Uncharted Knowledge Wisdom From Previous Realities View as JSON for agents & LLMs

Northern European Mythology

Christ A, B, C

Sacred Texts  Legends and Sagas  WordGumbo: Old English Dictionaries [External Site] Index  Next  Christ A, B, C Verse Indeterminate Saxon -         cyninge. ðu eart se weallstan         þe ða wyrhtan iu wiðwurpon to weorce.         Wel þe geriseð þæt þu heafod sie         healle mærre, - 5 - ond gesomnige         side weallas fæste gefoge,         flint unbræcne, þæt geond eorðb... ...g eall         eagna gesihþe wundrien to worlde         wuldres ealdor. Gesweotula nu þurh searocræft         þin sylfes weorc, - 10 - soðfæst, sigorbeorht,         ond sona forlæt weall wið wealle.         Nu is þam weorce þearf þæt se cræftga cume         ond se cyning sylfa, ond þonne gebete,         nu gebrosnad is, hus under hrofe.         He þæt hra gescop, - 15 - leomo læmena;         nu sceal liffrea þone wergan heap         wraþum ahreddan, earme from egsan,         swa he oft dyde. Eala þu reccend         ond þu riht cyning, se þe locan healdeð,         lif ontyneð, - 20 - eadga... upwegas,         oþrum forwyrneð wlitigan wilsiþes,         gif his weorc ne deag. Huru we for þearfe         þas word sprecað, ond m... ...giað         þone þe mon gescop þæt he ne ...ete...         ...ceose weorðan - 25 - cearfulra þing,         þe we in carcerne sittað sorgende,         sunnan wenað, hwonne us liffrea         leoht ontyne, weorðe ussum mode         to mundboran, ond þæt tydre gewitt         tire bewinde, - 30 - gedo usic þæs wyrðe,         þe he to wuldre forlet, þa we heanlice         hweorfan sceoldan to þis enge lond,         eðle bescyrede. Forþon secgan mæg,         se ðe soð spriceð, þæt he ahredde,         þa forhwyrfed wæs, - 35 - frumcyn fira.         Wæs seo fæmne geong, mægð manes leas,         þe he him to meder geceas; þæt wæs geworden         butan weres frigum, þæt þurh bearnes gebyrd         bryd eacen wearð. Nænig efenlic þam,         ær ne siþþan, - 40 - in worlde gewearð         wifes gearnung; þæt degol wæs,         dryhtnes geryne. Eal giofu gæstlic         grundsceat geondspreot; þær wisna fela         wearð inlihted lare longsume         þurh lifes fruman - 45 - þe ær under hoðman         biholen lægon, witgena woðsong,         þa se waldend cwom, se þe reorda gehwæs         ryne gemiclað ðara þe geneahhe         noman scyppendes þurh horscne         had hergan willað. - 50 - Eala sibbe gesihð,         sancta Hierusalem, cynestola cyst,         Cristes burglond, engla eþelstol,         ond þa ane in þe saule soðfæstra         simle gerestað, wuldrum hremge.         Næfre wommes tacn - 55 - in þam eardgearde         eawed weorþeð, ac þe firina gehwylc         feor abugeð, wærgðo ond gewinnes.         Bist to wuldre full halgan hyhtes,         swa þu gehaten eart. Sioh nu sylfa þe geond         þas sidan gesceaft, - 60 - swylce rodores hrof         rume geondwlitan ymb healfa gehwone,         hu þec heofones cyning siðe geseceð,         ond sylf cymeð, nimeð eard in þe,         swa hit ær gefyrn witgan wisfæste         wordum sægdon, - 65 - cyðdon Cristes gebyrd,         cwædon þe to frofre, burga betlicast.         Nu is þæt bearn cymen, awæcned to wyrpe         weorcum Ebrea, bringeð blisse þe,         benda onlyseð niþum genedde.         Nearoþearfe conn, - 70 - hu se earma sceal         are gebidan. Eala wifa wynn         geond wuldres þrym, fæmne freolicast         ofer ealne foldan sceat þæs þe æfre sundbuend         secgan hyrdon, arece us þæt geryne         þæt þe of roderum cwom, - 75 - hu þu eacnunge         æfre onfenge bearnes þurh gebyrde,         ond þone gebedscipe æfter monwisan         mod ne cuðes. Ne we soðlice         swylc ne gefrugnan in ærdagum         æfre gelimpan, - 80 - þæt ðu in sundurgiefe         swylce befenge, ne we þære wyrde         wenan þurfon toweard in tide.         Huru treow in þe weorðlicu wunade,         nu þu wuldres þrym bosme gebære,         ond no gebrosnad wearð - 85 - mægðhad se micla.         Swa eal manna bearn sorgum sawað,         swa eft ripað, cennað to cwealme.         Cwæð sio eadge mæg symle sigores full,         sancta Maria: "Hwæt is þeos wundrung         þe ge wafiað, - 90 - ond geomrende         gehþum mænað, sunu Solimæ         somod his dohtor? Fricgað þurh fyrwet         hu ic fæmnan had, mund minne geheold,         ond eac modor gewearð mære meotudes suna.         Forþan þæt monnum nis - 95 - cuð geryne,         ac Crist onwrah in Dauides         dyrre mægan þæt is Euan scyld         eal forpynded, wærgða aworpen,         ond gewuldrad is se heanra had.         Hyht is onfangen - 100 - þæt nu bletsung mot         bæm gemæne, werum ond wifum,         a to worulde forð in þam uplican         engla dreame mid soðfæder         symle wunian." Eala earendel,         engla beorhtast, - 105 - ofer middangeard         monnum sended, ond soðfæsta         sunnan leoma, torht ofer tunglas,         þu tida gehwane of sylfum þe         symle inlihtes! Swa þu, god of gode         gearo acenned, - 110 - sunu soþan fæder,         swegles in wuldre butan anginne         æfre wære, swa þec nu for þearfum         þin agen geweorc bideð þurh byldo,         þæt þu þa beorhtan us sunnan onsende,         ond þe sylf cyme - 115 - þæt ðu inleohte         þa þe longe ær, þrosme beþeahte         ond in þeostrum her, sæton sinneahtes;         synnum bifealdne deorc deaþes sceadu         dreogan sceoldan. Nu we hyhtfulle         hælo gelyfað - 120 - þurh þæt word godes         weorodum brungen, þe on frymðe wæs         fæder ælmihtigum efenece mid god,         ond nu eft gewearð flæsc firena leas,         þæt seo fæmne gebær geomrum to geoce.         God wæs mid us - 125 - gesewen butan synnum;         somod eardedon mihtig meotudes bearn         ond se monnes sunu geþwære on þeode.         We þæs þonc magon secgan sigedryhtne         symle bi gewyrhtum, þæs þe he hine sylfne us         sendan wolde. - 130 - Eala gæsta god,         hu þu gleawlice mid noman ryhte         nemned wære Emmanuhel,         swa hit engel gecwæð ærest on Ebresc!         þæt is eft gereht, rume bi gerynum:         "Nu is rodera weard, - 135 - god sylfa mid us."         Swa þæt gomele gefyrn ealra cyninga cyning         ond þone clænan eac sacerd soðlice         sægdon toweard, swa se mæra iu,         Melchisedech, gleaw in gæste         godþrym onwrah - 140 - eces alwaldan.         Se wæs æ bringend, lara lædend,         þam longe his hyhtan hidercyme,         swa him gehaten wæs, þætte sunu meotudes         sylfa wolde gefælsian         foldan mægðe, - 145 - swylce grundas eac         gæstes mægne siþe gesecan.         Nu hie softe þæs bidon in bendum         hwonne bearn godes cwome to cearigum.         Forþon cwædon swa, suslum geslæhte:         "Nu þu sylfa cum, - 150 - heofones heahcyning.         Bring us hælolif, werigum witeþeowum,         wope forcymenum, bitrum brynetearum.         Is seo bot gelong eal æt þe anum         ...... oferþearfum. Hæftas hygegeomre         hider ...es; - 155 - ne læt þe behindan,         þonne þu heonan cyrre, mænigo þus micle,         ac þu miltse on us gecyð cynelice,         Crist nergende, wuldres æþeling,         ne læt awyrgde ofer us onwald agan.         Læf us ecne gefean - 160 - wuldres þines,         þæt þec weorðien, weoroda wuldorcyning,         þa þu geworhtes ær hondum þinum.         þu in heannissum wunast wideferh         mid waldend fæder." "Eala Ioseph min,         Iacobes bearn, - 165 - mæg Dauides,         mæran cyninges, nu þu freode scealt         fæste gedælan, alætan lufan mine!"         "Ic lungre eam deope gedrefed,         dome bereafod, forðon ic worn for þe         worde hæbbe - 170 - sidra sorga         ond sarcwida, hearmes gehyred,         ond me hosp sprecað, tornworda fela.         Ic tearas sceal geotan geomormod.         God eaþe mæg gehælan hygesorge         heortan minre, - 175 - afrefran feasceaftne.         Eala fæmne geong, mægð Maria!"         Hwæt bemurnest ðu, cleopast cearigende?         Ne ic culpan in þe, incan ænigne,         æfre onfunde, womma geworhtra,         ond þu þa word spricest - 180 - swa þu sylfa sie         synna gehwylcre firena gefylled."         Ic to fela hæbbe þæs byrdscypes         bealwa onfongen! Hu mæg ic ladigan         laþan spræce, oþþe ondsware         ænige findan - 185 - wraþum towiþere?         Is þæt wide cuð þæt ic of þam torhtan         temple dryhtnes onfeng freolice         fæmnan clæne, womma lease,         ond nu gehwyrfed is þurh nathwylces.         Me nawþer deag, - 190 - secge ne swige.         Gif ic soð sprece, þonne sceal Dauides         dohtor sweltan, stanum astyrfed.         Gen strengre is þæt ic morþor hele;         scyle manswara, laþ leoda gehwam         lifgan siþþan, - 195 - fracoð in folcum."         þa seo fæmne onwrah ryhtgeryno,         ond þus reordade: "Soð ic secge         þurh sunu meotudes, gæsta geocend,         þæt ic gen ne conn þurh gemæcscipe         monnes ower, - 200 - ænges on eorðan,         ac me eaden wearð, geongre in geardum,         þæt me Gabrihel, heofones heagengel,         hælo gebodade. Sægde soðlice         þæt me swegles gæst leoman onlyhte,         sceolde ic lifes þrym - 205 - geberan, beorhtne sunu,         bearn eacen godes, torhtes tirfruman.         