The Rig Veda in Sanskrit: Rig Veda Book 1: Hymn 92

Sacred Texts Hinduism Index English Rig Veda Book 1 Index Previous Next Rig Veda Book 1 Hymn 92 एता उ तया उषसः केतुमक्रत पूर्वे अर्धे रजसो भानुमञ्जते | निष्क्र्ण्वाना आयुधानीव धर्ष्णवः परति गावोऽरुषीर्यन्ति मातरः || उदपप्तन्नरुणा भानवो वर्था सवायुजो अरुषीर्गा अयुक्सत | अक्रन्नुषासो वयुनानि पूर्वथा रुशन्तं भानुमरुषीरशिश्रयुः || अर्चन्ति नारीरपसो न विष्टिभिः समानेन योजनेना परावतः | इषं वहन्तीः सुक्र्ते सुदानवे विश्वेदह यजमानाय सुन्वते || अधि पेशांसि वपते नर्तूरिवापोर्णुते वक्ष उस्रेव बर्जहम | जयोतिर्विश्वस्मै भुवनाय कर्ण्वती गावो न वरजं वयुषा आवर्तमः || परत्यर्ची रुशदस्या अदर्शि वि तिष्ठते बाधते कर्ष्णमभ्वम | सवरुं न पेशो विदथेष्वञ्जञ्चित्रं दिवो दुहिता भानुमश्रेत || अतारिष्म तमसस पारमस्योषा उछन्ती वयुना कर्णोति | शरिये छन्दो न समयते विभाती सुप्रतीका सौमनसायाजीगः || भास्वती नेत्री सून्र्तानां दिव सतवे दुहिता गोतमेभिः | परजावतो नर्वतो अश्वबुध्यानुषो गोग्रानुप मासि वाजान || उषस्तमश्यां यशसं सुवीरं दासप्रवर्गं रयिमश्वबुध्यम | सुदंससा शरवसा या विभासि वाजप्रसूता सुभगे बर्हन्तम || विश्वानि देवी भुवनाभिचक्ष्या परतीची चक्षुरुर्विया वि भाति | विश्वं जीवं चरसे बोधयन्ती विश्वस्य वाचमविदन मनायोः || पुनः-पुनर्जायमाना पुराणी समानं वर्णमभि शुम्भमाना | शवघ्नीव कर्त्नुर्विज आमिनाना मर्तस्य देवी जरयन्त्यायुः || वयूर्ण्वती दिवो अन्तानबोध्यप सवसारं सनुतर्युयोति | परमिनती मनुष्या युगानि योषा जारस्य चक्षसा वि भाति || पशून न चित्रा सुभगा परथाना सिन्धुर्न कषोद उर्विया वयश्वैत | अमिनती दैव्यानि वरतानि सूर्यस्य चेति रश्मिभिर्द्र्शाना || उषस्तच्चित्रमा भरास्मभ्यं वाजिनीवति | येन तोकंच तनयं च धामहे || उषो अद्येह गोमत्यश्वावति विभावरि | रेवदस्मे वयुछ सून्र्तावति || युक्ष्वा हि वाजिनीवत्यश्वानद्यारुणानुषः | अथा नोविश्वा सौभगान्या वह || अश्विना वर्तिरस्मदा गोमद दस्रा हिरण्यवत | अर्वाग रथं समनसा नि यछतम || यावित्था शलोकमा दिवो जयोतिर्जनाय चक्रथुः | आ नूर्जं वहतमश्विना युवम || एह देवा मयोभुवा दस्रा हिरण्यवर्तनी | उषर्बुधो वहन्तु सोमपीतये || niṣkṛṇvānā āyudhānīva dhṛṣṇavaḥ prati ghāvo'ruṣīryanti mātaraḥ || udapaptannaruṇā bhānavo vṛthā svāyujo aruṣīrghā ayuksata | akrannuṣāso vayunāni pūrvathā ruśantaṃ bhānumaruṣīraśiśrayuḥ || arcanti nārīrapaso na viṣṭibhiḥ samānena yojanenā parāvataḥ | iṣaṃ vahantīḥ sukṛte sudānave viśvedaha yajamānāya sunvate || adhi peśāṃsi vapate nṛtūrivāporṇute vakṣa usreva barjaham | jyotirviśvasmai bhuvanāya kṛṇvatī ghāvo na vrajaṃ vyuṣā āvartamaḥ || pratyarcī ruśadasyā adarśi vi tiṣṭhate bādhate kṛṣṇamabhvam | svaruṃ na peśo vidatheṣvañjañcitraṃ divo duhitā bhānumaśret || atāriṣma tamasas pāramasyoṣā uchantī vayunā kṛṇoti | śriye chando na smayate vibhātī supratīkā saumanasāyājīghaḥ || bhāsvatī netrī sūnṛtānāṃ diva stave duhitā ghotamebhiḥ | prajāvato nṛvato aśvabudhyānuṣo ghoaghrānupa māsi vājān || uṣastamaśyāṃ yaśasaṃ suvīraṃ dāsapravarghaṃ rayimaśvabudhyam | sudaṃsasā śravasā yā vibhāsi vājaprasūtā subhaghe bṛhantam || viśvāni devī bhuvanābhicakṣyā pratīcī cakṣururviyā vi bhāti | viśvaṃ jīvaṃ carase bodhayantī viśvasya vācamavidan manāyoḥ || punaḥ-punarjāyamānā purāṇī samānaṃ varṇamabhi śumbhamānā | śvaghnīva kṛtnurvija āminānā martasya devī jarayantyāyuḥ || vyūrṇvatī divo antānabodhyapa svasāraṃ sanutaryuyoti | praminatī manuṣyā yughāni yoṣā jārasya cakṣasā vi bhāti || paśūn na citrā subhaghā prathānā sindhurna kṣoda urviyā vyaśvait | aminatī daivyāni vratāni sūryasya ceti raśmibhirdṛśānā || uṣastaccitramā bharāsmabhyaṃ vājinīvati | yena tokaṃca tanayaṃ ca dhāmahe || uṣo adyeha ghomatyaśvāvati vibhāvari | revadasme vyucha sūnṛtāvati || yukṣvā hi vājinīvatyaśvānadyāruṇānuṣaḥ | athā noviśvā saubhaghānyā vaha || aśvinā vartirasmadā ghomad dasrā hiraṇyavat | arvāgh rathaṃ samanasā ni yachatam || yāvitthā ślokamā divo jyotirjanāya cakrathuḥ | ā naūrjaṃ vahatamaśvinā yuvam || eha devā mayobhuvā dasrā hiraṇyavartanī | uṣarbudho vahantu somapītaye || Next: Hymn 93