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011finiz ya\u015fl\u0131 baban\u0131z iyi mi?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039H\u00e2l\u00e2 ya\u015f\u0131yor mu?\u203a\u203a\n43:28 Karde\u015fleri, \u2039\u2039Babam\u0131z kulun iyi\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131lar, \u2039\u2039H\u00e2l\u00e2 ya\u015f\u0131yor.\u203a\u203a Sonra sayg\u0131yla e\u011filip yere kapand\u0131lar.\n43:29 Yusuf g\u00f6z gezdirirken kendisiyle ayn\u0131 anneden olan karde\u015fi Benyamini g\u00f6rd\u00fc. \u2039\u2039Bana s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011finiz k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015finiz bu mu?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Tanr\u0131 sana l\u00fctfetsin, o\u011flum.\u203a\u203a\n43:30 Sonra hemen oradan ayr\u0131ld\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc karde\u015fini g\u00f6r\u00fcnce y\u00fcre\u011fi s\u0131zlam\u0131\u015ft\u0131. A\u011flayacak bir yer arad\u0131. Odas\u0131na girip orada a\u011flad\u0131.\n43:31 Y\u00fcz\u00fcn\u00fc y\u0131kad\u0131ktan sonra d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Kendisini toparlayarak, \u2039\u2039Yeme\u011fi getirin\u203a\u203a dedi.\n43:32 Yusufa ayr\u0131, karde\u015flerine ayr\u0131, Yusufla yemek yiyen M\u0131s\u0131rl\u0131lara ayr\u0131 hizmet edildi. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u0131s\u0131rl\u0131lar \u0130branilerle birlikte yemek yemez, bunu i\u011fren\u00e7 sayarlard\u0131.\n43:33 Karde\u015fleri Yusufun \u00f6n\u00fcnde b\u00fcy\u00fckten k\u00fc\u00e7\u00fc\u011fe do\u011fru ya\u015f s\u0131ras\u0131na g\u00f6re oturdular. \u015ea\u015fk\u0131n \u015fa\u015fk\u0131n birbirlerine bakt\u0131lar.\n43:34 Yusuf'un masas\u0131ndan onlara yemek da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. Benyamin'in pay\u0131 \u00f6tekilerden be\u015f kat fazlayd\u0131. \u0130\u00e7tiler, birlikte ho\u015f vakit ge\u00e7irdiler.\n44:1 Yusuf k\u00e2hyas\u0131na, \u2039\u2039Bu adamlar\u0131n torbalar\u0131na ta\u015f\u0131yabilecekleri kadar yiyecek doldur\u203a\u203a diye buyurdu, \u2039\u2039Her birinin paras\u0131n\u0131 torbas\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131na koy.\n44:2 En k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn torbas\u0131na benim g\u00fcm\u00fc\u015f k\u00e2semi ve bu\u011fday\u0131n\u0131n paras\u0131n\u0131 koy.\u203a\u203a K\u00e2hya Yusufun buyru\u011funu yerine getirdi.\n44:3 Sabah erkenden adamlar e\u015fekleriyle yolcu edildi.\n44:4 Onlar kentten pek uzakla\u015fmam\u0131\u015ft\u0131 ki Yusuf k\u00e2hyas\u0131na, \u2039\u2039Hemen o adamlar\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015f\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Onlara yeti\u015fince, \u2039Ni\u00e7in iyili\u011fe kar\u015f\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131n\u0131z?\u203a de,\n44:5 \u2039Efendimin \u015farap i\u00e7mek, fala bakmak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 k\u00e2se de\u011fil mi bu? Bunu yapmakla k\u00f6t\u00fcl\u00fck ettiniz.\u203a \u203a\u203a\n44:6 K\u00e2hya onlara yeti\u015fip bu s\u00f6zleri yineledi.\n44:7 Adamlar, \u2039\u2039Efendim, neden b\u00f6yle konu\u015fuyorsun?\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Bizden uzak olsun, biz kullar\u0131n b\u00f6yle \u015fey yapmay\u0131z.\n44:8 Torbalar\u0131m\u0131z\u0131n a\u011fz\u0131nda buldu\u011fumuz paralar\u0131 Kenan \u00fclkesinden sana geri getirdik. Nas\u0131l efendinin evinden alt\u0131n ya da g\u00fcm\u00fc\u015f \u00e7alar\u0131z?\n44:9 Kullar\u0131ndan birinde \u00e7\u0131karsa \u00f6ld\u00fcr\u00fcls\u00fcn, geri kalanlar efendimin k\u00f6lesi olsun.\u203a\u203a\n44:10 K\u00e2hya, \u2039\u2039Peki, dedi\u011finiz gibi olsun\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Kimde \u00e7\u0131karsa k\u00f6lem olacak, geri kalanlar su\u00e7suz say\u0131lacak.\u203a\u203a\n44:11 Hemen torbalar\u0131n\u0131 indirip a\u00e7t\u0131lar.\n44:12 K\u00e2hya b\u00fcy\u00fckten k\u00fc\u00e7\u00fc\u011fe do\u011fru hepsinin torbas\u0131n\u0131 arad\u0131. K\u00e2se Benyaminin torbas\u0131nda \u00e7\u0131kt\u0131.\n44:13 Karde\u015fleri \u00fcz\u00fcnt\u00fcden giysilerini y\u0131rtt\u0131lar. Sonra torbalar\u0131n\u0131 e\u015feklerine y\u00fckleyip kente geri d\u00f6nd\u00fcler.\n44:14 Yahudayla karde\u015fleri Yusufun evine geldi\u011finde, Yusuf daha evdeydi. \u00d6n\u00fcnde yere kapand\u0131lar.\n44:15 Yusuf, \u2039\u2039Nedir bu yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Benim gibi birinin fala bakabilece\u011fi akl\u0131n\u0131za gelmedi mi?\u203a\u203a\n44:16 Yahuda, \u2039\u2039Ne diyelim, efendim?\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039Nas\u0131l anlatal\u0131m? Kendimizi nas\u0131l temize \u00e7\u0131karal\u0131m? Tanr\u0131 su\u00e7umuzu ortaya \u00e7\u0131kard\u0131. Hepimiz k\u00f6leniz art\u0131k, efendim; hem biz hem de kendisinde k\u00e2se bulunan karde\u015fimiz.\u203a\u203a\n44:17 Yusuf, \u2039\u2039Benden uzak olsun!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Yaln\u0131z kendisinde k\u00e2se bulunan k\u00f6lem olacak. Siz esenlikle baban\u0131z\u0131n yan\u0131na d\u00f6n\u00fcn.\u203a\u203a\n44:18 Yahuda yakla\u015f\u0131p, \u2039\u2039Efendim, l\u00fctfen izin ver konu\u015fay\u0131m\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Kuluna \u00f6fkelenme. Sen firavunla ayn\u0131 yetkiye sahipsin.