Nu ic his tempel eam gefremed butan facne,         in me frofre gæst geeardode.         Nu þu ealle forlæt sare sorgceare.         Saga ecne þonc - 210 - mærum meotodes sunu         þæt ic his modor gewearð, fæmne forð seþeah,         ond þu fæder cweden woruldcund bi wene;         sceolde witedom in him sylfum beon         soðe gefylled." Eala þu soða         ond þu sibsuma - 215 - ealra cyninga cyning,         Crist ælmihtig, hu þu ær wære         eallum geworden worulde þrymmum         mid þinne wuldorfæder cild acenned         þurh his cræft ond meaht! Nis ænig nu         eorl under lyfte, - 220 - secg searoþoncol,         to þæs swiðe gleaw þe þæt asecgan mæge         sundbuendum, areccan mid ryhte,         hu þe rodera weard æt frymðe genom         him to freobearne. þæt wæs þara þinga         þe her þeoda cynn - 225 - gefrugnen mid folcum         æt fruman ærest geworden under wolcnum,         þæt witig god, lifes ordfruma,         leoht ond þystro gedælde dryhtlice,         ond him wæs domes geweald, ond þa wisan abead         weoroda ealdor: - 230 - "Nu sie geworden forþ         a to widan feore leoht, lixende gefea,         lifgendra gehwam þe in cneorissum         cende weorðen." Ond þa sona gelomp,         þa hit swa sceolde, leoma leohtade         leoda mægþum, - 235 - torht mid tunglum,         æfter þon tida bigong. Sylfa sette         þæt þu sunu wære efeneardigende         mid þinne engan frean ærþon oht þisses         æfre gewurde. þu eart seo snyttro         þe þas sidan gesceaft - 240 - mid þi waldende         worhtes ealle. Forþon nis ænig þæs horsc,         ne þæs hygecræftig, þe þin fromcyn mæge         fira bearnum sweotule geseþan.         Cum, nu, sigores weard, meotod moncynnes,         ond þine miltse her - 245 - arfæst ywe!         Us is eallum neod þæt we þin medrencynn         motan cunnan, ryhtgeryno,         nu we areccan ne mægon þæt fædrencynn         fier owihte. þu þisne middangeard         milde geblissa - 250 - þurh ðinne hercyme,         hælende Crist, ond þa gyldnan geatu,         þe in geardagum ful longe ær         bilocen stodan, heofona heahfrea,         hat ontynan, ond usic þonne gesece         þurh þin sylfes gong - 255 - eaðmod to eorþan.         Us is þinra arna þearf! Hafað se awyrgda         wulf tostenced, deor dædscua,         dryhten, þin eowde, wide towrecene.         þæt ðu, waldend, ær blode gebohtes,         þæt se bealofulla - 260 - hyneð heardlice,         ond him on hæft nimeð ofer usse nioda lust.         Forþon we, nergend, þe biddað geornlice         breostgehygdum þæt þu hrædlice         helpe gefremme wergum wreccan,         þæt se wites bona - 265 - in helle grund         hean gedreose, ond þin hondgeweorc,         hæleþa scyppend, mote arisan         ond on ryht cuman to þam upcundan         æþelan rice, þonan us ær þurh synlust         se swearta gæst - 270 - forteah ond fortylde,         þæt we, tires wone, a butan ende         sculon ermþu dreogan, butan þu usic þon ofostlicor,         ece dryhten, æt þam leodsceaþan,         lifgende god, helm alwihta,         hreddan wille. - 275 - Eala þu mæra         middangeardes seo clæneste         cwen ofer eorþan þara þe gewurde         to widan feore, hu þec mid ryhte         ealle reordberend hatað ond secgað,         hæleð geond foldan, - 280 - bliþe mode,         þæt þu bryd sie þæs selestan         swegles bryttan. Swylce þa hyhstan         on heofonum eac, Cristes þegnas,         cweþað ond singað þæt þu sie hlæfdige         halgum meahtum - 285 - wuldorweorudes,         ond worldcundra hada under heofonum,         ond helwara. Forþon þu þæt ana         ealra monna geþohtest þrymlice,         þristhycgende, þæt þu þinne mægðhad         meotude brohtes, - 290 - sealdes butan synnum.         Nan swylc ne cwom ænig oþer         ofer ealle men, bryd beaga hroden,         þe þa beorhtan lac to heofonhame         hlutre mode siþþan sende.         Forðon heht sigores fruma - 295 - his heahbodan         hider gefleogan of his mægenþrymme         ond þe meahta sped snude cyðan,         þæt þu sunu dryhtnes þurh clæne gebyrd         cennan sceolde monnum to miltse,         ond þe, Maria, forð - 300 - efne unwemme         a gehealdan. Eac we þæt gefrugnon,         þæt gefyrn bi þe soðfæst sægde         sum woðbora in ealddagum,         Esaias, þæt he wære gelæded         þæt he lifes gesteald - 305 - in þam ecan ham         eal sceawode. Wlat þa swa wisfæst         witga geond þeodland oþþæt he gestarode         þær gestaþelad wæs æþelic ingong.         Eal wæs gebunden deoran since         duru ormæte, - 310 - wundurclommum bewriþen.         Wende swiðe þæt ænig elda         æfre ne meahte swa fæstlice         forescyttelsas on ecnesse         o inhebban, oþþe ðæs ceasterhlides         clustor onlucan, - 315 - ær him godes engel         þurh glædne geþonc þa wisan onwrah         ond þæt word acwæð: "Ic þe mæg secgan         þæt soð gewearð þæt ðas gyldnan gatu         giet sume siþe god sylf wile         gæstes mægne - 320 - gefælsian,         fæder ælmihtig, ond þurh þa fæstan locu         foldan neosan, ond hio þonne æfter him         ece stondað simle singales         swa beclysed þæt nænig oþer,         nymðe nergend god, - 325 - hy æfre ma         eft onluceð." Nu þæt is gefylled         þæt se froda þa mid eagum þær         on wlatade. þu eart þæt wealldor,         þurh þe waldend frea æne on þas eorðan         ut siðade, - 330 - ond efne swa þec gemette,         meahtum gehrodene, clæne ond gecorene,         Crist ælmihtig. Swa ðe æfter him         engla þeoden eft unmæle         ælces þinges lioþucægan bileac,         lifes brytta. - 335 - Iowa us nu þa are         þe se engel þe, godes spelboda,         Gabriel brohte. Huru þæs biddað         burgsittende þæt ðu þa frofre         folcum cyðe, þinre sylfre sunu.         Siþþan we motan - 340 - anmodlice         ealle hyhtan, nu we on þæt bearn foran         breostum stariað. Geþinga us nu         þristum wordum þæt he us ne læte         leng owihte in þisse deaðdene         gedwolan hyran, - 345 - ac þæt he usic geferge         in fæder rice, þær we sorglease         siþþan motan wunigan in wuldre         mid weoroda god. Eala þu halga         heofona dryhten, þu mid fæder þinne         gefyrn wære - 350 - efenwesende         in þam æþelan ham. Næs ænig þa giet         engel geworden, ne þæs miclan         mægenþrymmes nan ðe in roderum up         rice biwitigað, þeodnes þryðgesteald         ond his þegnunga, - 355 - þa þu ærest wære         mid þone ecan frean sylf settende         þas sidan gesceaft, brade brytengrundas.         Bæm inc is gemæne heahgæst hleofæst.         We þe, hælend Crist, þurh eaðmedu         ealle biddað - 360 - þæt þu gehyre         hæfta stefne, þinra niedþiowa,         nergende god, hu we sind geswencte         þurh ure sylfra gewill. Habbað wræcmæcgas         wergan gæstas, hetlen helsceaþa,         hearde genyrwad, - 365 - gebunden bealorapum.         Is seo bot gelong eall æt þe anum,         ece dryhten. Hreowcearigum help,         þæt þin hidercyme afrefre feasceafte,         þeah we fæhþo wið þec þurh firena lust         gefremed hæbben. - 370 - Ara nu onbehtum         ond usse yrmþa geþenc, hu we tealtrigað         tydran mode, hwearfiað heanlice.         Cym nu, hæleþa cyning, ne lata to lange.         Us is lissa þearf, þæt þu us ahredde         ond us hælogiefe - 375 - soðfæst sylle,         þæt we siþþan forð þa sellan þing         symle moten geþeon on þeode,         þinne willan. Eala seo wlitige,         weorðmynda full, heah ond halig,         heofoncund þrynes, - 380 - brade geblissad         geond brytenwongas þa mid ryhte sculon         reordberende, earme eorðware         ealle mægene hergan healice,         nu us hælend god wærfæst onwrah         þæt we hine witan moton. - 385 - Forþon hy, dædhwæte,         dome geswiðde, þæt soðfæste         seraphinnes cynn, uppe mid englum         a bremende, unaþreotendum         þrymmum singað ful healice         hludan stefne, - 390 - fægre feor ond neah.         Habbaþ folgoþa cyst mid cyninge.         Him þæt Crist forgeaf, þæt hy motan his ætwiste         eagum brucan simle singales,         swegle gehyrste, weorðian waldend         wide ond side, - 395 - ond mid hyra fiþrum         frean ælmihtges onsyne weardiað,         ecan dryhtnes, ond ymb þeodenstol         þringað georne hwylc hyra nehst mæge         ussum nergende flihte lacan         friðgeardum in. - 400 - Lofiað leoflicne         ond in leohte him þa word cweþað,         ond wuldriað æþelne ordfruman         ealra gesceafta: "Halig eart þu, halig,         heahengla brego, soð sigores frea,         simle þu bist halig, - 405 - dryhtna dryhten!         A þin dom wunað eorðlic mid ældum         in ælce tid wide geweorþad.         þu eart weoroda god, forþon þu gefyldest         foldan ond rodoras, wigendra hleo,         wuldres þines, - 410 - helm alwihta.         Sie þe in heannessum ece hælo,         ond in eorþan lof, beorht mid beornum.         þu gebletsad leofa, þe in dryhtnes noman         dugeþum cwome heanum to hroþre.         