{"collection":"Northern European Mythology","html_url":"https://unchartedknowledge.5gfusion.net/browse/neu/ascp/a03_13.htm","path":"neu/ascp/a03_13.htm","source_url":"https://sacred-texts.com/neu/ascp/a03_13.htm","text":"Frige mec frodum wordum! Ne l\u00e6t \u00feinne fer\u00f0 onh\u00e6lne,\ndegol \u00fe\u00e6t \u00feu deopost cunne! Nelle ic \u00fee min dyrne gesecgan,\ngif \u00feu me \u00feinne hygecr\u00e6ft hylest ond \u00feine heortan ge\u00feohtas.\nGleawe men sceolon gieddum wrixlan. God sceal mon \u00e6rest hergan\n5\nf\u00e6gre, f\u00e6der userne, for\u00feon \u00fee he us \u00e6t frym\u00fee geteode\nlif ond l\u00e6nne willan; he usic wile \u00feara leana gemonian.\nMeotud sceal in wuldre, mon sceal on eor\u00fean\ngeong ealdian. God us ece bi\u00fe,\nne wenda\u00f0 hine wyrda ne hine wiht drece\u00fe,\n10\nadl ne yldo \u00e6lmihtigne;\nne gomela\u00f0 he in g\u00e6ste, ac he is gen swa he w\u00e6s,\n\u00feeoden ge\u00feyldig. He us ge\u00feonc syle\u00f0,\nmissenlicu mod, monge reorde.\nFeorhcynna fela f\u00e6\u00feme\u00fe wide\nhi a sace sema\u00fe, sibbe gel\u00e6ra\u00f0,\n\u00fea \u00e6r wons\u00e6lge awegen habba\u00f0.\nR\u00e6d sceal mid snyttro, ryht mid wisum,\ntil sceal mid tilum. Tu beo\u00f0 gem\u00e6ccan;\nsceal wif ond wer in woruld cennan\n25\nbearn mid gebyrdum. Beam sceal on eor\u00f0an\nleafum li\u00fean, leomu gnornian.\nFus sceal feran, f\u00e6ge sweltan\nond dogra gehwam ymb gedal sacan\nmiddangeardes. Meotud ana wat\n30\nhw\u00e6r se cwealm cyme\u00fe, \u00fee heonan of cy\u00fe\u00fee gewite\u00fe.\nUmbor yce\u00f0, \u00fea \u00e6radl nime\u00f0;\n\u00fey weor\u00fee\u00f0 on foldan swa fela fira cynnes,\nne sy \u00fe\u00e6s magutimbres gemet ofer eor\u00fean,\ngif hi ne wanige se \u00feas woruld teode.\n35\nDol bi\u00fe se \u00fee his dryhten nat, to \u00fe\u00e6s oft cyme\u00f0 dea\u00f0 un\u00feinged.\nSnotre men sawlum beorga\u00f0, healda\u00f0 hyra so\u00f0 mid ryhte.\nEadig bi\u00f0 se \u00fee in his e\u00fele ge\u00feih\u00f0, earm se him his frynd geswica\u00f0.\nNefre sceal se him his nest aspringe\u00f0, nyde sceal \u00ferage gebunden.\nBli\u00fee sceal bealoleas heorte. Blind sceal his eagna \u00feolian,\n40\noftigen bi\u00fe him torhtre gesih\u00fee. Ne magon hi tunglu bewitian,\nswegltorht sunnan ne monan; \u00fe\u00e6t him bi\u00fe sar in his mode,\nonge \u00feonne he hit ana wat, ne wene\u00f0 \u00fe\u00e6t him \u00fe\u00e6s edhwyrft cyme.\nWaldend him \u00fe\u00e6t wite teode, se him m\u00e6g wyrpe syllan,\nh\u00e6lo of heofodgimme, gif he wat heortan cl\u00e6ne.\n45\nLef mon l\u00e6ces behofa\u00f0. L\u00e6ran sceal mon geongne monnan,\ntrymman ond tyhtan \u00fe\u00e6t he teala cunne, o\u00fe\u00fe\u00e6t hine mon atemedne h\u00e6bbe,\nsylle him wist ond w\u00e6do, o\u00fe\u00fe\u00e6t hine mon on gewitte al\u00e6de.\nNe sceal hine mon cildgeongne forcwe\u00fean, \u00e6r he hine acy\u00fean mote;\n\u00fey sceal on \u00feeode ge\u00feeon, \u00fe\u00e6t he wese \u00feristhycgende.\n50\nStyran sceal mon strongum mode. Storm oft holm gebringe\u00fe,\ngeofen in grimmum s\u00e6lum; onginna\u00f0 grome fundian\nfealwe on feorran to londe, hw\u00e6\u00feer he f\u00e6ste stonde.\nWeallas him wi\u00fere healda\u00f0, him bi\u00fe wind gem\u00e6ne.