\n44:19 Efendim, biz kullar\u0131na sormu\u015ftun: \u2039Baban\u0131z ya da ba\u015fka karde\u015finiz var m\u0131?\u203a diye.\n44:20 Biz de, \u2039Ya\u015fl\u0131 bir babam\u0131z ve onun ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda do\u011fan k\u00fc\u00e7\u00fck bir karde\u015fimiz var\u203a demi\u015ftik, \u2039O \u00e7ocu\u011fun karde\u015fi \u00f6ld\u00fc, kendisi annesinin tek o\u011flu. Babam\u0131z onu \u00e7ok sever.\u203a\n44:21 \u2039\u2039Sen de biz kullar\u0131na, \u2039O \u00e7ocu\u011fu bana getirin, g\u00f6z\u00fcmle g\u00f6reyim\u203a demi\u015ftin.\n44:22 Biz de, \u2039\u00c7ocuk babas\u0131ndan ayr\u0131lamaz, ayr\u0131l\u0131rsa babas\u0131 \u00f6l\u00fcr\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015ftik.\n44:23 Sen de biz kullar\u0131na, \u2039E\u011fer k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015finiz sizinle gelmezse, y\u00fcz\u00fcm\u00fc bir daha g\u00f6remezsiniz\u203a demi\u015ftin.\n44:24 \u2039\u2039Kulun babam\u0131z\u0131n yan\u0131na d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, s\u00f6ylediklerini ona anlatt\u0131k.\n44:25 Babam\u0131z, \u2039Yine gidin, bize biraz yiyecek al\u0131n\u203a dedi.\n44:26 Ama biz, \u2039Gidemeyiz\u203a dedik, \u2039Ancak k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fimiz bizimle gelirse gideriz. K\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fimiz bizimle olmazsa o adam\u0131n y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6remeyiz.\u203a\n44:27 \u2039\u2039Babam, biz kullar\u0131na, \u2039Biliyorsunuz, kar\u0131m bana iki erkek \u00e7ocuk do\u011furdu\u203a dedi,\n44:28 \u2039Biri yan\u0131mdan ayr\u0131ld\u0131. Besbelli bir hayvan par\u00e7alad\u0131, bir daha g\u00f6remedim onu.\n44:29 Bunu da g\u00f6t\u00fcr\u00fcrseniz ve ona bir zarar gelirse, bu ac\u0131yla ak sa\u00e7l\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131 \u00f6l\u00fcler diyar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.\u203a\n44:30 \u2039\u2039Efendim, \u015fimdi babam kulunun yan\u0131na d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde \u00e7ocuk yan\u0131m\u0131zda olmazsa, babam onu g\u00f6rmeyince \u00f6l\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc onu ya\u015fama ba\u011flayan bu \u00e7ocuktur. Biz kullar\u0131n da ac\u0131 i\u00e7inde babam\u0131z\u0131n ak sa\u00e7l\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00fcler diyar\u0131na indiririz.\n44:32 Ben kulun bu \u00e7ocu\u011fa kefil oldum. Babama, \u2039Onu sana geri getirmezsem, \u00f6mr\u00fcmce kendimi sana kar\u015f\u0131 su\u00e7lu sayar\u0131m\u203a dedim.\n44:33 \u2039\u2039L\u00fctfen \u015fimdi \u00e7ocu\u011fun yerine beni k\u00f6len kabul et. \u00c7ocuk karde\u015fleriyle birlikte geri d\u00f6ns\u00fcn.\n44:34 O yan\u0131mda olmadan babam\u0131n yan\u0131na nas\u0131l d\u00f6nerim? Babam\u0131n ba\u015f\u0131na gelecek k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe dayanamam.\u203a\u203a\n45:1 Yusuf adamlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde kendini tutamay\u0131p, \u2039\u2039Herkesi \u00e7\u0131kar\u0131n buradan!\u203a\u203a diye ba\u011f\u0131rd\u0131. Kendini karde\u015flerine tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131nda yan\u0131nda kimse olmas\u0131n istiyordu.\n45:2 O kadar y\u00fcksek sesle a\u011flad\u0131 ki, M\u0131s\u0131rl\u0131lar a\u011flay\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u015fitti. Bu haber firavunun ev halk\u0131na da ula\u015ft\u0131.\n45:3 Yusuf karde\u015flerine, \u2039\u2039Ben Yusufum!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Babam ya\u015f\u0131yor mu?\u203a\u203a Karde\u015fleri donup kald\u0131, yan\u0131t veremediler.\n45:4 Yusuf, \u2039\u2039L\u00fctfen bana yakla\u015f\u0131n\u203a\u203a dedi. Onlar yakla\u015f\u0131nca Yusuf \u015f\u00f6yle devam etti: \u2039\u2039M\u0131s\u0131ra satt\u0131\u011f\u0131n\u0131z karde\u015finiz Yusuf benim.\n45:5 Beni buraya satt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in \u00fcz\u00fclmeyin. Kendinizi su\u00e7lamay\u0131n. Tanr\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131 korumak i\u00e7in beni \u00f6nden g\u00f6nderdi.\n45:6 \u00c7\u00fcnk\u00fc iki y\u0131ld\u0131r \u00fclkede k\u0131tl\u0131k var, be\u015f y\u0131l daha s\u00fcrecek. Kimse \u00e7ift s\u00fcremeyecek, ekin bi\u00e7emeyecek.\n45:7 Tanr\u0131 yery\u00fcz\u00fcnde soyunuzu korumak ve harika bi\u00e7imde can\u0131n\u0131z\u0131 kurtarmak i\u00e7in beni \u00f6n\u00fcn\u00fczden g\u00f6nderdi.\n45:8 Beni buraya g\u00f6nderen siz de\u011filsiniz, Tanr\u0131d\u0131r. Beni firavunun ba\u015fdan\u0131\u015fman\u0131, saray\u0131n\u0131n efendisi, b\u00fct\u00fcn M\u0131s\u0131r \u00fclkesinin y\u00f6neticisi yapt\u0131.\n45:9 Hemen babam\u0131n yan\u0131na gidin, ona o\u011flun Yusuf \u015f\u00f6yle diyor deyin: \u2039Tanr\u0131 beni M\u0131s\u0131r \u00fclkesine y\u00f6netici yapt\u0131. Durma, yan\u0131ma gel.\n45:10 Go\u015fen b\u00f6lgesine yerle\u015firsin; \u00e7ocuklar\u0131n, torunlar\u0131n, davarlar\u0131n, s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n ve sahip oldu\u011fun her \u015feyle birlikte yak\u0131n\u0131mda olursun.\n45:11 Orada sana bakar\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u0131tl\u0131k be\u015f y\u0131l daha s\u00fcrecek. Yoksa sen de ailen ve sana ba\u011fl\u0131 olan herkes de peri\u015fan olursunuz.