þe in heahþum sie - 415 - a butan ende         ece herenis." Eala hwæt, þæt is wræclic wrixl         in wera life, þætte moncynnes         milde scyppend onfeng æt fæmnan         flæsc unwemme, ond sio weres friga         wiht ne cuþe, - 420 - ne þurh sæd ne cwom         sigores agend monnes ofer moldan;         ac þæt wæs ma cræft þonne hit eorðbuend         ealle cuþan þurh geryne,         hu he, rodera þrim, heofona heahfrea,         helpe gefremede - 425 - monna cynne         þurh his modor hrif. Ond swa forðgongende         folca nergend his forgifnesse         gumum to helpe dæleð dogra gehwam,         dryhten weoroda. Forþon we hine domhwate         dædum ond wordum - 430 - hergen holdlice.         þæt is healic ræd monna gehwylcum         þe gemynd hafað, þæt he symle oftost         ond inlocast ond geornlicost         god weorþige. He him þære lisse         lean forgildeð, - 435 - se gehalgoda         hælend sylfa, efne in þam eðle         þær he ær ne cwom, in lifgendra         londes wynne, þær he gesælig         siþþan eardað, ealne widan feorh         wunað butan ende. Amen. - 440 - Nu ðu geornlice         gæstgerynum, mon se mæra,         modcræfte sec þurh sefan snyttro,         þæt þu soð wite hu þæt geeode,         þa se ælmihtiga acenned wearð         þurh clænne had, - 445 - siþþan he Marian,         mægða weolman, mærre meowlan,         mundheals geceas, þæt þær in hwitum         hræglum gewerede englas ne oðeowdun,         þa se æþeling cwom, beorn in Betlem.         Bodan wæron gearwe - 450 - þa þurh hleoþorcwide         hyrdum cyðdon, sægdon soðne gefean,         þætte sunu wære in middangeard         meotudes acenned, in Betleme.         Hwæþre in bocum ne cwið þæt hy in hwitum þær         hræglum oðywden - 455 - in þa æþelan tid,         swa hie eft dydon ða se brega mæra         to Bethania, þeoden þrymfæst,         his þegna gedryht gelaðade, leof weorud.         Hy þæs lareowes on þam wildæge         word ne gehyrwdon, - 460 - hyra sincgiefan.         Sona wæron gearwe, hæleð mid hlaford,         to þære halgan byrg, þær him tacna fela         tires brytta onwrah, wuldres helm,         wordgerynum, ærþon up stige         ancenned sunu, - 465 - efenece bearn,         agnum fæder, þæs ymb feowertig         þe he of foldan ær from deaðe aras,         dagena rimes. Hæfde þa gefylled,         swa ær biforan sungon, witgena word         geond woruld innan - 470 - þurh his þrowinga.         þegnas heredon, lufedun leofwendum         lifes agend, fæder frumsceafta.         He him fægre þæs leofum gesiþum         lean æfter geaf, ond þæt word acwæð         waldend engla, - 475 - gefysed, frea mihtig,         to fæder rice: "Gefeoð ge on ferððe!         Næfre ic from hweorfe, ac ic lufan symle         læste wið eowic, ond eow meaht giefe         ond mid wunige, awo to ealdre,         þæt eow æfre ne bið - 480 - þurh gife mine         godes onsien. Farað nu geond ealne         yrmenne grund, geond widwegas,         weoredum cyðað, bodiað ond bremað         beorhtne geleafan, ond fulwiað         folc under roderum. - 485 - Hweorfað to hæþnum,         hergas breotaþ, fyllað ond feogað,         feondscype dwæscað, sibbe sawað         on sefan manna þurh meahta sped.         Ic eow mid wunige, forð on frofre,         ond eow friðe healde - 490 - strengðu staþolfæstre         on stowa gehware." ða wearð semninga         sweg on lyfte hlud gehyred.         Heofonengla þreat, weorud wlitescyne,         wuldres aras, cwomun on corðre.         Cyning ure gewat - 495 - þurh þæs temples hrof         þær hy to segun, þa þe leofes þa gen         last weardedun on þam þingstede,         þegnas gecorene. Gesegon hi on heahþu         hlaford stigan, godbearn of grundum.         Him wæs geomor sefa - 500 - hat æt heortan,         hyge murnende, þæs þe hi swa leofne         leng ne mostun geseon under swegle.         Song ahofun aras ufancunde,         æþeling heredun, lofedun liffruman,         leohte gefegun - 505 - þe of þæs hælendes         heafelan lixte. Gesegon hy ælbeorhte         englas twegen fægre ymb þæt frumbearn         frætwum blican, cyninga wuldor.         Cleopedon of heahþu wordum wrætlicum         ofer wera mengu - 510 - beorhtan reorde:         "Hwæt bidað ge, Galilesce         guman on hwearfte? Nu ge sweotule geseoð         soðne dryhten on swegl faran;         sigores agend wile up heonan         eard gestigan, - 515 - æþelinga ord,         mid þas engla gedryht, ealra folca fruma,         fæder eþelstoll. We mid þyslice         þreate willað ofer heofona gehlidu         hlaford fergan to þære beorhtan byrg         mid þas bliðan gedryht, - 520 - ealra sigebearna         þæt seleste ond æþeleste,         þe ge her on stariað ond in frofre geseoð         frætwum blican. Wile eft swa þeah         eorðan mægðe sylfa gesecan         side herge, - 525 - ond þonne gedeman         dæda gehwylce þara ðe gefremedon         folc under roderum." ða wæs wuldres weard         wolcnum bifongen, heahengla cyning,         ofer hrofas upp, haligra helm.         Hyht wæs geniwad, - 530 - blis in burgum,         þurh þæs beornes cyme. Gesæt sigehremig         on þa swiþran hand ece eadfruma         agnum fæder. Gewitan him þa gongan         to Hierusalem hæleð hygerofe,         in þa halgan burg, - 535 - geomormode,         þonan hy god nyhst up stigende         eagum segun, hyra wilgifan.         þær wæs wopes hring, torne bitolden;         wæs seo treowlufu hat æt heortan,         hreðer innan weoll, - 540 - beorn breostsefa.         Bidon ealle þær þegnas þrymfulle         þeodnes gehata in þære torhtan         byrig tyn niht þa gen, swa him sylf bibead         swegles agend, ærþon up stige         ealles waldend - 545 - on heofona gehyld.         Hwite cwoman eorla eadgiefan         englas togeanes. ðæt is wel cweden,         swa gewritu secgað, þæt him albeorhte         englas togeanes in þa halgan tid         heapum cwoman, - 550 - sigan on swegle.         þa wæs symbla mæst geworden in wuldre.         Wel þæt gedafenað þæt to þære blisse,         beorhte gewerede, in þæs þeodnes burg         þegnas cwoman, weorud wlitescyne.         Gesegon wilcuman - 555 - on heahsetle         heofones waldend, folca feorhgiefan,         frætwum ealles waldend middangeardes         ond mægenþrymmes. "Hafað nu se halga         helle bireafod ealles þæs gafoles         þe hi geardagum - 560 - in þæt orlege         unryhte swealg. Nu sind forcumene         ond in cwicsusle gehynde ond gehæfte,         in helle grund duguþum bidæled,         deofla cempan. Ne meahtan wiþerbrogan         wige spowan, - 565 - wæpna wyrpum,         siþþan wuldres cyning, heofonrices helm,         hilde gefremede wiþ his ealdfeondum         anes meahtum, þær he of hæfte ahlod         huþa mæste of feonda byrig,         folces unrim, - 570 - þisne ilcan þreat         þe ge her on stariað. Wile nu gesecan         sawla nergend gæsta giefstol,         godes agen bearn, æfter guðplegan.         Nu ge geare cunnon hwæt se hlaford is         se þisne here lædeð, - 575 - nu ge fromlice         freondum togeanes gongað glædmode.         Geatu, ontynað! Wile in to eow         ealles waldend, cyning on ceastre,         corðre ne lytle, fyrnweorca fruma,         folc gelædan - 580 - in dreama dream,         ðe he on deoflum genom þurh his sylfes sygor.         Sib sceal gemæne englum ond ældum         a forð heonan wesan wideferh.         Wær is ætsomne godes ond monna,         gæsthalig treow, - 585 - lufu, lifes hyht,         ond ealles leohtes gefea." Hwæt, we nu gehyrdan         hu þæt hælubearn þurh his hydercyme         hals eft forgeaf, gefreode ond gefreoþade         folc under wolcnum, mære meotudes sunu,         þæt nu monna gehwylc - 590 - cwic þendan her wunað,         geceosan mot swa helle hienþu         swa heofones mærþu, swa þæt leohte leoht         swa ða laþan niht, swa þrymmes þræce         swa þystra wræce, swa mid dryhten dream         swa mid deoflum hream, - 595 - swa wite mid wraþum         swa wuldor mid arum, swa lif swa deað,         swa him leofre bið to gefremmanne,         þenden flæsc ond gæst wuniað in worulde.         Wuldor þæs age þrynysse þrym,         þonc butan ende! - 600 - ðæt is þæs wyrðe         þætte werþeode secgen dryhtne þonc         duguða gehwylcre þe us sið ond ær         simle gefremede þurh monigfealdra         mægna geryno. He us æt giefeð         ond æhta sped, - 605 - welan ofer widlond,         ond weder liþe under swegles hleo.         Sunne ond mona, æþelast tungla         eallum scinað, heofoncondelle,         hæleþum on eorðan. Dreoseð deaw ond ren,         duguðe weccaþ - 610 - to feorhnere         fira cynne, iecað eorðwelan.         þæs we ealles sculon secgan þonc ond lof         þeodne ussum, ond huru þære hælo         þe he us to hyhte forgeaf, ða he þa yrmpðu         eft oncyrde - 615 - æt his upstige         þe we ær drugon, ond geþingade         þeodbuendum wið fæder swæsne         fæhþa mæste, cyning anboren.         Cwide eft onhwearf saulum to sibbe,         se þe ær sungen wæs - 620 - þurh yrne hyge         ældum to sorge: "Ic þec ofer eorðan geworhte,         on þære þu scealt yrmþum lifgan, wunian in gewinne         ond wræce dreogan, feondum to hroþor         fusleoð galan, ond to þære ilcan scealt         eft geweorþan, - 625 - wyrmum aweallen,         þonan wites fyr of þære eorðan scealt         eft gesecan." Hwæt, us þis se æþeling         yðre gefremede þa he leomum onfeng         ond lichoman, monnes magutudre!         