\nSwa bi\u00fe s\u00e6 smilte,\n55\n\u00feonne hy wind ne wece\u00f0;\nswa beo\u00fe \u00feeoda ge\u00few\u00e6re, \u00feonne hy ge\u00feingad habba\u00f0,\ngesitta\u00f0 him on gesundum \u00feingum, ond \u00feonne mid gesi\u00feum healda\u00fe\ncene men gecynde rice. Cyning bi\u00fe anwealdes georn;\nla\u00f0 se \u00fee londes mona\u00f0, leof se \u00fee mare beode\u00f0.\n60\n\u00ferym sceal mid wlenco, \u00feriste mid cenum,\nsceolun bu recene beadwe fremman.\nEorl sceal on eos boge, eorod sceal getrume ridan,\nf\u00e6ste fe\u00fea stondan. F\u00e6mne \u00e6t hyre bordan gerise\u00f0;\nwidgongel wif word gespringe\u00f0, oft hy mon wommum bilih\u00f0,\n65\nh\u00e6le\u00f0 hy hospe m\u00e6na\u00f0, oft hyre hleor abreo\u00fee\u00f0.\nSceomiande man sceal in sceade hweorfan, scir in leohte gerise\u00f0.\nHond sceal heofod inwyrcan, hord in streonum bidan,\ngifstol gegierwed stondan, hwonne hine guman ged\u00e6len.\nGifre bi\u00fe se \u00feam golde onfeh\u00f0, guma \u00fe\u00e6s on heahsetle geneah;\n70\nlean sceal, gif we leogan nella\u00f0, \u00feam \u00fee us \u00feas lisse geteode.\nForst sceal freosan, fyr wudu meltan,\neor\u00fee growan, is brycgian,\nw\u00e6ter helm wegan, wundrum lucan\neor\u00fean ci\u00feas. An sceal inbindan\ndeades monnes. Dom bi\u00fe selast.\nCyning sceal mid ceape cwene gebicgan,\nbunum ond beagum; bu sceolon \u00e6rest\ngeofum god wesan. Gu\u00f0 sceal in eorle,\nwig geweaxan, ond wif ge\u00feeon\nforman fulle to frean hond\nricene ger\u00e6can, ond him r\u00e6d witan\nboldagendum b\u00e6m \u00e6tsomne.\nScip sceal gen\u00e6gled, scyld gebunden,\nleoht linden bord, leof wilcuma\n95\nFrysan wife, \u00feonne flota stonde\u00f0;\nbi\u00fe his ceol cumen ond hyre ceorl to ham,\nagen \u00e6tgeofa, ond heo hine in la\u00f0a\u00fe,\nw\u00e6sce\u00f0 his warig hr\u00e6gl ond him syle\u00fe w\u00e6de niwe,\nli\u00fe him on londe \u00fe\u00e6s his lufu b\u00e6de\u00f0.\n100\nWif sceal wi\u00fe wer w\u00e6re gehealdan, oft hi mon wommum belih\u00f0;\nfela bi\u00f0 f\u00e6sthydigra, fela bi\u00f0 fyrwetgeornra,\nfreo\u00f0 hy fremde monnan, \u00feonne se o\u00feer feor gewite\u00fe.\nLida bi\u00fe longe on si\u00fee; a mon sceal se\u00feeah leofes wenan,\ngebidan \u00fe\u00e6s he geb\u00e6dan ne m\u00e6g. Hwonne him eft gebyre weor\u00f0e,\n105\nham cyme\u00f0, gif he hal leofa\u00f0, nefne him holm gestyre\u00f0,\nmere hafa\u00f0 mundum m\u00e6g\u00f0egsan wyn.\nCeapeadig mon cyningwic \u00feonne\nleodon cype\u00fe, \u00feonne li\u00fean cyme\u00f0;\nwuda ond w\u00e6tres nytta\u00f0, \u00feonne him bi\u00fe wic alyfed,\n110\nmete byge\u00fe, gif he maran \u00feearf, \u00e6r\u00feon he to me\u00fee weor\u00fee.\nSeoc se bi\u00fe \u00fee to seldan iete\u00f0; \u00feeah hine mon on sunnan l\u00e6de,\nne m\u00e6g he be \u00fey wedre wesan, \u00feeah hit sy wearm on sumera,\nofercumen bi\u00fe he, \u00e6r he acwele, gif he nat hwa hine cwicne fede.\nM\u00e6gen mon sceal mid mete fedan, mor\u00feor under eor\u00fean befeolan,\n115\nhinder under hrusan, \u00fee hit forhelan \u00feence\u00f0;\nne bi\u00fe \u00fe\u00e6t gedefe dea\u00fe, \u00feonne hit gedyrned weor\u00fee\u00f0.\nHean sceal gehnigan, hadl gesigan,\nryht rogian. R\u00e6d bi\u00fe nyttost,\nyfel unnyttost, \u00fe\u00e6t unl\u00e6d nime\u00f0.\n120\nGod bi\u00f0 genge, ond wi\u00fe god lenge.\nHyge sceal gehealden, hond gewealden,\nseo sceal in eagan, snyttro in breostum,\n\u00fe\u00e6r bi\u00f0 \u00fe\u00e6s monnes modge\u00feoncas.\nMu\u00fea gehwylc mete \u00feearf, m\u00e6l sceolon tidum gongan.