{"collection":"Bible & Christianity","html_url":"https://unchartedknowledge.5gfusion.net/browse/bib/wb/trk/kg2.htm","path":"bib/wb/trk/kg2.htm","source_url":"https://sacred-texts.com/bib/wb/trk/kg2.htm","text":"1:1 \u0130srail Kral\u0131 Ahav\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra Moavl\u0131lar \u0130sraile kar\u015f\u0131 ayakland\u0131.\n1:2 \u0130srail Kral\u0131 Ahazya Samiriyede ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 saray\u0131n \u00fcst kat\u0131ndaki kafesli pencereden d\u00fc\u015f\u00fcp yaraland\u0131. Habercilerine, \u2039\u2039Gidin, Ekron ilah\u0131 Baalzevuva dan\u0131\u015f\u0131n, yaralar\u0131m\u0131n iyile\u015fip iyile\u015fmeyece\u011fini \u00f6\u011frenin\u203a\u203a dedi.\n1:3 Ama RABbin mele\u011fi, Ti\u015fbeli \u0130lyasa \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Kalk, Samiriye Kral\u0131n\u0131n habercilerini kar\u015f\u0131la ve onlara de ki, \u2039\u0130srailde Tanr\u0131 yok mu ki Ekron ilah\u0131 Baalzevuva dan\u0131\u015fmaya gidiyorsunuz?\u203a\n1:4 Kral\u0131n\u0131za deyin ki, \u2039RAB, Yatt\u0131\u011f\u0131n yataktan kalkamayacak, kesinlikle \u00f6leceksin! diyor.\u203a \u203a\u203a B\u00f6ylece \u0130lyas oradan ayr\u0131ld\u0131.\n1:5 Haberciler kral\u0131n yan\u0131na d\u00f6nd\u00fcler. Kral, \u2039\u2039Neden geri d\u00f6nd\u00fcn\u00fcz?\u203a\u203a diye sordu.\n1:6 \u015e\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler: \u2039\u2039Yolda bir adamla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Bize dedi ki, \u2039Gidin, sizi g\u00f6nderen krala RAB \u015f\u00f6yle diyor deyin: \u0130srailde Tanr\u0131 yok mu ki Ekron ilah\u0131 Baalzevuva dan\u0131\u015fmak i\u00e7in haberciler g\u00f6nderdin? Bu y\u00fczden yatt\u0131\u011f\u0131n yataktan kalkamayacak, kesinlikle \u00f6leceksin!\u203a \u203a\u203a\n1:7 Kral, \u2039\u2039Sizi kar\u015f\u0131lay\u0131p bu s\u00f6zleri s\u00f6yleyen nas\u0131l bir adamd\u0131?\u203a\u203a diye sordu.\n1:8 \u2039\u2039\u00dczerinde t\u00fcyl\u00fc bir giysi, belinde deri bir ku\u015fak vard\u0131\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131lar. Kral, \u2039\u2039O Ti\u015fbeli \u0130lyast\u0131r\u203a\u203a dedi.\n1:9 Sonra bir komutanla birlikte elli adam\u0131n\u0131 \u0130lyasa g\u00f6nderdi. Komutan tepenin \u00fcst\u00fcnde oturan \u0130lyas\u0131n yan\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p ona, \u2039\u2039Ey Tanr\u0131 adam\u0131, kral a\u015fa\u011f\u0131 inmeni istiyor\u203a\u203a dedi.\n1:10 \u0130lyas, \u2039\u2039E\u011fer ben Tanr\u0131 adam\u0131ysam, \u015fimdi g\u00f6klerden ate\u015f ya\u011facak ve seninle birlikte elli adam\u0131n\u0131 yok edecek!\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. O anda g\u00f6klerden ate\u015f ya\u011fd\u0131, komutanla birlikte elli adam\u0131n\u0131 yak\u0131p yok etti.\n1:11 Bunun \u00fczerine kral, \u0130lyasa ba\u015fka bir komutanla birlikte elli adam daha g\u00f6nderdi. Komutan \u0130lyasa, \u2039\u2039Ey Tanr\u0131 adam\u0131, kral hemen a\u015fa\u011f\u0131 inmeni istiyor!\u203a\u203a dedi.\n1:12 \u0130lyas, \u2039\u2039E\u011fer ben Tanr\u0131 adam\u0131ysam, g\u00f6klerden ate\u015f ya\u011facak ve seninle birlikte elli adam\u0131n\u0131 yok edecek!\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. O anda g\u00f6klerden ate\u015f ya\u011fd\u0131, komutanla birlikte elli adam\u0131n\u0131 yak\u0131p yok etti.\n1:13 Kral \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez bir komutanla elli adam g\u00f6nderdi. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc komutan \u00e7\u0131k\u0131p \u0130lyas\u0131n \u00f6n\u00fcnde diz \u00e7\u00f6kt\u00fc ve ona \u015f\u00f6yle yalvard\u0131: \u2039\u2039Ey Tanr\u0131 adam\u0131, l\u00fctfen bana ve adamlar\u0131ma ac\u0131, can\u0131m\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015fla!\n1:14 G\u00f6klerden ya\u011fan ate\u015f daha \u00f6nce gelen iki komutanla elli\u015fer adam\u0131n\u0131 yak\u0131p yok etti, ama l\u00fctfen bana ac\u0131.\u203a\u203a\n1:15 RABbin mele\u011fi, \u0130lyasa, \u2039\u2039Onunla birlikte a\u015fa\u011f\u0131 in, korkma\u203a\u203a dedi. \u0130lyas kalk\u0131p komutanla birlikte kral\u0131n yan\u0131na gitti\n1:16 ve ona \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039RAB diyor ki, \u2039\u0130srailde dan\u0131\u015facak Tanr\u0131 yok mu ki Ekron ilah\u0131 Baalzevuva dan\u0131\u015fmak i\u00e7in haberciler g\u00f6nderdin? Bu y\u00fczden yatt\u0131\u011f\u0131n yataktan kalkamayacak, kesinlikle \u00f6leceksin!\u203a \u203a\u203a\n1:17 RABbin \u0130lyas arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z uyar\u0131nca Kral Ahazya \u00f6ld\u00fc. O\u011flu olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yerine karde\u015fi Yoram ge\u00e7ti. Bu olay Yahuda Kral\u0131 Yeho\u015fafat o\u011flu Yehoram\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n ikinci y\u0131l\u0131nda oldu.\n1:18 Ahazya'n\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar ve yapt\u0131klar\u0131 \u0130srail krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n2:1 RAB \u0130lyas\u0131 kas\u0131rgayla g\u00f6klere \u00e7\u0131karmadan \u00f6nce, \u0130lyas ile Eli\u015fa Gilgaldan ayr\u0131l\u0131p yola \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131.\n2:2 \u0130lyas Eli\u015faya, \u2039\u2039L\u00fctfen sen burada kal, \u00e7\u00fcnk\u00fc RAB beni Beytele g\u00f6nderdi\u203a\u203a dedi. Eli\u015fa, \u2039\u2039Ya\u015fayan RABbin ad\u0131yla ba\u015f\u0131n \u00fczerine ant i\u00e7erim ki, senden ayr\u0131lmam\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. B\u00f6ylece Beytele birlikte gittiler.\n2:3 Beyteldeki peygamber toplulu\u011fu Eli\u015fan\u0131n yan\u0131na geldi. \u2039\u2039RAB bug\u00fcn efendini senin ba\u015f\u0131ndan alacak, biliyor musun?\u203a\u203a diye ona sordular. Eli\u015fa, \u2039\u2039Evet, biliyorum, konu\u015fmay\u0131n!\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n2:4 \u0130lyas, \u2039\u2039Eli\u015fa, l\u00fctfen burada kal, \u00e7\u00fcnk\u00fc RAB beni Erihaya g\u00f6nderdi\u203a\u203a dedi. Eli\u015fa, \u2039\u2039Ya\u015fayan RABbin ad\u0131yla ba\u015f\u0131n \u00fczerine ant i\u00e7erim ki, senden ayr\u0131lmam\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. B\u00f6ylece birlikte Erihaya gittiler.\n2:5 Erihadaki peygamber toplulu\u011fu Eli\u015fan\u0131n yan\u0131na geldi. \u2039\u2039RAB efendini bug\u00fcn senin ba\u015f\u0131ndan alacak, biliyor musun?\u203a\u203a diye ona sordular. Eli\u015fa, \u2039\u2039Evet, biliyorum, konu\u015fmay\u0131n\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n2:6 Sonra \u0130lyas, \u2039\u2039L\u00fctfen, burada kal, \u00e7\u00fcnk\u00fc RAB beni \u015eeria Irma\u011f\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131na g\u00f6nderdi\u203a\u203a dedi. Eli\u015fa, \u2039\u2039Ya\u015fayan RABbin ad\u0131yla ba\u015f\u0131n \u00fczerine ant i\u00e7erim ki, senden ayr\u0131lmam\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. B\u00f6ylece ikisi birlikte yollar\u0131na devam etti.\n2:7 Elli peygamber de onlar\u0131 \u015eeria Irma\u011f\u0131na kadar izledi. \u0130lyas ile Eli\u015fa \u015eeria Irma\u011f\u0131n\u0131n k\u0131y\u0131s\u0131nda durdular. Peygamberler de biraz \u00f6tede, onlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda durdu.\n2:8 \u0130lyas c\u00fcppesini d\u00fcr\u00fcp sulara vurunca, sular ikiye ayr\u0131ld\u0131. Eli\u015fa ile \u0130lyas kuru topra\u011f\u0131n \u00fczerinden y\u00fcr\u00fcyerek kar\u015f\u0131ya ge\u00e7tiler.\n2:9 Kar\u015f\u0131 yakaya ge\u00e7tikten sonra \u0130lyas Eli\u015faya, \u2039\u2039S\u00f6yle, yan\u0131ndan al\u0131nmadan \u00f6nce senin i\u00e7in ne yapabilirim?\u203a\u203a dedi. Eli\u015fa, \u2039\u2039\u0130zin ver, senin ruhundan iki pay miras alay\u0131m\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. (bkz. Yas.21:17).\n2:10 \u0130lyas, \u2039\u2039Zor bir \u015fey istedin\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039E\u011fer yan\u0131ndan al\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcrsen olur, yoksa olmaz.\u203a\u203a\n2:11 Onlar y\u00fcr\u00fcy\u00fcp konu\u015furlarken, ans\u0131z\u0131n ate\u015ften bir atl\u0131 araba g\u00f6r\u00fcnd\u00fc, onlar\u0131 birbirinden ay\u0131rd\u0131. \u0130lyas kas\u0131rgayla g\u00f6klere al\u0131nd\u0131.\n2:12 Olanlar\u0131 g\u00f6ren Eli\u015fa \u015f\u00f6yle ba\u011f\u0131rd\u0131: \u2039\u2039Baba, baba, \u0130srailin arabas\u0131 ve atl\u0131lar\u0131!\u203a\u203a \u0130lyas\u0131 bir daha g\u00f6remedi. Giysilerini y\u0131rt\u0131p parampar\u00e7a etti.\n2:13 Sonra \u0130lyas\u0131n \u00fczerinden d\u00fc\u015fen c\u00fcppeyi al\u0131p geri d\u00f6nd\u00fc ve \u015eeria Irma\u011f\u0131n\u0131n k\u0131y\u0131s\u0131nda durdu.\n2:14 \u0130lyas\u0131n \u00fczerinden d\u00fc\u015fen c\u00fcppeyi sulara vurarak, \u2039\u2039\u0130lyas\u0131n Tanr\u0131s\u0131 RAB nerede?\u203a\u203a diye seslendi. C\u00fcppeyi sulara vurunca \u0131rmak ikiye ayr\u0131ld\u0131, Eli\u015fa kar\u015f\u0131 yakaya ge\u00e7ti.\n2:15 Erihal\u0131 peygamberler kar\u015f\u0131dan Eli\u015fay\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, \u2039\u2039\u0130lyas\u0131n ruhu Eli\u015fan\u0131n \u00fczerinde!\u203a\u203a dediler. Sonra onu kar\u015f\u0131lamaya giderek \u00f6n\u00fcnde yere kapand\u0131lar.\n2:16 \u2039\u2039Yan\u0131m\u0131zda elli g\u00fc\u00e7l\u00fc adam var\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039\u0130zin ver, gidip efendini arayal\u0131m. Belki RABbin Ruhu onu da\u011flar\u0131n ya da vadilerin birine atm\u0131\u015ft\u0131r.\u203a\u203a Eli\u015fa, \u2039\u2039Hay\u0131r, onlar\u0131 g\u00f6ndermeyin\u203a\u203a dedi.\n2:17 Ama o kadar direttiler ki, sonunda Eli\u015fa dayanamad\u0131, \u2039\u2039Peki, g\u00f6nderin\u203a\u203a dedi. Elli adam gidip \u00fc\u00e7 g\u00fcn \u0130lyas\u0131 arad\u0131larsa da bulamad\u0131lar.\n2:18 Sonra Erihaya, Eli\u015fan\u0131n yan\u0131na d\u00f6nd\u00fcler. Eli\u015fa onlara, \u2039\u2039Ben size gitmeyin demedim mi?\u203a\u203a dedi.\n2:19 Erihal\u0131lar Eli\u015faya, \u2039\u2039Efendimiz, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn gibi bu kentin yeri iyi ama suyu k\u00f6t\u00fc, topra\u011f\u0131 da verimsiz\u203a\u203a dediler.\n2:20 Eli\u015fa, \u2039\u2039Yeni bir kab\u0131n i\u00e7ine tuz koyup bana getirin\u203a\u203a dedi. Kap getirilince,\n2:21 Eli\u015fa suyun kayna\u011f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131, tuzu suya at\u0131p \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039RAB diyor ki, \u2039Bu suyu pakl\u0131yorum, art\u0131k onda \u00f6l\u00fcm ve verimsizlik olmayacak.\u203a \u203a\u203a\n2:22 Eli\u015fan\u0131n s\u00f6yledi\u011fi gibi, su bug\u00fcne dek temiz kald\u0131.\n2:23 Eli\u015fa oradan ayr\u0131l\u0131p Beytele giderken kentin k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar\u0131 yola d\u00f6k\u00fcld\u00fcler. \u2039\u2039Defol, defol, kel kafal\u0131!\u203a\u203a diyerek onunla alay ettiler.\n2:24 Eli\u015fa arkas\u0131na d\u00f6n\u00fcp \u00e7ocuklara bakt\u0131 ve RABbin ad\u0131yla onlar\u0131 lanetledi. Bunun \u00fczerine ormandan \u00e7\u0131kan iki di\u015fi ay\u0131 \u00e7ocuklardan k\u0131rk ikisini par\u00e7alad\u0131.\n2:25 Eli\u015fa oradan Karmel Da\u011f\u0131'na gitti, sonra Samiriye'ye d\u00f6nd\u00fc.\n3:1 Yahuda Kral\u0131 Yeho\u015fafat\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n on sekizinci y\u0131l\u0131nda Ahav o\u011flu Yoram Samiriyede \u0130srail Kral\u0131 oldu ve on iki y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131.\n3:2 Yoram RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131ysa da annesiyle babas\u0131 kadar k\u00f6t\u00fc de\u011fildi. \u00c7\u00fcnk\u00fc babas\u0131n\u0131n yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Baal\u0131 simgeleyen dikili ta\u015f\u0131 kald\u0131r\u0131p att\u0131.\n3:3 Bununla birlikte Nevat o\u011flu Yarovam\u0131n \u0130sraili s\u00fcr\u00fckledi\u011fi g\u00fcnahlara o da kat\u0131ld\u0131 ve bu g\u00fcnahlardan ayr\u0131lmad\u0131.\n3:4 Moav Kral\u0131 Me\u015fa koyun yeti\u015ftirirdi. \u0130srail Kral\u0131na her y\u0131l y\u00fcz bin kuzu, y\u00fcz bin de ko\u00e7 y\u00fcn\u00fc sa\u011flamak zorundayd\u0131.\n3:5 Ama Ahav\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra, Moav Kral\u0131 \u0130srail Kral\u0131na kar\u015f\u0131 ayakland\u0131.\n3:6 O zaman Kral Yoram Samiriyeden ayr\u0131ld\u0131 ve b\u00fct\u00fcn \u0130sraillileri bir araya toplad\u0131.\n3:7 Yahuda Kral\u0131 Yeho\u015fafata da \u015fu haberi g\u00f6nderdi: \u2039\u2039Moav Kral\u0131 bana ba\u015fkald\u0131rd\u0131, benimle birlikte Moavl\u0131lara kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131r m\u0131s\u0131n?\u203a\u203a Yeho\u015fafat, \u2039\u2039Evet, sava\u015f\u0131r\u0131m. Beni kendin, halk\u0131m\u0131 halk\u0131n, atlar\u0131m\u0131 atlar\u0131n say\u203a\u203a dedi.\n3:8 Sonra, \u2039\u2039Hangi y\u00f6nden sald\u0131ral\u0131m?\u203a\u203a diye sordu. Yoram, \u2039\u2039Edom k\u0131rlar\u0131ndan\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n3:9 \u0130srail, Yahuda ve Edom krallar\u0131 birlikte yola \u00e7\u0131kt\u0131lar. Dolamba\u00e7l\u0131 yollarda yedi g\u00fcn ilerledikten sonra sular\u0131 t\u00fckendi. Askerler ve hayvanlar susuz kald\u0131.\n3:10 \u0130srail Kral\u0131, \u2039\u2039Eyvah!\u203a\u203a diye ba\u011f\u0131rd\u0131, \u2039\u2039RAB, Moavl\u0131lar\u0131n eline teslim etmek i\u00e7in mi \u00fc\u00e7\u00fcm\u00fcz\u00fc bir araya toplad\u0131?\u203a\u203a\n3:11 Yeho\u015fafat, \u2039\u2039Burada RABbin peygamberi yok mu? Onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla RABbe dan\u0131\u015fal\u0131m\u203a\u203a dedi. \u0130srail Kral\u0131n\u0131n adamlar\u0131ndan biri, \u2039\u2039\u015eafat o\u011flu Eli\u015fa burada. \u0130lyas\u0131n ellerine o su d\u00f6kerdi\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n3:12 Kral Yeho\u015fafat, \u2039\u2039O, RABbin ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bilir\u203a\u203a dedi. Bunun \u00fczerine Yeho\u015fafat, \u0130srail ve Edom krallar\u0131 birlikte Eli\u015fan\u0131n yan\u0131na gittiler.\n3:13 Eli\u015fa \u0130srail Kral\u0131na, \u2039\u2039Ne diye bana geldin?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Git, annenle baban\u0131n peygamberlerine dan\u0131\u015f.\u203a\u203a \u0130srail Kral\u0131, \u2039\u2039Olmaz! Demek RAB \u00fc\u00e7\u00fcm\u00fcz\u00fc Moavl\u0131lar\u0131n eline teslim etmek i\u00e7in bir araya toplam\u0131\u015f\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n3:14 Eli\u015fa \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Hizmetinde oldu\u011fum, Her \u015eeye Egemen, ya\u015fayan RABbin ad\u0131yla derim ki, Yahuda Kral\u0131 Yeho\u015fafata sayg\u0131m olmasayd\u0131, sana ne bakard\u0131m, ne de ilgilenirdim.\n3:15 \u015eimdi bana lir \u00e7alan bir adam getirin.\u203a\u203a Getirilen adam lir \u00e7alarken, RABbin g\u00fcc\u00fc Eli\u015fan\u0131n \u00fczerine indi.\n3:16 Eli\u015fa \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039RAB diyor ki, \u2039Bu vadinin ba\u015f\u0131ndan sonuna kadar hendekler kaz\u0131n.\n3:17 Ne r\u00fczgar g\u00f6receksiniz, ne ya\u011fmur. \u00d6yleyken vadi suyla dolup ta\u015facak. Sizler, s\u00fcr\u00fcleriniz ve \u00f6teki hayvanlar\u0131n\u0131z doyas\u0131ya i\u00e7eceksiniz.\n3:18 RAB i\u00e7in bunu yapmak kolayd\u0131r. O, Moavl\u0131lar\u0131 da sizin elinize teslim edecek.\n3:19 Onlar\u0131n \u00f6nemli surlu kentlerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fc ele ge\u00e7ireceksiniz. Meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n hepsini kesecek, su kaynaklar\u0131n\u0131 kurutacak, verimli tarlalar\u0131na ta\u015f dolduracaks\u0131n\u0131z.\u203a \u203a\u203a\n3:20 Ertesi sabah, sununun sunuldu\u011fu saatte, Edom y\u00f6n\u00fcnden akan sular her yeri doldurdu.\n3:21 Moavl\u0131lar krallar\u0131n kendilerine sald\u0131rmak \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 duydular. Gen\u00e7, ya\u015fl\u0131 eli silah tutan herkes bir araya toplan\u0131p s\u0131n\u0131rda beklemeye ba\u015flad\u0131.\n3:22 Ertesi sabah erkenden kalkt\u0131lar. G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n k\u0131z\u0131lla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 suyu kan sanarak,\n3:23 \u2039\u2039Kan bu!\u203a\u203a diye hayk\u0131rd\u0131lar, \u2039\u2039Krallar kendi aralar\u0131nda sava\u015f\u0131p birbirlerini \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f olsalar gerek. Haydi, Moavl\u0131lar, ya\u011fmaya!\u203a\u203a\n3:24 Ama Moavl\u0131lar \u0130srail ordugah\u0131na vard\u0131klar\u0131nda, \u0130srailliler sald\u0131r\u0131p onlar\u0131 p\u00fcsk\u00fcrtt\u00fc. Moavl\u0131lar ka\u00e7maya ba\u015flad\u0131. \u0130srailliler pe\u015flerine d\u00fc\u015f\u00fcp onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler.\n3:25 Kentlerini y\u0131kt\u0131lar. Her \u0130srailli verimli tarlalara ta\u015f att\u0131. B\u00fct\u00fcn tarlalar ta\u015fla doldu. Su kaynaklar\u0131n\u0131 kuruttular, meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 kestiler. Yaln\u0131z K\u00eer-Heresetin ta\u015flar\u0131 yerinde kald\u0131. Sapanc\u0131lar kenti ku\u015fat\u0131p sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ti.\n3:26 Moav Kral\u0131, sava\u015f\u0131 kaybetti\u011fini anlay\u0131nca, yan\u0131na yedi y\u00fcz k\u0131l\u0131\u00e7l\u0131 adam ald\u0131; Edom kuvvetlerini yar\u0131p ka\u00e7mak istediyse de ba\u015faramad\u0131.\n3:27 Bunun \u00fczerine taht\u0131na ge\u00e7ecek en b\u00fcy\u00fck o\u011flunu surlar\u0131n \u00fczerine g\u00f6t\u00fcr\u00fcp yakmal\u0131k sunu olarak sundu. \u0130srailliler bu olaydan do\u011fan b\u00fcy\u00fck \u00f6fke kar\u015f\u0131s\u0131nda oradan ayr\u0131l\u0131p \u00fclkelerine d\u00f6nd\u00fcler.\n4:1 Bir g\u00fcn, peygamber toplulu\u011fundan bir adam\u0131n kar\u0131s\u0131 gidip Eli\u015faya \u015f\u00f6yle yakard\u0131: \u2039\u2039Efendim, kocam \u00f6ld\u00fc! Bildi\u011fin gibi RABbe tap\u0131n\u0131rd\u0131. \u015eimdi bir alacakl\u0131s\u0131 geldi, iki o\u011flumu benden al\u0131p k\u00f6le olarak g\u00f6t\u00fcrmek istiyor.\u203a\u203a\n4:2 Eli\u015fa, \u2039\u2039Senin i\u00e7in ne yapsam?\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039S\u00f6yle bana, evinde neler var?\u203a\u203a Kad\u0131n, \u2039\u2039Az\u0131c\u0131k zeytinya\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, kulunun evinde hi\u00e7bir \u015fey yok\u203a\u203a dedi.\n4:3 Eli\u015fa, \u2039\u2039B\u00fct\u00fcn kom\u015fular\u0131na git, ne kadar bo\u015f kaplar\u0131 varsa iste\u203a\u203a dedi,\n4:4 \u2039\u2039Sonra o\u011fullar\u0131nla birlikte eve git. Kap\u0131y\u0131 \u00fczerinize kapay\u0131n ve b\u00fct\u00fcn kaplar\u0131 ya\u011fla doldurun. Doldurduklar\u0131n\u0131z\u0131 bir kenara koyun.\u203a\u203a\n4:5 Kad\u0131n oradan ayr\u0131l\u0131p o\u011fullar\u0131yla birlikte evine gitti, kap\u0131y\u0131 kapad\u0131. O\u011fullar\u0131n\u0131n getirdi\u011fi kaplar\u0131 doldurmaya ba\u015flad\u0131.\n4:6 B\u00fct\u00fcn kaplar dolunca o\u011fullar\u0131ndan birine, \u2039\u2039Bana bir kap daha getir\u203a\u203a dedi. O\u011flu, \u2039\u2039Ba\u015fka kap kalmad\u0131\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. O zaman zeytinya\u011f\u0131n\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 durdu.\n4:7 Kad\u0131n gidip durumu Tanr\u0131 adam\u0131 Eli\u015faya bildirdi. Eli\u015fa, \u2039\u2039Git, zeytinya\u011f\u0131n\u0131 sat, borcunu \u00f6de\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Kalan parayla da o\u011fullar\u0131nla birlikte ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr.\u203a\u203a\n4:8 Eli\u015fa bir g\u00fcn \u015euneme gitti. Orada zengin bir kad\u0131n vard\u0131. Eli\u015fay\u0131 yeme\u011fe al\u0131koydu. O g\u00fcnden sonra Eli\u015fa ne zaman \u015euneme gitse, yemek i\u00e7in oraya u\u011frad\u0131.\n4:9 Kad\u0131n kocas\u0131na, \u2039\u2039Bize s\u0131k s\u0131k gelen bu adam\u0131n kutsal bir Tanr\u0131 adam\u0131 oldu\u011funu anlad\u0131m\u203a\u203a dedi,\n4:10 \u2039\u2039Gel, damda onun i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck bir oda yapal\u0131m; i\u00e7ine yatak, masa, sandalye, bir de kandil koyal\u0131m. Bize geldi\u011finde orada kals\u0131n.\u203a\u203a\n4:11 Bir g\u00fcn Eli\u015fa geldi, yukar\u0131 odaya \u00e7\u0131k\u0131p uzand\u0131.\n4:12 U\u015fa\u011f\u0131 Gehaziye, \u2039\u2039\u015eunemli kad\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u203a\u203a dedi. Gehazi kad\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Kad\u0131n gelince,\n4:13 Eli\u015fa Gehaziye \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Ona de ki, \u2039Bizim i\u00e7in katland\u0131\u011f\u0131n bunca zahmetlere kar\u015f\u0131l\u0131k ne yapabilirim? Senin i\u00e7in kralla ya da ordu komutan\u0131yla konu\u015fay\u0131m m\u0131?\u203a \u203a\u203a Kad\u0131n, \u2039\u2039Ben halk\u0131m\u0131n aras\u0131nda mutlu ya\u015f\u0131yorum\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n4:14 Eli\u015fa, \u2039\u2039\u00d6yleyse ne yapabilirim?\u203a\u203a diye sordu. Gehazi, \u2039\u2039Kad\u0131n\u0131n o\u011flu yok, kocas\u0131 da ya\u015fl\u0131\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n4:15 Bunun \u00fczerine Eli\u015fa, \u2039\u2039Kad\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u203a\u203a dedi. Gehazi kad\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Kad\u0131n gelip kap\u0131n\u0131n e\u015fi\u011finde durdu.\n4:16 Eli\u015fa, kad\u0131na, \u2039\u2039Gelecek y\u0131l bu zaman kuca\u011f\u0131nda bir o\u011flun olacak\u203a\u203a dedi. Kad\u0131n, \u2039\u2039Olamaz, efendim!\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039Sen ki bir Tanr\u0131 adam\u0131s\u0131n, l\u00fctfen kuluna yalan s\u00f6yleme!\u203a\u203a\n4:17 Ama kad\u0131n gebe kald\u0131 ve bir y\u0131l sonra, Eli\u015fan\u0131n s\u00f6yledi\u011fi g\u00fcnlerde bir o\u011ful do\u011furdu.