Siþþan meotodes sunu - 630 - engla eþel         up gestigan wolde, weoroda god,         us se willa bicwom heanum to helpe         on þa halgan tid. Bi þon giedd awræc         Iob, swa he cuðe, herede helm wera,         hælend lofede, - 635 - ond mid siblufan         sunu waldendes freonoman cende,         ond hine fugel nemde, þone Iudeas         ongietan ne meahtan in ðære godcundan         gæstes strengðu. Wæs þæs fugles flyht         feondum on eorþan - 640 - dyrne ond degol,         þam þe deorc gewit hæfdon on hreþre,         heortan stænne. Noldan hi þa torhtan         tacen oncnawan þe him beforan fremede         freobearn godes, monig mislicu,         geond middangeard. - 645 - Swa se fæla fugel         flyges cunnode; hwilum engla eard         up gesohte, modig meahtum strang,         þone maran ham, hwilum he to eorþan         eft gestylde, þurh gæstes giefe         grundsceat sohte, - 650 - wende to worulde.         Bi þon se witga song: "He wæs upp hafen         engla fæðmum in his þa miclan         meahta spede, heah ond halig,         ofer heofona þrym." Ne meahtan þa þæs fugles         flyht gecnawan - 655 - þe þæs upstiges         ondsæc fremedon, ond þæt ne gelyfdon,         þætte liffruma in monnes hiw         ofer mægna þrym, halig from hrusan,         ahafen wurde. ða us geweorðade         se þas world gescop, - 660 - godes gæstsunu,         ond us giefe sealde, uppe mid englum         ece staþelas, ond eac monigfealde         modes snyttru seow ond sette         geond sefan monna. Sumum wordlaþe         wise sendeð - 665 - on his modes gemynd         þurh his muþes gæst, æðele ondgiet.         Se mæg eal fela singan ond secgan         þam bið snyttru cræft bifolen on ferðe.         Sum mæg fingrum wel hlude fore hæleþum         hearpan stirgan, - 670 - gleobeam gretan.         Sum mæg godcunde reccan ryhte æ.         Sum mæg ryne tungla secgan, side gesceaft.         Sum mæg searolice wordcwide writan.         Sumum wiges sped giefeð æt guþe,         þonne gargetrum - 675 - ofer scildhreadan         sceotend sendað, flacor flangeweorc.         Sum mæg fromlice ofer sealtne sæ         sundwudu drifan, hreran holmþræce.         Sum mæg heanne beam stælgne gestigan.         Sum mæg styled sweord, - 680 - wæpen gewyrcan.         Sum con wonga bigong, wegas widgielle.         Swa se waldend us, godbearn on grundum,         his giefe bryttað. Nyle he ængum anum         ealle gesyllan gæstes snyttru,         þy læs him gielp sceþþe - 685 - þurh his anes cræft         ofer oþre forð. ðus god meahtig         geofum unhneawum, cyning alwihta,         cræftum weorðaþ eorþan tuddor;         swylce eadgum blæd seleð on swegle,         sibbe ræreþ - 690 - ece to ealdre         engla ond monna; swa he his weorc weorþað.         Bi þon se witga cwæð þæt ahæfen wæren         halge gimmas, hædre heofontungol,         healice upp, sunne ond mona.         Hwæt sindan þa - 695 - gimmas swa scyne         buton god sylfa? He is se soðfæsta         sunnan leoma, englum ond eorðwarum         æþele scima. Ofer middangeard         mona lixeð, gæstlic tungol,         swa seo godes circe - 700 - þurh gesomninga         soðes ond ryhtes beorhte bliceð.         Swa hit on bocum cwiþ, siþþan of grundum         godbearn astag, cyning clænra gehwæs,         þa seo circe her æfyllendra         eahtnysse bad - 705 - under hæþenra         hyrda gewealdum. þær ða synsceaðan         soþes ne giemdon, gæstes þearfe,         ac hi godes tempel bræcan ond bærndon,         blodgyte worhtan, feodan ond fyldon.         Hwæþre forð bicwom - 710 - þurh gæstes giefe         godes þegna blæd æfter upstige         ecan dryhtnes. Bi þon Salomon song,         sunu Dauiþes, giedda gearosnottor         gæstgerynum, waldend werþeoda,         ond þæt word acwæð: - 715 - "Cuð þæt geweorðeð,         þætte cyning engla, meotud meahtum swið,         munt gestylleð, gehleapeð hea dune,         hyllas ond cnollas bewrið mid his wuldre,         woruld alyseð, ealle eorðbuend,         þurh þone æþelan styll." - 720 - Wæs se forma hlyp         þa he on fæmnan astag, mægeð unmæle,         ond þær mennisc hiw onfeng butan firenum         þæt to frofre gewearð eallum eorðwarum.         Wæs se oþer stiell bearnes gebyrda,         þa he in binne wæs - 725 - in cildes hiw         claþum bewunden, ealra þrymma þrym.         Wæs se þridda hlyp, rodorcyninges ræs,         þa he on rode astag, fæder, frofre gæst.         Wæs se feorða stiell in byrgenne,         þa he þone beam ofgeaf, - 730 - foldærne fæst.         Wæs se fifta hlyp þa he hellwarena         heap forbygde in cwicsusle,         cyning inne gebond, feonda foresprecan,         fyrnum teagum, gromhydigne,         þær he gen ligeð - 735 - in carcerne         clommum gefæstnad, synnum gesæled.         Wæs se siexta hlyp, haliges hyhtplega,         þa he to heofonum astag on his ealdcyððe.         þa wæs engla þreat on þa halgan tid         hleahtre bliþe - 740 - wynnum geworden.         Gesawan wuldres þrym, æþelinga ord,         eðles neosan, beorhtra bolda.         þa wearð burgwarum eadgum ece gefea         æþelinges plega. þus her on grundum         godes ece bearn - 745 - ofer heahhleoþu         hlypum stylde, modig æfter muntum.         Swa we men sculon heortan gehygdum         hlypum styllan of mægne in mægen,         mærþum tilgan þæt we to þam hyhstan         hrofe gestigan - 750 - halgum weorcum,         þær is hyht ond blis, geþungen þegnweorud.         Is us þearf micel þæt we mid heortan         hælo secen, þær we mid gæste         georne gelyfað þæt þæt hælobearn         heonan up stige - 755 - mid usse lichoman,         lifgende god. Forþon we a sculon         idle lustas, synwunde forseon,         ond þæs sellran gefeon. Habbað we us to frofre         fæder on roderum ælmeahtigne.         He his aras þonan, - 760 - halig of heahðu,         hider onsendeð, þa us gescildaþ         wið sceþþendra eglum earhfarum,         þi læs unholdan wunde gewyrcen,         þonne wrohtbora in folc godes         forð onsendeð - 765 - of his brægdbogan         biterne stræl. Forþon we fæste sculon         wið þam færscyte symle wærlice         wearde healdan, þy læs se attres ord         in gebuge, biter bordgelac,         under banlocan, - 770 - feonda færsearo.         þæt bið frecne wund, blatast benna.         Utan us beorgan þa, þenden we on eorðan         eard weardien; utan us to fæder         freoþa wilnian, biddan bearn godes         ond þone bliðan gæst - 775 - þæt he us gescilde         wið sceaþan wæpnum, laþra lygesearwum,         se us lif forgeaf, leomu, lic ond gæst.         Si him lof symle þurh woruld worulda,         wuldor on heofnum. Ne þearf him ondrædan         deofla strælas - 780 - ænig on eorðan         ælda cynnes, gromra garfare,         gif hine god scildeþ, duguða dryhten.         Is þam dome neah þæt we gelice sceolon         leanum hleotan, swa we widefeorh         weorcum hlodun - 785 - geond sidne grund.         Us secgað bec hu æt ærestan         eadmod astag in middangeard         mægna goldhord, in fæmnan fæðm         freobearn godes, halig of heahþu.         Huru ic wene me - 790 - ond eac ondræde         dom ðy reþran, ðonne eft cymeð         engla þeoden, þe ic ne heold teala         þæt me hælend min on bocum bibead.         Ic þæs brogan sceal geseon synwræce,         þæs þe ic soð talge, - 795 - þær monig beoð         on gemot læded fore onsyne         eces deman. þonne ᚳ cwacað,         gehyreð cyning mæðlan, rodera ryhtend,         sprecan reþe word þam þe him ær in worulde         wace hyrdon, - 800 - þendan ᚣ ond ᚾ         yþast meahtan frofre findan.         þær sceal forht monig on þam wongstede         werig bidan hwæt him æfter dædum         deman wille wraþra wita.         Biþ se ᚹ scæcen - 805 - eorþan frætwa.         ᚢ wæs longe ᛚ flodum bilocen,         lifwynna dæl, ᛇ on foldan.         þonne frætwe sculon byrnan on bæle;         blac rasetteð recen reada leg,         reþe scriþeð - 810 - geond woruld wide.         Wongas hreosað, burgstede berstað.         Brond bið on tyhte, æleð ealdgestreon         unmurnlice, gæsta gifrast,         þæt geo guman heoldan, þenden him on eorþan         onmedla wæs. - 815 - Forþon ic leofra gehwone         læran wille þæt he ne agæle         gæstes þearfe, ne on gylp geote,         þenden god wille þæt he her in worulde         wunian mote, somed siþian         sawel in lice, - 820 - in þam gæsthofe.         Scyle gumena gehwylc on his geardagum         georne biþencan þæt us milde bicwom         meahta waldend æt ærestan         þurh þæs engles word. Bið nu eorneste         þonne eft cymeð, - 825 - reðe ond ryhtwis.         Rodor bið onhrered, ond þas miclan gemetu         middangeardes beofiað þonne.         Beorht cyning leanað þæs þe hy on eorþan         eargum dædum lifdon leahtrum fa.         þæs hi longe sculon - 830 - ferðwerige onfon         in fyrbaðe, wælmum biwrecene,         wraþlic ondlean, þonne mægna cyning         on gemot cymeð, þrymma mæste.         þeodegsa bið hlud gehyred         bi heofonwoman, - 835 - cwaniendra cirm,         cerge reotað fore onsyne         eces deman, þa þe hyra weorcum         wace truwiað. ðær biþ oðywed         egsa mara þonne from frumgesceape         gefrægen wurde - 840 - æfre on eorðan.         