\n125\nGold gerise\u00fe on guman sweorde,\nsellic sigesceorp, sinc on cwene,\ngod scop gumum, garni\u00fe werum,\nwig towi\u00fere wicfreo\u00fea healdan.\nScyld sceal cempan, sceaft reafere,\nse us eal forgeaf \u00fe\u00e6t we on lifga\u00fe,\nond eft \u00e6t \u00feam ende eallum wealde\u00f0\nmonna cynne. \u00fe\u00e6t is meotud sylfa.\nR\u00e6d sceal mon secgan, rune writan,\nleo\u00fe gesingan, lofes gearnian,\n140\ndom areccan, d\u00e6ges onettan.\nTil mon tiles ond tomes meares,\ncu\u00fees ond gecostes ond calcrondes;\nn\u00e6nig fira to fela gestryne\u00f0.\nWel mon sceal wine healdan on wega gehwylcum;\n145\noft mon fere\u00f0 feor bi tune, \u00fe\u00e6r him wat freond unwiotodne.\nWineleas, wons\u00e6lig mon genime\u00f0 him wulfas to geferan,\nfelaf\u00e6cne deor. Ful oft hine se gefera slite\u00f0;\ngryre sceal for greggum, gr\u00e6f deadum men;\nhungre heofe\u00f0, nales \u00fe\u00e6t heafe bewinde\u00f0,\n150\nne huru w\u00e6l wepe\u00f0 wulf se gr\u00e6ga,\nmor\u00feorcwealm m\u00e6cga, ac hit a mare wille.\nWr\u00e6d sceal wunden, wracu heardum men.\nBoga sceal str\u00e6le, sceal bam gelic\nmon to gem\u00e6ccan. Ma\u00fe\u00feum o\u00feres weor\u00f0,\n155\ngold mon sceal gifan. M\u00e6g god syllan\neadgum \u00e6hte ond eft niman.\nSele sceal stondan, sylf ealdian.\nLicgende beam l\u00e6sest growe\u00f0.\nTreo sceolon br\u00e6dan ond treow weaxan,\n160\nsio geond bilwitra breost arise\u00f0.\nW\u00e6rleas mon ond wonhydig,\n\u00e6trenmod ond ungetreow,\n\u00fe\u00e6s ne gyme\u00f0 god.\nFela sceop meotud \u00fe\u00e6s \u00fee fyrn gewear\u00f0, het si\u00fe\u00fean swa for\u00f0 wesan.\n165\nW\u00e6ra gehwylcum wislicu word gerisa\u00f0,\ngleomen gied ond guman snyttro.\nSwa monige beo\u00fe men ofer eor\u00fean, swa beo\u00fe modge\u00feoncas;\n\u00e6lc him hafa\u00f0 sundorsefan.\nLonga\u00f0 \u00feonne \u00fey l\u00e6s \u00fee him con leo\u00fea worn,\n170\no\u00fe\u00fee mid hondum con hearpan gretan;\nhafa\u00fe him his gliwes giefe, \u00fee him god sealde.\nEarm bi\u00fe se \u00fee sceal ana lifgan,\nwineleas wunian hafa\u00fe him wyrd geteod;\nbetre him w\u00e6re \u00fe\u00e6t he bro\u00feor ahte, begen hi anes monnes,\n175\neorles eaforan w\u00e6ran, gif hi sceoldan eofor onginnan\no\u00fe\u00fee begen beran; bi\u00fe \u00fe\u00e6t sli\u00fehende deor.\nA scyle \u00fea rincas ger\u00e6dan l\u00e6dan\nond him \u00e6tsomne swefan;\nn\u00e6fre hy mon tom\u00e6lde,\n180\n\u00e6r hy dea\u00f0 tod\u00e6le.\nHy twegen sceolon t\u00e6fle ymbsittan, \u00feenden him hyra torn toglide,\nforgietan \u00feara geocran gesceafta, habban him gomen on borde;\nidle hond \u00e6metlan geneah t\u00e6fles monnes, \u00feonne teoselum weorpe\u00f0.\nSeldan in sidum ceole, nefne he under segle yrne,\n185\nwerig scealc wi\u00fe winde rowe\u00fe; ful oft mon wearnum tih\u00f0\neargne, \u00fe\u00e6t he elne forleose, druga\u00f0 his ar on borde.\nLot sceal mid lyswe, list mid gedefum;\n\u00fey weor\u00fee\u00f0 se stan forstolen.\nOft hy wordum toweorpa\u00f0,\n190\n\u00e6r hy bacum tobreden;\ngeara is hw\u00e6r ar\u00e6d.\nWear\u00f0 f\u00e6h\u00feo fyra cynne, si\u00fe\u00fean fur\u00feum swealg\neor\u00f0e Abeles blode. N\u00e6s \u00fe\u00e6t and\u00e6ge ni\u00f0,\nof \u00feam wrohtdropan wide gesprungon,\nahogodan ond ahyrdon heoro sli\u00feendne.\nGearo sceal gu\u00f0bord, gar on sceafte,\necg on sweorde ond ord spere,\nhyge heardum men. Helm sceal cenum,\nond a \u00fe\u00e6s heanan hyge hord unginnost.","title":"Maxims I","type":"page"}