\n4:18 \u00c7ocuk b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Bir g\u00fcn orak\u00e7\u0131lar\u0131n ba\u015f\u0131nda bulunan babas\u0131n\u0131n yan\u0131na gitti.\n4:19 \u2039\u2039Ba\u015f\u0131m a\u011fr\u0131yor, ba\u015f\u0131m!\u203a\u203a diye ba\u011f\u0131rmaya ba\u015flad\u0131. Babas\u0131 u\u015fa\u011f\u0131na, \u2039\u2039Onu annesine g\u00f6t\u00fcr\u203a\u203a dedi.\n4:20 U\u015fak \u00e7ocu\u011fu al\u0131p annesine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. \u00c7ocuk \u00f6\u011flene kadar annesinin dizlerinde yatt\u0131ktan sonra \u00f6ld\u00fc.\n4:21 Annesi onu yukar\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131, Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n yata\u011f\u0131na yat\u0131rd\u0131, sonra kap\u0131y\u0131 kapay\u0131p d\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131kt\u0131.\n4:22 Kocas\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039L\u00fctfen bir e\u015fekle birlikte u\u015faklar\u0131ndan birini bana g\u00f6nder. Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n yan\u0131na gitmeliyim. Hemen d\u00f6nerim.\u203a\u203a\n4:23 Kocas\u0131, \u2039\u2039Neden bug\u00fcn gidiyorsun?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ne Yeni Ay, ne de \u015eabat bug\u00fcn.\u203a\u203a Kad\u0131n, \u2039\u2039Zarar yok\u203a\u203a kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 verdi.\n4:24 E\u015fe\u011fe palan vurup u\u015fa\u011f\u0131na, \u2039\u2039Haydi y\u00fcr\u00fc, ben sana s\u00f6ylemedik\u00e7e yava\u015flama\u203a\u203a dedi.\n4:25 Karmel Da\u011f\u0131na var\u0131p Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n yan\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. Tanr\u0131 adam\u0131, kad\u0131n\u0131 uzaktan g\u00f6r\u00fcnce, u\u015fa\u011f\u0131 Gehaziye, \u2039\u2039Bak, \u015eunemli kad\u0131n geliyor!\u203a\u203a dedi,\n4:26 \u2039\u2039Haydi ko\u015f, onu kar\u015f\u0131la, \u2039Nas\u0131ls\u0131n, kocanla o\u011flun nas\u0131llar?\u203a diye sor.\u203a\u203a Kad\u0131n Gehaziye, \u2039\u2039Herkes iyi\u203a\u203a dedi.\n4:27 Kad\u0131n da\u011fa \u00e7\u0131k\u0131p Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n yan\u0131na var\u0131nca, onun ayaklar\u0131na sar\u0131ld\u0131. Gehazi kad\u0131n\u0131 uzakla\u015ft\u0131rmak istediyse de Tanr\u0131 adam\u0131, \u2039\u2039Kad\u0131n\u0131 rahat b\u0131rak!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc ac\u0131 \u00e7ekiyor. RAB bunun nedenini benden gizledi, a\u00e7\u0131klamad\u0131.\u203a\u203a\n4:28 Kad\u0131n ona, \u2039\u2039Efendim, ben senden \u00e7ocuk istedim mi?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Beni umutland\u0131rma demedim mi?\u203a\u203a\n4:29 Eli\u015fa Gehaziye, \u2039\u2039Hemen kemerini ku\u015fan, de\u011fne\u011fimi al, ko\u015f\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Biriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsan selam verme, biri seni selamlarsa kar\u015f\u0131l\u0131k verme. Git, de\u011fne\u011fimi \u00e7ocu\u011fun y\u00fcz\u00fcne tut.\u203a\u203a\n4:30 \u00c7ocu\u011fun annesi, \u2039\u2039Ya\u015fayan RABbin ad\u0131yla ba\u015f\u0131n \u00fczerine ant i\u00e7erim ki, senden ayr\u0131lmayaca\u011f\u0131m\u203a\u203a dedi. Sonra Gehaziyle birlikte yola \u00e7\u0131kt\u0131.\n4:31 Gehazi \u00f6nden gidip de\u011fne\u011fi \u00e7ocu\u011fun y\u00fcz\u00fcne tuttu, ama ne bir ses vard\u0131, ne de bir yan\u0131t. Bunun \u00fczerine Gehazi geri d\u00f6n\u00fcp Eli\u015fay\u0131 kar\u015f\u0131lad\u0131 ve ona, \u2039\u2039\u00c7ocuk dirilmedi\u203a\u203a diye haber verdi.\n4:32 Eli\u015fa eve vard\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7ocu\u011fu yata\u011f\u0131nda \u00f6l\u00fc buldu.\n4:33 \u0130\u00e7eri girdi, kap\u0131y\u0131 kapay\u0131p RABbe yalvarmaya ba\u015flad\u0131.\n4:34 Sonra a\u011fz\u0131 \u00e7ocu\u011fun a\u011fz\u0131n\u0131n, g\u00f6zleriyle elleri de \u00e7ocu\u011fun g\u00f6zleriyle ellerinin \u00fczerine gelecek bi\u00e7imde yata\u011fa, \u00e7ocu\u011fun \u00fczerine kapand\u0131. \u00c7ocu\u011fun bedeni \u0131s\u0131nmaya ba\u015flad\u0131.\n4:35 Eli\u015fa kalk\u0131p odan\u0131n i\u00e7inde sa\u011fa sola gezindi, sonra yine d\u00f6n\u00fcp \u00e7ocu\u011fun \u00fczerine kapand\u0131. \u00c7ocuk yedi kez aks\u0131rd\u0131 ve g\u00f6zlerini a\u00e7t\u0131.\n4:36 Eli\u015fa Gehaziye, \u2039\u2039\u015eunemli kad\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u203a\u203a diye seslendi. Gehazi kad\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Kad\u0131n gelince, Eli\u015fa, \u2039\u2039Al o\u011flunu\u203a\u203a dedi.\n4:37 Kad\u0131n Eli\u015fan\u0131n ayaklar\u0131na kapand\u0131, yerlere kadar e\u011fildi, sonra \u00e7ocu\u011funu al\u0131p gitti.\n4:38 Eli\u015fa Gilgala d\u00f6nd\u00fc. \u00dclkede k\u0131tl\u0131k vard\u0131. Eli\u015fa bir peygamber toplulu\u011fuyla otururken u\u015fa\u011f\u0131na, \u2039\u2039B\u00fcy\u00fck tencereyi ate\u015fe koy, peygamberlere \u00e7orba pi\u015fir\u203a\u203a dedi.\n4:39 Biri ot toplamak i\u00e7in tarlaya gitti ve yaban\u0131l bir bitki buldu. Bitkiden bir etek dolusu yaban kaba\u011f\u0131 toplad\u0131, getirip tencereye do\u011frad\u0131. Bunlar\u0131n ne oldu\u011funu kimse bilmiyordu.\n4:40 \u00c7orba yenmek \u00fczere bo\u015falt\u0131ld\u0131. Ama adamlar \u00e7orbay\u0131 tadar tatmaz, \u2039\u2039Ey Tanr\u0131 adam\u0131, zehirli bu!\u203a\u203a diye ba\u011f\u0131rd\u0131lar ve yiyemediler.\n4:41 Eli\u015fa, \u2039\u2039Biraz un getirin\u203a\u203a dedi. Unu tencereye at\u0131p, \u2039\u2039Koy \u00f6nlerine, yesinler\u203a\u203a dedi. Tencerede zararl\u0131 bir \u015fey kalmad\u0131.\n4:42 Baal-\u015eali\u015fadan bir adam geldi. Tanr\u0131 adam\u0131na o y\u0131l ilk bi\u00e7ilen arpadan yap\u0131lm\u0131\u015f yirmi ekmekle taze bu\u011fday ba\u015fa\u011f\u0131 getirdi. Eli\u015fa u\u015fa\u011f\u0131na, \u2039\u2039Bunlar\u0131 halka da\u011f\u0131t, yesinler\u203a\u203a dedi.\n4:43 U\u015fak, \u2039\u2039Nas\u0131l olur, bu y\u00fcz ki\u015finin \u00f6n\u00fcne konur mu?\u203a\u203a diye sordu. Eli\u015fa, \u2039\u2039Halka da\u011f\u0131t, yesinler\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc RAB diyor ki, \u2039Yiyecekler, biraz\u0131 da artacak.\u203a \u203a\u203a\n4:44 Bunun \u00fczerine u\u015fak yiyecekleri halk\u0131n \u00f6n\u00fcne koydu. RAB'bin s\u00f6z\u00fc uyar\u0131nca halk yedi, biraz\u0131 da artt\u0131.\n5:1 Aram Kral\u0131n\u0131n ordu komutan\u0131 Naaman efendisinin g\u00f6z\u00fcnde sayg\u0131n, de\u011ferli bir adamd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc RAB onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Araml\u0131lar\u0131 zafere ula\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Naaman yi\u011fit bir askerdi, ama bir deri hastal\u0131\u011f\u0131na yakalanm\u0131\u015ft\u0131.\n5:2 Araml\u0131lar d\u00fczenledikleri ak\u0131nlar s\u0131ras\u0131nda \u0130srailden k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131z\u0131 tutsak alm\u0131\u015flard\u0131. Bu k\u0131z Naaman\u0131n kar\u0131s\u0131n\u0131n hizmetine verilmi\u015fti.\n5:3 Bir g\u00fcn han\u0131m\u0131na, \u2039\u2039Ke\u015fke efendim Samiriyedeki peygamberin yan\u0131na gitse! Peygamber onu deri hastal\u0131\u011f\u0131ndan kurtar\u0131rd\u0131\u203a\u203a dedi.\n5:4 Naaman gidip \u0130srailli k\u0131z\u0131n s\u00f6ylediklerini efendisi krala anlatt\u0131.\n5:5 Aram Kral\u0131 \u015f\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131k verdi: \u2039\u2039Kalk git, seninle \u0130srail Kral\u0131na bir mektup g\u00f6nderece\u011fim.\u203a\u203a Naaman yan\u0131na on talant g\u00fcm\u00fc\u015f, alt\u0131 bin \u015fekelf\u00e7 alt\u0131n ve on tak\u0131m giysi al\u0131p gitti.\n5:6 Mektubu \u0130srail Kral\u0131na verdi. Mektupta \u015funlar yaz\u0131l\u0131yd\u0131: \u2039\u2039Bu mektupla birlikte sana kulum Naaman\u0131 g\u00f6nderiyorum. Onu deri hastal\u0131\u011f\u0131ndan kurtarman\u0131 dilerim.\u203a\u203a\n5:7 \u0130srail Kral\u0131 mektubu okuyunca giysilerini y\u0131rt\u0131p \u015f\u00f6yle hayk\u0131rd\u0131: \u2039\u2039Ben Tanr\u0131 m\u0131y\u0131m, can al\u0131p can vereyim? Nas\u0131l bana bir adam g\u00f6nderip onu deri hastal\u0131\u011f\u0131ndan kurtar der? G\u00f6r\u00fcyor musunuz, a\u00e7\u0131k\u00e7a benimle kavga \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor!\u203a\u203a\n5:8 \u0130srail Kral\u0131n\u0131n giysilerini y\u0131rtt\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyan Tanr\u0131 adam\u0131 Eli\u015fa ona \u015fu haberi g\u00f6nderdi: \u2039\u2039Neden giysilerini y\u0131rtt\u0131n? Adam bana gelsin, \u0130srailde bir peygamber oldu\u011funu anlas\u0131n!\u203a\u203a\n5:9 B\u00f6ylece Naaman atlar\u0131 ve sava\u015f arabalar\u0131yla birlikte gidip Eli\u015fan\u0131n evinin kap\u0131s\u0131 \u00f6n\u00fcnde durdu.\n5:10 Eli\u015fa ona \u015fu haberi g\u00f6nderdi: \u2039\u2039Git, \u015eeria Irma\u011f\u0131nda yedi kez y\u0131kan. Tenin eski halini alacak, tertemiz olacaks\u0131n.\u203a\u203a\n5:11 Gelgelelim Naaman oradan \u00f6fkeyle ayr\u0131ld\u0131. \u2039\u2039Sand\u0131m ki d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p yan\u0131ma gelecek, Tanr\u0131s\u0131 RABbi ad\u0131yla \u00e7a\u011f\u0131rarak eliyle hastal\u0131kl\u0131 derime dokunup beni iyile\u015ftirecek\u203a\u203a dedi,\n5:12 \u2039\u2039\u015eam\u0131n Avana ve Farpar \u0131rmaklar\u0131 \u0130srailin b\u00fct\u00fcn \u0131rmaklar\u0131ndan daha iyi de\u011fil mi? Oralarda y\u0131kan\u0131p paklanamaz m\u0131yd\u0131m sanki?\u203a\u203a Sonra \u00f6fkeyle d\u00f6n\u00fcp gitti.\n5:13 Naaman\u0131n g\u00f6revlileri yan\u0131na var\u0131p, \u2039\u2039Efendim, peygamber senden daha zor bir \u015fey istemi\u015f olsayd\u0131, yapmaz m\u0131yd\u0131n?\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Oysa o sana sadece, \u2039Y\u0131kan, temizlen\u203a diyor.\u203a\u203a\n5:14 Bunun \u00fczerine Naaman Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fc uyar\u0131nca gidip \u015eeria Irma\u011f\u0131nda yedi kez suya dald\u0131. Teni eski haline d\u00f6nd\u00fc, bebek teni gibi tertemiz oldu.\n5:15 Naaman adamlar\u0131yla birlikte Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n yan\u0131na d\u00f6nd\u00fc. Onun \u00f6n\u00fcnde durup \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039\u015eimdi anlad\u0131m ki, \u0130srail d\u0131\u015f\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n hi\u00e7bir yerinde Tanr\u0131 yoktur. L\u00fctfen, bu kulunun arma\u011fan\u0131n\u0131 kabul et.\u203a\u203a\n5:16 Eli\u015fa, \u2039\u2039Hizmetinde oldu\u011fum ya\u015fayan RABbin ad\u0131yla ant i\u00e7erim ki, hi\u00e7bir \u015fey alamam\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. Naaman direttiyse de, Eli\u015fa almak istemedi.\n5:17 Bunun \u00fczerine Naaman, \u2039\u2039Madem arma\u011fan istemiyorsun, \u00f6yleyse buradan iki kat\u0131r y\u00fck\u00fc toprak almama izin ver\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc bu kulun art\u0131k RABbin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka ilahlara yakmal\u0131k sunu ve kurban sunmayacakt\u0131r.\n5:18 Ama RAB kulunu bir konuda ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n. Efendim tap\u0131nmak i\u00e7in Rimmon Tap\u0131na\u011f\u0131na girip kendisine e\u015flik etmemi isteyince, tap\u0131nakta onunla birlikte yere kapand\u0131\u011f\u0131mda RAB bu kulunu ba\u011f\u0131\u015flas\u0131n.\u203a\u203a\n5:19 Eli\u015fa ona, \u2039\u2039Esenlikle git\u203a\u203a dedi. Naaman oradan ayr\u0131l\u0131p biraz uzakla\u015f\u0131nca,\n5:20 Tanr\u0131 adam\u0131 Eli\u015fan\u0131n u\u015fa\u011f\u0131 Gehazi, \u2039\u2039Efendim, Araml\u0131 Naamana \u00e7ok yumu\u015fak davrand\u0131; getirdi\u011fi arma\u011fanlar\u0131 kabul etmedi\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ya\u015fayan RABbin hakk\u0131 i\u00e7in, pe\u015finden ko\u015fup ondan bir \u015fey alaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n5:21 B\u00f6ylece Gehazi Naaman\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fc. Naaman ard\u0131ndan birinin ko\u015ftu\u011funu g\u00f6r\u00fcnce, arabas\u0131ndan inip onu kar\u015f\u0131lad\u0131 ve, \u2039\u2039Ne oldu?\u203a\u203a diye sordu.\n5:22 Gehazi, \u2039\u2039Bir \u015fey yok\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Yaln\u0131z efendimin bir ricas\u0131 var. Biraz \u00f6nce Efrayimin da\u011fl\u0131k b\u00f6lgesinden iki gen\u00e7 peygamber geldi. Efendim onlara bir talant g\u00fcm\u00fc\u015fle iki tak\u0131m giysi vermen i\u00e7in beni g\u00f6nderdi.\u203a\u203a\n5:23 Naaman, \u2039\u2039L\u00fctfen iki talant al!\u203a\u203a dedi ve \u0131srarla iki talant g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc iki torbaya koyup ba\u011flad\u0131. Ayr\u0131ca iki u\u015fa\u011f\u0131na da birer tak\u0131m giysi verdi. U\u015faklar Gehazinin \u00f6n\u00fcs\u0131ra bunlar\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131lar.\n5:24 Tepeye var\u0131nca Gehazi e\u015fyalar\u0131 ellerinden al\u0131p eve koydu, adamlar\u0131 da geri g\u00f6nderdi.\n5:25 Sonra gidip efendisi Eli\u015fan\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kt\u0131. Eli\u015fa, \u2039\u2039Neredeydin, Gehazi?\u203a\u203a diye sordu. Gehazi, \u2039\u2039Kulun hi\u00e7bir yere gitmedi\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n5:26 Bunun \u00fczerine Eli\u015fa, \u2039\u2039O adam arabas\u0131ndan inip seni kar\u015f\u0131larken ruhum seninle de\u011fil miydi?\u203a\u203a diye sordu, \u2039\u2039\u015eimdi g\u00fcm\u00fc\u015f ya da giysi, zeytinlik, ba\u011f, koyun, s\u0131\u011f\u0131r, erkek ve kad\u0131n k\u00f6le alman\u0131n zaman\u0131 m\u0131?\n5:27 Bu y\u00fczden Naaman'\u0131n deri hastal\u0131\u011f\u0131 sonsuza dek senin ve soyunun \u00fczerinde kalacak.\u203a\u203a B\u00f6ylece Gehazi Eli\u015fa'n\u0131n huzurundan kar gibi beyaz bir deri hastal\u0131\u011f\u0131yla ayr\u0131ld\u0131.\n6:1 Bir g\u00fcn peygamber toplulu\u011fu Eli\u015faya, \u2039\u2039Bak, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yer bize k\u00fc\u00e7\u00fck geliyor\u203a\u203a dedi,\n6:2 \u2039\u2039L\u00fctfen izin ver, \u015eeria Irma\u011f\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131na gidelim, a\u011fa\u00e7 kesip kendimize ev yapal\u0131m.\u203a\u203a Eli\u015fa, \u2039\u2039Gidin\u203a\u203a dedi.\n6:3 Peygamberlerden biri, \u2039\u2039L\u00fctfen kullar\u0131nla birlikte sen de gel\u203a\u203a dedi. Eli\u015fa, \u2039\u2039Olur, gelirim\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi\n6:4 ve onlarla birlikte gitti. \u015eeria Irma\u011f\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131na var\u0131nca a\u011fa\u00e7 kesmeye ba\u015flad\u0131lar.\n6:5 Biri a\u011fa\u00e7 keserken balta demirini suya d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. \u2039\u2039Eyvah, efendim! Onu \u00f6d\u00fcn\u00e7 alm\u0131\u015ft\u0131m\u203a\u203a diye ba\u011f\u0131rd\u0131.\n6:6 Tanr\u0131 adam\u0131, \u2039\u2039Nereye d\u00fc\u015ft\u00fc?\u203a\u203a diye sordu. Adam ona demirin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yeri g\u00f6sterdi. Eli\u015fa bir dal kesip oraya at\u0131nca, balta demiri su y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kt\u0131.\n6:7 Eli\u015fa, \u2039\u2039Al onu!\u203a\u203a dedi. Adam elini uzat\u0131p balta demirini ald\u0131.\n6:8 Aram Kral\u0131 \u0130sraille sava\u015f halindeydi. G\u00f6revlilerine dan\u0131\u015ft\u0131ktan sonra, \u2039\u2039Ordugah\u0131m\u0131 kuracak bir yer se\u00e7tim\u203a\u203a dedi.\n6:9 Tanr\u0131 adam\u0131 Eli\u015fa, \u0130srail Kral\u0131na \u015fu haberi g\u00f6nderdi: \u2039\u2039Sak\u0131n oradan ge\u00e7meyin, \u00e7\u00fcnk\u00fc Araml\u0131lar oraya do\u011fru iniyorlar.\u203a\u203a\n6:10 \u0130srail Kral\u0131 adam g\u00f6nderip oradaki durumu denetledi. B\u00f6ylece Tanr\u0131 adam\u0131 \u0130srail Kral\u0131n\u0131 birka\u00e7 kez uyard\u0131. Kral da \u00f6nlem ald\u0131.\n6:11 Bu durum Aram Kral\u0131n\u0131 \u00e7ok \u00f6fkelendirdi. G\u00f6revlilerini \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p, \u2039\u2039\u0130\u00e7inizden hanginizin \u0130srail Kral\u0131ndan yana oldu\u011funu s\u00f6ylemeyecek misiniz?\u203a\u203a dedi.\n6:12 G\u00f6revlilerden biri, \u2039\u2039Hi\u00e7birimiz, efendimiz kral\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039Yaln\u0131z \u0130srailde ya\u015fayan Peygamber Eli\u015fa senin yatak odanda s\u00f6ylediklerini bile \u0130srail Kral\u0131na bildiriyor.\u203a\u203a\n6:13 Aram Kral\u0131 \u015f\u00f6yle buyurdu: \u2039\u2039Gidip onun nerede oldu\u011funu \u00f6\u011frenin. Adam g\u00f6nderip onu yakalayaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a Eli\u015fan\u0131n Dotanda oldu\u011fu bildirilince,\n6:14 kral oraya atl\u0131lar, sava\u015f arabalar\u0131 ve b\u00fcy\u00fck bir kuvvet g\u00f6nderdi. Geceleyin var\u0131p kenti ku\u015fatt\u0131lar.\n6:15 Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n u\u015fa\u011f\u0131 erkenden kalkt\u0131. D\u0131\u015far\u0131ya \u00e7\u0131k\u0131nca kentin askerler, atl\u0131lar ve sava\u015f arabalar\u0131nca ku\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. D\u00f6n\u00fcp Eli\u015faya, \u2039\u2039Eyvah, efendim, ne yapaca\u011f\u0131z?\u203a\u203a diye sordu.\n6:16 Eli\u015fa, \u2039\u2039Korkma, \u00e7\u00fcnk\u00fc bizim yanda\u015flar\u0131m\u0131z onlar\u0131nkinden daha \u00e7ok\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n6:17 Sonra \u015f\u00f6yle dua etti: \u2039\u2039Ya RAB, l\u00fctfen onun g\u00f6zlerini a\u00e7, g\u00f6rs\u00fcn!\u203a\u203a RAB u\u015fa\u011f\u0131n g\u00f6zlerini a\u00e7t\u0131. U\u015fak Eli\u015fan\u0131n \u00e7evresindeki da\u011flar\u0131n atl\u0131larla, ate\u015ften sava\u015f arabalar\u0131yla dolu oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fc.\n6:18 Araml\u0131lar kendisine do\u011fru ilerleyince Eli\u015fa RABbe \u015f\u00f6yle yalvard\u0131: \u2039\u2039Ya RAB, l\u00fctfen bu halk\u0131 k\u00f6r et.\u203a\u203a RAB Eli\u015fan\u0131n yalvar\u0131\u015f\u0131n\u0131 duydu ve onlar\u0131 k\u00f6r etti.\n6:19 Bunun \u00fczerine Eli\u015fa onlara, \u2039\u2039Yanl\u0131\u015f yoldas\u0131n\u0131z\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z kent bu de\u011fil. Beni izleyin, sizi arad\u0131\u011f\u0131n\u0131z adama g\u00f6t\u00fcreyim.\u203a\u203a Sonra onlar\u0131 Samiriyeye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.\n6:20 Samiriyeye girdiklerinde Eli\u015fa \u015f\u00f6yle dua etti: \u2039\u2039Ya RAB, bu adamlar\u0131n g\u00f6zlerini a\u00e7, g\u00f6rs\u00fcnler.\u203a\u203a RAB g\u00f6zlerini a\u00e7\u0131nca adamlar Samiriyenin ortas\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 anlad\u0131lar.\n6:21 \u0130srail Kral\u0131 adamlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce Eli\u015faya, \u2039\u2039Onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcreyim mi? \u00d6ld\u00fcreyim mi, baba?\u203a\u203a dedi.\n6:22 Eli\u015fa, \u2039\u2039Hay\u0131r, \u00f6ld\u00fcrme\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039Kendi k\u0131l\u0131\u00e7 ve yay\u0131nla tutsak ald\u0131\u011f\u0131n insanlar\u0131 nas\u0131l \u00f6ld\u00fcr\u00fcrs\u00fcn. \u00d6nlerine yiyecek i\u00e7ecek bir \u015feyler koy, yiyip i\u00e7tikten sonra izin ver, krallar\u0131na d\u00f6ns\u00fcnler.\u203a\u203a\n6:23 Bunun \u00fczerine \u0130srail Kral\u0131 adamlara b\u00fcy\u00fck bir \u015f\u00f6len verdi, yedirip i\u00e7irdikten sonra da onlar\u0131 krallar\u0131na g\u00f6nderdi. Araml\u0131 ak\u0131nc\u0131lar bir daha \u0130srail topraklar\u0131na ayak basmad\u0131lar.\n6:24 Bir s\u00fcre sonra, Aram Kral\u0131 Ben-Hadat b\u00fct\u00fcn ordusunu toplay\u0131p \u0130sraile girdi ve Samiriyeyi ku\u015fatt\u0131.\n6:25 Samiriyede b\u00fcy\u00fck bir k\u0131tl\u0131k oldu. Ku\u015fatma sonunda bir e\u015fek kellesinin fiyat\u0131 seksen \u015fekel g\u00fcm\u00fc\u015fe, d\u00f6rtte bir kav g\u00fcvercin g\u00fcbresinin fiyat\u0131 ise be\u015f \u015fekelf\u0131 g\u00fcm\u00fc\u015fe \u00e7\u0131kt\u0131.\n6:26 \u0130srail Kral\u0131 surlar\u0131n \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcrken, bir kad\u0131n, \u2039\u2039Efendim kral, bana yard\u0131m et!\u203a\u203a diye seslendi.\n6:27 Kral, \u2039\u2039RAB sana yard\u0131m etmiyorsa, ben nas\u0131l yard\u0131m edebilirim ki?\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi, \u2039\u2039Bu\u011fday m\u0131, yoksa \u015farap m\u0131 istersin?\n6:28 Derdin ne?\u203a\u203a Kad\u0131n \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131: \u2039\u2039Ge\u00e7en g\u00fcn \u015fu kad\u0131n bana dedi ki, \u2039O\u011flunu ver, bug\u00fcn yiyelim, yar\u0131n da benim o\u011flumu yeriz.\u203a\n6:29 B\u00f6ylece o\u011flumu pi\u015firip yedik. Ertesi g\u00fcn ona, \u2039O\u011flunu ver de yiyelim\u203a dedim. Ama o, o\u011flunu gizledi.\u203a\u203a\n6:30 Kad\u0131n\u0131n bu s\u00f6zlerini duyan kral giysilerini y\u0131rtt\u0131. Surlar\u0131n \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcrken, halk onun giysilerinin alt\u0131na \u00e7ul giydi\u011fini g\u00f6rd\u00fc.\n6:31 Kral, \u2039\u2039E\u011fer bug\u00fcn \u015eafat o\u011flu Eli\u015fan\u0131n ba\u015f\u0131 yerinde kal\u0131rsa, Tanr\u0131 bana ayn\u0131s\u0131n\u0131, hatta daha k\u00f6t\u00fcs\u00fcn\u00fc yaps\u0131n!\u203a\u203a dedi.\n6:32 Eli\u015fa o s\u0131rada halk\u0131n ileri gelenleriyle birlikte evinde oturuyordu. Kral \u00f6nden bir haberci g\u00f6nderdi. Ama daha haberci gelmeden, Eli\u015fa ileri gelenlere, \u2039\u2039G\u00f6r\u00fcyor musunuz caniyi?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Kalkm\u0131\u015f, ba\u015f\u0131m\u0131 kestirmek i\u00e7in adam g\u00f6nderiyor! Haberci geldi\u011finde kap\u0131y\u0131 kapay\u0131n, onu i\u00e7eri almay\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc ard\u0131ndan efendisi kral da gelecek.\u203a\u203a\n6:33 Eli\u015fa konu\u015fmas\u0131n\u0131 bitirmeden, haberci yan\u0131na geldi ve, \u2039\u2039Bu felaket RAB'dendir\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Neden h\u00e2l\u00e2 RAB'bi bekleyeyim?\u203a\u203a\n7:1 Eli\u015fa, \u2039\u2039RABbin s\u00f6z\u00fcne kulak verin!