þær bið æghwylcum synwyrcendra         on þa snudan tid leofra micle         þonne eall þeos læne gesceaft, þær he hine sylfne         on þam sigeþreate behydan mæge,         þonne herga fruma, - 845 - æþelinga ord,         eallum demeð, leofum ge laðum,         lean æfter ryhte, þeoda gehwylcre.         Is us þearf micel þæt we gæstes wlite         ær þam gryrebrogan on þas gæsnan tid         georne biþencen. - 850 - Nu is þon gelicost         swa we on laguflode ofer cald wæter         ceolum liðan geond sidne sæ,         sundhengestum, flodwudu fergen.         Is þæt frecne stream yða ofermæta         þe we her on lacað - 855 - geond þas wacan woruld,         windge holmas ofer deop gelad.         Wæs se drohtað strong ærþon we to londe         geliden hæfdon ofer hreone hrycg.         þa us help bicwom, þæt us to hælo         hyþe gelædde, - 860 - godes gæstsunu,         ond us giefe sealde þæt we oncnawan magun         ofer ceoles bord hwær we sælan sceolon         sundhengestas, ealde yðmearas,         ancrum fæste. Utan us to þære hyðe         hyht staþelian, - 865 - ða us gerymde         rodera waldend, halge on heahþu,         þa he heofonum astag. ðonne mid fere         foldbuende se micla dæg         meahtan dryhtnes æt midre niht         mægne bihlæmeð, - 870 - scire gesceafte,         swa oft sceaða fæcne, þeof þristlice,         þe on þystre fareð, on sweartre niht,         sorglease hæleð semninga forfehð         slæpe gebundne, eorlas ungearwe         yfles genægeð. - 875 - Swa on Syne beorg         somod up cymeð mægenfolc micel,         meotude getrywe, beorht ond bliþe.         Him weorþeð blæd gifen! þonne from feowerum         foldan sceatum, þam ytemestum         eorþan rices, - 880 - englas ælbeorhte         on efen blawað byman on brehtme.         Beofað middangeard, hruse under hæleþum.         Hlydað tosomne, trume ond torhte,         wið tungla gong, singað ond swinsiaþ         suþan ond norþan, - 885 - eastan ond westan,         ofer ealle gesceaft. Weccað of deaðe         dryhtgumena bearn, eall monna cynn,         to meotudsceafte egeslic of þære ealdan moldan,         hatað hy upp astandan sneome of slæpe þy fæstan.         þær mon mæg sorgende folc - 890 - gehyran hygegeomor,         hearde gefysed, cearum cwiþende         cwicra gewyrhtu, forhte afærde.         þæt bið foretacna mæst þara þe ær oþþe sið         æfre gewurde monnum oþywed,         þær gemengde beoð - 895 - onhælo gelac         engla ond deofla, beorhtra ond blacra.         Weorþeð bega cyme, hwitra ond sweartra,         swa him is ham sceapen ungelice,         englum ond deoflum. þonne semninga         on Syne beorg - 900 - suþaneastan         sunnan leoma cymeð of scyppende         scynan leohtor þonne hit men mægen         modum ahycgan, beorhte blican,         þonne bearn godes þurh heofona gehleodu         hider oðyweð. - 905 - Cymeð wundorlic         Cristes onsyn, æþelcyninges wlite,         eastan fram roderum, on sefan swete         sinum folce, biter bealofullum,         gebleod wundrum, eadgum ond earmum         ungelice. - 910 - He bið þam godum         glædmod on gesihþe, wlitig, wynsumlic,         weorude þam halgan, on gefean fæger,         freond ond leoftæl, lufsum ond liþe         leofum monnum to sceawianne         þone scynan wlite, - 915 - weðne mid willum,         waldendes cyme, mægencyninges,         þam þe him on mode ær wordum ond weorcum         wel gecwemdun. He bið þam yflum         egeslic ond grimlic to geseonne,         synnegum monnum, - 920 - þam þær mid firenum cumað,         forð forworhte. þæt mæg wites to wearninga         þam þe hafað wisne geþoht, þæt se him eallunga         owiht ne ondrædeð, se for ðære onsyne         egsan ne weorþeð forht on ferðe,         þonne he frean gesihð - 925 - ealra gesceafta         ondweardne faran mid mægenwundrum         mongum to þinge, ond him on healfa gehwone         heofonengla þreat ymbutan farað,         ælbeorhtra scolu, hergas haligra,         heapum geneahhe. - 930 - Dyneð deop gesceaft,         ond fore dryhtne færeð wælmfyra mæst         ofer widne grund. Hlemmeð hata leg,         heofonas berstað, trume ond torhte,         tungol ofhreosað. þonne weorþeð sunne         sweart gewended - 935 - on blodes hiw,         seo ðe beorhte scan ofer ærworuld         ælda bearnum; mona þæt sylfe,         þe ær moncynne nihtes lyhte,         niþer gehreoseð ond steorran swa some         stredað of heofone, - 940 - þurh ða strongan lyft         stormum abeatne. Wile ælmihtig         mid his engla gedryht, mægencyninga meotod,         on gemot cuman, þrymfæst þeoden.         Bið þær his þegna eac hreþeadig heap.         Halge sawle - 945 - mid hyra frean farað,         þonne folca weard þurh egsan þrea         eorðan mægðe sylfa geseceð.         Weorþeð geond sidne grund hlud gehyred         heofonbyman stefn, ond on seofon healfa         swogað windas, - 950 - blawað brecende         bearhtma mæste, weccað ond woniað         woruld mid storme, fyllað mid fere         foldan gesceafte. ðonne heard gebrec,         hlud, unmæte, swar ond swiðlic,         swegdynna mæst, - 955 - ældum egeslic,         eawed weorþeð. þær mægen werge         monna cynnes wornum hweorfað         on widne leg, þa þær cwice meteð         cwelmende fyr, sume up, sume niþer,         ældes fulle. - 960 - þonne bið untweo         þæt þær Adames cyn, cearena full,         cwiþeð gesargad, nales fore lytlum,         leode geomre, ac fore þam mæstan         mægenearfeþum, ðonne eall þreo         on efen nimeð - 965 - won fyres wælm         wide tosomne, se swearta lig,         sæs mid hyra fiscum, eorþan mid hire beorgum,         ond upheofon torhtne mid his tunglum.         Teonleg somod þryþum bærneð         þreo eal on an - 970 - grimme togædre.         Grornað gesargad eal middangeard         on þa mæran tid. Swa se gifra gæst         grundas geondseceð; hiþende leg         heahgetimbro fylleð on foldwong         fyres egsan, - 975 - widmære blæst         woruld mid ealle, hat, heorogifre.         Hreosað geneahhe tobrocene burgweallas.         Beorgas gemeltað ond heahcleofu,         þa wið holme ær fæste wið flodum         foldan sceldun, - 980 - stið ond stæðfæst,         staþelas wið wæge, wætre windendum.         þonne wihta gehwylce, deora ond fugla,         deaðleg nimeð, færeð æfter foldan         fyrswearta leg, weallende wiga.         Swa ær wæter fleowan, - 985 - flodas afysde,         þonne on fyrbaðe swelað sæfiscas;         sundes getwæfde wægdeora gehwylc         werig swelteð, byrneþ wæter swa weax.         þær bið wundra ma þonne hit ænig on mode         mæge aþencan, - 990 - hu þæt gestun ond se storm         ond seo stronge lyft brecað brade gesceaft.         Beornas gretað, wepað wanende         wergum stefnum, heane, hygegeomre,         hreowum gedreahte. Seoþeð swearta leg         synne on fordonum, - 995 - ond goldfrætwe         gleda forswelgað, eall ærgestreon         eþelcyninga. ðær bið cirm ond cearu,         ond cwicra gewin, gehreow ond hlud wop         bi heofonwoman, earmlic ælda gedreag.         þonan ænig ne mæg, - 1000 - firendædum fah,         frið gewinnan, legbryne losian         londes ower, ac þæt fyr nimeð         þurh foldan gehwæt, græfeð grimlice,         georne aseceð innan ond utan         eorðan sceatas, - 1005 - oþþæt eall hafað         ældes leoma woruldwidles wom         wælme forbærned. ðonne mihtig god         on þone mæran beorg mid þy mæstan         mægenþrymme cymeð, heofonengla cyning,         halig scineð, - 1010 - wuldorlic ofer weredum,         waldende god, ond hine ymbutan         æþelduguð betast, halge herefeðan,         hlutre blicað, eadig engla gedryht.         Ingeþoncum forhte beofiað         fore fæder egsan. - 1015 - Forþon nis ænig wundor         hu him woruldmonna seo unclæne gecynd,         cearum sorgende, hearde ondrede,         ðonne sio halge gecynd, hwit ond heofonbeorht,         heagengla mægen, for ðære onsyne beoð         egsan afyrhte, - 1020 - bidað beofiende         beorhte gesceafte dryhtnes domes.         Daga egeslicast weorþeð in worulde,         þonne wuldorcyning þurh þrym þreað         þeoda gehwylce, hateð arisan         reordberende - 1025 - of foldgrafum,         folc anra gehwylc, cuman to gemote         moncynnes gehwone. þonne eall hraðe         Adames cynn onfehð flæsce,         weorþeð foldræste eardes æt ende.         Sceal þonne anra gehwylc - 1030 - fore Cristes cyme         cwic arisan, leoðum onfon         ond lichoman, edgeong wesan.         Hafað eall on him þæs þe he on foldan         in fyrndagum, godes oþþe gales,         on his gæste gehlod, - 1035 - geara gongum,         hafað ætgædre bu, lic ond sawle.         Sceal on leoht cuman sinra weorca wlite         ond worda gemynd ond heortan gehygd         fore heofona cyning. ðonne biþ geyced         ond geedniwad - 1040 - moncyn þurh meotud.         Micel ariseð dryhtfolc to dome,         siþþan deaþes bend toleseð liffruma.         Lyft bið onbærned, hreosað heofonsteorran,         hyþað wide gifre glede,         gæstas hweorfað - 1045 - on ecne eard.         Opene weorþað ofer middangeard         monna dæde. Ne magun hord weras,         heortan geþohtas, fore waldende         wihte bemiþan. Ne sindon him dæda dyrne,         ac þær bið dryhtne cuð - 1050 - on þam miclan dæge,         hu monna gehwylc ær earnode         eces lifes, ond eall ondweard         þæt hi ær oþþe sið worhtun in worulde.         