\u203a\n45:12 \u2039\u2039Hepiniz g\u00f6zlerinizle g\u00f6r\u00fcyorsunuz, karde\u015fim Benyamin, sen de g\u00f6r\u00fcyorsun konu\u015fan\u0131n ger\u00e7ekten ben oldu\u011fumu.\n45:13 M\u0131s\u0131rda ne denli g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fumu ve b\u00fct\u00fcn g\u00f6rd\u00fcklerinizi babama anlat\u0131n. Babam\u0131 hemen buraya getirin.\u203a\u203a\n45:14 Sonra karde\u015fi Benyaminin boynuna sar\u0131l\u0131p a\u011flad\u0131. Benyamin de a\u011flayarak ona sar\u0131ld\u0131.\n45:15 Yusuf a\u011flayarak b\u00fct\u00fcn karde\u015flerini \u00f6pt\u00fc. Sonra karde\u015fleri onunla konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131.\n45:16 Yusufun karde\u015flerinin geldi\u011fi haberi firavunun saray\u0131na ula\u015f\u0131nca, firavunla g\u00f6revlileri ho\u015fnut oldu.\n45:17 Firavun Yusufa \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Karde\u015flerine de ki, \u2039Hayvanlar\u0131n\u0131z\u0131 y\u00fckleyip Kenan \u00fclkesine gidin.\n45:18 Baban\u0131z\u0131 ve ailelerinizi buraya getirin. Size M\u0131s\u0131r\u0131n en iyi topraklar\u0131n\u0131 verece\u011fim. \u00dclkenin kayma\u011f\u0131n\u0131 yiyeceksiniz.\u203a\n45:19 Onlara ayr\u0131ca \u015f\u00f6yle demeni de buyuruyorum: \u2039\u00c7ocuklar\u0131n\u0131zla kar\u0131lar\u0131n\u0131z i\u00e7in M\u0131s\u0131rdan arabalar al\u0131n, baban\u0131zla birlikte buraya gelin.\n45:20 G\u00f6z\u00fcn\u00fcz arkada kalmas\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc M\u0131s\u0131rda en iyi ne varsa sizin olacak.\u203a \u203a\u203a\n45:21 \u0130srailin o\u011fullar\u0131 s\u00f6yleneni yapt\u0131. Firavunun buyru\u011fu \u00fczerine Yusuf onlara araba ve yol i\u00e7in az\u0131k verdi.\n45:22 Hepsine birer kat yedek giysi, Benyamine ise \u00fc\u00e7 y\u00fcz par\u00e7a g\u00fcm\u00fc\u015fle be\u015f kat yedek giysi verdi.\n45:23 B\u00f6ylece babas\u0131na M\u0131s\u0131rda en iyi ne varsa hepsiyle y\u00fckl\u00fc on e\u015fek, yolculuk i\u00e7in bu\u011fday, ekmek ve az\u0131k y\u00fckl\u00fc on di\u015fi e\u015fek g\u00f6nderdi.\n45:24 Karde\u015flerini yolcu ederken onlara, \u2039\u2039Yolda kavga etmeyin\u203a\u203a dedi.\n45:25 Yusufun karde\u015fleri M\u0131s\u0131rdan ayr\u0131l\u0131p Kenan \u00fclkesine, babalar\u0131 Yakupun yan\u0131na d\u00f6nd\u00fcler.\n45:26 Ona, \u2039\u2039Yusuf ya\u015f\u0131yor!\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039\u00dcstelik M\u0131s\u0131r\u0131n y\u00f6neticisi olmu\u015f.\u203a\u203a Babalar\u0131 donup kald\u0131, onlara inanmad\u0131.\n45:27 Yusufun kendilerine b\u00fct\u00fcn s\u00f6ylediklerini anlatt\u0131lar. Kendisini M\u0131s\u0131ra g\u00f6t\u00fcrmek i\u00e7in Yusufun g\u00f6nderdi\u011fi arabalar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, Yakupun keyfi yerine geldi.\n45:28 \u2039\u2039Tamam!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039O\u011flum Yusuf ya\u015f\u0131yor. \u00d6lmeden \u00f6nce gidip onu g\u00f6rece\u011fim.\u203a\u203a\n46:1 \u0130srail sahip oldu\u011fu her \u015feyle birlikte yola \u00e7\u0131kt\u0131. Beer-\u015eevaya var\u0131nca, orada babas\u0131 \u0130shak\u0131n Tanr\u0131s\u0131na kurbanlar kesti.\n46:2 O gece Tanr\u0131 bir g\u00f6r\u00fcmde \u0130sraile, \u2039\u2039Yakup, Yakup!\u203a\u203a diye seslendi. Yakup, \u2039\u2039Buraday\u0131m\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n46:3 Tanr\u0131, \u2039\u2039Ben Tanr\u0131y\u0131m, baban\u0131n Tanr\u0131s\u0131\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039M\u0131s\u0131ra gitmekten \u00e7ekinme. Soyunu orada b\u00fcy\u00fck bir ulus yapaca\u011f\u0131m.\n46:4 Seninle birlikte M\u0131s\u0131ra gelecek, soyunu bu \u00fclkeye geri getirece\u011fim. Senin g\u00f6zlerini Yusufun elleri kapayacak.\u203a\u203a\n46:5 Yakup Beer-\u015eevadan ayr\u0131ld\u0131. O\u011fullar\u0131 Yakupu -\u0130sraili- g\u00f6t\u00fcrmek \u00fczere firavunun g\u00f6nderdi\u011fi arabalara onu, kendi \u00e7ocuklar\u0131yla kar\u0131lar\u0131n\u0131 bindirdiler.\n46:6 Yakup, b\u00fct\u00fcn ailesini -o\u011fullar\u0131n\u0131, k\u0131zlar\u0131n\u0131, torunlar\u0131n\u0131- hayvanlar\u0131n\u0131 ve Kenan \u00fclkesinde kazand\u0131\u011f\u0131 mallar\u0131 yan\u0131na alarak M\u0131s\u0131ra gitti.\n46:8 \u0130srailin M\u0131s\u0131ra giden o\u011fullar\u0131n\u0131n -Yakupla o\u011fullar\u0131n\u0131n- adlar\u0131 \u015funlard\u0131r: Yakupun ilk o\u011flu Ruben.\n46:9\u00a0Rubenin o\u011fullar\u0131:\nHanok, Pallu, Hesron, Karmi.\n46:10\u00a0\u015eimonun o\u011fullar\u0131:\nYemuel, Yamin, Ohat, Yakin, Sohar ve Kenanl\u0131 bir kad\u0131n\u0131n o\u011flu \u015eaul.\n46:11\u00a0Levinin o\u011fullar\u0131:\nGer\u015fon, Kehat, Merari.\n46:12\u00a0Yahudan\u0131n o\u011fullar\u0131:\nEr, Onan, \u015eela, Peres, Zerah.\nAncak Erle Onan Kenan \u00fclkesinde \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc.\nPeresin o\u011fullar\u0131:\nHesron, Hamul.\n46:13\u00a0\u0130ssakar\u0131n o\u011fullar\u0131:\nTola, Puvva, Yov, \u015eimron.\n46:14\u00a0Zevulunun o\u011fullar\u0131:\nSeret, Elon, Yahleel.\n46:15 Bunlar Lean\u0131n Yakupa do\u011furdu\u011fu o\u011fullard\u0131r. Lea onlar\u0131 ve k\u0131z\u0131 Dinay\u0131 Paddan-Aramda do\u011furmu\u015ftu. Yakupun bu o\u011fullar\u0131yla k\u0131zlar\u0131 toplam otuz \u00fc\u00e7 ki\u015fiydi.