The Rig Veda in Sanskrit: Rig Veda Book 3: Hymn 2

Sacred Texts Hinduism Index English Rig Veda Book 3 Index Previous Next Rig Veda Book 3 Hymn 2 वैश्वानराय धिषणां रताव्र्धे घर्तं न पूतमग्नयेजनामसि | दविता होतारं मनुषश्च वाघतो धिया रथंन कुलिशः सं रण्वति || स रोचयज्जनुषा रोदसी उभे स मात्रोरभवत पुत्र ईड्यः | हव्यवाळ अग्निरजरश्चनोहितो दूळभो विशामतिथिर्विभावसुः || करत्वा दक्षस्य तरुषो विधर्मणि देवासो अग्निं जनयन्त चित्तिभिः | रुरुचानं भानुना जयोतिषा महामत्यं न वाजं सनिष्यन्नुप बरुवे || आ मन्द्रस्य सनिष्यन्तो वरेण्यं वर्णीमहे अह्रयं वाजम्र्ग्मियम | रातिं भर्गूणामुशिजं कविक्रतुमग्निं राजन्तं दिव्येन शोचिषा || अग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जना वाजश्रवसमिह वर्क्तबर्हिषः | यतस्रुचः सुरुचं विश्वदेव्यं रुद्रं यज्ञानांसाधदिष्टिमपसाम || पावकशोचे तव हि कषयं परि होतर्यज्ञेषु वर्क्तबर्हिषो नरः | अग्ने दुव इछमानास आप्यमुपासते दरविणं धेहि तेभ्यः || आ रोदसी अप्र्णदा सवर्महज्जातं यदेनमपसो अधारयन | सो अध्वराय परि णीयते कविरत्यो न वाजसातयेचनोहितः || नमस्यत हव्यदातिं सवध्वरं दुवस्यत दम्यं जातवेदसम | रथीर्र्तस्य बर्हतो विचर्षणिरग्निर्देवानामभवत पुरोहितः || तिस्रो यह्वस्य समिधः परिज्मनो.अग्नेरपुनन्नुशिजो अम्र्त्यवः | तासामेकामदधुर्मर्त्ये भुजमु लोकमु दवे उप जामिमीयतुः || विशां कविं विश्पतिं मानुषीरिषः सं सीमक्र्ण्वन सवधितिं न तेजसे | स उद्वतो निवतो याति वेविषत स गर्भमेषु भुवनेषु दीधरत || स जिन्वते जठरेषु परजज्ञिवान वर्षा चित्रेषु नानदन न सिंहः | वैश्वानरः पर्थुपाजा अमर्त्यो वसु रत्ना दयमानो वि दाशुषे || वैश्वानरः परत्नथा नाकमारुहद दिवस पर्ष्ठं भन्दमानः सुमन्मभिः | स पूर्ववज्जनयञ जन्तवे धनं समानमज्मं पर्येति जाग्र्विः || रतावानं यज्ञियं विप्रमुक्थ्यमा यं दधे मातरिश्वा दिवि कषयम | तं चित्रयामं हरिकेशमीमहे सुदीतिमग्निं सुविताय नव्यसे || शुचिं न यामन्निषिरं सवर्द्र्शं केतुं दिवो रोचनस्थामुषर्बुधम | अग्निं मूर्धानं दिवो अप्रतिष्कुतं तमीमहे नमसा वाजिनं बर्हत || मन्द्रं होतारं शुचिमद्वयाविनं दमूनसमुक्थ्यं विश्वचर्षणिम | रथं न चित्रं वपुषाय दर्शतं मनुर्हितं सदमिद राय ईमहे || dvitā hotāraṃ manuṣaśca vāghato dhiyā rathaṃna kuliśaḥ saṃ ṛṇvati || sa rocayajjanuṣā rodasī ubhe sa mātrorabhavat putra īḍyaḥ | havyavāḷ aghnirajaraścanohito dūḷabho viśāmatithirvibhāvasuḥ || kratvā dakṣasya taruṣo vidharmaṇi devāso aghniṃ janayanta cittibhiḥ | rurucānaṃ bhānunā jyotiṣā mahāmatyaṃ na vājaṃ saniṣyannupa bruve || ā mandrasya saniṣyanto vareṇyaṃ vṛṇīmahe ahrayaṃ vājamṛghmiyam | rātiṃ bhṛghūṇāmuśijaṃ kavikratumaghniṃ rājantaṃ divyena śociṣā || aghniṃ sumnāya dadhire puro janā vājaśravasamiha vṛktabarhiṣaḥ | yatasrucaḥ surucaṃ viśvadevyaṃ rudraṃ yajñānāṃsādhadiṣṭimapasām || pāvakaśoce tava hi kṣayaṃ pari hotaryajñeṣu vṛktabarhiṣo naraḥ | aghne duva ichamānāsa āpyamupāsate draviṇaṃ dhehi tebhyaḥ || ā rodasī apṛṇadā svarmahajjātaṃ yadenamapaso adhārayan | so adhvarāya pari ṇīyate kaviratyo na vājasātayecanohitaḥ || namasyata havyadātiṃ svadhvaraṃ duvasyata damyaṃ jātavedasam | rathīrṛtasya bṛhato vicarṣaṇiraghnirdevānāmabhavat purohitaḥ || tisro yahvasya samidhaḥ parijmano.aghnerapunannuśijo amṛtyavaḥ | tāsāmekāmadadhurmartye bhujamu lokamu dve upa jāmimīyatuḥ || viśāṃ kaviṃ viśpatiṃ mānuṣīriṣaḥ saṃ sīmakṛṇvan svadhitiṃ na tejase | sa udvato nivato yāti veviṣat sa gharbhameṣu bhuvaneṣu dīdharat || sa jinvate jaṭhareṣu prajajñivān vṛṣā citreṣu nānadan na siṃhaḥ | vaiśvānaraḥ pṛthupājā amartyo vasu ratnā dayamāno vi dāśuṣe || vaiśvānaraḥ pratnathā nākamāruhad divas pṛṣṭhaṃ bhandamānaḥ sumanmabhiḥ | sa pūrvavajjanayañ jantave dhanaṃ samānamajmaṃ paryeti jāghṛviḥ || ṛtāvānaṃ yajñiyaṃ vipramukthyamā yaṃ dadhe mātariśvā divi kṣayam | taṃ citrayāmaṃ harikeśamīmahe sudītimaghniṃ suvitāya navyase || śuciṃ na yāmanniṣiraṃ svardṛśaṃ ketuṃ divo rocanasthāmuṣarbudham | aghniṃ mūrdhānaṃ divo apratiṣkutaṃ tamīmahe namasā vājinaṃ bṛhat || mandraṃ hotāraṃ śucimadvayāvinaṃ damūnasamukthyaṃ viśvacarṣaṇim | rathaṃ na citraṃ vapuṣāya darśataṃ manurhitaṃ sadamid rāya īmahe || Next: Hymn 3