\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039RAB diyor ki, \u2039Yar\u0131n bu saatlerde Samiriye Kap\u0131s\u0131nda bir sea ince un da, iki sea arpa da birer \u015fekele sat\u0131lacak.\u203a \u203a\u203a\n7:2 Kral\u0131n \u00f6zel yard\u0131mc\u0131s\u0131 olan komutan, Tanr\u0131 adam\u0131na, \u2039\u2039RAB g\u00f6klerin kapaklar\u0131n\u0131 a\u00e7sa bile olacak \u015fey de\u011fil bu!\u203a\u203a dedi. Eli\u015fa, \u2039\u2039Sen her\u015feyi g\u00f6zlerinle g\u00f6receksin, ama onlardan hi\u00e7bir \u015fey yiyemeyeceksin!\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n7:3 Kent kap\u0131s\u0131n\u0131n giri\u015finde deri hastal\u0131\u011f\u0131na yakalanm\u0131\u015f d\u00f6rt adam vard\u0131. Birbirlerine, \u2039\u2039Ne diye \u00f6lene dek burada kalal\u0131m?\u203a\u203a diyorlard\u0131,\n7:4 \u2039\u2039Kente girelim desek, orada k\u0131tl\u0131k var, \u00f6l\u00fcr\u00fcz; burada kalsak da \u00f6lece\u011fiz. Bari gidip Aram ordugah\u0131na teslim olal\u0131m. Can\u0131m\u0131z\u0131 ba\u011f\u0131\u015flarlarsa ya\u015far\u0131z, \u00f6ld\u00fcr\u00fcrlerse de \u00f6ld\u00fcrs\u00fcnler.\u203a\u203a\n7:5 Ak\u015fam karanl\u0131\u011f\u0131nda kalk\u0131p Aram ordugah\u0131na do\u011fru gittiler. Ordugaha yakla\u015ft\u0131klar\u0131nda, orada kimseyi g\u00f6remediler.\n7:6 \u00c7\u00fcnk\u00fc Rab Aram ordugah\u0131nda sava\u015f arabalar\u0131yla, atlar\u0131yla yakla\u015fan b\u00fcy\u00fck bir ordunun \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 seslerin duyulmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Araml\u0131lar da birbirlerine, \u2039\u2039Bak\u0131n, \u0130srail Kral\u0131 bize sald\u0131rmak i\u00e7in Hitit ve M\u0131s\u0131r krallar\u0131n\u0131 kiralam\u0131\u015f!\u203a\u203a demi\u015flerdi.\n7:7 B\u00f6ylece, g\u00fcn batarken \u00e7ad\u0131rlar\u0131n\u0131, atlar\u0131n\u0131, e\u015feklerini b\u0131rak\u0131p ka\u00e7m\u0131\u015flar, canlar\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in ordugah\u0131 oldu\u011fu gibi b\u0131rakm\u0131\u015flard\u0131.\n7:8 Deri hastal\u0131\u011f\u0131na yakalanm\u0131\u015f adamlar ordugaha var\u0131p \u00e7ad\u0131rlar\u0131n birine girdiler. Yiyip i\u00e7tikten sonra oradaki alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f ve giysileri g\u00f6t\u00fcr\u00fcp gizlediler. Sonra d\u00f6n\u00fcp ba\u015fka bir \u00e7ad\u0131ra girdiler, orada bulduklar\u0131n\u0131 da g\u00f6t\u00fcr\u00fcp gizlediler.\n7:9 Ard\u0131ndan birbirlerine, \u2039\u2039Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z do\u011fru de\u011fil\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Bug\u00fcn m\u00fcjde g\u00fcn\u00fc. Oysa biz susuyoruz. G\u00fcn do\u011funcaya kadar beklersek, cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131laca\u011f\u0131m\u0131z kesin. Haydi saraya gidip durumu bildirelim.\u203a\u203a\n7:10 B\u00f6ylece gidip kent kap\u0131s\u0131ndaki n\u00f6bet\u00e7ilere seslendiler. \u2039\u2039Aram ordugah\u0131na gittik\u203a\u203a dediler, \u2039\u2039Hi\u00e7 kimseyi g\u00f6remedik; ne de bir insan sesi duyduk. Yaln\u0131zca ba\u011fl\u0131 atlar, e\u015fekler vard\u0131. \u00c7ad\u0131rlar\u0131 da oldu\u011fu gibi b\u0131rak\u0131p gitmi\u015fler.\u203a\u203a\n7:11 Kap\u0131 n\u00f6bet\u00e7ileri haberi duyurdu. Haber kral\u0131n saray\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.\n7:12 Kral gece kalk\u0131p g\u00f6revlilerine, \u2039\u2039Araml\u0131lar\u0131n ne tasarlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 size s\u00f6yleyeyim\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039A\u00e7 kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 biliyorlar. Onun i\u00e7in ordugahlar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p k\u0131rda gizlenmi\u015fler. Kentin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, bizi canl\u0131 yakalay\u0131p kenti ele ge\u00e7irmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar.\u203a\u203a\n7:13 G\u00f6revlilerden biri, \u2039\u2039Kentte kalan be\u015f atla birka\u00e7 adam g\u00f6nderelim, o zaman durumu anlar\u0131z\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Nas\u0131l olsa gidecek olanlar da burada, kentte kalan nice \u0130srailli gibi \u00f6l\u00fcme mahk\u00fbm!\u203a\u203a\n7:14 Adamlar yanlar\u0131na iki atl\u0131 araba ald\u0131lar. Kral, \u2039\u2039Gidin, ne oldu\u011funu \u00f6\u011frenin\u203a\u203a diyerek onlar\u0131 Aram ordusunun ard\u0131ndan g\u00f6nderdi.\n7:15 Adamlar \u015eeria Irma\u011f\u0131na kadar Aram ordusunu izlediler. Yol ba\u015ftan sona kadar Araml\u0131lar\u0131n ka\u00e7arken att\u0131klar\u0131 giysi ve e\u015fyalarla doluydu. Haberciler d\u00f6n\u00fcp krala durumu bildirdiler.\n7:16 Bunun \u00fczerine halk kentten \u00e7\u0131k\u0131p Aram ordugah\u0131n\u0131 ya\u011fmalad\u0131. RABbin dedi\u011fi gibi, bir sea ince unun da, iki sea arpan\u0131n da fiyat\u0131 bir \u015fekele d\u00fc\u015ft\u00fc.\n7:17 Kral \u00f6zel yard\u0131mc\u0131s\u0131 olan komutan\u0131 kentin kap\u0131s\u0131nda b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Halk onu kap\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131nda \u00e7i\u011fneyerek \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Kral Eli\u015fan\u0131n evine gitti\u011finde, Tanr\u0131 adam\u0131 ona olacaklar\u0131 \u00f6nceden bildirmi\u015fti.\n7:18 Her \u015fey Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n krala dedi\u011fi gibi oldu. \u2039\u2039Yar\u0131n bu saatlerde Samiriye Kap\u0131s\u0131nda bir sea ince un da, iki sea arpa da birer \u015fekele sat\u0131lacak\u203a\u203a demi\u015fti.\n7:19 Komutan da Tanr\u0131 adam\u0131na \u015f\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015fti: \u2039\u2039RAB g\u00f6klerin kapaklar\u0131n\u0131 a\u00e7sa bile, olacak \u015fey de\u011fil bu!\u203a\u203a Eli\u015fa, \u2039\u2039Sen her \u015feyi g\u00f6zlerinle g\u00f6recek, ama onlardan hi\u00e7bir \u015fey yiyemeyeceksin!\u203a\u203a demi\u015fti.\n7:20 Tam dedi\u011fi gibi oldu. Komutan kentin kap\u0131s\u0131nda halk taraf\u0131ndan \u00e7i\u011fnenerek \u00f6ld\u00fc.\n8:1 Eli\u015fa, o\u011flunu diriltmi\u015f oldu\u011fu \u015eunemli kad\u0131na \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u2039\u2039Kalk, ailenle birlikte buradan git, ge\u00e7ici olarak kalabilece\u011fin bir yer bul. \u00c7\u00fcnk\u00fc RAB \u00fclkeye yedi y\u0131l s\u00fcrecek bir k\u0131tl\u0131k g\u00f6ndermeye karar verdi.\u203a\u203a\n8:2 Kad\u0131n Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcne uyarak ailesiyle birlikte kalk\u0131p Filist \u00fclkesine gitti ve orada yedi y\u0131l kald\u0131.\n8:3 Yedi y\u0131l sonra Filistten d\u00f6nd\u00fc. Evini, tarlas\u0131n\u0131 geri almak i\u00e7in kraldan yard\u0131m istemeye gitti.\n8:4 O s\u0131rada kral Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n u\u015fa\u011f\u0131 Gehaziyle konu\u015fuyor, \u2039\u2039Bana Eli\u015fan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn mucizeleri anlat\u203a\u203a diyordu.\n8:5 \u0130\u015fte Gehazi tam Eli\u015fan\u0131n \u00f6l\u00fcy\u00fc nas\u0131l diriltti\u011fini krala anlat\u0131rken, o\u011flu diriltilen kad\u0131n eviyle tarlas\u0131n\u0131 geri almak i\u00e7in kraldan yard\u0131m istemeye geldi. Gehazi krala, \u2039\u2039Efendim kral, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim kad\u0131n budur. Yan\u0131ndaki o\u011flu da Eli\u015fan\u0131n diriltti\u011fi \u00e7ocuktur\u203a\u203a dedi.\n8:6 Kral kad\u0131na sorunca kad\u0131n her \u015feyi anlatt\u0131. Bunun \u00fczerine kral bir g\u00f6revli \u00e7a\u011f\u0131rt\u0131p \u015fu buyru\u011fu verdi: \u2039\u2039Bu kad\u0131na her \u015feyini, \u00fclkeden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden bug\u00fcne kadar biriken b\u00fct\u00fcn geliriyle birlikte tarlas\u0131n\u0131 geri verin.\u203a\u203a\n8:7 Aram Kral\u0131 Ben-Hadat hastaland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada Eli\u015fa \u015eama gitti. Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n \u015eama geldi\u011fi krala bildirildi.\n8:8 Kral, Hazaele, \u2039\u2039Bir arma\u011fan al, Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya git\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla RABbe dan\u0131\u015f, bu hastal\u0131ktan kurtulup kurtulamayaca\u011f\u0131m\u0131 sor.\u203a\u203a\n8:9 Hazael, \u015eam\u0131n en iyi mallar\u0131ndan olu\u015fan k\u0131rk deve y\u00fck\u00fc arma\u011fan\u0131 yan\u0131na alarak, Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya gitti. Eli\u015fan\u0131n \u00f6n\u00fcnde durup \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Kulun Aram Kral\u0131 Ben-Hadat, hastal\u0131\u011f\u0131ndan kurtulup kurtulamayaca\u011f\u0131n\u0131 sormam i\u00e7in beni g\u00f6nderdi.\u203a\u203a\n8:10 Eli\u015fa, \u2039\u2039Git ona, \u2039Kesinlikle iyile\u015feceksin\u203a de; ama RAB bana onun kesinlikle \u00f6lece\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n8:11 Tanr\u0131 adam\u0131, Hazaeli utand\u0131r\u0131ncaya kadar dik dik y\u00fcz\u00fcne bakt\u0131. Ard\u0131ndan a\u011flamaya ba\u015flad\u0131.\n8:12 Hazael, \u2039\u2039Efendim, ni\u00e7in a\u011fl\u0131yorsun?\u203a\u203a diye sordu. Eli\u015fa, \u2039\u2039Senin \u0130srail halk\u0131na yapaca\u011f\u0131n k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri biliyorum\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131, \u2039\u2039Kalelerini ate\u015fe verecek, gen\u00e7lerini k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irecek, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 yere \u00e7al\u0131p \u00f6ld\u00fcrecek, gebe kad\u0131nlar\u0131n\u0131n kar\u0131nlar\u0131n\u0131 de\u015feceksin.\u203a\u203a\n8:13 Hazael, \u2039\u2039Bir k\u00f6pekten farks\u0131z olan bu kulun, b\u00fct\u00fcn bu i\u015fleri nas\u0131l yapabilir?\u203a\u203a dedi. Eli\u015fa, \u2039\u2039RAB bana senin Aram Kral\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n8:14 Bunun \u00fczerine Hazael Eli\u015fadan ayr\u0131l\u0131p efendisi Ben-Hadat\u0131n yan\u0131na d\u00f6nd\u00fc. Ben-Hadat ona, \u2039\u2039Eli\u015fa sana ne s\u00f6yledi?\u203a\u203a diye sordu. Hazael, \u2039\u2039Kesinlikle iyile\u015fece\u011fini s\u00f6yledi\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n8:15 Gelgelelim ertesi g\u00fcn Hazael \u0131slatt\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6rt\u00fcy\u00fc kral\u0131n y\u00fcz\u00fcne kapat\u0131p onu bo\u011fdu. B\u00f6ylece kral \u00f6ld\u00fc, yerine Hazael ge\u00e7ti.\n8:16 \u0130srail Kral\u0131 Ahav o\u011flu Yoram\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n be\u015finci y\u0131l\u0131nda, Yeho\u015fafat\u0131n Yahuda Kral\u0131 oldu\u011fu s\u0131rada, Yeho\u015fafat\u0131n o\u011flu Yehoram Yahuday\u0131 y\u00f6netmeye ba\u015flad\u0131.\n8:17 Yehoram otuz iki ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde sekiz y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131.\n8:18 Kar\u0131s\u0131 Ahav\u0131n k\u0131z\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, o da Ahav\u0131n ailesi gibi \u0130srail krallar\u0131n\u0131n yolunu izledi ve RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131.\n8:19 Ama RAB kulu Davutun hat\u0131r\u0131 i\u00e7in Yahuday\u0131 yok etmek istemedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Davuta ve soyuna s\u00f6nmeyen bir \u0131\u015f\u0131k verece\u011fine s\u00f6z vermi\u015fti.\n8:20 Yehoram\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde Edomlular Yahudal\u0131lara kar\u015f\u0131 ayaklanarak kendi krall\u0131klar\u0131n\u0131 kurdular.\n8:21 Yehoram b\u00fct\u00fcn sava\u015f arabalar\u0131yla Saire gitti. Edomlular onu ve sava\u015f arabalar\u0131n\u0131n komutanlar\u0131n\u0131 ku\u015fatt\u0131lar. Ama Yehoram gece kalk\u0131p ku\u015fatmay\u0131 yararak ka\u00e7t\u0131. Askerleri de ka\u00e7arak evlerine d\u00f6nd\u00fc.\n8:22 O s\u0131rada Livna Kenti ayakland\u0131. Edomlular\u0131n Yahudaya kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131rmas\u0131 bug\u00fcn de s\u00fcr\u00fcyor.\n8:23 Yehoram\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar ve b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 Yahuda krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n8:24 Yehoram \u00f6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015ftu ve Davut Kentinde atalar\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Yerine o\u011flu Ahazya kral oldu.\n8:25 \u0130srail Kral\u0131 Ahav o\u011flu Yoram\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n on ikinci y\u0131l\u0131nda Yehoram o\u011flu Ahazya Yahuda Kral\u0131 oldu.\n8:26 Ahazya yirmi iki ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde bir y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131. Annesi \u0130srail Kral\u0131 Omrinin torunu Atalyayd\u0131.\n8:27 Ahazya evlilik yoluyla Ahava akraba oldu\u011fu i\u00e7in Ahav ailesinin yolunu izledi ve onlar gibi RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131.\n8:28 Ahazya, Aram Kral\u0131 Hazaelle sava\u015fmak \u00fczere Ahav o\u011flu Yoramla birlikte Ramot-Gilata gitti. Araml\u0131lar Yoram\u0131 yaralad\u0131lar.\n8:29 Kral Yoram Ramot-Gilat'ta Aram Kral\u0131 Hazael'le sava\u015f\u0131rken ald\u0131\u011f\u0131 yaralar\u0131n iyile\u015fmesi i\u00e7in Yizreel'e d\u00f6nd\u00fc. Yahuda Kral\u0131 Yehoram o\u011flu Ahazya da yaralanan Ahav o\u011flu Yoram'\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in Yizreel'e gitti.\n9:1 Peygamber Eli\u015fa, peygamberler toplulu\u011fundan bir adam \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p, \u2039\u2039Kemerini ku\u015fan, bu ya\u011f kab\u0131n\u0131 al\u0131p Ramot-Gilata git\u203a\u203a dedi,\n9:2 \u2039\u2039Oraya var\u0131nca Nim\u015fi o\u011flu, Yeho\u015fafat o\u011flu Yehuyu ara. Onu karde\u015flerinin aras\u0131ndan al\u0131p ba\u015fka bir odaya g\u00f6t\u00fcr.\n9:3 Zeytinya\u011f\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na d\u00f6k ve ona RAB \u015f\u00f6yle diyor de: \u2039Seni \u0130srail Kral\u0131 olarak meshettim.\u203a Sonra kap\u0131y\u0131 a\u00e7 ve ko\u015f, oyalanma!\u203a\u203a\n9:4 B\u00f6ylece peygamberin u\u015fa\u011f\u0131 Ramot-Gilata gitti.\n9:5 Oraya vard\u0131\u011f\u0131nda ordu komutanlar\u0131n\u0131n bir arada oturduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. \u2039\u2039Komutan\u0131m, sana bir haberim var\u203a\u203a dedi. Yehu, \u2039\u2039Hangimize s\u00f6yl\u00fcyorsun?\u203a\u203a diye sordu. U\u015fak, \u2039\u2039Sana, efendim\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n9:6 Yehu kalk\u0131p eve girdi. U\u015fak ya\u011f\u0131 Yehunun ba\u015f\u0131na d\u00f6k\u00fcp ona \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039\u0130srailin Tanr\u0131s\u0131 RAB diyor ki, \u2039Seni halk\u0131m \u0130srailin kral\u0131 olarak meshettim.\n9:7 Efendin Ahav\u0131n ailesini \u00f6ld\u00fcreceksin. Bana hizmet eden peygamberlerin ve b\u00fct\u00fcn kullar\u0131m\u0131n d\u00f6k\u00fclen kan\u0131n\u0131n \u00f6c\u00fcn\u00fc \u0130zebelden alaca\u011f\u0131m.\n9:8 Ahav\u0131n b\u00fct\u00fcn soyu ortadan kalkacak. \u0130srailde gen\u00e7 ya\u015fl\u0131 Ahav\u0131n soyundan gelen b\u00fct\u00fcn erkeklerin k\u00f6k\u00fcn\u00fc kurutaca\u011f\u0131m.\n9:9 Nevat o\u011flu Yarovamla Ahiya o\u011flu Baa\u015fan\u0131n ailelerine ne yapt\u0131msa, Ahav\u0131n ailesine de ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapaca\u011f\u0131m.\n9:10 Yizreel topraklar\u0131nda \u0130zebelin \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc k\u00f6pekler yiyecek ve onu g\u00f6men olmayacak.\u203a \u203a\u203a U\u015fak bunlar\u0131 s\u00f6yledikten sonra kap\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131p ka\u00e7t\u0131.\n9:11 Yehu komutan arkada\u015flar\u0131n\u0131n yan\u0131na d\u00f6nd\u00fc. \u0130\u00e7lerinden biri, \u2039\u2039Her \u015fey yolunda m\u0131? O delinin seninle ne i\u015fi vard\u0131?\u203a\u203a diye sordu. Yehu, \u2039\u2039Onu tan\u0131yorsunuz, neler sa\u00e7malad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirsiniz\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n9:12 \u2039\u2039Hay\u0131r, bilmiyoruz, ne s\u00f6yledi? Anlat bize!\u203a\u203a dediler. Yehu \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131: \u2039\u2039Bana RAB \u015f\u00f6yle diyor dedi: \u2039Seni \u0130srail Kral\u0131 olarak meshettim.\u203a \u203a\u203a\n9:13 Bunun \u00fczerine hepsi hemen c\u00fcppelerini \u00e7\u0131kar\u0131p merdivenin ba\u015f\u0131nda duran Yehunun ayaklar\u0131na serdi. Boru \u00e7alarak, \u2039\u2039Yehu krald\u0131r!\u203a\u203a diye ba\u011f\u0131rd\u0131lar.\n9:14 Nim\u015fi o\u011flu Yeho\u015fafat o\u011flu Yehu Yorama kar\u015f\u0131 bir d\u00fczen kurdu. O s\u0131ralarda Yoram ile \u0130srail halk\u0131 Aram Kral\u0131 Hazaele kar\u015f\u0131 Ramot-Gilat\u0131 savunuyordu.\n9:15 Ancak Kral Yoram, Aram Kral\u0131 Hazaelle sava\u015f\u0131rken Araml\u0131lar onu yaralam\u0131\u015ft\u0131. Yoram da yaralar\u0131n iyile\u015fmesi i\u00e7in Yizreele d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Yehu arkada\u015flar\u0131na, \u2039\u2039E\u011fer siz de benimle ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fteyseniz, hi\u00e7 kimsenin kentten ka\u00e7mas\u0131na ve gidip durumu Yizreele bildirmesine izin vermeyin\u203a\u203a dedi.\n9:16 Yehu sava\u015f arabas\u0131na binip Yizreele gitti. \u00c7\u00fcnk\u00fc Yoram orada hasta yat\u0131yordu. Yahuda Kral\u0131 Ahazya da Yoram\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in oraya gitmi\u015fti.\n9:17 Yizreelde kulede n\u00f6bet tutan g\u00f6zc\u00fc, Yehunun ordusuyla yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, \u2039\u2039Bir kalabal\u0131k g\u00f6r\u00fcyorum!\u203a\u203a diye ba\u011f\u0131rd\u0131. Yoram, \u2039\u2039Bir atl\u0131 g\u00f6nder, onu kar\u015f\u0131las\u0131n, bar\u0131\u015f i\u00e7in gelip gelmedi\u011fini sorsun\u203a\u203a dedi.\n9:18 Atl\u0131 Yehuyu kar\u015f\u0131lamaya gitti ve ona, \u2039\u2039Kral\u0131m\u0131z, \u2039Bar\u0131\u015f i\u00e7in mi geldin?\u203a diye soruyor\u203a\u203a dedi. Yehu, \u2039\u2039Bar\u0131\u015ftan sana ne! Sen beni izle\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. G\u00f6zc\u00fc durumu krala bildirdi: \u2039\u2039Ulak onlara vard\u0131, ama geri d\u00f6nmedi.\u203a\u203a\n9:19 Bu kez ikinci bir atl\u0131 g\u00f6nderildi. Atl\u0131 onlara var\u0131p, \u2039\u2039Kral\u0131m\u0131z, \u2039Bar\u0131\u015f i\u00e7in mi geldin?\u203a diye soruyor\u203a\u203a dedi. Yehu, \u2039\u2039Bar\u0131\u015ftan sana ne! Sen beni izle\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n9:20 G\u00f6zc\u00fc durumu krala bildirdi: \u2039\u2039Ulak onlara vard\u0131, ama geri d\u00f6nmedi. Komutanlar\u0131 sava\u015f arabas\u0131n\u0131 Nim\u015fi o\u011flu Yehu gibi delicesine s\u00fcr\u00fcyor.\u203a\u203a\n9:21 Kral Yoram, \u2039\u2039Arabam\u0131 haz\u0131rlay\u0131n!\u203a\u203a diye buyruk verdi. Arabas\u0131 haz\u0131rland\u0131. \u0130srail Kral\u0131 Yoram ile Yahuda Kral\u0131 Ahazya arabalar\u0131na binip Yehuyu kar\u015f\u0131lamaya gittiler. Yizreelli Navotun topraklar\u0131nda onunla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar.\n9:22 Yoram Yehuyu g\u00f6r\u00fcnce, \u2039\u2039Bar\u0131\u015f i\u00e7in mi geldin?\u203a\u203a diye sordu. Yehu, \u2039\u2039Annen \u0130zebelin yapt\u0131\u011f\u0131 bunca putperestlik ve b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fck s\u00fcr\u00fcp giderken bar\u0131\u015ftan s\u00f6z edilir mi?\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n9:23 Yoram, \u2039\u2039Hainlik bu, Ahazya!\u203a\u203a diye ba\u011f\u0131rd\u0131 ve arabas\u0131n\u0131n dizginlerini \u00e7evirip ka\u00e7t\u0131.\n9:24 Yehu var g\u00fcc\u00fcyle yay\u0131n\u0131 \u00e7ekip Yoram\u0131 s\u0131rt\u0131ndan vurdu. Ok Yoram\u0131n kalbini delip ge\u00e7ti. Yoram arabas\u0131n\u0131n i\u00e7ine y\u0131\u011f\u0131l\u0131p kald\u0131.\n9:25 Yehu yard\u0131mc\u0131s\u0131 Bidkara, \u2039\u2039Onun cesedini al, Yizreelli Navotun topra\u011f\u0131na at\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039An\u0131msa, senle ben birlikte Yoram\u0131n babas\u0131 Ahav\u0131n ard\u0131ndan sava\u015f arabas\u0131yla giderken, RAB Ahava,\n9:26 \u2039D\u00fcn Navotla o\u011fullar\u0131n\u0131n kan\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Seni de bu topraklarda cezaland\u0131raca\u011f\u0131m\u203a demi\u015fti. \u015eimdi RABbin s\u00f6z\u00fc uyar\u0131nca, Yoram\u0131n cesedini al, Navotun topra\u011f\u0131na at!\u203a\u203a\n9:27 Yahuda Kral\u0131 Ahazya olanlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce Beythaggana do\u011fru ka\u00e7maya ba\u015flad\u0131. Yehu ard\u0131na tak\u0131l\u0131p, \u2039\u2039Onu da \u00f6ld\u00fcr\u00fcn!\u203a\u203a diye ba\u011f\u0131rd\u0131. Ahazyay\u0131 Yivleam yak\u0131nlar\u0131nda, Gur yolunda, arabas\u0131n\u0131n i\u00e7inde vurdular. Yaral\u0131 olarak Megiddoya kadar ka\u00e7\u0131p orada \u00f6ld\u00fc.\n9:28 Adamlar\u0131 Ahazyan\u0131n cesedini bir sava\u015f arabas\u0131na koyup Yeru\u015falime g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler. Onu Davut Kentinde atalar\u0131n\u0131n yan\u0131na, kendi mezar\u0131na g\u00f6md\u00fcler.\n9:29 Ahazya Ahav o\u011flu Yoram\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n on birinci y\u0131l\u0131nda Yahuda Kral\u0131 olmu\u015ftu.\n9:30 Sonra Yehu Yizreele gitti. \u0130zebel bunu duyunca, g\u00f6zlerine s\u00fcrme \u00e7ekti, sa\u00e7lar\u0131n\u0131 taray\u0131p pencereden d\u0131\u015far\u0131y\u0131 g\u00f6zlemeye ba\u015flad\u0131.\n9:31 Yehu kentin kap\u0131s\u0131ndan i\u00e7eri girince, \u0130zebel, \u2039\u2039Ey efendisini \u00f6ld\u00fcren Zimri, bar\u0131\u015f i\u00e7in mi geldin?\u203a\u203a diye seslendi.\n9:32 Yehu pencereye do\u011fru bak\u0131p, \u2039\u2039Kim benden yana?\u203a\u203a diye ba\u011f\u0131rd\u0131. \u0130ki \u00fc\u00e7 g\u00f6revli yukar\u0131dan ona bakt\u0131.\n9:33 Yehu, \u2039\u2039At\u0131n onu a\u015fa\u011f\u0131!