Ne bið þær wiht forholen monna gehygda,         ac se mæra dæg - 1055 - hreþerlocena hord,         heortan geþohtas, ealle ætyweð.         ær sceal geþencan gæstes þearfe,         se þe gode mynteð bringan beorhtne wlite,         þonne bryne costað, hat, heorugifre,         hu gehealdne sind - 1060 - sawle wið synnum         fore sigedeman. ðonne sio byman stefen         ond se beorhta segn, ond þæt hate fyr         ond seo hea duguð, ond se engla þrym         ond se egsan þrea, ond se hearda dæg         ond seo hea rod, - 1065 - ryht aræred         rices to beacne, folcdryht wera         biforan bonnað, sawla gehwylce         þara þe sið oþþe ær on lichoman         leoþum onfengen. ðonne weoroda mæst         fore waldende, - 1070 - ece ond edgeong,         ondweard gæð neode ond nyde,         bi noman gehatne, berað breosta hord         fore bearn godes, feores frætwe.         Wile fæder eahtan hu gesunde suna         sawle bringen - 1075 - of þam eðle         þe hi on lifdon. ðonne beoð bealde         þa þe beorhtne wlite meotude bringað.         Bið hyra meaht ond gefea swiðe gesæliglic         sawlum to gielde, wuldorlean weorca.         Wel is þam þe motun - 1080 - on þa grimman tid         gode lician. þær him sylfe geseoð         sorga mæste, synfa men,         sarigferðe. Ne bið him to are         þæt þær fore ellþeodum usses dryhtnes rod         ondweard stondeð, - 1085 - beacna beorhtast,         blode bistemed, heofoncyninges         hlutran dreore, biseon mid swate         þæt ofer side gesceaft scire scineð.         Sceadu beoð bidyrned þær se leohta beam         leodum byrhteð. - 1090 - þæt þeah to teonum         geteod weorþeð, þeodum to þrea,         þam þe þonc gode womwyrcende         wita ne cuþun, þæs he on þone halgan beam         ahongen wæs fore moncynnes         manforwyrhtu, - 1095 - þær he leoflice         lifes ceapode, þeoden moncynne,         on þam dæge, mid þy weorðe,         þe no wom dyde his lichoma         leahtra firena, mid þy usic alysde.         þæs he eftlean wile - 1100 - þurh eorneste         ealles gemonian, ðonne sio reade         rod ofer ealle swegle scineð         on þære sunnan gyld. On þa forhtlice         firenum fordone, swearte synwyrcend,         sorgum wlitað, - 1105 - geseoð him to bealwe         þæt him betst bicwom, þær hy hit to gode         ongietan woldan. Ond eac þa ealdan wunde         ond þa openan dolg on hyra dryhtne geseoð         dreorigferðe, swa him mid næglum þurhdrifan         niðhycgende - 1110 - þa hwitan honda         ond þa halgan fet, ond of his sidan swa some         swat forletan, þær blod ond wæter         bu tu ætsomne ut bicwoman         fore eagna gesyhð, rinnan fore rincum,         þa he on rode wæs. - 1115 - Eall þis magon him sylfe         geseon þonne, open, orgete,         þæt he for ælda lufan, firenfremmendra,         fela þrowade. Magun leoda bearn         leohte oncnawan hu hine lygnedon         lease on geþoncum, - 1120 - hysptun hearmcwidum,         ond on his hleor somod hyra spatl speowdon.         Spræcon him edwit, ond on þone eadgan         ondwlitan swa some helfuse men         hondum slogun, folmum areahtum         ond fystum eac, - 1125 - ond ymb his heafod         heardne gebigdon beag þyrnenne,         blinde on geþoncum, dysge ond gedwealde.         Gesegun þa dumban gesceaft, eorðan ealgrene         ond uprodor, forhte gefelan         frean þrowinga, - 1130 - ond mid cearum cwiðdun,         þeah hi cwice næron, þa hyra scyppend         sceaþan onfengon syngum hondum.         Sunne wearð adwæsced, þream aþrysmed;         þa sio þeod geseah in Hierusalem         godwebba cyst - 1135 - þæt ær ðam halgan         huse sceolde to weorþunga         weorud sceawian; ufan eall forbærst         þæt hit on eorþan læg on twam styccum.         þæs temples segl, wundorbleom geworht         to wlite þæs huses, - 1140 - sylf slat on tu,         swylce hit seaxes ecg scearp þurhwode.         Scire burstan muras ond stanas         monge æfter foldan, ond seo eorðe eac,         egsan myrde, beofode on bearhtme,         ond se brada sæ - 1145 - cyðde cræftes meaht         ond of clomme bræc up yrringa         on eorþan fæðm, ge on stede scynum         steorran forleton hyra swæsne wlite.         On þa sylfan tid heofon hluttre ongeat         hwa hine healice - 1150 - torhtne getremede         tungolgimmum; forþon he his bodan sende,         þa wæs geboren ærest gesceafta scircyning.         Hwæt, eac scyldge men gesegon to soðe,         þy sylfan dæge þe on þrowade,         þeodwundor micel, - 1155 - þætte eorðe ageaf         þa hyre on lægun. Eft lifgende         up astodan þa þe heo ær fæste         bifen hæfde, deade bibyrgde,         þe dryhtnes bibod heoldon on hreþre.         Hell eac ongeat, - 1160 - scyldwreccende,         þæt se scyppend cwom, waldende god,         þa heo þæt weorud ageaf, hloþe of ðam hatan hreþre.         Hyge wearð mongum blissad, sawlum sorge toglidene.         Hwæt, eac sæ cyðde hwa hine gesette         on sidne grund, - 1165 - tirmeahtig cyning;         forþon he hine tredne him ongean gyrede,         þonne god wolde ofer sine yðe gan.         Eahstream ne dorste his frean fet         flode bisencan, ge eac beamas onbudon         hwa hy mid bledum sceop, - 1170 - monge, nales fea,         ða mihtig god on hira anne gestag         þær he earfeþu geþolade fore þearfe         þeodbuendra, laðlicne deað         leodum to helpe. ða wearð beam monig         blodigum tearum - 1175 - birunnen under rindum,         reade ond þicce; sæp wearð to swate.         þæt asecgan ne magun foldbuende         þurh frod gewit, hu fela þa onfundun         þa gefelan ne magun dryhtnes þrowinga,         deade gesceafte. - 1180 - þa þe æþelast sind         eorðan gecynda, ond heofones eac         heahgetimbro, eall fore þam anum         unrot gewearð, forhtafongen.         þeah hi ferðgewit of hyra æþelum         ænig ne cuþen, - 1185 - wendon swa þeah wundrum,         þa hyra waldend for of lichoman.         Leode ne cuþon, modblinde men         meotud oncnawan, flintum heardran,         þæt hi frea nerede fram hellcwale         halgum meahtum, - 1190 - alwalda god.         þæt æt ærestan foreþoncle men         from fruman worulde þurh wis gewit,         witgan dryhtnes, halge higegleawe,         hæleþum sægdon, oft, nales æne,         ymb þæt æþele bearn, - 1195 - ðæt se earcnanstan         eallum sceolde to hleo ond to hroþer         hæleþa cynne weorðan in worulde,         wuldres agend, eades ordfruma,         þurh þa æþelan cwenn. Hwæs weneð se         þe mid gewitte nyle - 1200 - gemunan þa mildan         meotudes lare, ond eal ða earfeðu         þe he fore ældum adreag, forþon þe he wolde         þæt we wuldres eard in ecnesse         agan mosten? Swa þam bið grorne         on þam grimman dæge - 1205 - domes þæs miclan,         þam þe dryhtnes sceal, deaðfirenum forden,         dolg sceawian, wunde ond wite.         On werigum sefan geseoð sorga mæste,         hu se sylfa cyning mid sine lichoman         lysde of firenum - 1210 - þurh milde mod,         þæt hy mostun manweorca tome lifgan,         ond tires blæd ecne agan.         Hy þæs eðles þonc hyra waldende         wita ne cuþon; forþon þær to teonum         þa tacen geseoð - 1215 - orgeatu on gode,         ungesælge, þonne Crist siteð         on his cynestole, on heahsetle,         heofonmægna god, fæder ælmihtig.         Folca gehwylcum scyppend scinende         scrifeð bi gewyrhtum, - 1220 - eall æfter ryhte         rodera waldend. ðonne beoð gesomnad         on þa swiþran hond þa clænan folc,         Criste sylfum gecorene bi cystum,         þa ær sinne cwide georne lustum læstun         on hyra lifdagum, - 1225 - ond þær womsceaþan         on þone wyrsan dæl fore scyppende         scyrede weorþað, hateð him gewitan         on þa winstran hond, sigora soðcyning,         synfulra weorud. þær hy arasade         reotað ond beofiað - 1230 - fore frean forhte,         swa fule swa gæt, unsyfre folc,         arna ne wenað. ðonne bið gæsta dom         fore gode sceaden wera cneorissum,         swa hi geworhtun ær, þær bið on eadgum         eðgesyne - 1235 - þreo tacen somod,         þæs þe hi hyra þeodnes wel wordum ond weorcum         willan heoldon. An is ærest         orgeate þær þæt hy fore leodum         leohte blicaþ, blæde ond byrhte         ofer burga gesetu. - 1240 - Him on scinað         ærgewyrhtu, on sylfra gehwam         sunnan beorhtran. Oþer is to eacan         ondgete swa some, þæt hy him in wuldre witon         waldendes giefe, ond on seoð,         eagum to wynne, - 1245 - þæt hi on heofonrice         hlutre dreamas eadge mid englum         agan motun. ðonne bið þridde,         hu on þystra bealo þæt gesælige weorud         gesihð þæt fordone sar þrowian,         synna to wite, - 1250 - weallendne lig,         ond wyrma slite bitrum ceaflum,         byrnendra scole. Of þam him aweaxeð         wynsum gefea, þonne hi þæt yfel geseoð         oðre dreogan, þæt hy þurh miltse         meotudes genæson. - 1255 - ðonne hi þy geornor         gode þonciað blædes ond blissa         þe hy bu geseoð, þæt he hy generede         from niðcwale ond eac forgeaf         ece dreamas; bið him hel bilocen,         heofonrice agiefen. - 1260 - Swa sceal gewrixled         þam þe ær wel heoldon þurh modlufan         meotudes willan. ðonne bið þam oþrum         ungelice willa geworden.         