The Rig Veda in Sanskrit: Rig Veda Book 1: Hymn 113

Sacred Texts Hinduism Index English Rig Veda Book 1 Index Previous Next Rig Veda Book 1 Hymn 113 इदं शरेष्ठं जयोतिषां जयोतिरागाच्चित्रः परकेतो अजनिष्ट विभ्वा | यथा परसूता सवितुः सवयमेवा रात्र्युषसे योनिमारैक || रुशद्वत्सा रुशती शवेत्यागादारैगु कर्ष्णा सदनान्यस्याः | समानबन्धू अम्र्ते अनुची दयावा वर्णं चरत आमिनाने || समानो अध्वा सवस्रोरनन्तस्तमन्यान्या चरतो देवशिष्टे | न मेथेते न तस्थतुः सुमेके नक्तोषासा समनसा विरूपे || भास्वती नेत्री सून्र्तानामचेति चित्रा वि दुरो न आवः | परार्प्या जगद वयु नो रायो अख्यदुषा अजीगर्भुवनानि विश्वा || जिह्मश्ये चरितवे मघोन्याभोगय इष्टये राय उ तवम | दभ्रं पश्यद्भ्य उर्विया विचक्ष उषा || कषत्राय तवं शरवसे तवं महीया इष्टये तवमर्थमिवत्वमित्यै | विसद्र्शा जीविताभिप्रचक्ष उषा ... || एषा दिवो दुहिता परत्यदर्शि वयुछन्ती युवतिः शुक्रवासाः | विश्वस्येशाना पार्थिवस्य वस्व उषो अद्येह सुभगेव्युछ || परायतीनामन्वेति पाथ आयतीनां परथमा शश्वतीनाम | वयुछन्ती जीवमुदीरयन्त्युषा मर्तं कं चन बोधयन्ती || उषो यदग्निं समिधे चकर्थ वि यदावश्चक्षसा सूर्यस्य | यन मानुषान यक्ष्यमाणानजीगस्तद देवेषु चक्र्षे भद्रमप्नः || कियात्या यत समया भवाति या वयूषुर्याश्च नूनंव्युछान | अनु पूर्वाः कर्पते वावशाना परदीध्याना जोषमन्याभिरेति || ईयुष टे ये पूर्वतरामपश्यन वयुछन्तीमुषसं मर्त्यासः | अस्माभिरू नु परतिचक्ष्याभूदो ते यन्ति ये अपरीषु पश्यान || यावयद्द्वेषा रतपा रतेजाः सुम्नावरी सून्र्ता ईरयन्ती | सुमङगलीर्बिभ्रती देववीतिमिहाद्योषः शरेष्ठतमाव्युछ || शश्वत पुरोषा वयुवास देव्यथो अद्येदं वयावो मघोनी | अथो वयुछादुत्तराननु दयूनजराम्र्ता चरति सवधाभिः || वयञ्जिभिर्दिव आतास्वद्यौदप कर्ष्णां निर्णिजं देव्यावः | परबोधयन्त्यरुणेभिरश्वैरोषा याति सुयुजा रथेन || आवहन्ती पोष्या वार्याणि चित्रं केतुं कर्णुते चेकिताना | ईयुषीणामुपमा शश्वतीनां विभातीनां परथमोषा वयश्वैत || उदीर्ध्वं जीवो असुर्न आगादप परागात तम आ जयोतिरेति | आरैक पन्थां यातवे सूर्यायागन्म यत्र परतिरन्त आयुः || सयूमना वाच उदियर्ति वह्नि सतवानो रेभ उषसो विभातीः | अद्या तदुछ गर्णते मघोन्यस्मे आयुर्नि दिदीहि परजावत || या गोमतीरुषसः सर्ववीरा वयुछन्ति दाशुषे मर्त्याय | वायोरिव सून्र्तानामुदर्के ता अश्वदा अश्नवत सोमसुत्वा || माता देवानामदितेरनीकं यज्ञस्य केतुर्ब्र्हती वि भाहि | परशस्तिक्र्द बरह्मणे नो वयुछा नो जने जनय विश्ववारे || यच्चित्रमप्न उषसो वहन्तीजानाय शशमानाय भद्रम | तन नो ... || yathā prasūtā savituḥ savayamevā rātryuṣase yonimāraik || ruśadvatsā ruśatī śvetyāghādāraighu kṛṣṇā sadanānyasyāḥ | samānabandhū amṛte anucī dyāvā varṇaṃ carata āmināne || samāno adhvā svasroranantastamanyānyā carato devaśiṣṭe | na methete na tasthatuḥ sumeke naktoṣāsā samanasā virūpe || bhāsvatī netrī sūnṛtānāmaceti citrā vi duro na āvaḥ | prārpyā jaghad vyu no rāyo akhyaduṣā ajīgharbhuvanāni viśvā || jihmaśye caritave maghonyābhoghaya iṣṭaye rāya u tvam | dabhraṃ paśyadbhya urviyā vicakṣa uṣā || kṣatrāya tvaṃ śravase tvaṃ mahīyā iṣṭaye tvamarthamivatvamityai | visadṛśā jīvitābhipracakṣa uṣā ... || eṣā divo duhitā pratyadarśi vyuchantī yuvatiḥ śukravāsāḥ | viśvasyeśānā pārthivasya vasva uṣo adyeha subhaghevyucha || parāyatīnāmanveti pātha āyatīnāṃ prathamā śaśvatīnām | vyuchantī jīvamudīrayantyuṣā mṛtaṃ kaṃ cana bodhayantī || uṣo yadaghniṃ samidhe cakartha vi yadāvaścakṣasā sūryasya | yan mānuṣān yakṣyamāṇānajīghastad deveṣu cakṛṣe bhadramapnaḥ || kiyātyā yat samayā bhavāti yā vyūṣuryāśca nūnaṃvyuchān | anu pūrvāḥ kṛpate vāvaśānā pradīdhyānā joṣamanyābhireti || īyuṣ ṭe ye pūrvatarāmapaśyan vyuchantīmuṣasaṃ martyāsaḥ | asmābhirū nu praticakṣyābhūdo te yanti ye aparīṣu paśyān || yāvayaddveṣā ṛtapā ṛtejāḥ sumnāvarī sūnṛtā īrayantī | sumaṅghalīrbibhratī devavītimihādyoṣaḥ śreṣṭhatamāvyucha || śaśvat puroṣā vyuvāsa devyatho adyedaṃ vyāvo maghonī | atho vyuchāduttarānanu dyūnajarāmṛtā carati svadhābhiḥ || vyañjibhirdiva ātāsvadyaudapa kṛṣṇāṃ nirṇijaṃ devyāvaḥ | prabodhayantyaruṇebhiraśvairoṣā yāti suyujā rathena || āvahantī poṣyā vāryāṇi citraṃ ketuṃ kṛṇute cekitānā | īyuṣīṇāmupamā śaśvatīnāṃ vibhātīnāṃ prathamoṣā vyaśvait || udīrdhvaṃ jīvo asurna āghādapa prāghāt tama ā jyotireti | āraik panthāṃ yātave sūryāyāghanma yatra pratiranta āyuḥ || syūmanā vāca udiyarti vahni stavāno rebha uṣaso vibhātīḥ | adyā taducha ghṛṇate maghonyasme āyurni didīhi prajāvat || yā ghomatīruṣasaḥ sarvavīrā vyuchanti dāśuṣe martyāya | vāyoriva sūnṛtānāmudarke tā aśvadā aśnavat somasutvā || mātā devānāmaditeranīkaṃ yajñasya keturbṛhatī vi bhāhi | praśastikṛd brahmaṇe no vyuchā no jane janaya viśvavāre || yaccitramapna uṣaso vahantījānāya śaśamānāya bhadram | tan no ... || Next: Hymn 114