\u203a\u203a dedi. G\u00f6revliler \u0130zebeli a\u015fa\u011f\u0131ya att\u0131lar. Kan\u0131 surlar\u0131n ve bedenini \u00e7i\u011fneyen atlar\u0131n \u00fczerine s\u0131\u00e7rad\u0131.\n9:34 Yehu i\u00e7eri girip yedi, i\u00e7ti. Sonra, \u2039\u2039O lanet olas\u0131 kad\u0131n\u0131 al\u0131p g\u00f6m\u00fcn, ne de olsa bir kral k\u0131z\u0131d\u0131r\u203a\u203a dedi.\n9:35 Ama \u0130zebeli g\u00f6mmeye giden adamlar ba\u015f\u0131ndan, ayaklar\u0131ndan, ellerinden ba\u015fka bir \u015fey bulamad\u0131lar.\n9:36 Geri d\u00f6n\u00fcp durumu Yehuya bildirdiler. Yehu onlara \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Kulu Ti\u015fbeli \u0130lyas arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla konu\u015fan RABbin s\u00f6z\u00fc yerine geldi. RAB, \u2039Yizreel topraklar\u0131nda \u0130zebelin \u00f6l\u00fcs\u00fcn\u00fc k\u00f6pekler yiyecek\u203a demi\u015fti.\n9:37 \u2039\u0130zebel'in le\u015fi Yizreel topraklar\u0131na g\u00fcbre olacak ve kimse, bu \u0130zebel'dir, diyemeyecek.\u203a \u203a\u203a\n10:1 Ahav\u0131n Samiriyede yetmi\u015f o\u011flu vard\u0131. Yehu mektuplar yaz\u0131p Samiriyeye g\u00f6nderdi. Yizreelin y\u00f6neticilerine, ileri gelenlere ve Ahav\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 koruyanlara yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplarda Yehu \u015f\u00f6yle diyordu:\n10:2 \u2039\u2039Efendinizin o\u011fullar\u0131 sizinle birliktedir. Sava\u015f arabalar\u0131n\u0131z, atlar\u0131n\u0131z, silahlar\u0131n\u0131z var. Surlu bir kentte ya\u015f\u0131yorsunuz. Bu mektup size ula\u015f\u0131r ula\u015fmaz,\n10:3 efendinizin o\u011fullar\u0131ndan en iyi ve en uygun olan\u0131 se\u00e7ip babas\u0131n\u0131n taht\u0131na oturtun. Ve efendinizin ailesini korumak i\u00e7in sava\u015f\u0131n.\u203a\u203a\n10:4 Ama onlar deh\u015fete d\u00fc\u015ft\u00fcler. \u2039\u2039\u0130ki kral Yehuyla ba\u015fa \u00e7\u0131kamad\u0131, biz nas\u0131l \u00e7\u0131kar\u0131z?\u203a\u203a dediler.\n10:5 Saray sorumlusu, kent valisi, ileri gelenler ve Ahav\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 koruyanlar Yehuya \u015fu haberi g\u00f6nderdi: \u2039\u2039Biz senin kullar\u0131n\u0131z, s\u00f6yleyece\u011fin her \u015feyi yapmaya haz\u0131r\u0131z. Kimseyi kral yapmaya niyetimiz yok. Kendin i\u00e7in en iyi olan neyse onu yap.\u203a\u203a\n10:6 Yehu onlara ikinci bir mektup yazd\u0131: \u2039\u2039E\u011fer siz benden yana ve bana ba\u011fl\u0131ysan\u0131z, efendinizin o\u011fullar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 kesip yar\u0131n bu saatlerde Yizreele, bana getirin.\u203a\u203a Kral Ahav\u0131n yetmi\u015f o\u011flu, onlar\u0131 yeti\u015ftirmekle g\u00f6revli kent ileri gelenlerinin korumas\u0131 alt\u0131ndayd\u0131.\n10:7 Yehunun mektubu kent ileri gelenlerine ula\u015f\u0131nca, Ahav\u0131n yetmi\u015f o\u011flunu \u00f6ld\u00fcr\u00fcp ba\u015flar\u0131n\u0131 k\u00fcfelere koydular ve Yizreele, Yehuya g\u00f6nderdiler.\n10:8 Ulak gelip Yehuya, \u2039\u2039Kral o\u011fullar\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131n\u0131 getirdiler\u203a\u203a diye haber verdi. Yehu, \u2039\u2039Onlar\u0131 iki y\u0131\u011f\u0131n halinde kent kap\u0131s\u0131n\u0131n giri\u015fine b\u0131rak\u0131n, sabaha kadar orada kals\u0131nlar\u203a\u203a dedi.\n10:9 Ertesi sabah Yehu halk\u0131n \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131p \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Efendime d\u00fczen kurup onu \u00f6ld\u00fcren benim, sizin su\u00e7unuz yok. Ama bunlar\u0131 kim \u00f6ld\u00fcrd\u00fc?\n10:10 Bu olay g\u00f6steriyor ki, RABbin Ahav\u0131n ailesine ili\u015fkin s\u00f6yledi\u011fi hi\u00e7bir s\u00f6z bo\u015fa \u00e7\u0131kmayacakt\u0131r. RAB, kulu \u0130lyas arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc yerine getirdi.\u203a\u203a\n10:11 Sonra Yizreelde Ahav\u0131n \u00f6teki akrabalar\u0131n\u0131n hepsini, b\u00fct\u00fcn y\u00fcksek g\u00f6revlilerini, yak\u0131n arkada\u015flar\u0131n\u0131 ve k\u00e2hinlerini \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Sa\u011f kalan olmad\u0131.\n10:12 Yehu Yizreelden ayr\u0131l\u0131p Samiriyeye do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131. Yolda \u00e7obanlar\u0131n Beyteket ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi yerde,\n10:13 Yahuda Kral\u0131 Ahazyan\u0131n akrabalar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Onlara, \u2039\u2039Siz kimsiniz?\u203a\u203a diye sordu. \u2039\u2039Biz Ahazyan\u0131n akrabalar\u0131y\u0131z\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler, \u2039\u2039Kral\u0131n ve ana krali\u00e7e \u0130zebelin \u00e7ocuklar\u0131na sayg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 sunmaya gidiyoruz.\u203a\u203a\n10:14 Yehu adamlar\u0131na, \u2039\u2039Bunlar\u0131 diri yakalay\u0131n!\u203a\u203a diye buyruk verdi. Onlar\u0131 diri yakalay\u0131p Beyteket Kuyusu yak\u0131n\u0131nda k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irdiler. \u00d6ld\u00fcr\u00fclenler k\u0131rk iki ki\u015fiydi. Sa\u011f kalan olmad\u0131.\n10:15 Yehu oradan ayr\u0131ld\u0131. Yolda kendisine do\u011fru gelen Rekav o\u011flu Yehonadavla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Ona selam vererek, \u2039\u2039Ben sana kar\u015f\u0131 iyi duygular besliyorum, sen de ayn\u0131 duygulara sahip misin?\u203a\u203a diye sordu. Yehonadav, \u2039\u2039Evet\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131. Yehu, \u2039\u2039\u00d6yleyse elini ver\u203a\u203a dedi. Yehonadav elini uzatt\u0131. Yehu onu arabas\u0131na alarak,\n10:16 \u2039\u2039Benimle gel ve RAB i\u00e7in nas\u0131l \u00e7aba harcad\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6r\u203a\u203a dedi. Sonra onu arabas\u0131yla Samiriyeye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.\n10:17 Samiriyeye var\u0131nca Yehu RABbin \u0130lyas arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z uyar\u0131nca, Ahav\u0131n orada kalan akrabalar\u0131n\u0131n hepsini \u00f6ld\u00fcrd\u00fc.\n10:18 Yehu, b\u00fct\u00fcn halk\u0131 toplayarak, \u2039\u2039Ahav Baala az kulluk etti, ben daha \u00e7ok edece\u011fim\u203a\u203a dedi,\n10:19 \u2039\u2039Baal\u0131n b\u00fct\u00fcn peygamberlerini, k\u00e2hinlerini, ona tapan herkesi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n. Hi\u00e7biri gelmemezlik etmesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc Baala b\u00fcy\u00fck bir kurban sunaca\u011f\u0131m. Kim gelmezse \u00f6ld\u00fcr\u00fclecek.\u203a\u203a Ger\u00e7ekte Yehu Baala tapanlar\u0131 yok etmek i\u00e7in bir d\u00fczen kurmaktayd\u0131.\n10:20 Yehu, \u2039\u2039Baal\u0131n onuruna bir toplant\u0131 yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 duyurun\u203a\u203a dedi. Duyuru yap\u0131ld\u0131.\n10:21 Yehu b\u00fct\u00fcn \u0130sraile haber sald\u0131. Baala tapanlar\u0131n hepsi geldi, gelmeyen kalmad\u0131. Baal\u0131n tap\u0131na\u011f\u0131 h\u0131ncah\u0131n\u00e7 doldu.\n10:22 Yehu, kutsal giysiler g\u00f6revlisine, \u2039\u2039Baala tapanlar\u0131n hepsine giysi \u00e7\u0131kar\u203a\u203a diye buyruk verdi. G\u00f6revli herkese giysi getirdi.\n10:23 O zaman Yehu Rekav o\u011flu Yehonadavla birlikte Baal\u0131n tap\u0131na\u011f\u0131na girdi. \u0130\u00e7erdekilere, \u2039\u2039\u00c7evrenize iyi bak\u0131n\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Aran\u0131zda RABbe tapanlardan kimse olmas\u0131n, sadece Baala tapanlar olsun.\u203a\u203a\n10:24 Ard\u0131ndan Yehuyla Yehonadav kurban ve yakmal\u0131k sunu sunmak \u00fczere i\u00e7eri girdiler. Yehu tap\u0131na\u011f\u0131n \u00e7evresine seksen ki\u015fi yerle\u015ftirmi\u015f ve onlara \u015fu buyru\u011fu vermi\u015fti: \u2039\u2039Elinize teslim etti\u011fim bu adamlardan biri ka\u00e7arsa, bunu can\u0131n\u0131zla \u00f6dersiniz!\u203a\u203a\n10:25 Yakmal\u0131k sununun sunulmas\u0131 biter bitmez, Yehu muhaf\u0131zlarla komutanlara, \u2039\u2039\u0130\u00e7eriye girin, hepsini \u00f6ld\u00fcr\u00fcn, hi\u00e7biri ka\u00e7mas\u0131n!\u203a\u203a diye buyruk verdi. Muhaf\u0131zlarla komutanlar hepsini k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irip \u00f6l\u00fclerini d\u0131\u015far\u0131 att\u0131lar. Sonra Baal\u0131n tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcne girdiler.\n10:26 Baal\u0131n tap\u0131na\u011f\u0131ndaki dikili ta\u015flar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p yakt\u0131lar.\n10:27 Baal\u0131n dikili ta\u015f\u0131n\u0131 ve tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131lar. Halk oray\u0131 helaya \u00e7evirdi. Oras\u0131 bug\u00fcne kadar da \u00f6yle kald\u0131.\n10:28 B\u00f6ylece Yehu \u0130srailde Baala tapmaya son verdi.\n10:29 Ne var ki, Nevat o\u011flu Yarovam\u0131n \u0130sraili s\u00fcr\u00fckledi\u011fi g\u00fcnahlardan -Beytel ve Dandaki alt\u0131n buza\u011f\u0131lara tapmaktan- vazge\u00e7medi.\n10:30 RAB Yehuya, \u2039\u2039G\u00f6z\u00fcmde do\u011fru olan\u0131 yaparak ba\u015far\u0131l\u0131 oldun\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ahav\u0131n ailesine istedi\u011fim her \u015feyi yapt\u0131n. Bunun i\u00e7in senin soyun d\u00f6rt ku\u015fak \u0130srail taht\u0131nda oturacak.\u203a\u203a\n10:31 Gelgelelim Yehu \u0130srailin Tanr\u0131s\u0131 RABbin yasas\u0131n\u0131 y\u00fcrekten izlemedi, \u00f6nemsemedi. Yarovam\u0131n \u0130sraili s\u00fcr\u00fckledi\u011fi g\u00fcnahlardan ayr\u0131lmad\u0131.\n10:32 RAB o g\u00fcnlerde \u0130srail topraklar\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltmeye ba\u015flad\u0131. Aram Kral\u0131 Hazael \u015eeria Irma\u011f\u0131n\u0131n do\u011fusunda Gadl\u0131lar, Rubenliler ve Mana\u015f\u015felilerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn Gilat b\u00f6lgesini, Arnon Vadisindeki Aroerden Gilat ve Ba\u015fana kadar b\u00fct\u00fcn \u0130srail topraklar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irdi.\n10:34 Yehunun krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar, b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 ve ba\u015far\u0131lar\u0131 \u0130srail krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n10:35 Yehu \u00f6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015funca, Samiriyede g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Yerine o\u011flu Yehoahaz kral oldu.\n10:36 Yehu Samiriye'de yirmi sekiz y\u0131l \u0130srail krall\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131.\n11:1 Ahazyan\u0131n annesi Atalya, o\u011flunun \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc duyunca, kral soyunun b\u00fct\u00fcn bireylerini yok etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131.\n11:2 Ne var ki, Kral Yehoram\u0131n k\u0131z\u0131, Ahazyan\u0131n \u00fcvey k\u0131zkarde\u015fi Yeho\u015feva, Ahazya o\u011flu Yoa\u015f\u0131 kral\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmek istenen \u00f6teki o\u011fullar\u0131n\u0131n aras\u0131ndan al\u0131p ka\u00e7\u0131rd\u0131 ve dad\u0131s\u0131yla birlikte yatak odas\u0131na gizledi. \u00c7ocu\u011fu Atalyadan gizleyerek kurtarm\u0131\u015f oldu.\n11:3 Atalya \u00fclkeyi y\u00f6netirken, \u00e7ocuk alt\u0131 y\u0131l boyunca RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda dad\u0131s\u0131yla birlikte gizlendi.\n11:4 Yedinci y\u0131l Yehoyada haber g\u00f6nderip Karyal\u0131lar\u0131nf\u00f6 ve muhaf\u0131zlar\u0131n y\u00fczba\u015f\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rtt\u0131. Onlar\u0131 RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda toplayarak onlarla bir antla\u015fma yapt\u0131. Hepsine RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda ant i\u00e7irdikten sonra kral\u0131n o\u011flu Yoa\u015f\u0131 kendilerine g\u00f6sterdi.\n11:5 Onlara \u015fu buyruklar\u0131 verdi: \u2039\u2039\u015eabat G\u00fcn\u00fc g\u00f6reve gidenlerin \u00fc\u00e7te biri kral saray\u0131n\u0131 koruyacak,\n11:6 \u00fc\u00e7te biri Sur Kap\u0131s\u0131nda, \u00fc\u00e7te biri de muhaf\u0131zlar\u0131n arkas\u0131ndaki kap\u0131da bulunacak. S\u0131rayla tap\u0131nak n\u00f6beti tutacaks\u0131n\u0131z.\n11:7 \u015eabat G\u00fcn\u00fc g\u00f6revleri biten \u00f6b\u00fcr iki b\u00f6l\u00fckteki askerlerin t\u00fcm\u00fc RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131n \u00e7evresinde durup kral\u0131 koruyacak.\n11:8 Herkes yal\u0131n k\u0131l\u0131\u00e7 kral\u0131n \u00e7evresini sars\u0131n, yakla\u015fan olursa \u00f6ld\u00fcr\u00fcn. Kral nereye giderse, ona e\u015flik edin.\u203a\u203a paral\u0131 askerler.\n11:9 Y\u00fczba\u015f\u0131lar K\u00e2hin Yehoyadan\u0131n buyruklar\u0131n\u0131 tam tam\u0131na uygulad\u0131lar. \u015eabat G\u00fcn\u00fc g\u00f6reve gidenlerle g\u00f6revi biten adamlar\u0131n\u0131 al\u0131p Yehoyadan\u0131n yan\u0131na gittiler.\n11:10 K\u00e2hin RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131ndaki Kral Davuttan kalan m\u0131zraklarla kalkanlar\u0131 y\u00fczba\u015f\u0131lara da\u011f\u0131tt\u0131.\n11:11 Kral\u0131 korumak i\u00e7in suna\u011f\u0131n ve tap\u0131na\u011f\u0131n \u00e7evresine tap\u0131na\u011f\u0131n g\u00fcneyinden kuzeyine kadar silahl\u0131 muhaf\u0131zlar yerle\u015ftirildi.\n11:12 Yehoyada kral\u0131n o\u011flu Yoa\u015f\u0131 d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p ba\u015f\u0131na ta\u00e7 koydu. Tanr\u0131n\u0131n Yasas\u0131n\u0131 da ona verip krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan ettiler. Onu meshedip alk\u0131\u015flayarak, \u2039\u2039Ya\u015fas\u0131n kral!\u203a\u203a diye ba\u011f\u0131rd\u0131lar.\n11:13 Atalya muhaf\u0131zlarla halk\u0131n \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 g\u00fcr\u00fclt\u00fcy\u00fc duyunca, RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda toplananlar\u0131n yan\u0131na gitti.\n11:14 Bakt\u0131, kral gelene\u011fe uygun olarak s\u00fctunun yan\u0131nda duruyor; y\u00fczba\u015f\u0131lar, borazan \u00e7alanlar \u00e7evresine toplanm\u0131\u015f. \u00dclke halk\u0131 sevin\u00e7 i\u00e7indeydi, borazanlar \u00e7al\u0131n\u0131yordu. Atalya giysilerini y\u0131rtarak, \u2039\u2039Hainlik! Hainlik!\u203a\u203a diye ba\u011f\u0131rd\u0131.\n11:15 K\u00e2hin Yehoyada y\u00fczba\u015f\u0131lara, \u2039\u2039O kad\u0131n\u0131 aradan \u00e7\u0131kar\u0131n. Ard\u0131ndan kim giderse k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irin\u203a\u203a diye buyruk verdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc kad\u0131n\u0131n RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesini istemiyordu.\n11:16 Atalya yakaland\u0131 ve saray\u0131n At Kap\u0131s\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcp \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.\n11:17 Yehoyada RABbin halk\u0131 olmalar\u0131 i\u00e7in RAB ile kral ve halk aras\u0131nda bir antla\u015fma yapt\u0131. Ayr\u0131ca halkla kral aras\u0131nda da bir antla\u015fma yapt\u0131.\n11:18 \u00dclke halk\u0131 gidip Baal\u0131n tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131 y\u0131kt\u0131. Sunaklar\u0131n\u0131, putlar\u0131n\u0131 par\u00e7alad\u0131lar; Baal\u0131n K\u00e2hini Mattan\u0131 da sunaklar\u0131n \u00f6n\u00fcnde \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. K\u00e2hin Yehoyada RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na n\u00f6bet\u00e7iler yerle\u015ftirdi.\n11:19 Sonra y\u00fczba\u015f\u0131lar\u0131, Karyal\u0131lar\u0131, muhaf\u0131zlar\u0131 ve halk\u0131 yan\u0131na ald\u0131. Kral\u0131 RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131ndan getirdiler. Muhaf\u0131zlar Kap\u0131s\u0131ndan ge\u00e7erek saray\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler, kral taht\u0131na oturttular.\n11:20 \u00dclke halk\u0131 sevin\u00e7 i\u00e7indeydi, ancak kent suskundu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Atalya sarayda k\u0131l\u0131\u00e7la \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.\n12:1 \u0130srail Kral\u0131 Yehunun krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n yedinci y\u0131l\u0131nda Yoa\u015f Yahuda Kral\u0131 oldu. Yedi ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde k\u0131rk y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131. Annesi Beer-\u015eeval\u0131 Sivyayd\u0131.\n12:2 Yoa\u015f K\u00e2hin Yehoyada ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece RABbin g\u00f6z\u00fcnde do\u011fru olan\u0131 yapt\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00e2hin Yehoyada ona yol g\u00f6steriyordu.\n12:3 Ancak al\u0131\u015f\u0131lagelen tap\u0131nma yerleri hen\u00fcz kald\u0131r\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131 ve halk oralarda h\u00e2l\u00e2 kurban kesip buhur yak\u0131yordu. eklenmi\u015ftir.\n12:4 Yoa\u015f k\u00e2hinlere \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan ba\u011f\u0131\u015flar\u0131: N\u00fcfus say\u0131m\u0131ndan elde edilen geliri, ki\u015fi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen vergiyi ve halk\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na sundu\u011fu paralar\u0131 toplay\u0131n.\n12:5 Her k\u00e2hin bunlar\u0131 hazine g\u00f6revlilerinden als\u0131n. Tap\u0131na\u011f\u0131n neresinde y\u0131k\u0131k bir yer varsa, onar\u0131ls\u0131n.\u203a\u203a\n12:6 Yoa\u015f\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n yirmi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131nda k\u00e2hinler tap\u0131na\u011f\u0131 h\u00e2l\u00e2 onarmam\u0131\u015flard\u0131.\n12:7 Bunun \u00fczerine Kral Yoa\u015f, K\u00e2hin Yehoyada ile \u00f6b\u00fcr k\u00e2hinleri \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p, \u2039\u2039Neden RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131 onarm\u0131yorsunuz?\u203a\u203a diye sordu, \u2039\u2039Hazine g\u00f6revlilerinden art\u0131k para almay\u0131n. Ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z paralar\u0131 da RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131n onar\u0131m\u0131na devredin.\u203a\u203a\n12:8 B\u00f6ylece k\u00e2hinler halktan para toplamamay\u0131 ve tap\u0131na\u011f\u0131n onar\u0131m i\u015flerine kar\u0131\u015fmamay\u0131 kabul ettiler.\n12:9 K\u00e2hin Yehoyada bir sand\u0131k ald\u0131. Kapa\u011f\u0131na bir delik a\u00e7\u0131p suna\u011f\u0131n yan\u0131na, RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na girenlerin sa\u011f\u0131na yerle\u015ftirdi. Kap\u0131da g\u00f6revli k\u00e2hinler RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na getirilen b\u00fct\u00fcn paralar\u0131 sand\u0131\u011fa at\u0131yorlard\u0131.\n12:10 Sand\u0131kta \u00e7ok para birikti\u011fini g\u00f6r\u00fcnce kral\u0131n yazman\u0131yla ba\u015fk\u00e2hin RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na getirilen paralar\u0131 say\u0131p torbalara koyarlard\u0131.\n12:11 Say\u0131lan paralar RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131ndaki i\u015flerin ba\u015f\u0131nda bulunan adamlara verilirdi. Onlar da paralar\u0131 RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan marangozlara, yap\u0131c\u0131lara,\n12:12 duvarc\u0131lara, ta\u015f\u00e7\u0131lara \u00f6der, tap\u0131na\u011f\u0131 onarmak i\u00e7in kereste ve yontma ta\u015f al\u0131m\u0131nda kullan\u0131r ve onar\u0131m i\u00e7in gereken \u00f6b\u00fcr malzemelere harcarlard\u0131.\n12:13 RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda toplanan paralar, tap\u0131nak i\u00e7in g\u00fcm\u00fc\u015f tas, fitil ma\u015falar\u0131, \u00e7anak, borazan, alt\u0131n ya da g\u00fcm\u00fc\u015f e\u015fya yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lmad\u0131.\n12:14 Bu para yaln\u0131z i\u015f\u00e7ilere \u00f6dendi ve tap\u0131na\u011f\u0131n onar\u0131m\u0131na harcand\u0131.\n12:15 Tap\u0131nakta \u00e7al\u0131\u015fanlara para \u00f6demekle g\u00f6revli ki\u015filer \u00f6yle d\u00fcr\u00fcst insanlard\u0131 ki, onlara hesap bile sorulmazd\u0131.\n12:16 Su\u00e7 ve g\u00fcnah sunusu olarak verilen paralarsa RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na getirilmezdi; bunlar k\u00e2hinlere aitti.\n12:17 O s\u0131rada Aram Kral\u0131 Hazael, Gat Kentine sald\u0131r\u0131p kenti ele ge\u00e7irdi. Sonra Yeru\u015falime sald\u0131rmaya karar verdi.\n12:18 Yahuda Kral\u0131 Yoa\u015f, atalar\u0131 olan \u00f6b\u00fcr Yahuda krallar\u0131ndan Yeho\u015fafat\u0131n, Yehoram\u0131n, Ahazyan\u0131n ve kendisinin RABbe adam\u0131\u015f oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn kutsal arma\u011fanlar\u0131, RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda ve saray\u0131n hazinelerinde bulunan b\u00fct\u00fcn alt\u0131nlar\u0131 Aram Kral\u0131 Hazaele g\u00f6nderdi. Bunun \u00fczerine Hazael Yeru\u015falime sald\u0131rmaktan vazge\u00e7ti.\n12:19 Yoa\u015f\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar ve b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 Yahuda krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n12:20 Kral Yoa\u015f\u0131n g\u00f6revlileri d\u00fczen kurup onu Sillaya inen yolda, Beytmilloda \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler.\n12:21 Yoa\u015f'\u0131 \u00f6ld\u00fcrenler, g\u00f6revlilerinden \u015eimat o\u011flu Yozakar'la \u015eomer o\u011flu Yehozavat't\u0131. Yoa\u015f Davut Kenti'nde atalar\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Yerine o\u011flu Amatsya kral oldu.\n13:1 Yahuda Kral\u0131 Ahazya o\u011flu Yoa\u015f\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n yirmi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131nda Yehu o\u011flu Yehoahaz Samiriyede \u0130srail Kral\u0131 oldu ve on yedi y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131.\n13:2 Yehoahaz RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131 ve Nevat o\u011flu Yarovam\u0131n \u0130sraili s\u00fcr\u00fckledi\u011fi g\u00fcnahlara kat\u0131ld\u0131. Bu g\u00fcnahlardan ayr\u0131lmad\u0131.\n13:3 \u0130\u015fte bu y\u00fczden RABbin \u0130sraile kar\u015f\u0131 \u00f6fkesi alevlendi ve RAB onlar\u0131 uzun s\u00fcre Aram Kral\u0131 Hazaelle o\u011flu Ben-Hadat\u0131n egemenli\u011fi alt\u0131na soktu.\n13:4 Bunun \u00fczerine Yehoahaz RABbe yakard\u0131. RAB onun yakar\u0131\u015f\u0131n\u0131 kabul etti. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130srailin \u00e7ekti\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131, Aram Kral\u0131n\u0131n onlara neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyordu.\n13:5 RAB \u0130sraile bir kurtar\u0131c\u0131 g\u00f6nderdi. B\u00f6ylece halk Araml\u0131lar\u0131n egemenli\u011finden kurtuldu ve \u00f6nceki gibi evlerinde ya\u015famaya ba\u015flad\u0131.\n13:6 Ne var ki Yarovam ailesinin \u0130sraili s\u00fcr\u00fckledi\u011fi g\u00fcnahlar\u0131 izlediler, bu g\u00fcnahlardan ayr\u0131lmad\u0131lar. A\u015fera putu da Samiriyede dikili kald\u0131.\n13:7 Yehoahaz\u0131n elli atl\u0131, on sava\u015f arabas\u0131, on bin de yaya asker d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fcc\u00fc kalmam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Aram Kral\u0131 \u00f6tekileri harman tozu gibi ezip yok etmi\u015fti.\n13:8 Yehoahaz\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar, b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 ve ba\u015far\u0131lar\u0131 \u0130srail krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n13:9 Yehoahaz \u00f6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015funca, Samiriyede g\u00f6m\u00fcld\u00fc ve yerine o\u011flu Yehoa\u015f kral oldu.\n13:10 Yahuda Kral\u0131 Yoa\u015f\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n otuz yedinci y\u0131l\u0131nda Yehoahaz o\u011flu Yehoa\u015f Samiriyede \u0130srail Kral\u0131 oldu ve on alt\u0131 y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131.\n13:11 RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131 ve Nevat o\u011flu Yarovam\u0131n \u0130sraili s\u00fcr\u00fckledi\u011fi g\u00fcnahlardan ayr\u0131lmad\u0131; onun yolunu izledi.\n13:12 Yehoa\u015f\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar, b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131, Yahuda Kral\u0131 Amatsya ile sava\u015f\u0131rken g\u00f6sterdi\u011fi ba\u015far\u0131lar \u0130srail krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n13:13 Yehoa\u015f \u00f6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015funca, Samiriyede \u0130srail krallar\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6m\u00fcld\u00fc ve taht\u0131na Yarovam ge\u00e7ti.\n13:14 Eli\u015fa \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir hastal\u0131\u011fa yakaland\u0131. \u0130srail Kral\u0131 Yehoa\u015f gidip onu ziyaret etti, \u2039\u2039Baba, baba, \u0130srailin arabas\u0131 ve atl\u0131lar\u0131!\u203a\u203a diyerek a\u011flad\u0131.\n13:15 Eli\u015fa ona, \u2039\u2039Bir yayla birka\u00e7 ok al\u203a\u203a dedi. Kral yayla oklar\u0131 ald\u0131.\n13:16 Eli\u015fa, \u2039\u2039Yay\u0131 haz\u0131rla\u203a\u203a dedi. Kral yay\u0131 haz\u0131rlay\u0131nca, Eli\u015fa ellerini kral\u0131n elleri \u00fczerine koydu.\n13:17 \u2039\u2039Do\u011fuya bakan pencereyi a\u00e7\u203a\u203a dedi. Kral pencereyi a\u00e7t\u0131. Eli\u015fa, \u2039\u2039Oku at!\u203a\u203a dedi. Kral oku at\u0131nca, Eli\u015fa, \u2039\u2039Bu ok Araml\u0131lara kar\u015f\u0131 sizi zafere ula\u015ft\u0131racak RABbin kurtar\u0131\u015f okudur\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Afekte onlar\u0131 kesin bozguna u\u011fratacaks\u0131n\u0131z.\u203a\u203a\n13:18 Sonra, \u2039\u2039\u00d6b\u00fcr oklar\u0131 al\u203a\u203a dedi. \u0130srail Kral\u0131 oklar\u0131 al\u0131nca, Eli\u015fa, \u2039\u2039Onlar\u0131 yere vur\u203a\u203a dedi. Kral oklar\u0131 \u00fc\u00e7 kez yere vurdu ve durdu.\n13:19 Buna \u00f6fkelenen Tanr\u0131 adam\u0131 Eli\u015fa, \u2039\u2039Be\u015f alt\u0131 kez vurmal\u0131yd\u0131n, o zaman Araml\u0131lara kar\u015f\u0131 kesin bir zafer kazan\u0131rd\u0131n\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Ama \u015fimdi Araml\u0131lar\u0131 ancak \u00fc\u00e7 kez bozguna u\u011fratacaks\u0131n.\u203a\u203a\n13:20 Eli\u015fa \u00f6ld\u00fc ve g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Her ilkbaharda Moav ak\u0131nc\u0131lar\u0131 \u0130srail topraklar\u0131na girerlerdi.\n13:21 Bir keresinde \u0130srailliler, \u00f6l\u00fc g\u00f6merken ak\u0131nc\u0131lar\u0131n geldi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce, \u00f6l\u00fcy\u00fc Eli\u015fan\u0131n mezar\u0131na at\u0131p ka\u00e7t\u0131lar. \u00d6l\u00fc Eli\u015fan\u0131n kemiklerine dokununca dirilip aya\u011fa kalkt\u0131.\n13:22 Aram Kral\u0131 Hazael Yehoahaz\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 boyunca \u0130sraillilere bask\u0131 yapt\u0131.\n13:23 Ama RAB, \u0130brahim, \u0130shak ve Yakupla yapt\u0131\u011f\u0131 antla\u015fmadan \u00f6t\u00fcr\u00fc, \u0130sraillilere iyilik etti. Onlara ac\u0131y\u0131p yard\u0131m etti. Yok olmalar\u0131na izin vermedi. Onlar\u0131 \u015fimdiye kadar huzurundan atmad\u0131.\n13:24 Aram Kral\u0131 Hazael \u00f6l\u00fcnce yerine o\u011flu Ben-Hadat kral oldu.\n13:25 Bunun \u00fczerine \u0130srail Kral\u0131 Yehoa\u015f, babas\u0131 Yehoahaz'\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde Hazael o\u011flu Ben-Hadat'\u0131n sava\u015fta ele ge\u00e7irmi\u015f oldu\u011fu kentleri geri ald\u0131. Onu \u00fc\u00e7 kez bozguna u\u011frat\u0131p \u0130srail kentlerine yeniden sahip oldu.\n14:1 \u0130srail Kral\u0131 Yehoahaz o\u011flu Yehoa\u015f\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n ikinci y\u0131l\u0131nda Yoa\u015f o\u011flu Amatsya Yahuda Kral\u0131 oldu.\n14:2 Amatsya yirmi be\u015f ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde yirmi dokuz y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131. Annesi Yeru\u015falimli Yehoaddand\u0131.\n14:3 Amatsya RABbin g\u00f6z\u00fcnde do\u011fru olan\u0131 yapt\u0131ysa da atas\u0131 Davut gibi de\u011fildi. Her konuda babas\u0131 Yoa\u015f\u0131 \u00f6rnek ald\u0131.\n14:4 Ancak al\u0131\u015f\u0131lagelen tap\u0131nma yerleri hen\u00fcz kald\u0131r\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131 ve halk oralarda h\u00e2l\u00e2 kurban kesip buhur yak\u0131yordu.\n14:5 Amatsya krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirdikten sonra, babas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcren g\u00f6revlileri ortadan kald\u0131rd\u0131.\n14:6 Ancak Musan\u0131n Kitab\u0131ndaki yasaya uyarak katillerin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrtmedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc RAB, \u2039\u2039Ne babalar \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n yerine \u00f6ld\u00fcr\u00fclecek, ne de \u00e7ocuklar babalar\u0131n\u0131n yerine. Herkes kendi g\u00fcnah\u0131 i\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fclecek\u203a\u203a diye buyurmu\u015ftu.\n14:7 Amatsya Tuz Vadisinde on bin Edomlu asker \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Sava\u015farak Selay\u0131 ele ge\u00e7irdi ve oraya Yokteel ad\u0131n\u0131 verdi. Oras\u0131 h\u00e2l\u00e2 ayn\u0131 adla an\u0131lmaktad\u0131r.\n14:8 Bundan sonra Amatsya, Yehu o\u011flu Yehoahaz o\u011flu \u0130srail Kral\u0131 Yehoa\u015fa, \u2039\u2039Gel, y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015felim\u203a\u203a diye haber g\u00f6nderdi.\n14:9 \u0130srail Kral\u0131 Yehoa\u015f da kar\u015f\u0131l\u0131k olarak Yahuda Kral\u0131 Amatsyaya \u015fu haberi g\u00f6nderdi: \u2039\u2039L\u00fcbnanda dikenli bir \u00e7al\u0131, sedir a\u011fac\u0131na, \u2039K\u0131z\u0131n\u0131 o\u011fluma e\u015f olarak ver\u203a diye haber yollar. O s\u0131rada oradan ge\u00e7en yaban\u0131l bir hayvan bas\u0131p \u00e7al\u0131y\u0131 \u00e7i\u011fner.\n14:10 Edomlular\u0131 bozguna u\u011fratt\u0131n diye b\u00f6b\u00fcrleniyorsun. Bu zafer sana yeter. Otur evinde! Ni\u00e7in bela ar\u0131yorsun? Kendi ba\u015f\u0131n\u0131 da, Yahuda halk\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 da derde sokacaks\u0131n.\u203a\u203a\n14:11 Ne var ki, Amatsya dinlemek istemedi. Derken \u0130srail Kral\u0131 Yehoa\u015f Yahuda Kral\u0131 Amatsyan\u0131n \u00fczerine y\u00fcr\u00fcd\u00fc. \u0130ki ordu Yahudan\u0131n Beyt\u015feme\u015f Kentinde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131.\n14:12 \u0130sraillilerin \u00f6n\u00fcnde bozguna u\u011frayan Yahudal\u0131lar evlerine ka\u00e7t\u0131.\n14:13 \u0130srail Kral\u0131 Yehoa\u015f, Ahazya o\u011flu Yoa\u015f o\u011flu Yahuda Kral\u0131 Amatsyay\u0131 Beyt\u015feme\u015fte yakalad\u0131. Sonra Yeru\u015falime girip Efrayim Kap\u0131s\u0131ndan K\u00f6\u015fe Kap\u0131s\u0131na kadar Yeru\u015falim surlar\u0131n\u0131n d\u00f6rt y\u00fcz ar\u015f\u0131nl\u0131kf\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc y\u0131kt\u0131rd\u0131.\n14:14 RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda ve saray\u0131n hazinelerinde buldu\u011fu alt\u0131n\u0131, g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc ve b\u00fct\u00fcn e\u015fyalar\u0131 ald\u0131. Ayr\u0131ca baz\u0131 adamlar\u0131 da rehine olarak yan\u0131na al\u0131p Samiriyeye d\u00f6nd\u00fc.\n14:15 Yehoa\u015f\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar, yapt\u0131klar\u0131 ve Yahuda Kral\u0131 Amatsya ile sava\u015f\u0131rken g\u00f6sterdi\u011fi ba\u015far\u0131lar \u0130srail krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n14:16 Yehoa\u015f \u00f6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015funca, Samiriyede \u0130srail krallar\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Yerine o\u011flu Yarovam kral oldu.\n14:17 Yahuda Kral\u0131 Yoa\u015f o\u011flu Amatsya, \u0130srail Kral\u0131 Yehoahaz o\u011flu Yehoa\u015f\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra on be\u015f y\u0131l daha ya\u015fad\u0131.\n14:18 Amatsyan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar Yahuda krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n14:19 Yeru\u015falimde Amatsyaya bir d\u00fczen kurulmu\u015ftu. Amatsya Laki\u015fe ka\u00e7t\u0131. Ard\u0131ndan adam g\u00f6ndererek onu \u00f6ld\u00fcrtt\u00fcler.\n14:20 \u00d6l\u00fcs\u00fc at s\u0131rt\u0131nda Yeru\u015falime getirildi, Davut Kentinde atalar\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6m\u00fcld\u00fc.\n14:21 Yahuda halk\u0131 Amatsyan\u0131n yerine on alt\u0131 ya\u015f\u0131ndaki o\u011flu Azaryay\u0131 kral yapt\u0131.\n14:22 Babas\u0131 Amatsya \u00f6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015ftuktan sonra Azarya Eylat Kentini onar\u0131p Yahuda topraklar\u0131na katt\u0131.\n14:23 Yahuda Kral\u0131 Yoa\u015f o\u011flu Amatsyan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n on be\u015finci y\u0131l\u0131nda Yehoa\u015f o\u011flu Yarovam Samiriyede \u0130srail Kral\u0131 oldu ve k\u0131rk bir y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131.\n14:24 Yarovam RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131 ve Nevat o\u011flu Yarovam\u0131n \u0130sraili s\u00fcr\u00fckledi\u011fi g\u00fcnahlardan ayr\u0131lmad\u0131.\n14:25 \u0130srailin Tanr\u0131s\u0131 RABbin, kulu Gat-Heferli Amittay o\u011flu Yunus Peygamber arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z uyar\u0131nca, Yarovam Levo-Hamattan Arava G\u00f6l\u00fcnef\u00fc kadar \u0130srail topraklar\u0131n\u0131 yeniden ele ge\u00e7irdi.\n14:26 RAB \u0130srailin \u00e7ekti\u011fi s\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Gen\u00e7 ya\u015fl\u0131 herkes ac\u0131 i\u00e7inde k\u0131vran\u0131yordu. \u0130sraile yard\u0131m edecek kimse yoktu.\n14:27 RAB \u0130srailin ad\u0131n\u0131 yery\u00fcz\u00fcnden silmek istemiyordu. Onun i\u00e7in, Yehoa\u015f o\u011flu Yarovam arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla onlar\u0131 kurtard\u0131.\n14:28 Yarovam\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar, b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131, askeri ba\u015far\u0131lar\u0131, eskiden Yaudiye ait olan \u015eam ve Hama kentlerini yeniden \u0130srail topraklar\u0131na kat\u0131\u015f\u0131 \u0130srail krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n14:29 Yarovam \u00f6l\u00fcp atalar\u0131 olan \u0130srail krallar\u0131na kavu\u015ftu. Yerine o\u011flu Zekeriya kral oldu. o d\u00f6nemde topraklar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu bug\u00fcnk\u00fc Suriye'de bulunan k\u00fc\u00e7\u00fck bir krall\u0131k. Ba\u015fkenti Gaziantep \u0130li \u0130slahiye \u0130l\u00e7esi'ne ba\u011fl\u0131 Zincirli K\u00f6y\u00fc'yd\u00fc.\n15:1 \u0130srail Kral\u0131 Yarovam\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n yirmi yedinci y\u0131l\u0131nda Amatsya o\u011flu Azarya Yahuda Kral\u0131 oldu.\n15:2 Azarya on alt\u0131 ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde elli iki y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131. Annesi Yeru\u015falimli Yekolyayd\u0131.\n15:3 Babas\u0131 Amatsya gibi, Azarya da RABbin g\u00f6z\u00fcnde do\u011fru olan\u0131 yapt\u0131.\n15:4 Ancak al\u0131\u015f\u0131lagelen tap\u0131nma yerleri hen\u00fcz kald\u0131r\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131 ve halk oralarda h\u00e2l\u00e2 kurban kesip buhur yak\u0131yordu.\n15:5 RAB Kral Azaryay\u0131 cezaland\u0131rd\u0131. Kral \u00f6l\u00fcnceye kadar deri hastal\u0131\u011f\u0131ndan kurtulamad\u0131. Bu y\u00fczden ayr\u0131 bir evde ya\u015fad\u0131. Saray\u0131 ve \u00fclke halk\u0131n\u0131 o\u011flu Yotam y\u00f6netti.\n15:6 Azaryan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar ve b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 Yahuda krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n15:7 Azarya \u00f6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015funca, Davut Kentinde atalar\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Yerine o\u011flu Yotam kral oldu.\n15:8 Yahuda Kral\u0131 Azaryan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n otuz sekizinci y\u0131l\u0131nda Yarovam o\u011flu Zekeriya Samiriyede \u0130srail Kral\u0131 oldu ve alt\u0131 ay krall\u0131k yapt\u0131.\n15:9 Atalar\u0131 gibi, RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131 ve Nevat o\u011flu Yarovam\u0131n \u0130sraili s\u00fcr\u00fckledi\u011fi g\u00fcnahlardan ayr\u0131lmad\u0131.\n15:10 Yave\u015f o\u011flu \u015eallum Zekeriyaya bir d\u00fczen kurdu; halk\u0131n \u00f6n\u00fcnde sald\u0131r\u0131p onu \u00f6ld\u00fcrd\u00fc, yerine kendisi kral oldu.\n15:11 Zekeriyan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar \u0130srail krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n15:12 B\u00f6ylece RABbin Yehuya, \u2039\u2039Senin soyun d\u00f6rt ku\u015fak \u0130srail taht\u0131nda oturacak\u203a\u203a diye verdi\u011fi s\u00f6z yerine gelmi\u015f oldu.\n15:13 Yahuda Kral\u0131 Azaryan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n otuz dokuzuncu y\u0131l\u0131nda Yave\u015f o\u011flu \u015eallum \u0130srail Kral\u0131 oldu ve Samiriyede bir ay krall\u0131k yapt\u0131.\n15:14 Gadi o\u011flu Menahem Tirsadan Samiriyeye gelip Yave\u015f o\u011flu \u015ealluma sald\u0131rd\u0131. Onu \u00f6ld\u00fcr\u00fcp yerine kendisi kral oldu.\n15:15 \u015eallumun krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar ve kurdu\u011fu d\u00fczen \u0130srail krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n15:16 O s\u0131rada Menahem, Tirsa Kentinden ba\u015flayarak, Tifsah Kentine ve \u00e7evresinde ya\u015fayan herkese sald\u0131rd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc kentin kap\u0131s\u0131n\u0131 kendisine a\u00e7mam\u0131\u015flard\u0131. Herkesi \u00f6ld\u00fcr\u00fcp gebe kad\u0131nlar\u0131n kar\u0131nlar\u0131n\u0131 bile yard\u0131.\n15:17 Yahuda Kral\u0131 Azaryan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n otuz dokuzuncu y\u0131l\u0131nda Gadi o\u011flu Menahem \u0130srail Kral\u0131 oldu ve Samiriyede on y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131.\n15:18 RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131 ve ya\u015fam\u0131 boyunca Nevat o\u011flu Yarovam\u0131n \u0130sraili s\u00fcr\u00fckledi\u011fi g\u00fcnahlardan ayr\u0131lmad\u0131.\n15:19 Asur Kral\u0131 Tiglat-Pileser \u0130sraile sald\u0131rd\u0131. Menahem, Tiglat-Pileserin deste\u011fini sa\u011flay\u0131p krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in, ona bin talant g\u00fcm\u00fc\u015f verdi.\n15:20 \u0130sraildeki b\u00fct\u00fcn zenginleri adam ba\u015f\u0131 elli \u015fekel g\u00fcm\u00fc\u015f \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131larak Asur Kral\u0131na verilen g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc kar\u015f\u0131lad\u0131. B\u00f6ylece Asur Kral\u0131 \u0130srail topraklar\u0131ndan \u00e7ekilip \u00fclkesine d\u00f6nd\u00fc. (Tiglat-Pileserin Babilce ad\u0131.)\n15:21 Menahemin krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar ve b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 \u0130srail krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n15:22 Menahem \u00f6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015funca, yerine o\u011flu Pekahya kral oldu.\n15:23 Yahuda Kral\u0131 Azaryan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n ellinci y\u0131l\u0131nda Menahem o\u011flu Pekahya Samiriyede \u0130srail Kral\u0131 oldu ve iki y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131.\n15:24 Pekahya RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131 ve Nevat o\u011flu Yarovam\u0131n \u0130sraili s\u00fcr\u00fckledi\u011fi g\u00fcnahlardan ayr\u0131lmad\u0131.\n15:25 Komutanlar\u0131ndan biri olan Remalyan\u0131n o\u011flu Pekah kendisine d\u00fczen kurdu. Argov ve Aryenin i\u015fbirli\u011fiyle yan\u0131na Gilatl\u0131 elli adam alarak Pekahyay\u0131 Samiriyedeki saray\u0131n kalesinde \u00f6ld\u00fcrd\u00fc, yerine kendisi kral oldu.\n15:26 Pekahyan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar ve b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 \u0130srail krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n15:27 Yahuda Kral\u0131 Azaryan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n elli ikinci y\u0131l\u0131nda Remalya o\u011flu Pekah Samiriyede \u0130srail Kral\u0131 oldu ve yirmi y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131.\n15:28 RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131 ve Nevat o\u011flu Yarovam\u0131n \u0130sraili s\u00fcr\u00fckledi\u011fi g\u00fcnahlardan ayr\u0131lmad\u0131.\n15:29 \u0130srail Kral\u0131 Pekah\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda, Asur Kral\u0131 Tiglat-Pileser \u0130srailin \u0130yon, Avel-Beytmaaka, Yanoah, Kede\u015f, Hasor kentleriyle Gilat, Celile ve Naftali b\u00f6lgelerini ele ge\u00e7irerek halk\u0131 Asura s\u00fcrd\u00fc.\n15:30 Yahuda Kral\u0131 Azarya o\u011flu Yotam\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n yirminci y\u0131l\u0131nda Ela o\u011flu Ho\u015fea, Remalya o\u011flu Pekaha d\u00fczen kurdu ve onu \u00f6ld\u00fcr\u00fcp yerine kendisi kral oldu.\n15:31 Pekah\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar ve b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 \u0130srail krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n15:32 \u0130srail Kral\u0131 Remalya o\u011flu Pekah\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n ikinci y\u0131l\u0131nda Azarya o\u011flu Yotam Yahuda Kral\u0131 oldu.\n15:33 Yotam yirmi be\u015f ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde on alt\u0131 y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131. Annesi Sadokun k\u0131z\u0131 Yeru\u015fayd\u0131.\n15:34 Babas\u0131 Azarya gibi, Yotam da RABbin g\u00f6z\u00fcnde do\u011fru olan\u0131 yapt\u0131.\n15:35 Ancak al\u0131\u015f\u0131lagelen tap\u0131nma yerleri hen\u00fcz kald\u0131r\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131 ve halk oralarda h\u00e2l\u00e2 kurban kesip buhur yak\u0131yordu. Yotam RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131n Yukar\u0131 Kap\u0131s\u0131n\u0131 onard\u0131.\n15:36 Yotam\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar ve yapt\u0131klar\u0131 Yahuda krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n15:37 RAB i\u015fte o g\u00fcnlerde Aram Kral\u0131 Resinle \u0130srail Kral\u0131 Remalya o\u011flu Pekah\u0131 Yahuda \u00fczerine g\u00f6ndermeye ba\u015flad\u0131.\n15:38 Yotam \u00f6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015funca, atas\u0131 Davut'un Kenti'nde atalar\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Yerine o\u011flu Ahaz kral oldu.\n16:1 \u0130srail Kral\u0131 Remalya o\u011flu Pekah\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n on yedinci y\u0131l\u0131nda Yotam o\u011flu Ahaz Yahuda Kral\u0131 oldu.\n16:2 Ahaz yirmi ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde on alt\u0131 y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131. Tanr\u0131s\u0131 RABbin g\u00f6z\u00fcnde do\u011fru olan\u0131 yapan atas\u0131 Davut gibi davranmad\u0131.\n16:3 \u0130srail krallar\u0131n\u0131n yolunu izledi; hatta RABbin \u0130srail halk\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnden kovmu\u015f oldu\u011fu uluslar\u0131n i\u011fren\u00e7 t\u00f6relerine uyarak o\u011flunu ate\u015fte kurban etti.\n16:4 Puta tap\u0131lan yerlerde, tepelerde, bol yaprakl\u0131 her a\u011fac\u0131n alt\u0131nda kurban kesip buhur yakt\u0131.\n16:5 Aram Kral\u0131 Resinle \u0130srail Kral\u0131 Remalya o\u011flu Pekah Yeru\u015falime y\u00fcr\u00fcd\u00fcler. Kenti ku\u015fatt\u0131larsa da Ahaz\u0131 yenemediler.\n16:6 O s\u0131rada Aram Kral\u0131 Resin Eylat\u0131 geri al\u0131p Yahudal\u0131lar\u0131 oradan s\u00fcrd\u00fc. Edomlular Eylata yerle\u015fti. Bug\u00fcn de orada ya\u015f\u0131yorlar.\n16:7 Ahaz, Asur Kral\u0131 Tiglat-Pilesere: \u2039\u2039Senin kulun k\u00f6lenim; gel, bana sald\u0131ran Aram ve \u0130srail krallar\u0131n\u0131n elinden beni kurtar\u203a\u203a diye ulaklar g\u00f6nderdi.\n16:8 RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda ve saray\u0131n hazinelerinde bulunan alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc arma\u011fan olarak Asur Kral\u0131na g\u00f6nderdi.\n16:9 Asur Kral\u0131 Ahaz\u0131n iste\u011fini olumlu kar\u015f\u0131lad\u0131, sald\u0131r\u0131p \u015eam\u0131 ele ge\u00e7irdi. Kent halk\u0131n\u0131 K\u00eere s\u00fcr\u00fcp Resini \u00f6ld\u00fcrd\u00fc.