Magon weana to fela geseon on him selfum,         synne genoge - 1265 - atolearfoða         ær gedenra. þær him sorgendum         sar oðclifeð, þroht þeodbealu,         on þreo healfa. An is þara         þæt hy him yrmþa to fela, grim helle fyr,         gearo to wite - 1270 - ondweard seoð,         on þam hi awo sculon, wræc winnende,         wærgðu dreogan. þonne is him oþer         earfeþu swa some scyldgum to sconde,         þæt hi þær scoma mæste dreogað fordone.         On him dryhten gesihð - 1275 - nales feara sum         firenbealu laðlic, ond þæt ællbeorhte         eac sceawiað heofonengla here,         ond hæleþa bearn, ealle eorðbuend         ond atol deofol, mircne mægencræft,         manwomma gehwone - 1280 - magun þurh þa lichoman,         leahtra firene, geseon on þam sawlum.         Beoð þa syngan flæsc scandum þurhwaden         swa þæt scire glæs, þæt mon yþæst mæg         eall þurhwlitan. ðonne bið þæt þridde         þearfendum sorg, - 1285 - cwiþende cearo,         þæt hy on þa clænan seoð, hu hi fore goddædum         glade blissiað, þa hy, unsælge,         ær forhogdun to donne         þonne him dagas læstun; ond be hyra weorcum         wepende sar - 1290 - þæt hi ær freolice         fremedon unryht. Geseoð hi þa betran         blæde scinan; ne bið him hyra yrmðu         an to wite, ac þara oþerra         ead to sorgum, þæs þe hy swa fægre gefean         on fyrndagum - 1295 - ond swa ænlice         anforletun, þurh leaslice         lices wynne, earges flæschoman         idelne lust. þær hi ascamode,         scondum gedreahte, swiciað on swiman;         synbyrþenne, - 1300 - firenweorc berað,         on þæt þa folc seoð. Wære him þonne betre         þæt hy bealodæde, ælces unryhtes,         ær gescomeden fore anum men,         eargra weorca, godes bodan sægdon         þæt hi to gyrne wiston - 1305 - firendæda on him.         Ne mæg þurh þæt flæsc se scrift geseon on þære sawle,         hwæþer him mon soð þe lyge sagað on hine sylfne,         þonne he þa synne bigæð. Mæg mon swa þeah gelacnigan         leahtra gehwylcne, yfel unclæne,         gif he hit anum gesegð, - 1310 - ond nænig bihelan mæg         on þam heardan dæge wom unbeted,         ðær hit þa weorud geseoð. Eala, þær we nu magon         wraþe firene geseon on ussum sawlum,         synna wunde, mid lichoman         leahtra gehygdu, - 1315 - eagum unclæne         ingeþoncas! Ne þæt ænig mæg         oþrum gesecgan mid hu micle elne         æghwylc wille þurh ealle list         lifes tiligan, feores forhtlice,         forð aðolian, - 1320 - synrust þwean         ond hine sylfne þrean, ond þæt wom ærran         wunde hælan, þone lytlan fyrst         þe her lifes sy, þæt he mæge fore eagum         eorðbuendra unscomiende         eðles mid monnum - 1325 - brucan bysmerleas,         þendan bu somod lic ond sawle         lifgan mote. Nu we sceolon georne         gleawlice þurhseon usse hreþercofan         heortan eagum, innan uncyste.         We mid þam oðrum ne magun, - 1330 - heafodgimmum,         hygeþonces ferð eagum þurhwlitan         ænge þinga, hwæþer him yfel þe god         under wunige, þæt he on þa grimman tid         gode licie, þonne he ofer weoruda gehwylc         wuldre scineð - 1335 - of his heahsetle         hlutran lege. þær he fore englum         ond fore elþeodum to þam eadgestum         ærest mæðleð, ond him swæslice         sibbe gehateð, heofona heahcyning;         halgan reorde - 1340 - frefreð he fægre         ond him friþ beodeð, hateð hy gesunde         ond gesenade on eþel faran         engla dreames, ond þæs to widan feore         willum neotan: "Onfoð nu mid freondum         mines fæder rice - 1345 - þæt eow wæs ær woruldum         wynlice gearo, blæd mid blissum,         beorht eðles wlite, hwonne ge þa lifwelan         mid þam leofstum, swase swegldreamas,         geseon mosten. Ge þæs earnedon         þa ge earme men, - 1350 - woruldþearfende,         willum onfengun on mildum sefan.         ðonne hy him þurh minne noman eaðmode to eow         arna bædun, þonne ge hyra hulpon         ond him hleoð gefon, hingrendum hlaf         ond hrægl nacedum; - 1355 - ond þa þe on sare         seoce lagun, æfdon unsofte,         adle gebundne, to þam ge holdlice         hyge staþeladon mid modes myne.         Eall ge þæt me dydon, ðonne ge hy mid sibbum sohtun,         ond hyra sefan trymedon - 1360 - forð on frofre.         þæs ge fægre sceolon lean mid leofum         lange brucan." Onginneð þonne to þam yflum         ungelice wordum mæðlan         þe him bið on þa wynstran hond, þurh egsan þrea,         alwalda god. - 1365 - Ne þurfon hi þonne to meotude         miltse gewenan, lifes ne lissa,         ac þær lean cumað werum bi gewyrhtum         worda ond dæda, reordberendum;         sceolon þone ryhtan dom anne geæfnan,         egsan fulne. - 1370 - Bið þær seo miccle         milts afyrred þeodbuendum,         on þam dæge, þæs ælmihtigan,         þonne he yrringa on þæt fræte folc         firene stæleð laþum wordum,         hateð hyra lifes riht - 1375 - ondweard ywan         þæt he him ær forgeaf syngum to sælum.         Onginneð sylf cweðan, swa he to anum sprece,         ond hwæþre ealle mæneð, firensynnig folc,         frea ælmihtig: "Hwæt, ic þec mon         minum hondum - 1380 - ærest geworhte,         ond þe ondgiet sealde. Of lame ic þe leoþo gesette,         geaf ic ðe lifgendne gæst, arode þe ofer ealle gesceafte,         gedyde ic þæt þu onsyn hæfdest, mægwlite me gelicne.         Geaf ic þe eac meahta sped, welan ofer widlonda gehwylc,         nysses þu wean ænigne dæl, - 1385 - ðystra þæt þu þolian sceolde.         þu þæs þonc ne wisses. þa ic ðe swa scienne         gesceapen hæfde, wynlicne geworht,         ond þe welan forgyfen þæt ðu mostes wealdan         worulde gesceaftum, ða ic þe on þa fægran         foldan gesette - 1390 - to neotenne         neorxnawonges beorhtne blædwelan,         bleom scinende, ða þu lifes word         læstan noldes, ac min bibod bræce         be þines bonan worde. Fæcnum feonde         furþor hyrdes, - 1395 - sceþþendum scaþan,         þonne þinum scyppende. Nu ic ða ealdan race         anforlæte, hu þu æt ærestan         yfle gehogdes, firenweorcum forlure         þæt ic ðe to fremum sealde. þa ic þe goda swa fela         forgiefen hæfde - 1400 - ond þe on þam eallum         eades to lyt mode þuhte,         gif þu meahte sped efenmicle gode         agan ne moste, ða þu of þan gefean         fremde wurde, feondum to willan         feor aworpen. - 1405 - Neorxnawonges wlite         nyde sceoldes agiefan geomormod,         gæsta eþel, earg ond unrot,         eallum bidæled dugeþum ond dreamum,         ond þa bidrifen wurde on þas þeostran weoruld,         þær þu þolades siþþan - 1410 - mægenearfeþu         micle stunde, sar ond swar gewin         ond sweartne deað, ond æfter hingonge         hreosan sceoldes hean in helle,         helpendra leas. ða mec ongon hreowan         þæt min hondgeweorc - 1415 - on feonda geweald         feran sceolde, moncynnes tuddor         mancwealm seon, sceolde uncuðne         eard cunnian, sare siþas.         þa ic sylf gestag, maga in modor,         þeah wæs hyre mægdenhad - 1420 - æghwæs onwalg.         Wearð ic ana geboren folcum to frofre.         Mec mon folmum biwond, biþeahte mid þearfan wædum,         ond mec þa on þeostre alegde biwundenne mid wonnum claþum.         Hwæt, ic þæt for worulde geþolade! Lytel þuhte ic leoda bearnum,         læg ic on heardum stane, - 1425 - cildgeong on crybbe.         Mid þy ic þe wolde cwealm afyrran, hat helle bealu,         þæt þu moste halig scinan eadig on þam ecan life,         forðon ic þæt earfeþe wonn. Næs me for mode,         ac ic on magugeoguðe yrmþu geæfnde,         arleas licsar, - 1430 - þæt ic þurh þa         wære þe gelic, ond þu meahte         minum weorþan mægwlite gelic,         mane bidæled. Ond fore monna lufan         min þrowade heafod hearmslege;         hleor geþolade, - 1435 - oft ondlata,         arleasra spatl, of muðe onfeng,         manfremmendra. Swylce hi me geblendon         bittre tosomne unswetne drync         ecedes ond geallan. ðonne ic fore folce onfeng         feonda geniðlan, - 1440 - fylgdon me mid firenum,         fæhþe ne rohtun, ond mid sweopum slogun.         Ic þæt sar for ðe þurh eaðmedu         eall geþolade, hosp ond heardcwide.         