The Rig Veda in Sanskrit: Rig Veda Book 8: Hymn 23

Sacred Texts Hinduism Index English Rig Veda Book 8 Index Previous Next Rig Veda Book 8 Hymn 23 ईळिष्वा हि परतीव्यं यजस्व जातवेदसम | चरिष्णुधूममग्र्भीतशोचिषम || दामानं विश्वचर्षणे.अग्निं विश्वमनो गिरा | उत सतुषे विष्पर्धसो रथानाम || येषामाबाध रग्मिय इषः पर्क्षश्च निग्रभे | उपविदावह्निर्विन्दते वसु || उदस्य शोचिरस्थाद दीदियुषो वयजरम | तपुर्जम्भस्य सुद्युतो गणश्रियः || उदु तिष्ठ सवध्वर सतवानो देव्या कर्पा | अभिख्या भासा बर्हता शुशुक्वनिः || अग्ने याहि सुशस्तिभिर्हव्या जुह्वान आनुषक | यथा दूतो बभूथ हव्यवाहनः || अग्निं वः पूर्व्यं हुवे होतारं चर्षणीनाम | तमया वाचा गर्णे तमु व सतुषे || यज्ञेभिरद्भुतक्रतुं यं कर्पा सूदयन्त इत | मित्रं न जने सुधितं रतावनि || रतावानं रतायवो यज्ञस्य साधनं गिरा | उपो एनं जुजुषुर्नमसस पदे || अछा नो अङगिरस्तमं यज्ञासो यन्तु संयतः | होता यो अस्ति विक्ष्वा यशस्तमः || अग्ने तव तये अजरेन्धानासो बर्हद भाः | अश्वा इव वर्षणस्तविषीयवः || स तवं न ऊर्जां पते रयिं रास्व सुवीर्यम | पराव नस्तोके तनये समत्स्वा || यद वा उ विश्पतिः शितः सुप्रीतो मनुषो विसि | विश्वेदग्निः परति रक्षांसि सेधति || शरुष्ट्यग्ने नवस्य मे सतोमस्य वीर विश्पते | नि मायिनस्तपुष रक्षसो दह || न तस्य मायया चन रिपुरीशीत मर्त्यः | यो अग्नये ददाश हव्यदातिभिः || वयश्वस्त्वा वसुविदमुक्षण्युरप्रीणाद रषिः | महो रयेतमु तवा समिधीमहि || उशना कव्यस्त्वा नि होतारमसादयत | आयजिं तवा मनवेजातवेदसम || विश्वे हि तवा सजोषसो देवासो दूतमक्रत | शरुष्टी देव परथमो यज्ञियो भुवः || इमं घा वीरो अम्र्तं दूतं कर्ण्वीत मर्त्यः | पावकंक्र्ष्णवर्तनिं विहायसम || तं हुवेम यतस्रुचः सुभासं शुक्रशोचिषम | विशामग्निमजरं परत्नमीड्यम || यो अस्मै हव्यदातिभिराहुतिं मर्तो.अविधत | भूरि पोषंस धत्ते वीरवद यशः || परथमं जातवेदसमग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम | परति सरुगेति नमसा हविष्मती || आभिर्विधेमाग्नये जयेष्ठाभिर्व्यश्ववत | मंहिष्ठाभिर्मतिभिः शुक्रशोचिषे || नूनमर्च विहायसे सतोमेभिः सथूरयूपवत | रषे वैयश्वदम्यायाग्नये || अतिथिं मानुषाणां सूनुं वनस्पतीनाम | विप्रा अग्निमवसे परत्नमीळते || महो विश्वानभि षतो.अभि हव्यानि मानुषा | अग्ने नि षत्सि नमसाधि बर्हिषि || वंस्वा नो वार्या पुरु वंस्व रायः पुरुस्प्र्हः | सुवीर्यस्य परजावतो यशस्वतः || तवं वरो सुषाम्णे.