\n16:10 Kral Ahaz, Asur Kral\u0131 Tiglat-Pileseri kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in \u015eama gitti\u011finde, oradaki suna\u011f\u0131 g\u00f6rd\u00fc. Ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131rmak i\u00e7in suna\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir plan\u0131 ve maketi K\u00e2hin Uriyaya g\u00f6nderdi.\n16:11 K\u00e2hin Uriya, Kral Ahaz \u015eamdan d\u00f6n\u00fcnceye kadar, onun g\u00f6ndermi\u015f oldu\u011fu maketin t\u0131pk\u0131s\u0131 bir sunak yapt\u0131.\n16:12 Kral \u015eamdan d\u00f6n\u00fcnce suna\u011f\u0131 g\u00f6rd\u00fc, yakla\u015f\u0131p \u00fczerinde sunular sundu.\n16:13 Yakmal\u0131k sunular\u0131 ve tah\u0131l sunular\u0131n\u0131 sundu, d\u00f6kmelik sunuyu bo\u015faltt\u0131, esenlik sunusunun kan\u0131n\u0131 suna\u011f\u0131n \u00fczerine d\u00f6kt\u00fc.\n16:14 RABbin huzurundaki tun\u00e7 suna\u011f\u0131 tap\u0131na\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcnden, yeni sunakla tap\u0131na\u011f\u0131n aras\u0131ndaki yerinden getirtip yeni suna\u011f\u0131n kuzeyine yerle\u015ftirdi.\n16:15 Kral Ahaz K\u00e2hin Uriyaya \u015fu buyruklar\u0131 verdi: \u2039\u2039Sabah\u0131n yakmal\u0131k sunusuyla ak\u015fam\u0131n tah\u0131l sunusunu, kral\u0131n yakmal\u0131k ve tah\u0131l sunusunu, ayr\u0131ca \u00fclke halk\u0131n\u0131n yakmal\u0131k, tah\u0131l ve d\u00f6kmelik sunular\u0131n\u0131 bu b\u00fcy\u00fck suna\u011f\u0131n \u00fczerinde sun; yakmal\u0131k sunular\u0131n ve kurbanlar\u0131n kan\u0131n\u0131 onun \u00fczerine d\u00f6k. Ama tun\u00e7 suna\u011f\u0131 gelece\u011fi bilmek i\u00e7in kendim kullanaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n16:16 K\u00e2hin Uriya Kral Ahaz\u0131n b\u00fct\u00fcn buyruklar\u0131n\u0131 yerine getirdi.\n16:17 Kral Ahaz tap\u0131naktaki kazanlar\u0131n \u00fczerine oturdu\u011fu ayakl\u0131klar\u0131n yan aynal\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6k\u00fcp kazanlar\u0131 kald\u0131rd\u0131. Havuzu tun\u00e7 bo\u011falar\u0131n \u00fczerinden indirip ta\u015f bir d\u00f6\u015feme \u00fczerine yerle\u015ftirdi.\n16:18 Asur Kral\u0131n\u0131 ho\u015fnut etmek i\u00e7in RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na konan kral k\u00fcrs\u00fcs\u00fcn\u00fcn setini kald\u0131r\u0131p kral\u0131n tap\u0131na\u011fa girmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel kap\u0131y\u0131 kapatt\u0131. seti\u203a\u203a, Masoretik metin \u2039\u2039\u015eabat g\u00fcnleri RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na gitmek i\u00e7in kullan\u0131lan \u00fcst\u00fc kapal\u0131 yol.\u203a\u203a\n16:19 Ahaz\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar ve yapt\u0131klar\u0131 Yahuda krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n16:20 Ahaz \u00f6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015funca, Davut Kenti'nde atalar\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Yerine o\u011flu Hizkiya kral oldu.\n17:1 Yahuda Kral\u0131 Ahaz\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n on ikinci y\u0131l\u0131nda Ela o\u011flu Ho\u015fea Samiriyede \u0130srail Kral\u0131 oldu ve dokuz y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131.\n17:2 RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131, ama kendisinden \u00f6nceki \u0130srail krallar\u0131 kadar k\u00f6t\u00fc de\u011fildi.\n17:3 Asur Kral\u0131 \u015ealmaneser Ho\u015feaya sava\u015f a\u00e7t\u0131. Ho\u015fea teslim olup hara\u00e7 \u00f6demeye ba\u015flad\u0131.\n17:4 Ancak Asur Kral\u0131 Ho\u015fean\u0131n hainlik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ho\u015fea M\u0131s\u0131r Firavunu Sonun deste\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in ona ulaklar g\u00f6ndermi\u015f, \u00fcstelik her y\u0131l \u00f6demesi gereken hara\u00e7lar\u0131 da Asur Kral\u0131na \u00f6dememi\u015fti. Bunun \u00fczerine Asur Kral\u0131 onu yakalay\u0131p cezaevine kapad\u0131.\n17:5 Asur Kral\u0131 \u0130srail topraklar\u0131na sald\u0131rd\u0131. Samiriyeyi ku\u015fatt\u0131. Ku\u015fatma \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc.\n17:6 Ho\u015fean\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n dokuzuncu y\u0131l\u0131nda Asur Kral\u0131 Samiriyeyi ele ge\u00e7irdi. \u0130srail halk\u0131n\u0131 Asura s\u00fcrd\u00fc. Onlar\u0131 Halaha, Habur Irma\u011f\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Gozana ve Med kentlerine yerle\u015ftirdi.\n17:7 B\u00fct\u00fcn bunlar kendilerini M\u0131s\u0131r Firavununun boyunduru\u011fundan kurtar\u0131p M\u0131s\u0131rdan \u00e7\u0131karan Tanr\u0131lar\u0131 RABbe kar\u015f\u0131 g\u00fcnah i\u015fledikleri i\u00e7in \u0130sraillilerin ba\u015f\u0131na geldi. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015fka ilahlara tapm\u0131\u015flar,\n17:8 RABbin \u0130srail halk\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnden kovmu\u015f oldu\u011fu uluslar\u0131n t\u00f6relerine ve \u0130srail krallar\u0131n\u0131n koydu\u011fu kurallara g\u00f6re ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131.\n17:9 Tanr\u0131lar\u0131 RABbin onaylamad\u0131\u011f\u0131 bu i\u015fleri gizlilik i\u00e7inde yapm\u0131\u015flar, g\u00f6zc\u00fc kulelerinden surlu kentlere kadar her yerde tap\u0131nma yerleri kurmu\u015flard\u0131.\n17:10 Her y\u00fcksek tepenin \u00fczerine, bol yaprakl\u0131 her a\u011fac\u0131n alt\u0131na dikili ta\u015flar, A\u015fera putlar\u0131 diktiler.\n17:11 RABbin onlar\u0131n \u00f6n\u00fcnden kovmu\u015f oldu\u011fu uluslar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, b\u00fct\u00fcn tap\u0131nma yerlerinde buhur yakt\u0131lar. Yapt\u0131klar\u0131 k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerle RABbi \u00f6fkelendirdiler.\n17:12 RABbin, \u2039\u2039Bunu yapmayacaks\u0131n\u0131z\u203a\u203a demi\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n putlara tapt\u0131lar.\n17:13 RAB \u0130srail ve Yahuda halk\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn peygamberler ve biliciler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla uyarm\u0131\u015f, onlara, \u2039\u2039Bu k\u00f6t\u00fc yollar\u0131n\u0131zdan d\u00f6n\u00fcn\u203a\u203a demi\u015fti, \u2039\u2039Atalar\u0131n\u0131za buyurdu\u011fum ve kullar\u0131m peygamberler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla size g\u00f6nderdi\u011fim Kutsal Yasan\u0131n t\u00fcm\u00fcne uyarak buyruklar\u0131m\u0131, kurallar\u0131m\u0131 yerine getirin.\u203a\u203a\n17:14 Ama dinlemediler, Tanr\u0131lar\u0131 RABbe g\u00fcvenmeyen atalar\u0131 gibi inat ettiler.\n17:15 Tanr\u0131n\u0131n kurallar\u0131n\u0131, uyar\u0131lar\u0131n\u0131 ve atalar\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 antla\u015fmay\u0131 hi\u00e7e sayarak de\u011fersiz putlar\u0131n ard\u0131nca gittiler, b\u00f6ylece kendi de\u011ferlerini de yitirdiler. \u00c7evrelerindeki uluslar gibi ya\u015famamalar\u0131 i\u00e7in RAB kendilerine buyruk verdi\u011fi halde, uluslar\u0131n t\u00f6relerine g\u00f6re ya\u015fad\u0131lar.\n17:16 Tanr\u0131lar\u0131 RABbin b\u00fct\u00fcn buyruklar\u0131n\u0131 terk ettiler. Tap\u0131nmak i\u00e7in kendilerine iki d\u00f6kme buza\u011f\u0131 ve A\u015fera putu yapt\u0131rd\u0131lar. G\u00f6k cisimlerine tapt\u0131lar. Baala kulluk ettiler.\n17:17 O\u011fullar\u0131n\u0131, k\u0131zlar\u0131n\u0131 ate\u015fte kurban ettiler. Falc\u0131l\u0131k, b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fck yapt\u0131lar. RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131lar, kendilerini k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe adayarak Onu \u00f6fkelendirdiler.\n17:18 RAB \u0130sraillilere \u00e7ok k\u0131zd\u0131, Yahuda oyma\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda hepsini huzurundan kovdu.\n17:19 Yahudal\u0131lar bile Tanr\u0131lar\u0131 RABbin buyruklar\u0131na uymad\u0131lar. \u0130sraillilerin benimsedi\u011fi t\u00f6relere g\u00f6re ya\u015fad\u0131lar.\n17:20 Bundan dolay\u0131 RAB \u0130srail soyundan olan herkesi reddetti. \u00c7apulcular\u0131n eline teslim ederek onlar\u0131 cezaland\u0131rd\u0131. Hepsini huzurundan kovdu.\n17:21 RAB \u0130sraili Davut soyunun elinden ald\u0131ktan sonra, \u0130srailliler Nevat o\u011flu Yarovam\u0131 kral yapt\u0131lar. Yarovam \u0130sraillileri RABbin yolundan sapt\u0131rarak b\u00fcy\u00fck g\u00fcnaha s\u00fcr\u00fckledi.\n17:22 \u0130srailliler Yarovam\u0131n i\u015fledi\u011fi b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlara kat\u0131ld\u0131lar ve bunlardan ayr\u0131lmad\u0131lar.\n17:23 Sonunda RAB kullar\u0131 peygamberler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla uyarm\u0131\u015f oldu\u011fu gibi, onlar\u0131 huzurundan kovdu. \u0130srailliler kendi topraklar\u0131ndan Asura s\u00fcr\u00fcld\u00fcler. Bug\u00fcn de orada ya\u015f\u0131yorlar.\n17:24 Asur Kral\u0131 \u0130sraillilerin yerine Babil, Kuta, Avva, Hama ve Sefarvayimden insanlar getirtip Samiriye kentlerine yerle\u015ftirdi. Bunlar Samiriyeyi m\u00fclk edinip oradaki kentlerde ya\u015famaya ba\u015flad\u0131lar.\n17:25 Oralara ilk yerle\u015ftiklerinde RABbe tap\u0131nmad\u0131lar. Bu y\u00fczden RAB aslanlar g\u00f6ndererek baz\u0131lar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrtt\u00fc.\n17:26 Asur Kral\u0131na, \u2039\u2039S\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn ve Samiriye kentlerine yerle\u015ftirdi\u011fin uluslar Samiriye ilah\u0131n\u0131n yasas\u0131n\u0131 bilmiyorlar. O da \u00fczerlerine aslanlar g\u00f6nderiyor\u203a\u203a diye haber sal\u0131nd\u0131, \u2039\u2039Bu y\u00fczden aslanlara yem oluyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fclke ilah\u0131n\u0131n yasas\u0131ndan haberleri yok.\u203a\u203a\n17:27 Bunun \u00fczerine Asur Kral\u0131 \u015fu buyru\u011fu verdi: \u2039\u2039Samiriyeden s\u00fcr\u00fclen k\u00e2hinlerden birini geri g\u00f6nderin, gidip orada ya\u015fas\u0131n ve \u00fclke ilah\u0131n\u0131n yasas\u0131n\u0131 onlara \u00f6\u011fretsin.\u203a\u203a\n17:28 Samiriyeden s\u00fcr\u00fclen k\u00e2hinlerden biri gelip Beytele yerle\u015fti ve RABbe nas\u0131l tap\u0131nacaklar\u0131n\u0131 onlara \u00f6\u011fretmeye ba\u015flad\u0131.\n17:29 Gelgelelim Samiriye kentlerine yerle\u015fen her ulus kendi ilahlar\u0131n\u0131 yapt\u0131. Samiriyelilerin yapm\u0131\u015f oldu\u011fu tap\u0131nma yerlerindeki yap\u0131lara bu ilahlar\u0131 koydular.\n17:30 Babil halk\u0131 Sukkot-Benot, Kuta halk\u0131 Nergal, Hama halk\u0131 A\u015fima,\n17:31 Avva halk\u0131 ise Nivhaz ve Tartak ad\u0131ndaki ilahlar\u0131n\u0131 yapt\u0131lar. Sefarvayim halk\u0131 ise o\u011fullar\u0131n\u0131 ilahlar\u0131 Adrammelek ve Anammeleke yakarak kurban ettiler.\n17:32 Bir yandan RABbe tap\u0131n\u0131yor, \u00f6te yandan tap\u0131nma yerlerindeki yap\u0131larda g\u00f6rev yapmak \u00fczere aralar\u0131ndan rasgele k\u00e2hinler se\u00e7iyorlard\u0131.\n17:33 B\u00f6ylece hem RABbe tap\u0131n\u0131yorlar, hem de aralar\u0131ndan geldikleri uluslar\u0131n t\u00f6relerine g\u00f6re kendi ilahlar\u0131na kulluk ediyorlard\u0131.\n17:34 Bug\u00fcn de eski t\u00f6relerine g\u00f6re ya\u015f\u0131yorlar. Ne RABbe tap\u0131n\u0131yorlar, ne de RABbin \u0130srail ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi Yakupun o\u011fullar\u0131 i\u00e7in koymu\u015f oldu\u011fu kurallara, ilkelere, yasalara, buyruklara uyuyorlar.\n17:35 RAB Yakupo\u011fullar\u0131yla antla\u015fma yapm\u0131\u015f ve onlara \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftu: \u2039\u2039Ba\u015fka ilahlara tapmayacak, \u00f6nlerinde e\u011filmeyecek, onlara kulluk etmeyecek, kurban kesmeyeceksiniz.\n17:36 Yaln\u0131zca ulu g\u00fcc\u00fcyle her yere eri\u015fen eliyle sizleri M\u0131s\u0131rdan \u00e7\u0131karan RABbe tap\u0131nacaks\u0131n\u0131z. Onun \u00f6n\u00fcnde e\u011filip Ona kurban keseceksiniz.\n17:37 Sizler i\u00e7in yazm\u0131\u015f oldu\u011fu kurallar\u0131, ilkeleri, yasalar\u0131, buyruklar\u0131 her zaman yerine getirmeye \u00f6zen g\u00f6sterecek ve ba\u015fka ilahlara tapmayacaks\u0131n\u0131z.\n17:38 Sizinle yapt\u0131\u011f\u0131m antla\u015fmay\u0131 unutmayacak ve ba\u015fka ilahlara tapmayacaks\u0131n\u0131z.\n17:39 Yaln\u0131z Tanr\u0131n\u0131z RABbe tapacaks\u0131n\u0131z. O sizi b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131z\u0131n elinden kurtaracak.\u203a\u203a\n17:40 Ne var ki Samiriyeye yerle\u015fenler buna kulak asmad\u0131lar ve eski t\u00f6relerine g\u00f6re ya\u015famaya devam ettiler.\n17:41 Bu uluslar ayn\u0131 zamanda hem RAB'be, hem de putlar\u0131na tap\u0131yorlard\u0131. \u00c7ocuklar\u0131 ve torunlar\u0131 da bug\u00fcne dek atalar\u0131 gibi ya\u015f\u0131yorlar.\n18:1 \u0130srail Kral\u0131 Ela o\u011flu Ho\u015fean\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131nda Ahaz o\u011flu Hizkiya Yahuda Kral\u0131 oldu.\n18:2 Hizkiya yirmi be\u015f ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde yirmi dokuz y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131. Annesi Zekeriyan\u0131n k\u0131z\u0131 Aviyayd\u0131.\n18:3 Atas\u0131 Davut gibi, o da RABbin g\u00f6z\u00fcnde do\u011fru olan\u0131 yapt\u0131.\n18:4 Al\u0131\u015f\u0131lagelen tap\u0131nma yerlerini kald\u0131rd\u0131, dikili ta\u015flar\u0131, A\u015fera putlar\u0131n\u0131 par\u00e7alad\u0131. Musan\u0131n yapm\u0131\u015f oldu\u011fu Nehu\u015ftan ad\u0131ndaki tun\u00e7 y\u0131lan\u0131 da par\u00e7alad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130srailliler o g\u00fcne kadar ona buhur yak\u0131yorlard\u0131.\n18:5 Hizkiya \u0130srailin Tanr\u0131s\u0131 RABbe g\u00fcvendi. Kendisinden \u00f6nceki ve sonraki Yahuda krallar\u0131 aras\u0131nda onun gibisi yoktu.\n18:6 RABbe \u00e7ok ba\u011fl\u0131yd\u0131, Onun yolundan ayr\u0131lmad\u0131, RABbin Musaya vermi\u015f oldu\u011fu buyruklar\u0131 yerine getirdi.\n18:7 RAB onunla birlikteydi. Yapt\u0131\u011f\u0131 her i\u015fte ba\u015far\u0131l\u0131 oldu. Asur Kral\u0131na kar\u015f\u0131 ayakland\u0131 ve ona kulluk etmedi.\n18:8 Gazze ve \u00e7evresine, g\u00f6zc\u00fc kulelerinden surlu kentlere kadar her yerde Filistlileri bozguna u\u011fratt\u0131.\n18:9 Hizkiyan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131nda -\u0130srail Kral\u0131 Ela o\u011flu Ho\u015fean\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n yedinci y\u0131l\u0131- Asur Kral\u0131 \u015ealmaneser Samiriyeye y\u00fcr\u00fcyerek kenti ku\u015fatt\u0131.\n18:10 Ku\u015fatma \u00fc\u00e7 y\u0131l s\u00fcrd\u00fc. Sonunda Samiriyeyi ele ge\u00e7irdiler. Hizkiyan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nc\u0131 y\u0131l\u0131, \u0130srail Kral\u0131 Ho\u015fean\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n dokuzuncu y\u0131l\u0131nda Samiriye al\u0131nd\u0131.\n18:11 Asur Kral\u0131 \u0130sraillileri Asura s\u00fcrerek Halaha, Habur Irma\u011f\u0131 k\u0131y\u0131s\u0131ndaki Gozana ve Med kentlerine yerle\u015ftirdi.\n18:12 \u00c7\u00fcnk\u00fc Tanr\u0131lar\u0131 RABbin s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinlememi\u015fler, Onun antla\u015fmas\u0131n\u0131 ve RABbin kulu Musan\u0131n buyruklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fnemi\u015flerdi. Ne kulak asm\u0131\u015flar, ne de buyruklar\u0131 yerine getirmi\u015flerdi.\n18:13 Hizkiyan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n on d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131nda Asur Kral\u0131 Sanherib, Yahudan\u0131n surlu kentlerine sald\u0131r\u0131p hepsini ele ge\u00e7irdi.\n18:14 Yahuda Kral\u0131 Hizkiya, Laki\u015f Kentindeki Asur Kral\u0131na \u015fu haberi g\u00f6nderdi: \u2039\u2039Su\u00e7luyum, \u00fczerimden kuvvetlerini \u00e7ek, ne istersen \u00f6deyece\u011fim.\u203a\u203a Asur Kral\u0131 Yahuda Kral\u0131 Hizkiyay\u0131 \u00fc\u00e7 y\u00fcz talantf\u00e7 g\u00fcm\u00fc\u015f ve otuz talant alt\u0131n \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131ld\u0131.\n18:15 Hizkiya RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda ve kral saray\u0131n\u0131n hazinelerinde bulunan b\u00fct\u00fcn g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc ona verdi.\n18:16 Daha \u00f6nce yapt\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131n kap\u0131lar\u0131yla kap\u0131 pervazlar\u0131n\u0131n \u00fczerindeki alt\u0131n kaplamalar\u0131 da \u00e7\u0131kar\u0131p Asur Kral\u0131na verdi.\n18:17 Asur Kral\u0131 ba\u015fkomutan, askeri dan\u0131\u015fman ve komutan\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir orduyla Laki\u015ften Yeru\u015falime, Kral Hizkiyaya g\u00f6nderdi. Yeru\u015falime varan ordu \u00c7\u0131rp\u0131c\u0131 Tarlas\u0131 yolunda, Yukar\u0131 Havuzun su yolunun yan\u0131nda durdu.\n18:18 Haber g\u00f6nderip Kral Hizkiyay\u0131 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar. Saray sorumlusu Hilkiya o\u011flu Elyakim, Yazman \u015eevna ve devlet tarih\u00e7isi Asaf o\u011flu Yoah Asurlular\u0131 kar\u015f\u0131lamaya \u00e7\u0131kt\u0131.\n18:19 Komutan onlara \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Hizkiyaya s\u00f6yleyin. \u2039B\u00fcy\u00fck kral, Asur Kral\u0131 diyor ki: G\u00fcvendi\u011fin \u015fey ne, neye g\u00fcveniyorsun?\n18:20 Sava\u015f tasar\u0131lar\u0131n ve g\u00fcc\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorsun, ama bunlar bo\u015f s\u00f6zler. Kime g\u00fcveniyorsun da bana kar\u015f\u0131 ayaklan\u0131yorsun?\n18:21 \u0130\u015fte sen \u015fu k\u0131r\u0131k kam\u0131\u015f de\u011fne\u011fe, M\u0131s\u0131ra g\u00fcveniyorsun. Bu de\u011fnek kendisine yaslanan herkesin eline batar, deler. Firavun da kendisine g\u00fcvenenler i\u00e7in b\u00f6yledir.\n18:22 Yoksa bana, Tanr\u0131m\u0131z RABbe g\u00fcveniyoruz mu diyeceksiniz? Hizkiyan\u0131n Yahuda ve Yeru\u015falim halk\u0131na, yaln\u0131z Yeru\u015falimde, bu suna\u011f\u0131n \u00f6n\u00fcnde tap\u0131nacaks\u0131n\u0131z diyerek tap\u0131nma yerlerini, sunaklar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Tanr\u0131 de\u011fil mi bu?\u203a\n18:23 \u2039\u2039Haydi, efendim Asur Kral\u0131yla bahse giri\u015f. Binicileri sa\u011flayabilirsen sana iki bin at veririm.\n18:24 M\u0131s\u0131r\u0131n sava\u015f arabalar\u0131yla atl\u0131lar\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131na g\u00fcvensen bile, efendimin en k\u00fc\u00e7\u00fck r\u00fctbeli komutanlar\u0131ndan birini yenemezsin!\n18:25 Dahas\u0131 var: RABbin buyru\u011fu olmadan m\u0131 sald\u0131r\u0131p buray\u0131 y\u0131kmak i\u00e7in yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131 san\u0131yorsun? RAB, \u2039Git, o \u00fclkeyi y\u0131k\u203a dedi.\u203a\u203a\n18:26 Hilkiya o\u011flu Elyakim, \u015eevna ve Yoah, \u2039\u2039L\u00fctfen biz kullar\u0131nla Aramice konu\u015f\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdiler, \u2039\u2039\u00c7\u00fcnk\u00fc biz bu dili anlar\u0131z. Yahudi dilinde konu\u015fma. Surlar\u0131n \u00fczerindeki halk bizi dinliyor.\u203a\u203a\n18:27 Komutan, \u2039\u2039Efendim bu s\u00f6zleri yaln\u0131z size ve efendinize s\u00f6yleyeyim diye mi g\u00f6nderdi beni?\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Surlar\u0131n \u00fczerinde oturan bu halka, sizin gibi d\u0131\u015fk\u0131s\u0131n\u0131 yemek, idrar\u0131n\u0131 i\u00e7mek zorunda kalacak olan herkese g\u00f6nderdi.\u203a\u203a\n18:28 Sonra aya\u011fa kalk\u0131p Yahudi dilinde ba\u011f\u0131rd\u0131: \u2039\u2039B\u00fcy\u00fck kral\u0131n, Asur Kral\u0131n\u0131n s\u00f6ylediklerini dinleyin!\n18:29 Kral diyor ki, \u2039Hizkiya sizi aldatmas\u0131n, o sizi benim elimden kurtaramaz.\n18:30 RAB bizi mutlaka kurtaracak, bu kent Asur Kral\u0131n\u0131n eline ge\u00e7meyecek diyen Hizkiyaya kanmay\u0131n, RABbe g\u00fcvenmeyin.\n18:31 Hizkiyay\u0131 dinlemeyin.\u203a \u00c7\u00fcnk\u00fc Asur Kral\u0131 diyor ki, \u2039Teslim olun, bana gelin. B\u00f6ylece ben gelip sizi zeytinya\u011f\u0131 ve bal \u00fclkesi olan kendi \u00fclkeniz gibi bir \u00fclkeye -tah\u0131l ve yeni \u015farap, ekmek ve \u00fcz\u00fcm dolu bir \u00fclkeye- g\u00f6t\u00fcrene kadar herkes kendi asmas\u0131ndan, kendi incir a\u011fac\u0131ndan yiyecek, kendi sarn\u0131c\u0131ndan i\u00e7ecek. Ya\u015fam\u0131 se\u00e7in, \u00f6l\u00fcm\u00fc de\u011fil. RAB bizi kurtaracak diyerek sizi aldatmaya \u00e7al\u0131\u015fan Hizkiyay\u0131 dinlemeyin.\n18:33 Uluslar\u0131n ilahlar\u0131 \u00fclkelerini Asur Kral\u0131n\u0131n elinden kurtarabildi mi?\n18:34 Hani nerede Haman\u0131n, Arpat\u0131n ilahlar\u0131? Sefarvayimin, Hena ve \u0130vvan\u0131n ilahlar\u0131 nerede? Samiriyeyi elimden kurtarabildiler mi?\n18:35 B\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin ilahlar\u0131ndan hangisi \u00fclkesini elimden kurtard\u0131 ki, RAB Yeru\u015falimi elimden kurtarabilsin?\u203a \u203a\u203a halk (bkz. 2Kr.17:24,31).\n18:36 Halk sustu, komutana tek s\u00f6zle bile kar\u015f\u0131l\u0131k veren olmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kral Hizkiya, \u2039\u2039Kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyin\u203a\u203a diye buyurmu\u015ftu.\n18:37 Sonra saray sorumlusu Hilkiya o\u011flu Elyakim, Yazman \u015eevna ve devlet tarih\u00e7isi Asaf o\u011flu Yoah giysilerini y\u0131rtt\u0131lar ve gidip komutan\u0131n s\u00f6ylediklerini Hizkiya'ya bildirdiler.\n19:1 Kral Hizkiya olanlar\u0131 duyunca giysilerini y\u0131rtt\u0131, \u00e7ul ku\u015fan\u0131p RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na girdi.\n19:2 Saray sorumlusu Elyakimi, Yazman \u015eevnay\u0131 ve ileri gelen k\u00e2hinleri Amots o\u011flu Peygamber Ye\u015fayaya g\u00f6nderdi. Hepsi \u00e7ul ku\u015fanm\u0131\u015ft\u0131.\n19:3 Ye\u015fayaya \u015f\u00f6yle dediler: \u2039\u2039Hizkiya diyor ki, \u2039Bug\u00fcn s\u0131k\u0131nt\u0131, azar ve utan\u00e7 g\u00fcn\u00fc. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7ocuklar\u0131n do\u011fum vakti geldi, ama do\u011furacak g\u00fc\u00e7 yok.\n19:4 Ya\u015fayan Tanr\u0131y\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lamak i\u00e7in efendisi Asur Kral\u0131n\u0131n g\u00f6nderdi\u011fi komutan\u0131n s\u00f6ylediklerini belki Tanr\u0131n RAB duyar da duydu\u011fu s\u00f6zlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc onlar\u0131 cezaland\u0131r\u0131r. Bu nedenle sa\u011f kalanlar\u0131m\u0131z i\u00e7in dua et.