\n46:16\u00a0Gad\u0131n o\u011fullar\u0131:\nSifyon, Hagi, \u015euni, Esbon, Eri, Arodi, Areli.\n46:17\u00a0A\u015ferin \u00e7ocuklar\u0131:\nYimna, Yi\u015fva, Yi\u015fvi, Beria; k\u0131zkarde\u015fleri Serah.\nBerian\u0131n o\u011fullar\u0131:\nHever, Malkiel.\n46:18 Bunlar Lavan\u0131n k\u0131z\u0131 Leaya verdi\u011fi Zilpan\u0131n Yakupa do\u011furdu\u011fu \u00e7ocuklard\u0131r. Toplam on alt\u0131 ki\u015fiydiler.\n46:19\u00a0Yakupun kar\u0131s\u0131 Rahelin o\u011fullar\u0131:\nYusuf, Benyamin.\n46:20 Yusufun M\u0131s\u0131rda On Kentif\u00e7 k\u00e2hini Potiferan\u0131n k\u0131z\u0131 Asenattan Mana\u015f\u015fe ve Efrayim ad\u0131nda iki o\u011flu oldu.\n46:21\u00a0Benyaminin o\u011fullar\u0131:\nBala, Beker, A\u015fbel, Gera, Naaman, Ehi, Ro\u015f, Muppim, Huppim, Ard.\n46:22 Bunlar Rahelin Yakupa do\u011furdu\u011fu \u00e7ocuklard\u0131r. Toplam on d\u00f6rt ki\u015fiydiler.\n46:23\u00a0Dan\u0131n o\u011flu:\nHu\u015fim.\n46:24\u00a0Naftalinin o\u011fullar\u0131:\nYahseel, Guni, Yeser, \u015eillem.\n46:25 Bunlar Lavan\u0131n, k\u0131z\u0131 Rahele verdi\u011fi Bilhan\u0131n Yakupa do\u011furdu\u011fu \u00e7ocuklard\u0131r. Toplam yedi ki\u015fiydiler.\n46:26 O\u011fullar\u0131n\u0131n kar\u0131lar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda Yakupun soyundan gelen ve onunla birlikte M\u0131s\u0131ra gidenler toplam altm\u0131\u015f alt\u0131 ki\u015fiydi. Bunlar\u0131n hepsi Yakuptan olmu\u015ftu.\n46:27 Yusufun M\u0131s\u0131rda do\u011fan iki o\u011fluyla birlikte M\u0131s\u0131ra g\u00f6\u00e7en Yakup ailesi toplam yetmi\u015f ki\u015fiydi.\n46:28 Yakup Go\u015fen yolunu g\u00f6stermesi i\u00e7in Yahuday\u0131 \u00f6nden Yusufa g\u00f6nderdi. Onlar Go\u015fene var\u0131nca,\n46:29 Yusuf arabas\u0131n\u0131 haz\u0131rlay\u0131p babas\u0131 \u0130sraili kar\u015f\u0131lamak \u00fczere Go\u015fene gitti. Babas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr g\u00f6rmez boynuna sar\u0131l\u0131p uzun uzun a\u011flad\u0131.\n46:30 \u0130srail Yusufa, \u2039\u2039Y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fcm ya, art\u0131k \u00f6lsem de gam yemem\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ya\u015f\u0131yorsun!\u203a\u203a\n46:31 Yusuf karde\u015fleriyle babas\u0131n\u0131n ev halk\u0131na \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Gidip firavuna haber vereyim, \u2039Kenan \u00fclkesinde ya\u015fayan karde\u015flerimle babam\u0131n ev halk\u0131 yan\u0131ma geldi\u203a diyeyim.\n46:32 \u00c7oban oldu\u011funuzu, hayvanc\u0131l\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131, bu y\u00fczden davarlar\u0131n\u0131zla s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131n\u0131z\u0131 ve her \u015feyinizi birlikte getirdi\u011finizi anlatay\u0131m.\n46:33 Firavun sizi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p da, \u2039Ne i\u015f yapars\u0131n\u0131z?\u203a diye sorarsa,\n46:34 \u2039Atalar\u0131m\u0131z gibi biz de \u00e7ocukluktan beri hayvanc\u0131l\u0131k yap\u0131yoruz\u203a dersiniz. \u00d6yle deyin ki, sizi Go\u015fen b\u00f6lgesine yerle\u015ftirsin. \u00c7\u00fcnk\u00fc M\u0131s\u0131rl\u0131lar \u00e7obanlardan i\u011frenir.\u203a\u203a\n47:1 Yusuf gidip firavuna, \u2039\u2039Babamla karde\u015flerim davarlar\u0131, s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131 ve b\u00fct\u00fcn e\u015fyalar\u0131yla Kenan \u00fclkesinden geldiler\u203a\u203a diye haber verdi, \u2039\u2039\u015eu anda Go\u015fen b\u00f6lgesindeler.\u203a\u203a\n47:2 Sonra karde\u015flerinden be\u015fini se\u00e7erek firavunun huzuruna \u00e7\u0131kard\u0131.\n47:3 Firavun Yusufun karde\u015flerine, \u2039\u2039Ne i\u015f yap\u0131yorsunuz?\u203a\u203a diye sordu. \u2039\u2039Biz kullar\u0131n atalar\u0131m\u0131z gibi \u00e7oban\u0131z\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131lar,\n47:4 \u2039\u2039Bu \u00fclkeye ge\u00e7ici bir s\u00fcre i\u00e7in geldik. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kenan \u00fclkesinde \u015fiddetli k\u0131tl\u0131k var. Davarlar\u0131m\u0131z i\u00e7in otlak bulam\u0131yoruz. \u0130zin ver, Go\u015fen b\u00f6lgesine yerle\u015felim.\u203a\u203a\n47:5 Firavun Yusufa, \u2039\u2039Babanla karde\u015flerin yan\u0131na geldiler\u203a\u203a dedi,\n47:6 \u2039\u2039M\u0131s\u0131r \u00fclkesi senin say\u0131l\u0131r. Onlar\u0131 \u00fclkenin en iyi yerine yerle\u015ftir. Go\u015fen b\u00f6lgesine yerle\u015fsinler. Sence aralar\u0131nda becerikli olanlar varsa, davarlar\u0131ma bakmakla g\u00f6revlendir.\u203a\u203a\n47:7 Yusuf babas\u0131 Yakupu getirip firavunun huzuruna \u00e7\u0131kard\u0131. Yakup firavunu kutsad\u0131.\n47:8 Firavun, Yakupa, \u2039\u2039Ka\u00e7 ya\u015f\u0131ndas\u0131n?\u203a\u203a diye sordu.\n47:9 Yakup, \u2039\u2039Gurbet y\u0131llar\u0131m y\u00fcz otuz y\u0131l\u0131 buldu\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131, \u2039\u2039Ama y\u0131llar \u00e7abuk ve zorlu ge\u00e7ti. Atalar\u0131m\u0131n gurbet y\u0131llar\u0131 kadar uzun s\u00fcrmedi.\u203a\u203a\n47:10 Sonra firavunu kutsay\u0131p huzurundan ayr\u0131ld\u0131.\n47:11 Yusuf babas\u0131yla karde\u015flerini M\u0131s\u0131ra yerle\u015ftirdi; firavunun buyru\u011fu uyar\u0131nca onlara \u00fclkenin en iyi yerinde, Ramses b\u00f6lgesinde m\u00fclk verdi.