अग्ने जनाय चोदय | सदा वसो रातिं यविष्ठ शश्वते || तवं हि सुप्रतूरसि तवं नो गोमतीरिषः | महो रायः सातिमग्ने अपा वर्धि || अग्ने तवं यशा अस्या मित्रावरुणा वह | रतावाना सम्राजा पूतदक्षसा || cariṣṇudhūmamaghṛbhītaśociṣam || dāmānaṃ viśvacarṣaṇe.aghniṃ viśvamano ghirā | uta stuṣe viṣpardhaso rathānām || yeṣāmābādha ṛghmiya iṣaḥ pṛkṣaśca nighrabhe | upavidāvahnirvindate vasu || udasya śocirasthād dīdiyuṣo vyajaram | tapurjambhasya sudyuto ghaṇaśriyaḥ || udu tiṣṭha svadhvara stavāno devyā kṛpā | abhikhyā bhāsā bṛhatā śuśukvaniḥ || aghne yāhi suśastibhirhavyā juhvāna ānuṣak | yathā dūto babhūtha havyavāhanaḥ || aghniṃ vaḥ pūrvyaṃ huve hotāraṃ carṣaṇīnām | tamayā vācā ghṛṇe tamu va stuṣe || yajñebhiradbhutakratuṃ yaṃ kṛpā sūdayanta it | mitraṃ na jane sudhitaṃ ṛtāvani || ṛtāvānaṃ ṛtāyavo yajñasya sādhanaṃ ghirā | upo enaṃ jujuṣurnamasas pade || achā no aṅghirastamaṃ yajñāso yantu saṃyataḥ | hotā yo asti vikṣvā yaśastamaḥ || aghne tava tye ajarendhānāso bṛhad bhāḥ | aśvā iva vṛṣaṇastaviṣīyavaḥ || sa tvaṃ na ūrjāṃ pate rayiṃ rāsva suvīryam | prāva nastoke tanaye samatsvā || yad vā u viśpatiḥ śitaḥ suprīto manuṣo visi | viśvedaghniḥ prati rakṣāṃsi sedhati || śruṣṭyaghne navasya me stomasya vīra viśpate | ni māyinastapuṣa rakṣaso daha || na tasya māyayā cana ripurīśīta martyaḥ | yo aghnaye dadāśa havyadātibhiḥ || vyaśvastvā vasuvidamukṣaṇyuraprīṇād ṛṣiḥ | maho rayetamu tvā samidhīmahi || uśanā kavyastvā ni hotāramasādayat | āyajiṃ tvā manavejātavedasam || viśve hi tvā sajoṣaso devāso dūtamakrata | śruṣṭī deva prathamo yajñiyo bhuvaḥ || imaṃ ghā vīro amṛtaṃ dūtaṃ kṛṇvīta martyaḥ | pāvakaṃkṛṣṇavartaniṃ vihāyasam || taṃ huvema yatasrucaḥ subhāsaṃ śukraśociṣam | viśāmaghnimajaraṃ pratnamīḍyam || yo asmai havyadātibhirāhutiṃ marto.avidhat | bhūri poṣaṃsa dhatte vīravad yaśaḥ || prathamaṃ jātavedasamaghniṃ yajñeṣu pūrvyam | prati srugheti namasā haviṣmatī || ābhirvidhemāghnaye jyeṣṭhābhirvyaśvavat | maṃhiṣṭhābhirmatibhiḥ śukraśociṣe || nūnamarca vihāyase stomebhiḥ sthūrayūpavat | ṛṣe vaiyaśvadamyāyāghnaye || atithiṃ mānuṣāṇāṃ sūnuṃ vanaspatīnām | viprā aghnimavase pratnamīḷate || maho viśvānabhi ṣato.abhi havyāni mānuṣā | aghne ni ṣatsi namasādhi barhiṣi || vaṃsvā no vāryā puru vaṃsva rāyaḥ puruspṛhaḥ | suvīryasya prajāvato yaśasvataḥ || tvaṃ varo suṣāmṇe.aghne janāya codaya | sadā vaso rātiṃ yaviṣṭha śaśvate || tvaṃ hi supratūrasi tvaṃ no ghomatīriṣaḥ | maho rāyaḥ sātimaghne apā vṛdhi || aghne tvaṃ yaśā asyā mitrāvaruṇā vaha | ṛtāvānā samrājā pūtadakṣasā || Next: Hymn 24