\u203a \u203a\u203a\n19:5 Ye\u015faya, Kral Hizkiyadan gelen g\u00f6revlilere \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039Efendinize \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyin: \u2039RAB diyor ki, Asur Kral\u0131n\u0131n adamlar\u0131ndan benimle ilgili duydu\u011funuz k\u00fcf\u00fcrlerden korkma.\n19:7 Onun i\u00e7ine \u00f6yle bir ruh koyaca\u011f\u0131m ki, bir haber \u00fczerine kendi \u00fclkesine d\u00f6necek. Orada onu k\u0131l\u0131\u00e7la \u00f6ld\u00fcrtece\u011fim.\u203a \u203a\u203a\n19:8 Komutan, Asur Kral\u0131n\u0131n Laki\u015ften ayr\u0131l\u0131p Livnaya kar\u015f\u0131 sava\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydu. Krala dan\u0131\u015fmak i\u00e7in oraya gitti.\n19:9 K\u00fb\u015f Kral\u0131 Tirhakan\u0131n kendisiyle sava\u015fmak \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber alan Asur Kral\u0131, Hizkiyaya yine ulaklar g\u00f6ndererek \u015f\u00f6yle dedi:\n19:10 \u2039\u2039Yahuda Kral\u0131 Hizkiyaya deyin ki, \u2039G\u00fcvendi\u011fin Tanr\u0131n, Yeru\u015falim Asur Kral\u0131n\u0131n eline teslim edilmeyecek diyerek seni aldatmas\u0131n.\n19:11 Asur krallar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00fclkelere neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, onlar\u0131 nas\u0131l yerle bir etti\u011fini duymu\u015fsundur. Sen kurtulaca\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 san\u0131yorsun?\n19:12 Atalar\u0131m\u0131n yok etti\u011fi uluslar\u0131 -Gozanl\u0131lar\u0131, Harranl\u0131lar\u0131, Reseflileri, Telassarda ya\u015fayan Edenlileri- ilahlar\u0131 kurtarabildi mi?\n19:13 Hani nerede Hama ve Arpat krallar\u0131? Lair, Sefarvayim, Hena, \u0130vva krallar\u0131 nerede?\u203a \u203a\u203a\n19:14 Hizkiya mektubu ulaklar\u0131n elinden al\u0131p okuduktan sonra RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. RABbin \u00f6n\u00fcnde mektubu yere yayarak\n19:15 \u015f\u00f6yle dua etti: \u2039\u2039Ey Keruvlar aras\u0131nda taht kuran \u0130srailin Tanr\u0131s\u0131 RAB, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya krall\u0131klar\u0131n\u0131n tek Tanr\u0131s\u0131 sensin. Yeri, g\u00f6\u011f\u00fc sen yaratt\u0131n.\n19:16 Ya RAB, kulak ver de i\u015fit, g\u00f6zlerini a\u00e7 da g\u00f6r, ya RAB; Sanheribin s\u00f6ylediklerini, ya\u015fayan Tanr\u0131y\u0131 nas\u0131l a\u015fa\u011f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duy.\n19:17 Ya RAB, ger\u00e7ek \u015fu ki, Asur krallar\u0131 bir\u00e7ok ulusu ve \u00fclkelerini viraneye \u00e7evirdiler.\n19:18 \u0130lahlar\u0131n\u0131 yak\u0131p yok ettiler. \u00c7\u00fcnk\u00fc onlar tanr\u0131 de\u011fil, insan eliyle bi\u00e7imlendirilmi\u015f tahta ve ta\u015flard\u0131.\n19:19 Ya RAB Tanr\u0131m\u0131z, \u015fimdi bizi Sanheribin elinden kurtar ki, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya krall\u0131klar\u0131 senin tek Tanr\u0131 oldu\u011funu anlas\u0131n.\u203a\u203a\n19:20\u00a0Bunun \u00fczerine Amots o\u011flu Ye\u015faya, Hizkiyaya \u015fu haberi g\u00f6nderdi: \u2039\u2039\u0130srailin Tanr\u0131s\u0131 RAB \u015f\u00f6yle diyor: \u2039Asur Kral\u0131 Sanherible ilgili olarak bana yalvard\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in diyorum ki, \u2039\u2039 \u2039Erden k\u0131z Siyon seni hor g\u00f6r\u00fcyor,\nAlay ediyor seninle.\nYeru\u015falim k\u0131z\u0131 ard\u0131ndan alayla ba\u015f sall\u0131yor.\n19:22\u00a0Sen kimi a\u015fa\u011f\u0131lad\u0131n, kime k\u00fcfrettin?\nKime sesini y\u00fckselttin?\n\u0130srailin Kutsal\u0131na tepeden bakt\u0131n!\n19:23\u00a0Ulaklar\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Rabbi a\u015fa\u011f\u0131lad\u0131n.\nBir s\u00fcr\u00fc sava\u015f arabamla da\u011flar\u0131n tepesine,\nL\u00fcbnan\u0131n doruklar\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131m, dedin.\nY\u00fcksek sedir a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131, se\u00e7me \u00e7amlar\u0131n\u0131 kestim,\nL\u00fcbnan\u0131n en i\u00e7 noktalar\u0131na,\nG\u00fcr ormanlar\u0131na ula\u015ft\u0131m.\n19:24\u00a0Yabanc\u0131 \u00fclkelerde kuyular kazd\u0131m, sular i\u00e7tim,\nM\u0131s\u0131r\u0131n b\u00fct\u00fcn kanallar\u0131n\u0131 aya\u011f\u0131m\u0131n taban\u0131yla kuruttum, dedin.\n19:25\u00a0\u2039\u2039 \u2039B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 \u00e7oktan yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131,\n\u00c7ok \u00f6nceden tasarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 duymad\u0131n m\u0131?\nSurlu kentleri enkaz y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131na \u00e7evirmeni\n\u015eimdi ben ger\u00e7ekle\u015ftirdim.\n19:26\u00a0O kentlerde ya\u015fayanlar\u0131n kolu kanad\u0131 k\u0131r\u0131ld\u0131.\nY\u0131lg\u0131nl\u0131k ve utan\u00e7 i\u00e7indeydiler;\nK\u0131r otuna, k\u00f6rpe filizlere,\nDamlarda b\u00fcy\u00fcmeden kavrulup giden ota d\u00f6nd\u00fcler.\n19:27\u00a0Senin oturu\u015funu, kalk\u0131\u015f\u0131n\u0131,\nNe zaman gidip geldi\u011fini,\nBana nas\u0131l \u00f6fkelendi\u011fini biliyorum.\n19:28\u00a0Bana duydu\u011fun \u00f6fkeden,\nKula\u011f\u0131ma eri\u015fen k\u00fcstahl\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc\nHalkam\u0131 burnuna, gemimi a\u011fz\u0131na takacak,\nSeni geldi\u011fin yoldan geri \u00e7evirece\u011fim.\n19:29\u00a0\u2039\u2039 \u2039Senin i\u00e7in belirti \u015fu olacak, ey Hizkiya:\nBu y\u0131l kendili\u011finden yeti\u015feni yiyeceksiniz,\n\u0130kinci y\u0131l ise ard\u0131ndan biteni.\n\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131l ekip bi\u00e7in,\nBa\u011flar dikip \u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00fc yiyin.\n19:30\u00a0Yahudal\u0131lar\u0131n kurtulup sa\u011f kalanlar\u0131\nYine a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru k\u00f6k salacak,\nYukar\u0131ya do\u011fru meyve verecek.\n19:31\u00a0\u00c7\u00fcnk\u00fc sa\u011f kalanlar Yeru\u015falimden,\nKurtulanlar Siyon Da\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kacak.\nHer \u015eeye Egemen RABbin gayretiyle olacak bu.\u203a\n19:32\u00a0\u2039\u2039Bundan dolay\u0131 RAB Asur Kral\u0131na ili\u015fkin \u015f\u00f6yle diyor:\n\u2039Bu kente girmeyecek, ok atmayacak.\nKente kalkanla yakla\u015fmayacak,\nKar\u015f\u0131s\u0131nda rampa kurmayacak.\n19:33 Geldi\u011fi yoldan d\u00f6necek ve kente girmeyecek\u203a diyor RAB,\n19:34\u00a0\u2039Kendim i\u00e7in ve kulum Davutun hat\u0131r\u0131 i\u00e7in\nBu kenti savunup kurtaraca\u011f\u0131m\u203a diyor.\u203a\u203a\n19:35 O gece RABbin mele\u011fi gidip Asur ordugah\u0131nda y\u00fcz seksen be\u015f bin ki\u015fiyi \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Ertesi sabah uyananlar salt cesetlerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar.\n19:36 Bunun \u00fczerine Asur Kral\u0131 Sanherib ordugah\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p \u00e7ekildi. Ninovaya d\u00f6nd\u00fc ve orada kald\u0131.\n19:37 Bir g\u00fcn ilah\u0131 Nisrok'un tap\u0131na\u011f\u0131nda tap\u0131n\u0131rken, o\u011fullar\u0131ndan Adrammelek'le \u015eareser, onu k\u0131l\u0131\u00e7la \u00f6ld\u00fcr\u00fcp Ararat \u00fclkesine ka\u00e7t\u0131lar. Yerine o\u011flu Esarhaddon kral oldu.\n20:1 O g\u00fcnlerde Hizkiya \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir hastal\u0131\u011fa yakaland\u0131. Amots o\u011flu Peygamber Ye\u015faya ona gidip \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039RAB diyor ki, \u2039Ev i\u015flerini d\u00fczene sok. \u00c7\u00fcnk\u00fc iyile\u015fmeyecek, \u00f6leceksin.\u203a \u203a\u203a\n20:2 Hizkiya y\u00fcz\u00fcn\u00fc duvara d\u00f6n\u00fcp RABbe yalvard\u0131:\n20:3 \u2039\u2039Ya RAB, y\u00fcrekten bir sadakatle \u00f6n\u00fcnde nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131, g\u00f6z\u00fcnde iyi olan\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 an\u0131msa l\u00fctfen.\u203a\u203a Sonra ac\u0131 ac\u0131 a\u011flamaya ba\u015flad\u0131.\n20:4 Ye\u015faya saray\u0131n orta avlusundan \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce RAB ona \u015f\u00f6yle dedi:\n20:5 \u2039\u2039Geri d\u00f6n ve halk\u0131m\u0131 y\u00f6neten Hizkiyaya \u015funu s\u00f6yle: \u2039Atan Davutun Tanr\u0131s\u0131 RAB diyor ki: Duan\u0131 i\u015fittim, g\u00f6zya\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm, seni sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na kavu\u015fturaca\u011f\u0131m. \u00dc\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na \u00e7\u0131kacaks\u0131n.\n20:6 \u00d6mr\u00fcn\u00fc on be\u015f y\u0131l daha uzataca\u011f\u0131m. Seni de kenti de Asur Kral\u0131n\u0131n elinden kurtaraca\u011f\u0131m. Kendim i\u00e7in ve kulum Davutun hat\u0131r\u0131 i\u00e7in bu kenti savunaca\u011f\u0131m.\u203a \u203a\u203a\n20:7 Sonra Ye\u015faya, \u2039\u2039\u0130ncir pestili getirin\u203a\u203a dedi. Getirip \u00e7\u0131ban\u0131na koydular ve Hizkiya iyile\u015fti.\n20:8 Hizkiya Ye\u015fayaya, \u2039\u2039RABbin beni iyile\u015ftirece\u011fine ve \u00fc\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131ma ili\u015fkin belirti nedir?\u203a\u203a diye sormu\u015ftu.\n20:9 Ye\u015faya \u015f\u00f6yle kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015fti: \u2039\u2039RABbin verdi\u011fi s\u00f6z\u00fc tutaca\u011f\u0131na ili\u015fkin belirti \u015fu olacak: G\u00f6lge on basamak uzas\u0131n m\u0131, k\u0131sals\u0131n m\u0131?\u203a\u203a\n20:10 Hizkiya, \u2039\u2039G\u00f6lgenin on basamak uzamas\u0131 kolayd\u0131r, on basamak k\u0131sals\u0131n\u203a\u203a demi\u015fti.\n20:11 Bunun \u00fczerine Peygamber Ye\u015faya RABbe yakard\u0131 ve RAB Ahaz\u0131n merdiveninden a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olan g\u00f6lgeyi on basamak k\u0131saltm\u0131\u015ft\u0131.\n20:12 O s\u0131rada Hizkiyan\u0131n hastaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyan Baladan o\u011flu Babil Kral\u0131 Merodak-Baladan, ona mektuplarla birlikte bir arma\u011fan g\u00f6nderdi.\n20:13 Hizkiya el\u00e7ileri kabul etti. Deposundaki b\u00fct\u00fcn de\u011ferli e\u015fyalar\u0131 -alt\u0131n\u0131, g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc, baharat\u0131, de\u011ferli ya\u011f\u0131, silah deposunu ve hazine odalar\u0131ndaki her \u015feyi- el\u00e7ilere g\u00f6sterdi. Saray\u0131nda da krall\u0131\u011f\u0131nda da onlara g\u00f6stermedi\u011fi hi\u00e7bir \u015fey kalmad\u0131.\n20:14 Peygamber Ye\u015faya Kral Hizkiyaya gidip, \u2039\u2039Bu adamlar sana ne dediler, nereden gelmi\u015fler?\u203a\u203a diye sordu. Hizkiya, \u2039\u2039Uzak bir \u00fclkeden, Babilden gelmi\u015fler\u203a\u203a diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi.\n20:15 Ye\u015faya, \u2039\u2039Saray\u0131nda ne g\u00f6rd\u00fcler?\u203a\u203a diye sordu. Hizkiya, \u2039\u2039Saray\u0131mdaki her \u015feyi g\u00f6rd\u00fcler, hazinelerimde onlara g\u00f6stermedi\u011fim hi\u00e7bir \u015fey kalmad\u0131\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n20:16 Bunun \u00fczerine Ye\u015faya \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039RABbin s\u00f6z\u00fcne kulak ver.\n20:17 RAB diyor ki, \u2039G\u00fcn gelecek, saray\u0131ndaki her \u015fey, atalar\u0131n\u0131n bug\u00fcne kadar b\u00fct\u00fcn biriktirdikleri Babile ta\u015f\u0131nacak. Hi\u00e7bir \u015fey kalmayacak.\n20:18 Soyundan gelen baz\u0131 \u00e7ocuklar al\u0131n\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fclecek, Babil Kral\u0131n\u0131n saray\u0131nda had\u0131m edilecek.\u203a \u203a\u203a\n20:19 Hizkiya, \u2039\u2039RABden iletti\u011fin bu s\u00f6z iyi\u203a\u203a dedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc, \u2039\u2039Nas\u0131l olsa ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m s\u00fcrece bar\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik olacak\u203a\u203a diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu.\n20:20 Hizkiyan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar, b\u00fct\u00fcn ba\u015far\u0131lar\u0131, bir havuz ve t\u00fcnel yaparak suyu kente nas\u0131l getirdi\u011fi, Yahuda krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n20:21 Hizkiya \u00f6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015funca, yerine o\u011flu Mana\u015f\u015fe kral oldu.\n21:1 Mana\u015f\u015fe on iki ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde elli be\u015f y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131. Annesinin ad\u0131 Hefsivaht\u0131.\n21:2 RABbin \u0130srail halk\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnden kovmu\u015f oldu\u011fu uluslar\u0131n i\u011fren\u00e7 t\u00f6relerine uyarak RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131.\n21:3 Babas\u0131 Hizkiyan\u0131n yok etti\u011fi puta tap\u0131lan yerleri yeniden yapt\u0131rd\u0131. \u0130srail Kral\u0131 Ahav gibi, Baal i\u00e7in sunaklar kurdu, A\u015fera putu yapt\u0131. G\u00f6k cisimlerine taparak onlara kulluk etti.\n21:4 RABbin, \u2039\u2039Yeru\u015falimde bulunaca\u011f\u0131m\u203a\u203a dedi\u011fi RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda sunaklar kurdu.\n21:5 Tap\u0131na\u011f\u0131n iki avlusunda g\u00f6k cisimlerine tapmak i\u00e7in sunaklar yapt\u0131rd\u0131.\n21:6 O\u011flunu ate\u015fte kurban etti; falc\u0131l\u0131k ve b\u00fcy\u00fcc\u00fcl\u00fck yapt\u0131. Medyumlara, ruh \u00e7a\u011f\u0131ranlara dan\u0131\u015ft\u0131. RABbin g\u00f6z\u00fcnde \u00e7ok k\u00f6t\u00fcl\u00fck yaparak Onu \u00f6fkelendirdi.\n21:7 Mana\u015f\u015fe yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 A\u015fera putunu RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na yerle\u015ftirdi. Oysa RAB tap\u0131na\u011fa ili\u015fkin Davutla o\u011flu S\u00fcleymana \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u2039\u2039Bu tap\u0131nakta ve \u0130srail oymaklar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kentler aras\u0131ndan se\u00e7ti\u011fim Yeru\u015falimde ad\u0131m sonsuza dek an\u0131lacak.\n21:8 Buyruklar\u0131m\u0131 dikkatle yerine getirir ve kulum Musan\u0131n kendilerine verdi\u011fi Kutsal Yasay\u0131 tam uygularlarsa, \u0130srail halk\u0131n\u0131n aya\u011f\u0131n\u0131 bir daha atalar\u0131na vermi\u015f oldu\u011fum \u00fclkenin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmayaca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n21:9 Ama halk kulak asmad\u0131. Mana\u015f\u015fe onlar\u0131 \u00f6ylesine yoldan \u00e7\u0131kard\u0131 ki, RABbin \u0130srail halk\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde yok etti\u011fi uluslardan daha \u00e7ok k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapt\u0131lar.\n21:10 RAB, kullar\u0131 peygamberler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u015f\u00f6yle dedi:\n21:11 \u2039\u2039Yahuda Kral\u0131 Mana\u015f\u015fe bu i\u011fren\u00e7 i\u015fleri yapt\u0131\u011f\u0131, kendisinden \u00f6nceki Amorlulardan daha \u00e7ok k\u00f6t\u00fcl\u00fck etti\u011fi, putlar dikerek Yahudal\u0131lar\u0131 g\u00fcnaha s\u00fcr\u00fckledi\u011fi i\u00e7in \u0130srailin Tanr\u0131s\u0131 RAB, \u2039Yeru\u015falimin ve Yahudan\u0131n ba\u015f\u0131na \u00f6yle bir felaket getirece\u011fim ki, duyanlar\u0131n hepsi \u015fa\u015fk\u0131na d\u00f6necek\u203a diyor,\n21:13 \u2039Samiriyeyi ve Ahav\u0131n soyunu nas\u0131l cezaland\u0131rd\u0131msa, Yeru\u015falimi cezaland\u0131r\u0131rken de ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fc ipini, ayn\u0131 \u00e7ek\u00fcl\u00fc kullanaca\u011f\u0131m. Bir adam taba\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l temizler, silip y\u00fcz\u00fcst\u00fc kapat\u0131rsa, Yeru\u015falimi de \u00f6yle silip s\u00fcp\u00fcrece\u011fim.\n21:14 Halk\u0131mdan sa\u011f kalanlar\u0131 terk edece\u011fim ve d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n eline teslim edece\u011fim. Yeru\u015falim halk\u0131 ya\u011fmalan\u0131p ganimet olarak g\u00f6t\u00fcr\u00fclecek.\n21:15 \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6z\u00fcmde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131lar. Atalar\u0131n\u0131n M\u0131s\u0131rdan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnden bug\u00fcne kadar beni \u00f6fkelendirdiler.\u203a \u203a\u203a\n21:16 Mana\u015f\u015fe RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yaparak Yahudal\u0131lar\u0131 g\u00fcnaha s\u00fcr\u00fcklemekle kalmad\u0131, Yeru\u015falimi bir u\u00e7tan \u00f6b\u00fcr uca dolduracak kadar \u00e7ok say\u0131da su\u00e7suzun kan\u0131n\u0131 d\u00f6kt\u00fc.\n21:17 Mana\u015f\u015fenin krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar, b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 ve i\u015fledi\u011fi g\u00fcnahlar Yahuda krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n21:18 Mana\u015f\u015fe \u00f6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015funca, saray\u0131n\u0131n Uzza ad\u0131ndaki bah\u00e7esine g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Yerine o\u011flu Amon kral oldu.\n21:19 Amon yirmi iki ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde iki y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131. Annesi Yotval\u0131 Harusun k\u0131z\u0131 Me\u015fullemetti.\n21:20 Amon da babas\u0131 Mana\u015f\u015fe gibi RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131.\n21:21 Babas\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc yollarda y\u00fcr\u00fcd\u00fc, ayn\u0131 putlara tapt\u0131 ve hizmet etti.\n21:22 Atalar\u0131n\u0131n Tanr\u0131s\u0131 RABbi terk etti, Onun yolunda y\u00fcr\u00fcmedi.\n21:23 Kral Amonun g\u00f6revlileri d\u00fczen kurup onu saray\u0131nda \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler.\n21:24 \u00dclke halk\u0131 Amona d\u00fczen kuranlar\u0131n hepsini \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Yerine o\u011flu Yo\u015fiyay\u0131 kral yapt\u0131.\n21:25 Amonun krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar ve yapt\u0131klar\u0131 Yahuda krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n21:26 Amon Uzza bah\u00e7esinde kendi mezar\u0131na g\u00f6m\u00fcld\u00fc. Yerine o\u011flu Yo\u015fiya kral oldu.\n22:1 Yo\u015fiya sekiz ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde otuz bir y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131. Annesi Boskatl\u0131 Adayan\u0131n k\u0131z\u0131 Yedidayd\u0131.\n22:2 Yo\u015fiya RABbin g\u00f6z\u00fcnde do\u011fru olan\u0131 yapt\u0131. Sa\u011fa sola sapmadan atas\u0131 Davutun b\u00fct\u00fcn yollar\u0131n\u0131 izledi.\n22:3 Kral Yo\u015fiya, krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n on sekizinci y\u0131l\u0131nda Me\u015fullam o\u011flu Asalya o\u011flu Yazman \u015eafan\u0131 RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na g\u00f6nderirken ona \u015f\u00f6yle dedi:\n22:4 \u2039\u2039Ba\u015fk\u00e2hin Hilkiyan\u0131n yan\u0131na \u00e7\u0131k. Kap\u0131 n\u00f6bet\u00e7ilerinin halktan toplay\u0131p RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na getirdikleri paralar\u0131 says\u0131n.\n22:5 RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131ndaki i\u015flerin ba\u015f\u0131nda bulunan denet\u00e7ilere versin. Onlar da paralar\u0131 RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131ndaki \u00e7atlaklar\u0131 onaranlara, marangozlara, yap\u0131c\u0131lara, duvarc\u0131lara \u00f6desinler. Tap\u0131na\u011f\u0131n onar\u0131m\u0131 i\u00e7in gerekli keresteyi, yontma ta\u015f\u0131 da bu parayla als\u0131nlar.\n22:7 Onlara verilen paran\u0131n hesab\u0131 sorulmas\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcr\u00fcst\u00e7e \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.\u203a\u203a\n22:8 Ba\u015fk\u00e2hin Hilkiya Yazman \u015eafana, \u2039\u2039RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda Yasa Kitab\u0131n\u0131 buldum\u203a\u203a diyerek kitab\u0131 ona verdi. \u015eafan kitab\u0131 okudu.\n22:9 Sonra krala giderek, \u2039\u2039G\u00f6revlilerin tap\u0131naktaki paralar\u0131 al\u0131p RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131ndaki i\u015flerin ba\u015f\u0131nda bulunan adamlara verdiler\u203a\u203a diye durumu bildirdi.\n22:10 Ard\u0131ndan, \u2039\u2039K\u00e2hin Hilkiya bana bir kitap verdi\u203a\u203a diyerek kitab\u0131 krala okudu.\n22:11 Kral Kutsal Yasadaki s\u00f6zleri duyunca giysilerini y\u0131rtt\u0131.\n22:12 K\u00e2hin Hilkiyaya, \u015eafan o\u011flu Ahikama, Mikaya o\u011flu Akbora, Yazman \u015eafana ve kendi \u00f6zel g\u00f6revlisi Asayaya \u015f\u00f6yle buyurdu:\n22:13 \u2039\u2039Gidin, bulunan bu kitab\u0131n s\u00f6zleri hakk\u0131nda benim i\u00e7in de, b\u00fct\u00fcn Yahuda halk\u0131 i\u00e7in de RABbe dan\u0131\u015f\u0131n. RABbin bize kar\u015f\u0131 alevlenen \u00f6fkesi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc atalar\u0131m\u0131z bu kitab\u0131n s\u00f6zlerine kulak asmad\u0131lar, bizler i\u00e7in yaz\u0131lan bu s\u00f6zlere uymad\u0131lar.\u203a\u203a\n22:14 K\u00e2hin Hilkiya, Ahikam, Akbor, \u015eafan ve Asaya var\u0131p tap\u0131naktaki giysilerin n\u00f6bet\u00e7isi Harhas o\u011flu Tikva o\u011flu \u015eallumun kar\u0131s\u0131 Peygamber Huldaya dan\u0131\u015ft\u0131lar. Hulda Yeru\u015falimde, \u0130kinci Mahallede oturuyordu.\n22:15 Hulda onlara \u015f\u00f6yle dedi: \u2039\u2039\u0130srailin Tanr\u0131s\u0131 RAB, \u2039Sizi bana g\u00f6nderen adama \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyin\u203a diyor:\n22:16 \u2039Yahuda Kral\u0131n\u0131n okudu\u011fu kitapta yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu gibi, buraya da, burada ya\u015fayan halk\u0131n ba\u015f\u0131na da felaket getirece\u011fim.\n22:17 Beni terk ettikleri, elleriyle yapt\u0131klar\u0131 ba\u015fka ilahlara buhur yak\u0131p beni k\u0131zd\u0131rd\u0131klar\u0131 i\u00e7in buraya kar\u015f\u0131 \u00f6fkem alevlenecek ve s\u00f6nmeyecek.\u203a\n22:18 \u2039\u2039RABbe dan\u0131\u015fmak i\u00e7in sizi g\u00f6nderen Yahuda Kral\u0131na \u015f\u00f6yle deyin: \u2039\u0130srailin Tanr\u0131s\u0131 RAB duydu\u011fun s\u00f6zlere ili\u015fkin diyor ki:\n22:19 Madem y\u0131k\u0131l\u0131p lanetle an\u0131lacak olan buras\u0131 ve burada ya\u015fayanlarla ilgili s\u00f6zlerimi duyunca y\u00fcre\u011fin yumu\u015fad\u0131, \u00f6n\u00fcmde kendini al\u00e7altt\u0131n, giysilerini y\u0131rt\u0131p huzurumda a\u011flad\u0131n, ben de yalvar\u0131\u015f\u0131n\u0131 i\u015fittim.