\n47:12 Ayr\u0131ca babas\u0131yla karde\u015flerine ve babas\u0131n\u0131n ev halk\u0131na, sahip olduklar\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n say\u0131s\u0131na g\u00f6re yiyecek sa\u011flad\u0131.\n47:13 K\u0131tl\u0131k \u00f6yle \u015fiddetlendi ki, hi\u00e7bir \u00fclkede yiyecek bulunmaz oldu. M\u0131s\u0131r ve Kenan \u00fclkeleri k\u0131tl\u0131ktan k\u0131r\u0131l\u0131yordu.\n47:14 Yusuf satt\u0131\u011f\u0131 bu\u011fdaya kar\u015f\u0131l\u0131k M\u0131s\u0131r ve Kenandaki b\u00fct\u00fcn paralar\u0131 toplay\u0131p firavunun saray\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.\n47:15 M\u0131s\u0131r ve Kenanda para t\u00fckenince M\u0131s\u0131rl\u0131lar Yusufa giderek, \u2039\u2039Bize yiyecek ver\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039G\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde \u00f6lelim mi? Param\u0131z bitti.\u203a\u203a\n47:16 Yusuf, \u2039\u2039Paran\u0131z bittiyse, davarlar\u0131n\u0131z\u0131 getirin\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Onlara kar\u015f\u0131l\u0131k size yiyecek vereyim.\u203a\u203a\n47:17 B\u00f6ylece davarlar\u0131n\u0131 Yusufa getirdiler. Yusuf atlara, davar ve s\u0131\u011f\u0131r s\u00fcr\u00fclerine, e\u015feklere kar\u015f\u0131l\u0131k onlara yiyecek verdi. Bir y\u0131l boyunca hayvanlar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k onlara yiyecek sa\u011flad\u0131.\n47:18 O y\u0131l ge\u00e7ince, ikinci y\u0131l yine geldiler. Yusufa, \u2039\u2039Efendim, ger\u00e7e\u011fi senden saklayacak de\u011filiz\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Param\u0131z t\u00fckendi, davarlar\u0131m\u0131z\u0131 da sana verdik. Can\u0131m\u0131zdan ve topra\u011f\u0131m\u0131zdan ba\u015fka verecek bir \u015feyimiz kalmad\u0131.\n47:19 G\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde \u00f6lelim mi? Topra\u011f\u0131m\u0131z \u00e7\u00f6le mi d\u00f6ns\u00fcn? Can\u0131m\u0131za ve topra\u011f\u0131m\u0131za kar\u015f\u0131l\u0131k bize yiyecek sat. Topra\u011f\u0131m\u0131zla birlikte firavunun k\u00f6lesi olal\u0131m. Bize tohum ver ki \u00f6lmeyelim, ya\u015fayal\u0131m; toprak da \u00e7\u00f6le d\u00f6nmesin.\u203a\u203a\n47:20 B\u00f6ylece Yusuf M\u0131s\u0131rdaki b\u00fct\u00fcn topraklar\u0131 firavun i\u00e7in sat\u0131n ald\u0131. M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n hepsi tarlalar\u0131n\u0131 satt\u0131lar, \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u0131tl\u0131k onlar\u0131 buna zorluyordu. Topraklar\u0131n t\u00fcm\u00fc firavunun oldu.\n47:21 Yusuf M\u0131s\u0131r\u0131n bir ucundan \u00f6b\u00fcr ucuna kadar b\u00fct\u00fcn halk\u0131 k\u00f6lele\u015ftirdi.\n47:22 Yaln\u0131z k\u00e2hinlerin topra\u011f\u0131n\u0131 sat\u0131n almad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar firavundan ayl\u0131k al\u0131yor, firavunun ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 ayl\u0131kla ge\u00e7iniyorlard\u0131. Bu y\u00fczden topraklar\u0131n\u0131 satmad\u0131lar. Masoretik metin \u2039\u2039Kentlere g\u00f6\u00e7t\u00fcrd\u00fc\u203a\u203a.\n47:23 Yusuf halka, \u2039\u2039Sizi de topra\u011f\u0131n\u0131z\u0131 da firavun i\u00e7in sat\u0131n ald\u0131m\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u0130\u015fte size tohum, topra\u011f\u0131 ekin.\n47:24 \u00dcr\u00fcn dev\u015firdi\u011finizde, be\u015fte birini firavuna vereceksiniz. Be\u015fte d\u00f6rd\u00fcn\u00fc ise tohumluk olarak kullanacak ve ailelerinizle, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131zla yiyeceksiniz.\u203a\u203a\n47:25 \u2039\u2039Can\u0131m\u0131z\u0131 kurtard\u0131n\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler, \u2039\u2039Efendimizin g\u00f6z\u00fcnde l\u00fctuf bulal\u0131m. Firavunun k\u00f6lesi oluruz.\u203a\u203a\n47:26 Yusuf \u00fcr\u00fcn\u00fcn be\u015fte birinin firavuna verilmesini M\u0131s\u0131rda toprak yasas\u0131 yapt\u0131. Bu yasa bug\u00fcn de y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir. Yaln\u0131z k\u00e2hinlerin topra\u011f\u0131 firavuna verilmedi.\n47:27 \u0130srail M\u0131s\u0131rda Go\u015fen b\u00f6lgesine yerle\u015fti. Orada m\u00fclk sahibi oldular, \u00e7o\u011fal\u0131p artt\u0131lar.\n47:28 Yakup M\u0131s\u0131rda on yedi y\u0131l ya\u015fad\u0131. \u00d6mr\u00fc toplam y\u00fcz k\u0131rk yedi y\u0131l s\u00fcrd\u00fc.\n47:29 \u00d6l\u00fcm\u00fc yakla\u015f\u0131nca, o\u011flu Yusufu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p, \u2039\u2039E\u011fer benden ho\u015fnut kald\u0131nsa, l\u00fctfen elini uylu\u011fumun alt\u0131na koy\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Bana sevgi ve sadakat g\u00f6sterece\u011fine s\u00f6z ver. L\u00fctfen beni M\u0131s\u0131rda g\u00f6mme.\n47:30 Atalar\u0131ma kavu\u015ftu\u011fum zaman beni M\u0131s\u0131rdan \u00e7\u0131kar\u0131p onlar\u0131n yan\u0131na g\u00f6m.\u203a\u203a Yusuf, \u2039\u2039Dedi\u011fin gibi yapaca\u011f\u0131m\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n47:31 \u0130srail, \u2039\u2039Ant i\u00e7\u203a\u203a dedi. Yusuf ant i\u00e7ti. \u0130srail yata\u011f\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131 ucunda e\u011filip RAB'be tap\u0131nd\u0131. ucuna yaslan\u0131p\u203a\u203a.\n48:1 Bir s\u00fcre sonra, \u2039\u2039Baban hasta\u203a\u203a diye Yusufa haber geldi. Yusuf iki o\u011flu Mana\u015f\u015feyle Efrayimi yan\u0131na al\u0131p yola \u00e7\u0131kt\u0131.