þa hi hwæsne beag ymb min heafod         heardne gebygdon, - 1445 - þream biþrycton,         se wæs of þornum geworht. ða ic wæs ahongen         on heanne beam, rode gefæstnad,         ða hi ricene mid spere of minre sidan         swat ut guton, dreor to foldan,         þæt þu of deofles þurh þæt - 1450 - nydgewalde         genered wurde. ða ic, womma leas,         wite þolade, yfel earfeþu,         oþþæt ic anne forlet of minum lichoman         lifgendne gæst. Geseoð nu þa feorhdolg         þe ge gefremedun ær - 1455 - on minum folmum         ond on fotum swa some, þurh þa ic hongade         hearde gefæstnad; meaht her eac geseon         orgete nu gen on minre sidan         swatge wunde. Hu þær wæs unefen racu         unc gemæne! - 1460 - Ic onfeng þin sar         þæt þu moste gesælig mines eþelrices         eadig neotan, ond þe mine deaðe         deore gebohte þæt longe lif         þæt þu on leohte siþþan, wlitig, womma leas,         wunian mostes. - 1465 - Læg min flæschoma         in foldan bigrafen, niþre gehyded,         se ðe nængum scod, in byrgenne,         þæt þu meahte beorhte uppe on roderum wesan,         rice mid englum. For hwon forlete þu         lif þæt scyne - 1470 - þæt ic þe for lufan         mid mine lichoman heanum to helpe         hold gecypte? Wurde þu þæs gewitleas         þæt þu waldende þinre alysnesse         þonc ne wisses? Ne ascige ic nu         owiht bi þam bitran - 1475 - deaðe minum         þe ic adreag fore þe, ac forgield me þin lif,         þæs þe ic iu þe min þurh woruldwite         weorð gesealde; ðæs lifes ic manige         þe þu mid leahtrum hafast ofslegen synlice         sylfum to sconde. - 1480 - For hwan þu þæt selegescot         þæt ic me swæs on þe gehalgode,         hus to wynne, þurh firenlustas,         fule synne, unsyfre bismite         sylfes willum? Ge þu þone lichoman         þe ic alysde me - 1485 - feondum of fæðme,         ond þa him firene forbead, scyldwyrcende         scondum gewemdest. For hwon ahenge þu mec hefgor         on þinra honda rode þonne iu hongade?         Hwæt, me þeos heardra þynceð! Nu is swærra mid mec         þinra synna rod - 1490 - þe ic unwillum         on beom gefæstnad, þonne seo oþer wæs         þe ic ær gestag, willum minum,         þa mec þin wea swiþast æt heortan gehreaw,         þa ic þec from helle ateah, þær þu hit wolde sylfa         siþþan gehealdan. - 1495 - Ic wæs on worulde wædla         þæt ðu wurde welig in heofonum, earm ic wæs on eðle þinum         þæt þu wurde eadig on minum. þa ðu þæs ealles         ænigne þonc þinum nergende         nysses on mode. Bibead ic eow         þæt ge broþor mine - 1500 - in woruldrice         wel aretten of þam æhtum         þe ic eow on eorðan geaf, earmra hulpen.         Earge ge þæt læstun, þearfum forwyrndon         þæt hi under eowrum þæce mosten in gebugan,         ond him æghwæs oftugon, - 1505 - þurh heardne hyge,         hrægles nacedum, moses meteleasum.         þeah hy him þurh minne noman werge, wonhale,         wætan bædan, drynces gedreahte,         duguþa lease, þurste geþegede,         ge him þriste oftugon. - 1510 - Sarge ge ne sohton,         ne him swæslic word frofre gespræcon,         þæt hy þy freoran hyge mode gefengen.         Eall ge þæt me dydan, to hynþum heofoncyninge.         þæs ge sceolon hearde adreogan wite to widan ealdre,         wræc mid deoflum geþolian." - 1515 - ðonne þær ofer ealle         egeslicne cwide sylf sigora weard,         sares fulne, ofer þæt fæge folc         forð forlæteð, cwið to þara synfulra         sawla feþan: "Farað nu, awyrgde,         willum biscyrede - 1520 - engla dreames,         on ece fir þæt wæs Satane         ond his gesiþum mid, deofle gegearwad         ond þære deorcan scole, hat ond heorogrim.         On þæt ge hreosan sceolan!" Ne magon hi þonne gehynan         heofoncyninges bibod, - 1525 - rædum birofene.         Sceolon raþe feallan on grimne grund         þa ær wiþ gode wunnon. Bið þonne rices weard         reþe ond meahtig, yrre ond egesful.         Ondweard ne mæg on þissum foldwege         feond gebidan. - 1530 - Swapeð sigemece         mid þære swiðran hond þæt on þæt deope dæl         deofol gefeallað in sweartne leg,         synfulra here under foldan sceat,         fæge gæstas on wraþra wic,         womfulra scolu - 1535 - werge to forwyrde         on witehus, deaðsele deofles.         Nales dryhtnes gemynd siþþan gesecað,         synne ne aspringað, þær hi leahtrum fa,         lege gebundne, swylt þrowiað.         Bið him synwracu - 1540 - ondweard undyrne;         þæt is ece cwealm. Ne mæg þæt hate dæl         of heoloðcynne in sinnehte         synne forbærnan to widan feore,         wom of þære sawle, ac þær se deopa seað         dreorge fedeð, - 1545 - grundleas giemeð         gæsta on þeostre, æleð hy mid þy ealdan lige,         ond mid þy egsan forste, wraþum wyrmum         ond mid wita fela, frecnum feorhgomum,         folcum scendeð. þæt we magon eahtan         ond on an cweþan, - 1550 - soðe secgan,         þæt se sawle weard, lifes wisdom,         forloren hæbbe, se þe nu ne giemeð         hwæþer his gæst sie earm þe eadig,         þær he ece sceal æfter hingonge         hamfæst wesan. - 1555 - Ne bisorgað he         synne to fremman, wonhydig mon,         ne he wihte hafað hreowe on mode         þæt him halig gæst losige þurh leahtras         on þas lænan tid. ðonne mansceaða         fore meotude forht, - 1560 - deorc on þam dome standeð,         ond deaðe fah, wommum awyrged,         bið se wærloga fyres afylled.         Feores unwyrðe, egsan geþread,         ondweard gode won ond wliteleas         hafað werges bleo, - 1565 - facentacen feores.         ðonne firena bearn tearum geotað,         þonne þæs tid ne biþ, synne cwiþað;         ac hy to sið doð gæstum helpe,         ðonne þæs giman nele weoruda waldend,         hu þa womsceaþan - 1570 - hyra ealdgestreon         on þa openan tid sare greten.         Ne biþ þæt sorga tid leodum alyfed,         þæt þær læcedom findan mote,         se þe nu his feore nyle hælo strynan         þenden her leofað. - 1575 - Ne bið þær ængum godum         gnorn ætywed, ne nængum yflum wel,         ac þær æghwæþer anfealde gewyrht         ondweard wigeð. Forðon sceal onettan,         se þe agan wile lif æt meotude,         þenden him leoht ond gæst - 1580 - somodfæst seon.         He his sawle wlite georne bigonge         on godes willan, ond wær weorðe         worda ond dæda, þeawa ond geþonca,         þenden him þeos woruld, sceadum scriþende,         scinan mote, - 1585 - þæt he ne forleose         on þas lænan tid his dreames blæd         ond his dagena rim, ond his weorces wlite         ond wuldres lean, þætte heofones cyning         on þa halgan tid soðfæst syleð         to sigorleanum - 1590 - þam þe him on gæstum         georne hyrað. þonne heofon ond hel         hæleþa bearnum, fira feorum,         fylde weorþeð. Grundas swelgað         godes ondsacan, lacende leg         laðwende men, - 1595 - þreað þeodsceaþan,         ond no þonan læteð on gefean faran         to feorhnere, ac se bryne bindeð         bidfæstne here, feoð firena bearn.         Frecne me þinceð þæt þas gæstberend         giman nellað, - 1600 - men on mode,         þonne man fremmað, hwæt him se waldend         to wrace gesette, laþum leodum.         þonne lif ond deað sawlum swelgað.         Bið susla hus open ond oðeawed,         aðlogum ongean, - 1605 - ðæt sceolon fyllan         firengeorne men sweartum sawlum.         þonne synna to wrace scyldigra scolu         ascyred weorþeð heane from halgum         on hearmcwale. ðær sceolan þeofas         ond þeodsceaþan, - 1610 - lease ond forlegene,         lifes ne wenan, ond mansworan         morþorlean seon, heard ond heorogrim.         þonne hel nimeð wærleasra weorud,         ond hi waldend giefeð feondum in forwyrd;         fa þrowiað - 1615 - ealdorbealu egeslic.         Earm bið se þe wile firenum gewyrcan,         þæt he fah scyle from his scyppende         ascyred weorðan æt domdæge         to deaðe niþer, under helle cinn         in þæt hate fyr, - 1620 - under liges locan,         þær hy leomu ræcað to bindenne         ond to bærnenne ond to swingenne         synna to wite. ðonne halig gæst         helle biluceð, morþerhusa mæst,         þurh meaht godes, - 1625 - fyres fulle,         ond feonda here, cyninges worde.         Se biþ cwealma mæst deofla ond monna!         þæt is dreamleas hus, ðær ænig ne mæg         ower losian caldan clommum.         Hy bræcon cyninges word, - 1630 - beorht boca bibod;         forþon hy abidan sceolon in sinnehte,         sar endeleas, firendædum fa,         forð þrowian, ða þe her forhogdun         heofonrices þrym. þonne þa gecorenan         fore Crist berað - 1635 - beorhte frætwe.         Hyra blæd leofað æt domdæge,         agan dream mid gode liþes lifes,         þæs þe alyfed biþ haligra gehwam         on heofonrice. ðæt is se eþel         þe no geendad weorþeð, - 1640 - ac þær symle forð         synna lease dream weardiað,         dryhten lofiað, leofne lifes weard,         leohte biwundne, sibbum bisweðede,         sorgum biwerede, dreamum gedyrde,         dryhtne gelyfde. - 1645 - Awo to ealdre         engla gemanan brucað mid blisse,         beorhte mid lisse, freogað folces weard.         Fæder ealra geweald hafað ond healdeð         haligra weorud. ðær is engla song,         eadigra blis, - 1650 - þær is seo dyre         dryhtnes onsien eallum þam gesælgum         sunnan leohtra. ðær is leofra lufu,         lif butan endedeaðe, glæd gumena weorud,         gioguð butan ylde, heofonduguða þrym,         hælu butan sare, - 1655 - ryhtfremmendum         ræst butan gewinne, domeadigra         dæg butan þeostrum, beorht blædes full,         blis butan sorgum, frið freondum bitweon         forð butan æfestum, gesælgum on swegle,         sib butan niþe - 1660 - halgum on gemonge.         Nis þær hungor ne þurst, slæp ne swar leger,         ne sunnan bryne, ne cyle ne cearo,         ac þær cyninges giefe awo brucað         eadigra gedryht, weoruda wlitescynast,         wuldres mid dryhten.