\n22:20 Seni atalar\u0131na kavu\u015fturaca\u011f\u0131m, esenlik i\u00e7inde mezar\u0131na g\u00f6m\u00fcleceksin. Buraya getirece\u011fim b\u00fcy\u00fck felaketi g\u00f6rmeyeceksin.\u203a \u203a\u203a Hilkiya ile yan\u0131ndakiler bu s\u00f6zleri krala ilettiler.\n23:1 Kral Yo\u015fiya haber g\u00f6nderip Yahuda ve Yeru\u015falimin b\u00fct\u00fcn ileri gelenlerini yan\u0131na toplad\u0131.\n23:2 Sonra Yahudal\u0131lar, Yeru\u015falimde ya\u015fayanlar, k\u00e2hinler, peygamberler, b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck herkesle birlikte RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda bulunmu\u015f olan Antla\u015fma Kitab\u0131n\u0131 ba\u015ftan sona kadar herkesin duyaca\u011f\u0131 bi\u00e7imde okudu.\n23:3 S\u00fctunun yan\u0131nda durarak RABbin yolunu izleyece\u011fine, buyruklar\u0131n\u0131, \u00f6\u011f\u00fctlerini, kurallar\u0131n\u0131 candan ve y\u00fcrekten uygulayaca\u011f\u0131na, bu kitapta yaz\u0131l\u0131 antla\u015fman\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 yerine getirece\u011fine ili\u015fkin RABbin huzurunda antla\u015fma yapt\u0131. B\u00fct\u00fcn halk bu antla\u015fmay\u0131 onaylad\u0131.\n23:4 Kral Yo\u015fiya Baal, A\u015fera ve g\u00f6k cisimleri i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f olan b\u00fct\u00fcn e\u015fyalar\u0131 RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131karmak \u00fczere Ba\u015fk\u00e2hin Hilkiyaya, k\u00e2hin yard\u0131mc\u0131lar\u0131na ve kap\u0131 n\u00f6bet\u00e7ilerine buyruk verdi. Bunlar\u0131 Yeru\u015falimin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131p Kidron Vadisinde yakt\u0131, k\u00fcllerini Beytele g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.\n23:5 Yahuda krallar\u0131n\u0131n kentlerde ve Yeru\u015falimin \u00e7evresindeki tap\u0131nma yerlerinde buhur yaks\u0131nlar diye atam\u0131\u015f oldu\u011fu putperest k\u00e2hinleri, Baala, g\u00fcne\u015fe, aya, tak\u0131my\u0131ld\u0131zlara -b\u00fct\u00fcn g\u00f6k cisimlerine- buhur yakanlar\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131.\n23:6 A\u015fera putunu RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131p Yeru\u015falimin d\u0131\u015f\u0131nda Kidron Vadisinde yakt\u0131, ezip toza \u00e7evirdi. Bu tozu s\u0131radan halk\u0131n mezarlar\u0131na serpti.\n23:7 Fuhu\u015f yapan kad\u0131n ve erkeklerin RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131 alan\u0131ndaki odalar\u0131n\u0131 y\u0131kt\u0131. Kad\u0131nlar orada A\u015fera i\u00e7in kuma\u015f dokurlard\u0131.\n23:8 Yo\u015fiya Yahuda kentlerinden b\u00fct\u00fcn k\u00e2hinleri getirtti. Gevadan Beer-\u015eevaya kadar k\u00e2hinlerin buhur yakt\u0131klar\u0131 tap\u0131nma yerlerini kirletti. Ad\u0131n\u0131 kent y\u00f6neticisinden alan Ye\u015fu Kap\u0131s\u0131n\u0131n giri\u015finde, kentin ana kap\u0131s\u0131n\u0131n solunda kalan kap\u0131lardaki tap\u0131nma yerlerini de y\u0131kt\u0131.\n23:9 Tap\u0131nma yerlerinin k\u00e2hinleri, Yeru\u015falimdeki RABbin suna\u011f\u0131na \u00e7\u0131kmaz, ancak \u00f6b\u00fcr k\u00e2hinlerle birlikte mayas\u0131z ekmek yerlerdi.\n23:10 Yo\u015fiya, kimse o\u011flunu ya da k\u0131z\u0131n\u0131 ilah Molek i\u00e7in ate\u015fte kurban etmesin diye, Ben-Hinnom Vadisindeki Tofeti kirletti.\n23:11 Yahuda krallar\u0131n\u0131n g\u00fcne\u015fe adam\u0131\u015f oldu\u011fu atlar\u0131 RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131n giri\u015finden kald\u0131rd\u0131. Atlar tap\u0131na\u011f\u0131n avlusunda, had\u0131m Natan-Melekin odas\u0131n\u0131n yan\u0131ndayd\u0131. Yo\u015fiya g\u00fcne\u015fe adanm\u0131\u015f sava\u015f arabalar\u0131n\u0131 da ate\u015fe verdi.\n23:12 Ahaz\u0131n yukar\u0131 odas\u0131n\u0131n dam\u0131nda Yahuda krallar\u0131n\u0131n yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sunaklar\u0131 da, RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131n iki avlusunda Mana\u015f\u015fenin yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sunaklar\u0131 da y\u0131kt\u0131; onlar\u0131 k\u0131r\u0131p par\u00e7alayarak tozlar\u0131n\u0131 Kidron Vadisine sa\u00e7t\u0131.\n23:13 Yeru\u015falimin do\u011fusunda, Y\u0131k\u0131m Da\u011f\u0131n\u0131n g\u00fcneyinde \u0130srail Kral\u0131 S\u00fcleyman\u0131n Saydal\u0131lar\u0131n i\u011fren\u00e7 putu A\u015ftoret, Moavl\u0131lar\u0131n i\u011fren\u00e7 putu Kemo\u015f ve Ammonlular\u0131n i\u011fren\u00e7 putu Molek i\u00e7in yapt\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu tap\u0131nma yerlerini kirletti.\n23:14 Dikili ta\u015flar\u0131, A\u015fera putlar\u0131n\u0131 par\u00e7alad\u0131; yerlerini insan kemikleriyle doldurdu.\n23:15 Bundan ba\u015fka \u0130sraili g\u00fcnaha s\u00fcr\u00fckleyen Nevat o\u011flu Yarovam\u0131n yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Beyteldeki tap\u0131nma yerini ve suna\u011f\u0131 bile y\u0131kt\u0131. Tap\u0131nma yerini ate\u015fe verip toz duman etti. A\u015fera putunu yakt\u0131.\n23:16 Yo\u015fiya \u00e7evresine bak\u0131nd\u0131. Tepedeki mezarlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, adamlar\u0131n\u0131 g\u00f6nderip mezarlardaki kemikleri \u00e7\u0131kartt\u0131. Olacaklar\u0131 \u00f6nceden bildiren Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 RABbin s\u00f6z\u00fc uyar\u0131nca, kemikleri suna\u011f\u0131n \u00fczerinde yakarak suna\u011f\u0131 kirletti.\n23:17 Kral, \u2039\u2039Orada g\u00f6r\u00fcnen an\u0131t nedir?\u203a\u203a diye sordu. Kent halk\u0131, \u2039\u2039Oras\u0131 Yahudadan gelen ve senin Beyteldeki suna\u011fa yapt\u0131klar\u0131n\u0131 bildiren Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n mezar\u0131d\u0131r\u203a\u203a diye yan\u0131tlad\u0131.\n23:18 Kral, \u2039\u2039Ona dokunmay\u0131n\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Kimse onun kemiklerini rahats\u0131z etmesin.\u203a\u203a B\u00f6ylece Tanr\u0131 adam\u0131n\u0131n kemiklerine de, Samiriyeden gelmi\u015f olan peygamberin kemiklerine de dokunmad\u0131lar.\n23:19 Yo\u015fiya Beytelde yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, \u0130srail krallar\u0131n\u0131n Samiriye kentlerinde yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 RABbi \u00f6fkelendiren tap\u0131nma yerlerindeki b\u00fct\u00fcn yap\u0131lar\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131.\n23:20 O kentlerdeki tap\u0131nma yerlerinin b\u00fct\u00fcn k\u00e2hinlerini sunaklar\u0131n \u00fczerinde kurban etti. Sunaklar\u0131n \u00fczerinde insan kemikleri yakt\u0131ktan sonra Yeru\u015falime d\u00f6nd\u00fc.\n23:21 Kral, \u2039\u2039Tanr\u0131n\u0131z RAB i\u00e7in F\u0131s\u0131h Bayram\u0131n\u0131 bu Antla\u015fma Kitab\u0131nda yaz\u0131lanlara uygun bi\u00e7imde kutlay\u0131n\u203a\u203a diye halka buyruk verdi.\n23:22 \u0130sraile \u00f6nderlik etmi\u015f olan hakimler d\u00f6neminden bu yana, ne \u0130srail, ne de Yahuda krallar\u0131 d\u00f6neminde, b\u00f6yle bir F\u0131s\u0131h Bayram\u0131 kutlanmam\u0131\u015ft\u0131.\n23:23 RAB i\u00e7in d\u00fczenlenen bu F\u0131s\u0131h Bayram\u0131 Kral Yo\u015fiyan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n on sekizinci y\u0131l\u0131nda Yeru\u015falimde kutland\u0131.\n23:24 Bundan ba\u015fka Yo\u015fiya, K\u00e2hin Hilkiyan\u0131n RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131nda buldu\u011fu kitapta yaz\u0131l\u0131 yasan\u0131n ilkelerini yerine getirmek amac\u0131yla, cincileri, ruh\u00e7ular\u0131, aile putlar\u0131n\u0131, \u00f6teki putlar\u0131, ayr\u0131ca Yahuda ve Yeru\u015falimde g\u00f6r\u00fclen b\u00fct\u00fcn i\u011fren\u00e7likleri silip s\u00fcp\u00fcrd\u00fc.\n23:25 Ne ondan \u00f6nce, ne de sonra onun gibi candan ve y\u00fcrekten var g\u00fcc\u00fcyle RABbe y\u00f6nelen ve Musan\u0131n yasas\u0131na uyan bir kral \u00e7\u0131kt\u0131.\n23:26 Oysa Mana\u015f\u015fe i\u015fledi\u011fi su\u00e7larla RABbi \u00f6yle \u00f6fkelendirmi\u015fti ki, RAB Yahudaya kar\u015f\u0131 alevlenen \u00f6fkesinden vazge\u00e7medi\n23:27 ve \u2039\u2039\u0130sraili nas\u0131l huzurumdan att\u0131msa, Yahuday\u0131 da \u00f6yle ataca\u011f\u0131m\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039Se\u00e7ti\u011fim bu kenti, Yeru\u015falimi ve \u2039Orada bulunaca\u011f\u0131m\u203a dedi\u011fim tap\u0131na\u011f\u0131 kendimden uzakla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131m.\u203a\u203a\n23:28 Yo\u015fiyan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar ve b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 Yahuda krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n23:29 Yo\u015fiyan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131nda M\u0131s\u0131r Firavunu Neko Asur Kral\u0131na yard\u0131m etmek \u00fczere F\u0131rata do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131. Kral Yo\u015fiya da Nekonun \u00fczerine y\u00fcr\u00fcd\u00fc. Megiddoda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar. Neko Yo\u015fiyay\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc.\n23:30 G\u00f6revlileri Yo\u015fiyan\u0131n cesedini sava\u015f arabas\u0131yla Megiddodan Yeru\u015falime getirip mezar\u0131na g\u00f6md\u00fcler. Yahuda halk\u0131 Yo\u015fiyan\u0131n o\u011flu Yehoahaz\u0131 meshederek babas\u0131n\u0131n yerine kral yapt\u0131.\n23:31 Yehoahaz yirmi \u00fc\u00e7 ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde \u00fc\u00e7 ay krall\u0131k yapt\u0131. Annesi Livnal\u0131 Yeremyan\u0131n k\u0131z\u0131 Hamutald\u0131.\n23:32 Yehoahaz atalar\u0131 gibi RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131.\n23:33 Yeru\u015falimde krall\u0131k yapmas\u0131n diye, Firavun Neko, Hama \u00fclkesinde, Rivlada Yehoahaz\u0131 zincire vurdu. \u00dclke halk\u0131n\u0131 y\u00fcz talant g\u00fcm\u00fc\u015f ve bir talant alt\u0131n \u00f6demekle y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131ld\u0131.\n23:34 Firavun Neko Yo\u015fiyan\u0131n o\u011flu Elyakimi babas\u0131n\u0131n yerine kral yapt\u0131 ve ad\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirip Yehoyakim koydu. Sonra Yehoahaz\u0131 al\u0131p M\u0131s\u0131ra d\u00f6nd\u00fc. Yehoahaz orada \u00f6ld\u00fc.\n23:35 Yehoyakim firavunun istedi\u011fi alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fc \u00f6dedi. Bu paray\u0131 bulmak i\u00e7in firavunun buyru\u011funa uyarak \u00fclkeyi vergiye ba\u011flad\u0131. Firavun Nekoya verilmek \u00fczere Yahuda halk\u0131ndan herkesin g\u00fcc\u00fc oran\u0131nda alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f toplad\u0131.\n23:36 Yehoyakim yirmi be\u015f ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde on bir y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131. Annesi Rumal\u0131 Pedayan\u0131n k\u0131z\u0131 Zevudayd\u0131.\n23:37 Yehoyakim atalar\u0131 gibi RAB'bin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131.\n24:1 Yahuda Kral\u0131 Yehoyakimin krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde Babil Kral\u0131 Nebukadnessar Yahudaya sald\u0131rd\u0131. Yehoyakim \u00fc\u00e7 y\u0131l ona boyun e\u011fdiyse de sonradan fikrini de\u011fi\u015ftirerek Nebukadnessara ba\u015fkald\u0131rd\u0131.\n24:2 RAB, kullar\u0131 peygamberler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6z uyar\u0131nca, Yahuday\u0131 yok etmek \u00fczere Kildani, Araml\u0131, Moavl\u0131 ve Ammonlu ak\u0131nc\u0131lar\u0131 ona kar\u015f\u0131 g\u00f6nderdi.\n24:3 B\u00fct\u00fcn bunlar RABbin buyru\u011fuyla Yahudal\u0131lar\u0131n ba\u015f\u0131na geldi. Mana\u015f\u015fenin i\u015fledi\u011fi b\u00fct\u00fcn g\u00fcnahlar, d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc su\u00e7suz kan y\u00fcz\u00fcnden RAB Yahudal\u0131lar\u0131 huzurundan atmak istedi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Mana\u015f\u015fe Yeru\u015falimi su\u00e7suzlar\u0131n kan\u0131yla doldurmu\u015ftu ve RAB bunu ba\u011f\u0131\u015flamak niyetinde de\u011fildi.\n24:5 Yehoyakimin krall\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemindeki \u00f6teki olaylar ve b\u00fct\u00fcn yapt\u0131klar\u0131 Yahuda krallar\u0131n\u0131n tarihinde yaz\u0131l\u0131d\u0131r.\n24:6 Yehoyakim \u00f6l\u00fcp atalar\u0131na kavu\u015funca, yerine o\u011flu Yehoyakin kral oldu.\n24:7 M\u0131s\u0131r Kral\u0131 bir daha \u00fclkesinden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kamad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Babil Kral\u0131 M\u0131s\u0131r Vadisinden F\u0131rata kadar daha \u00f6nce M\u0131s\u0131r Firavununa ait olan b\u00fct\u00fcn topraklar\u0131 ele ge\u00e7irmi\u015fti.\n24:8 Yehoyakin on sekiz ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde \u00fc\u00e7 ay krall\u0131k yapt\u0131. Annesi Yeru\u015falimli Elnatan\u0131n k\u0131z\u0131 Nehu\u015ftayd\u0131.\n24:9 O da babas\u0131 gibi RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131.\n24:10 O s\u0131rada Babil Kral\u0131 Nebukadnessar\u0131n askerleri Yeru\u015falimin \u00fczerine y\u00fcr\u00fcy\u00fcp kenti ku\u015fatt\u0131.\n24:11 Ku\u015fatma s\u00fcrerken Nebukadnessar geldi.\n24:12 Yahuda Kral\u0131 Yehoyakin, annesi, g\u00f6revlileri, y\u00f6neticileri ve had\u0131mlar\u0131yla birlikte, Nebukadnessara teslim oldu. Babil Kral\u0131 krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n sekizinci y\u0131l\u0131nda Yehoyakini tutsak etti.\n24:13 RABbin s\u00f6z\u00fc uyar\u0131nca, Nebukadnessar RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131n ve kral saray\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn hazinelerini bo\u015faltt\u0131, \u0130srail Kral\u0131 S\u00fcleyman\u0131n RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131 i\u00e7in yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 alt\u0131n e\u015fyalar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc par\u00e7alad\u0131.\n24:14 B\u00fct\u00fcn Yeru\u015falim halk\u0131n\u0131, komutanlar\u0131, yi\u011fit sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131, zanaat\u00e7\u0131lar\u0131, demircileri, toplam on bin ki\u015fiyi s\u00fcrg\u00fcn etti. Yahuda halk\u0131n\u0131n en yoksul kesimi d\u0131\u015f\u0131nda kimse kalmad\u0131.\n24:15 Babil Kral\u0131 Nebukadnessar Yehoyakini tutsak olarak Babile g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Onunla birlikte annesini, kar\u0131lar\u0131n\u0131, had\u0131mlar\u0131n\u0131 ve \u00fclkenin ileri gelenlerini de Yeru\u015falimden Babile s\u00fcrd\u00fc. Ayr\u0131ca yedi bin deneyimli yi\u011fit sava\u015f\u00e7\u0131y\u0131 ve bin zanaat\u00e7\u0131yla demirciyi Babile s\u00fcrg\u00fcn etti.\n24:17 Yehoyakinin yerine amcas\u0131 Mattanyay\u0131 kral yapt\u0131 ve ad\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirip Sidkiya koydu.\n24:18 Sidkiya yirmi bir ya\u015f\u0131nda kral oldu ve Yeru\u015falimde on bir y\u0131l krall\u0131k yapt\u0131. Annesi Livnal\u0131 Yeremyan\u0131n k\u0131z\u0131 Hamutald\u0131.\n24:19 Yehoyakim gibi Sidkiya da RABbin g\u00f6z\u00fcnde k\u00f6t\u00fc olan\u0131 yapt\u0131.\n24:20 RAB Yeru\u015falim'le Yahuda'ya \u00f6fkelendi\u011fi i\u00e7in onlar\u0131 huzurundan att\u0131. Sidkiya Babil Kral\u0131'na kar\u015f\u0131 ayakland\u0131.\n25:1 Sidkiyan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n dokuzuncu y\u0131l\u0131nda, onuncu ay\u0131n onuncu g\u00fcn\u00fc, Babil Kral\u0131 Nebukadnessar b\u00fct\u00fcn ordusuyla Yeru\u015falim \u00f6nlerine gelip ordugah kurdu. Kentin \u00e7evresine rampa yapt\u0131lar.\n25:2 Kral Sidkiyan\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n on birinci y\u0131l\u0131na kadar kent ku\u015fatma alt\u0131nda kald\u0131.\n25:3 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc ay\u0131n dokuzuncu g\u00fcn\u00fc kentte k\u0131tl\u0131k \u00f6yle \u015fiddetlendi ki, halk bir lokma ekmek bulamaz oldu.\n25:4 Sonunda kentin surlar\u0131nda bir gedik a\u00e7\u0131ld\u0131. Kildaniler kenti \u00e7epe\u00e7evre ku\u015fatm\u0131\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, b\u00fct\u00fcn askerler gece kral bah\u00e7esinin yolundan iki duvar\u0131n aras\u0131ndaki kap\u0131dan ka\u00e7arak Arava yoluna \u00e7\u0131kt\u0131lar.\n25:5 Ama Kildani ordusu kral\u0131n ard\u0131na d\u00fc\u015ferek Eriha ovalar\u0131nda ona yeti\u015fti. Sidkiyan\u0131n b\u00fct\u00fcn ordusu da\u011f\u0131ld\u0131.\n25:6 Kral Sidkiya yakalan\u0131p Rivlada Babil Kral\u0131n\u0131n huzuruna \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131 ve hakk\u0131nda karar verildi.\n25:7 Sidkiyan\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde o\u011fullar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler; kendisinin de g\u00f6zlerini oydular, zincire vurup Babile g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler.\n25:8 Babil Kral\u0131 Nebukadnessar\u0131n krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n on dokuzuncu y\u0131l\u0131nda, be\u015finci ay\u0131n yedinci g\u00fcn\u00fc muhaf\u0131z birli\u011fi komutan\u0131, Babil Kral\u0131n\u0131n g\u00f6revlisi Nebuzaradan Yeru\u015falime girdi.\n25:9 RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131n\u0131, saray\u0131 ve Yeru\u015falimdeki b\u00fct\u00fcn evleri ate\u015fe verip \u00f6nemli yap\u0131lar\u0131 yakt\u0131.\n25:10 Muhaf\u0131z birli\u011fi komutan\u0131 \u00f6nderli\u011findeki Kildani ordusu Yeru\u015falimi \u00e7evreleyen surlar\u0131 y\u0131kt\u0131.\n25:11 Komutan Nebuzaradan kentte sa\u011f kalanlar\u0131, Babil Kral\u0131n\u0131n saf\u0131na ge\u00e7en ka\u00e7aklar\u0131 ve geri kalan halk\u0131 s\u00fcrg\u00fcn etti.\n25:12 Ancak ba\u011fc\u0131l\u0131k, \u00e7ift\u00e7ilik yaps\u0131nlar diye baz\u0131 yoksullar\u0131 orada b\u0131rakt\u0131.\n25:13 Kildaniler RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131ndaki tun\u00e7 s\u00fctunlar\u0131, ayakl\u0131klar\u0131, tun\u00e7 havuzu par\u00e7alay\u0131p tun\u00e7lar\u0131 Babile g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler.\n25:14 Tap\u0131nak t\u00f6renlerinde kullan\u0131lan kovalar\u0131, k\u00fcrekleri, fitil ma\u015falar\u0131n\u0131, tabaklar\u0131, b\u00fct\u00fcn tun\u00e7 e\u015fyalar\u0131 ald\u0131lar.\n25:15 Muhaf\u0131z birli\u011fi komutan\u0131 saf alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f buhurdanlar\u0131, \u00e7anaklar\u0131 al\u0131p g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.\n25:16 RABbin Tap\u0131na\u011f\u0131 i\u00e7in S\u00fcleyman\u0131n yapt\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011fu iki s\u00fctun, havuz ve ayakl\u0131klar i\u00e7in hesaps\u0131z tun\u00e7 harcanm\u0131\u015ft\u0131.\n25:17 Her s\u00fctun on sekiz ar\u015f\u0131nf\u0131 y\u00fcksekli\u011findeydi, \u00fczerlerinde tun\u00e7 birer ba\u015fl\u0131k vard\u0131. Ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcksekli\u011fi \u00fc\u00e7 ar\u015f\u0131nd\u0131, \u00e7evresi tun\u00e7tan a\u011f ve nar motifleriyle bezenmi\u015fti. \u00d6b\u00fcr s\u00fctun da a\u011f motifleriyle s\u00fcslenmi\u015fti ve \u00f6tekine benziyordu.\n25:18 Muhaf\u0131z birli\u011fi komutan\u0131 Nebuzaradan Ba\u015fk\u00e2hin Serayay\u0131, Ba\u015fk\u00e2hin Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Sefanyay\u0131 ve \u00fc\u00e7 kap\u0131 n\u00f6bet\u00e7isini tutsak ald\u0131.\n25:19 Kentte kalan askerlerin komutan\u0131n\u0131, kral\u0131n be\u015f dan\u0131\u015fman\u0131n\u0131, ayr\u0131ca \u00fclke halk\u0131n\u0131 askere yazan ordu komutan\u0131n\u0131n yazman\u0131n\u0131 ve \u00fclke halk\u0131ndan kentte bulunan altm\u0131\u015f ki\u015fiyi tutsak etti.\n25:20 Hepsini Rivlaya, Babil Kral\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.\n25:21 Babil Kral\u0131 Hama \u00fclkesinde, Rivlada onlar\u0131 idam etti. B\u00f6ylece Yahuda halk\u0131 \u00fclkesinden s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f oldu.\n25:22 Babil Kral\u0131 Nebukadnessar Yahudada kalan halk\u0131n \u00fczerine \u015eafan o\u011flu Ahikam o\u011flu Gedalyay\u0131 vali atad\u0131.\n25:23 Ordu komutanlar\u0131yla adamlar\u0131, Babil Kral\u0131n\u0131n Gedalyay\u0131 vali atad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyunca, Mispaya, Gedalyan\u0131n yan\u0131na geldiler. Gelenler Netanya o\u011flu \u0130smail, Kareah o\u011flu Yohanan, Netofal\u0131 Tanhumet o\u011flu Seraya, Maakal\u0131 o\u011flu Yaazanya ve adamlar\u0131yd\u0131.\n25:24 Gedalya onlara ve adamlar\u0131na ant i\u00e7erek, \u2039\u2039Kildani yetkililerden korkmay\u0131n\u203a\u203a dedi, \u2039\u2039\u00dclkeye yerle\u015fip Babil Kral\u0131na hizmet edin. B\u00f6ylesi sizin i\u00e7in daha iyi olur.\u203a\u203a\n25:25 O y\u0131l\u0131n yedinci ay\u0131nda kral soyundan Eli\u015fama o\u011flu Netanya o\u011flu \u0130smail on adam\u0131yla birlikte Mispaya gidip Gedalyay\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Ayr\u0131ca, Gedalyay\u0131 destekleyen Yahudileri ve Kildanileri de k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irdi.\n25:26 Bunun \u00fczerine b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck b\u00fct\u00fcn halk ordu komutanlar\u0131yla birlikte M\u0131s\u0131ra ka\u00e7t\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kildanilerden korkuyorlard\u0131.\n25:27 Yahuda Kral\u0131 Yehoyakinin s\u00fcrg\u00fcndeki otuz yedinci y\u0131l\u0131 Evil-Merodak Babil Kral\u0131 oldu. Evil-Merodak o y\u0131l\u0131n on ikinci ay\u0131n\u0131n yirmi yedinci g\u00fcn\u00fc, Yahuda Kral\u0131 Yehoyakini cezaevinden \u00e7\u0131kard\u0131.\n25:28 Kendisiyle tatl\u0131 tatl\u0131 konu\u015ftu ve ona Babildeki \u00f6teki s\u00fcrg\u00fcn krallardan daha \u00fcst\u00fcn bir yer verdi.\n25:29 Yehoyakin cezaevi giysilerini \u00fcst\u00fcnden \u00e7\u0131kard\u0131. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece Babil Kral\u0131n\u0131n sofras\u0131nda yer ald\u0131.\n25:30 Ya\u015fam\u0131 boyunca kral taraf\u0131ndan g\u00fcnl\u00fck yiyece\u011fi s\u00fcrekli kar\u015f\u0131land\u0131.","title":"Turkish Bible: 2 Kings","type":"page"}