\n48:2 Yakupa, \u2039\u2039O\u011flun Yusuf geliyor\u203a\u203a diye haber verdiler. \u0130srail kendini toparlay\u0131p yata\u011f\u0131nda oturdu.\n48:3 Yusufa, \u2039\u2039Her \u015eeye G\u00fcc\u00fc Yeten Tanr\u0131 Kenan \u00fclkesinde, Luzda bana g\u00f6r\u00fcnerek beni kutsad\u0131\u203a\u203a dedi,\n48:4 \u2039\u2039Bana, \u2039Seni verimli k\u0131lacak, \u00e7o\u011faltaca\u011f\u0131m\u203a dedi, \u2039Soyundan bir\u00e7ok ulus do\u011furaca\u011f\u0131m. Senden sonra bu \u00fclkeyi sonsuza dek m\u00fclk olarak senin soyuna verece\u011fim.\u203a\n48:5 \u2039\u2039Ben M\u0131s\u0131ra gelmeden \u00f6nce burada do\u011fan iki o\u011flun benim say\u0131l\u0131r. Efrayimle Mana\u015f\u015fe benim i\u00e7in Rubenle \u015eimon gibidir.\n48:6 Onlardan sonra do\u011facak \u00e7ocuklar senin olsun. Efrayimle Mana\u015f\u015feden onlara miras ge\u00e7ecek.\n48:7 Ben Paddandan d\u00f6nerken Rahel Kenan \u00fclkesinde, Efrata varmadan yolda yan\u0131mda \u00f6ld\u00fc. \u00c7ok \u00fcz\u00fcld\u00fcm, onu orada Efrata -Beytleheme- giden yolun kenar\u0131na g\u00f6md\u00fcm.\u203a\u203a\n48:8 \u0130srail, Yusufun o\u011fullar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, \u2039\u2039Bunlar kim?\u203a\u203a diye sordu.\n48:9 Yusuf, \u2039\u2039O\u011fullar\u0131m\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131, \u2039\u2039Tanr\u0131 onlar\u0131 bana M\u0131s\u0131rda verdi.\u203a\u203a \u0130srail, \u2039\u2039L\u00fctfen onlar\u0131 yan\u0131ma getir, kutsayay\u0131m\u203a\u203a dedi.\n48:10 \u0130srailin g\u00f6zleri ya\u015fl\u0131l\u0131ktan zay\u0131flam\u0131\u015ft\u0131, g\u00f6remiyordu. Yusuf o\u011fullar\u0131n\u0131 onun yan\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Babas\u0131 onlar\u0131 \u00f6p\u00fcp kucaklad\u0131.\n48:11 Sonra Yusufa, \u2039\u2039Senin y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rece\u011fimi hi\u00e7 sanm\u0131yordum\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ama i\u015fte Tanr\u0131 bana soyunu bile g\u00f6sterdi.\u203a\u203a\n48:12 Yusuf o\u011fullar\u0131n\u0131 babas\u0131n\u0131n kuca\u011f\u0131ndan al\u0131p onun \u00f6n\u00fcnde yere kapand\u0131.\n48:13 Sonra Efrayimi sa\u011f\u0131na alarak \u0130srailin sol eline, Mana\u015f\u015feyi soluna alarak \u0130srailin sa\u011f eline yakla\u015ft\u0131rd\u0131.\n48:14 \u0130srail ellerini \u00e7apraz olarak uzatt\u0131, sa\u011f elini k\u00fc\u00e7\u00fck olan Efrayimin, sol elini Mana\u015f\u015fenin ba\u015f\u0131na koydu. Oysa ilkin Mana\u015f\u015fe do\u011fmu\u015ftu.\n48:15\u00a0Sonra Yusufu kutsayarak \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Atalar\u0131m \u0130brahimin, \u0130shak\u0131n hizmet etti\u011fi,\nBug\u00fcne dek ya\u015fam\u0131m boyunca bana \u00e7obanl\u0131k eden Tanr\u0131,\n48:16\u00a0Beni b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden kurtaran melek bu gen\u00e7leri kutsas\u0131n!\nAd\u0131m ve atalar\u0131m \u0130brahimle \u0130shak\u0131n adlar\u0131 bu gen\u00e7lerle ya\u015fas\u0131n!\nYery\u00fcz\u00fcnde \u00e7o\u011fald\u0131k\u00e7a \u00e7o\u011fals\u0131nlar.\u203a\u203a\n48:17 Yusuf, babas\u0131n\u0131n sa\u011f elini Efrayimin ba\u015f\u0131na koydu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce, bundan ho\u015flanmad\u0131. Babas\u0131n\u0131n elini Efrayimin ba\u015f\u0131ndan kald\u0131r\u0131p Mana\u015f\u015fenin ba\u015f\u0131na koymak istedi.\n48:18 \u2039\u2039Baba, \u00f6yle de\u011fil\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u0130lkin Mana\u015f\u015fe do\u011fdu. Sa\u011f elini onun ba\u015f\u0131na koy.\u203a\u203a\n48:19 Ancak babas\u0131 bunu istemedi. \u2039\u2039Biliyorum o\u011flum, biliyorum\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Mana\u015f\u015fe de b\u00fcy\u00fck bir halk olacak. Ama k\u00fc\u00e7\u00fck karde\u015fi daha b\u00fcy\u00fck bir halk olacak, soyundan bir\u00e7ok ulus do\u011facak.\u203a\u203a\n48:20\u00a0O g\u00fcn onlar\u0131 kutsayarak \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039\u0130srailliler, \u2039Tanr\u0131 seni Efrayim ve Mana\u015f\u015fe gibi yaps\u0131n\u203a\nDiyerek sizin ad\u0131n\u0131zla kutsayacaklar.\u203a\u203a B\u00f6ylece Yakup Efrayimi Mana\u015f\u015fenin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7irdi.\n48:21 \u0130srail Yusufa, \u2039\u2039Ben \u00f6lmek \u00fczereyim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Tanr\u0131 sizinle olacak. Sizi atalar\u0131n\u0131z\u0131n topra\u011f\u0131na geri g\u00f6t\u00fcrecek.\n48:22 Sana karde\u015flerinden bir pay fazla veriyorum; onu Amorlular'dan k\u0131l\u0131c\u0131mla, yay\u0131mla ald\u0131m.\u203a\u203a\n49:1 Yakup o\u011fullar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rarak, \u2039\u2039Yan\u0131ma toplan\u0131n\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Gelecekte size neler olaca\u011f\u0131n\u0131 anlatay\u0131m.\n49:2\u00a0\u2039\u2039Yakupo\u011fullar\u0131, toplan\u0131n ve dinleyin,\nBaban\u0131z \u0130sraile kulak verin.\n49:3\u00a0\u2039\u2039Ruben, sen benim ilk o\u011flum, g\u00fcc\u00fcms\u00fcn,\nKudretimin ilk \u00fcr\u00fcn\u00fcs\u00fcn,\nSayg\u0131 ve g\u00fc\u00e7 bak\u0131m\u0131ndan en \u00fcst\u00fcns\u00fcn.\n49:4\u00a0Ama su gibi oynaks\u0131n,\n\u00dcst\u00fcn olmayacaks\u0131n art\u0131k.\n\u00c7\u00fcnk\u00fc baban\u0131n yata\u011f\u0131na girip\nOnu kirlettin.\nD\u00f6\u015fe\u011fimi rezil ettin.\n49:5\u00a0\u2039\u2039\u015eimonla Levi karde\u015ftir,\nK\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131 \u015fiddet kusar.\n49:6\u00a0Gizli tasar\u0131lar\u0131na ortak olmam,\nToplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lmam.\n\u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6fkelenince adam \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler,\nCanlar\u0131 istedik\u00e7e s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131 sakatlad\u0131lar.\n49:7\u00a0Lanet olsun \u00f6fkelerine,\n\u00c7\u00fcnk\u00fc \u015fiddetlidir.\nLanet olsun gazaplar\u0131na,\n\u00c7\u00fcnk\u00fc zalimcedir.\nOnlar\u0131 Yakupta b\u00f6lecek\nVe \u0130srailde da\u011f\u0131taca\u011f\u0131m.\n49:8\u00a0\u2039\u2039Yahuda, karde\u015flerin seni \u00f6vecek,\nD\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n ensesinde olacak elin.\nKarde\u015flerin \u00f6n\u00fcnde e\u011filecek.\n49:9\u00a0Yahuda bir aslan yavrusudur.\nO\u011flum benim! Av\u0131ndan d\u00f6n\u00fcp yere \u00e7\u00f6melir,\nAslan gibi, di\u015fi bir aslan gibi yatars\u0131n.\nKim onu uyand\u0131rmaya cesaret edebilir?\n49:10\u00a0Sahibi gelene kadar\nKrall\u0131k asas\u0131 Yahudan\u0131n elinden \u00e7\u0131kmayacak,\nY\u00f6netim hep onun soyunda kalacak,\nUluslar onun s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinleyecek.\n49:11\u00a0E\u015fe\u011fini bir asmaya,\nS\u0131pas\u0131n\u0131 se\u00e7me bir dala ba\u011flayacak;\nGiysilerini \u015farapta,\nKaftan\u0131n\u0131 \u00fcz\u00fcm\u00fcn k\u0131z\u0131l kan\u0131nda y\u0131kayacak.\n49:12\u00a0G\u00f6zleri \u015faraptan k\u0131z\u0131l,\nDi\u015fleri s\u00fctten beyaz olacak.\n49:13\u00a0\u2039\u2039Zevulun deniz k\u0131y\u0131s\u0131nda ya\u015fayacak,\nLiman olacak gemilere,\nS\u0131n\u0131r\u0131 Saydaya dek uzanacak.\n49:14 \u2039\u2039\u0130ssakar semerler aras\u0131nda yatan g\u00fc\u00e7l\u00fc e\u015fek gibidir;\n49:15\u00a0Ne zaman dinlenecek iyi bir yer,\nHo\u015funa giden bir \u00fclke g\u00f6rse,\nY\u00fcklenmek i\u00e7in s\u0131rt\u0131n\u0131 e\u011fer,\nAngaryaya katlan\u0131r.\n49:16\u00a0\u2039\u2039Dan kendi halk\u0131n\u0131 y\u00f6netecek,\nBir \u0130srail oyma\u011f\u0131 gibi.\n49:17\u00a0Yol kenar\u0131nda bir y\u0131lan,\nToprak yolda bir engerek olacak;\nAt\u0131n topuklar\u0131n\u0131 \u0131s\u0131r\u0131p\nAtl\u0131y\u0131 s\u0131rt\u00fcst\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcren bir engerek.\n49:18 \u2039\u2039Ben senin kurtar\u0131\u015f\u0131n\u0131 bekliyorum, ya RAB.\n49:19\u00a0\u2039\u2039Gad ak\u0131nc\u0131lar\u0131n sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011frayacak,\nAma onlar\u0131n topuklar\u0131na sald\u0131racak.\n49:20\u00a0\u2039\u2039Zengin yemekler olacak A\u015ferde,\nKrallara yara\u015f\u0131r lezzetli yiyecekler yeti\u015ftirecek A\u015fer.\n49:21\u00a0\u2039\u2039Naftali sal\u0131verilmi\u015f geyi\u011fe benzer,\nSevimli yavrular do\u011furur.\n49:22\u00a0\u2039\u2039Yusuf meyveli bir dal gibidir,\nKaynak k\u0131y\u0131s\u0131nda verimli bir dal gibi,\nFilizleri duvarlar\u0131n \u00fczerinden a\u015far.\n49:23\u00a0Ok\u00e7ular ac\u0131madan sald\u0131rd\u0131 ona.\nD\u00fc\u015fmanca savurdular oklar\u0131n\u0131 \u00fczerine.\n49:24\u00a0Ama onun yay\u0131 sa\u011flam,\nKollar\u0131 esnek \u00e7\u0131kt\u0131;\nYakupun g\u00fc\u00e7l\u00fc Tanr\u0131s\u0131,\n\u0130srailin Kayas\u0131, \u00c7oban\u0131 olan Tanr\u0131 sayesinde.\n49:25\u00a0Sana yard\u0131m eden baban\u0131n Tanr\u0131s\u0131d\u0131r,\nHer \u015eeye G\u00fcc\u00fc Yeten Tanr\u0131d\u0131r seni kutsayan.\nYukar\u0131daki g\u00f6klerin\nVe a\u015fa\u011f\u0131daki denizlerin bereketiyle,\nMemelerin, rahimlerin bereketiyle Odur seni kutsayan.\n49:26\u00a0Baban\u0131n kutsamalar\u0131 ebedi da\u011flar\u0131n nimetlerinden,\nEbedi tepelerin bollu\u011fundan daha y\u00fccedir;\nYusufun ba\u015f\u0131 \u00fczerinde,\nKarde\u015fleri aras\u0131nda \u00f6nder olan\u0131n \u00fcst\u00fcnde olacak.\n49:27\u00a0\u2039\u2039Benyamin a\u00e7 kurda benzer;\nSabah av\u0131n\u0131 yer,\nAk\u015fam ganimeti payla\u015f\u0131r.\u203a\u203a\n49:28 \u0130srailin on iki oyma\u011f\u0131 bunlard\u0131r. Babalar\u0131 onlar\u0131 kutsarken bunlar\u0131 s\u00f6yledi. Her birini uygun bi\u00e7imde kutsad\u0131.\n49:29 Sonra Yakup o\u011fullar\u0131na \u015fu buyruklar\u0131 verdi: \u2039\u2039Ben \u00f6lmek, halk\u0131ma kavu\u015fmak \u00fczereyim. Beni Kenan \u00fclkesinde atalar\u0131m\u0131n yan\u0131na, Mamre yak\u0131nlar\u0131nda Hititli Efronun tarlas\u0131ndaki ma\u011faraya, Makpela Tarlas\u0131ndaki ma\u011faraya g\u00f6m\u00fcn. \u0130brahim o ma\u011faray\u0131 mezar yapmak \u00fczere Hititli Efrondan tarlas\u0131yla birlikte sat\u0131n alm\u0131\u015ft\u0131.\n49:31 \u0130brahimle kar\u0131s\u0131 Sara, \u0130shakla kar\u0131s\u0131 Rebeka oraya g\u00f6m\u00fcld\u00fcler. Leay\u0131 da ben oraya g\u00f6md\u00fcm.\n49:32 Tarla ile i\u00e7indeki ma\u011fara Hititlerden sat\u0131n al\u0131nd\u0131.\u203a\u203a\n49:33 Yakup o\u011fullar\u0131na verdi\u011fi buyruklar\u0131 bitirince, ayaklar\u0131n\u0131 yata\u011f\u0131n i\u00e7ine \u00e7ekti, son solu\u011funu vererek halk\u0131na kavu\u015ftu.\n50:1 Yusuf kendini babas\u0131n\u0131n \u00fczerine att\u0131, a\u011flayarak onu \u00f6pt\u00fc.\n50:2 Babas\u0131n\u0131n cesedini mumyalamalar\u0131 i\u00e7in \u00f6zel hekimlerine buyruk verdi. Hekimler \u0130sraili mumyalad\u0131lar.\n50:3 Bu i\u015f k\u0131rk g\u00fcn s\u00fcrd\u00fc. Mumyalama i\u00e7in bu s\u00fcre gerekliydi. M\u0131s\u0131rl\u0131lar \u0130srail i\u00e7in yetmi\u015f g\u00fcn yas tuttu.\n50:4 Yas g\u00fcnleri ge\u00e7ince, Yusuf firavunun ev halk\u0131na, \u2039\u2039E\u011fer benden ho\u015fnut kald\u0131n\u0131zsa, l\u00fctfen firavunla konu\u015fun\u203a\u203a dedi,\n50:5 \u2039\u2039Babam bana ant i\u00e7irdi: \u2039\u00d6lmek \u00fczereyim. Beni Kenan \u00fclkesinde kendim i\u00e7in kazd\u0131rd\u0131\u011f\u0131m mezara g\u00f6meceksin\u203a dedi. \u015eimdi l\u00fctfen firavuna bildirin, izin versin gideyim, babam\u0131 g\u00f6m\u00fcp geleyim.\u203a\u203a\n50:6 Firavun, \u2039\u2039Git, baban\u0131 g\u00f6m, and\u0131n\u0131 yerine getir\u203a\u203a dedi.\n50:7 B\u00f6ylece Yusuf babas\u0131n\u0131 g\u00f6mmeye gitti. Firavunun b\u00fct\u00fcn g\u00f6revlileri, saray\u0131n ve M\u0131s\u0131r\u0131n ileri gelenleri ona e\u015flik etti.\n50:8 Yusufun b\u00fct\u00fcn ailesi, karde\u015fleri, babas\u0131n\u0131n ev halk\u0131 da onunla birlikteydi. Yaln\u0131z \u00e7ocuklar\u0131, davarlarla s\u0131\u011f\u0131rlar\u0131 Go\u015fende b\u0131rakt\u0131lar.\n50:9 Arabalarla atl\u0131lar da onlar\u0131 izledi. B\u00fcy\u00fck bir alay olu\u015fturdular.\n50:10 \u015eeria Irma\u011f\u0131n\u0131n do\u011fusunda Atat Harman\u0131na var\u0131nca, y\u00fcksek sesle, ac\u0131 ac\u0131 a\u011f\u0131t yakt\u0131lar. Yusuf babas\u0131 i\u00e7in yedi g\u00fcn yas tuttu.\n50:11 O b\u00f6lgede ya\u015fayan Kenanl\u0131lar, Atat Harman\u0131ndaki yas\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, \u2039\u2039M\u0131s\u0131rl\u0131lar ne kadar h\u00fcz\u00fcnl\u00fc yas tutuyor!\u203a\u203a dediler. Bu y\u00fczden, \u015eeria Irma\u011f\u0131n\u0131n do\u011fusundaki bu yere Avel-Misrayim ad\u0131 verildi. \u2039\u2039M\u0131s\u0131rl\u0131lar\u0131n \u00e7ay\u0131r\u0131\u203a\u203a anlam\u0131na gelir.\n50:12 Yakupun o\u011fullar\u0131, babalar\u0131n\u0131n vermi\u015f oldu\u011fu buyru\u011fu tam tam\u0131na yerine getirdiler.\n50:13 Onu Kenan \u00fclkesine g\u00f6t\u00fcr\u00fcp Mamre yak\u0131nlar\u0131nda Makpela Tarlas\u0131ndaki ma\u011faraya g\u00f6md\u00fcler. O ma\u011faray\u0131 mezar yapmak \u00fczere tarlayla birlikte Hititli Efrondan \u0130brahim sat\u0131n alm\u0131\u015ft\u0131.\n50:14 Yusuf babas\u0131n\u0131 g\u00f6md\u00fckten sonra, kendisi, karde\u015fleri ve onunla birlikte babas\u0131n\u0131 g\u00f6mmeye gelenlerin hepsi M\u0131s\u0131ra d\u00f6nd\u00fcler.\n50:15 Babalar\u0131n\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra Yusufun karde\u015fleri, \u2039\u2039Belki Yusuf bize kin besliyordur\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Ya ona yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131l\u0131k bizden \u00f6\u00e7 almaya kalkarsa?\u203a\u203a\n50:16 B\u00f6ylece Yusufa haber g\u00f6nderdiler: \u2039\u2039Babam\u0131z \u00f6lmeden \u00f6nce Yusufa \u015f\u00f6yle deyin diye buyurmu\u015ftu: \u2039Karde\u015flerin sana k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131lar, l\u00fctfen onlar\u0131n su\u00e7unu, g\u00fcnah\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla.\u203a Ne olur \u015fimdi g\u00fcnah\u0131m\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla. Biz baban\u0131n Tanr\u0131s\u0131n\u0131n kullar\u0131y\u0131z.\u203a\u203a Yusuf bu haberi al\u0131nca a\u011flad\u0131.\n50:18 Bunun \u00fczerine karde\u015fleri gidip onun \u00f6n\u00fcnde yere kapanarak, \u2039\u2039Senin k\u00f6leniz\u203a\u203a dediler.\n50:19 Yusuf, \u2039\u2039Korkmay\u0131n\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ben Tanr\u0131 m\u0131y\u0131m?\n50:20 Siz bana k\u00f6t\u00fcl\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz, ama Tanr\u0131 bug\u00fcn oldu\u011fu gibi bir\u00e7ok halk\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in o k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc iyili\u011fe \u00e7evirdi.\n50:21 Korkman\u0131za gerek yok, size de \u00e7ocuklar\u0131n\u0131za da bakaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a Y\u00fcreklerine dokunacak g\u00fczel s\u00f6zlerle onlara g\u00fcven verdi.\n50:22 Yusufla babas\u0131n\u0131n ev halk\u0131 M\u0131s\u0131ra yerle\u015ftiler. Yusuf y\u00fcz on y\u0131l ya\u015fad\u0131.\n50:23 Efrayimin \u00fc\u00e7 g\u00f6bek \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. Mana\u015f\u015fenin o\u011flu Makirin \u00e7ocuklar\u0131 onun elinde do\u011fdu.\n50:24 Yusuf yak\u0131nlar\u0131na, \u2039\u2039Ben \u00f6lmek \u00fczereyim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ama Tanr\u0131 kesinlikle size yard\u0131m edecek; sizi \u0130brahime, \u0130shaka, Yakupa ant i\u00e7erek s\u00f6z verdi\u011fi topraklara g\u00f6t\u00fcrecek.\u203a\u203a\n50:25 Sonra onlara ant i\u00e7irerek, \u2039\u2039Tanr\u0131 kesinlikle size yard\u0131m edecek\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039O zaman kemiklerimi buradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcrs\u00fcn\u00fcz.\u203a\u203a\n50:26 Yusuf y\u00fcz on ya\u015f\u0131nda \u00f6ld\u00fc. Onu mumyalay\u0131p M\u0131s\u0131r'da bir tabuta koydular.","title":"Turkish Bible: Genesis","type":"page"}
